Adhyaya 192
Chapter 192: चतुर्दशीव्रतानि (Vows of the Fourteenth Lunar Day)
അഗ്നി ചതുര്ദശീ വ്രതങ്ങളുടെ ഉപദേശം ആരംഭിച്ച്, ചതുര്ദശീ അനുഷ്ഠാനം ഭുക്തി–മുക്തി പ്രദമാണെന്നും, പ്രത്യേകിച്ച് കാർത്തികത്തിൽ ഉപവാസത്തോടെ ശിവപൂജ ചെയ്യുന്നത് മഹാഫലദായകമാണെന്നും പറയുന്നു. തുടർന്ന് ഭേദങ്ങൾ—(1) ശിവ-ചതുര്ദശീ: നിർദ്ദിഷ്ട തിഥി-യോഗങ്ങളിൽ ചെയ്താൽ ആയുസ്സ്, ധനം, ഭോഗങ്ങൾ ലഭിക്കും; (2) ഫല-ചതുര്ദശീ (ദ്വാദശീ/ചതുര്ദശീ): ഫലാഹാരം, മദ്യത്യാഗം, ദാനമായി ഫലങ്ങൾ നൽകൽ; (3) ഉഭയ-ചതുര്ദശീ: ശുക്ല-കൃഷ്ണ ഇരുപക്ഷങ്ങളിലും ചതുര്ദശീ (കൂടാതെ അഷ്ടമി) ദിനങ്ങളിൽ ശംഭുവിന് ഉപവാസ-പൂജ, സ്വർഗ്ഗപ്രദം. കൂടാതെ കൃഷ്ണ അഷ്ടമിയും കൃഷ്ണ ചതുര്ദശിയും നക്തവ്രതം (രാത്രിഭക്ഷണം) പാലിച്ചാൽ ലൗകികസുഖവും ശുഭ പരലോകഗതിയും ലഭിക്കും. തുടർന്ന് വിധിവിവരം: കാർത്തിക കൃഷ്ണ ചതുര്ദശിയിൽ സ്നാനം, ധ്വജാകൃതിയിലുള്ള ദണ്ഡങ്ങളോടെ ഇന്ദ്രപൂജ, പിന്നെ ശുക്ല ചതുര്ദശിയിൽ അനന്തവ്രതം—ദർഭവിന്യാസവും ജലകലശവും സഹിതം ഹരിയെ ‘അനന്ത’രൂപത്തിൽ പൂജിച്ച്, അരിമാവിന്റെ പൂപ്പ നിവേദ്യം ചെയ്ത് അതിന്റെ പകുതി ബ്രാഹ്മണന് ദാനം; നദീസംഗമത്തിൽ ഹരികഥ പാരായണം ചെയ്ത്, അഭിമന്ത്രിത നൂൽ കൈയിലോ കഴുത്തിലോ കെട്ടുക—സമൃദ്ധിക്കും സന്തോഷത്തിനും।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
Agni defines it as bhukti-mukti-pradāyaka: properly observed Caturdaśī worship and fasting can yield worldly enjoyments (prosperity, longevity, happiness) and spiritual uplift culminating in liberation.
Worship Hari as Ananta on Śukla Caturdaśī using a darbha arrangement and a water-vessel, prepare a rice-flour pūpa (half offered to a brāhmaṇa), perform Hari-kathā at a river-confluence, and tie a mantra-consecrated thread on the hand or neck.