Adhyaya 183
Aṣṭamī-vratāni — Jayantī (Janmāṣṭamī) Vrata with Rohiṇī in Bhādrapada
അഗ്നിദേവൻ അഷ്ടമി-വ്രതചക്രത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഭാദ്രപദ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ രോഹിണീ നക്ഷത്രയുക്തമായ അഷ്ടമിയിൽ ആചരിക്കേണ്ട ശ്രേഷ്ഠ വ്രതം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; ഈ സംയോഗത്തിലാണ് ശ്രീകൃഷ്ണജനനം നടന്നതുകൊണ്ട് ഇതിനെ ‘ജയന്തി’ എന്നു പറയുന്നു. വ്രതം അർദ്ധരാത്രി-കേന്ദ്രിത പൂജാക്രമമാണ്: ഉപവാസംകൊണ്ട് അന്തഃശുദ്ധി നേടി ദേവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി, കൃഷ്ണനോടൊപ്പം ബലഭദ്രനും ദേവകി, വസുദേവൻ, യശോദ, നന്ദൻ മുതലായവരെയും ആവാഹനം ചെയ്യുന്നു. മന്ത്രങ്ങളോടെ സ്നാനം, അർഘ്യം, പുഷ്പം, ധൂപം, ദീപം, നൈവേദ്യം തുടങ്ങിയ ഉപചാരങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് ഗോവിന്ദനെ യോഗം, യജ്ഞം, ധർമ്മം, ജഗത്തിന്റെ കാരണമെന്നായി സ്തുതിക്കുന്നു. പ്രത്യേകമായി രോഹിണിയോടുകൂടിയ ചന്ദ്രപൂജയും ശശാങ്കനു അർഘ്യദാനവും ഉണ്ട്. അർദ്ധരാത്രിയിൽ നെയ്യിൽ കലർത്തിയ ശർക്കരയെ ധാരയായി പവിത്ര നാമോച്ചാരണത്തോടെ അർപ്പിക്കുന്നത് പര്യവസാനം. അവസാനം വസ്ത്ര-സ്വർണ്ണദാനം, ബ്രാഹ്മണഭോജനം. ഫലം—ഏഴ് ജന്മപാപക്ഷയം, സന്താനലാഭം, വാർഷികാചരണത്തിൽ നിർഭയത്വം, വിഷ്ണുലോകപ്രാപ്തി; ഭുക്തി-മുക്തി ഏകീകരണം വ്യക്തമാകുന്നു.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The vow is emphasized for Bhādrapada’s kṛṣṇa-pakṣa Aṣṭamī when it coincides with the Rohiṇī nakṣatra, with the principal worship performed at midnight.
Kṛṣṇa is invoked as primary, together with Balabhadra, Devakī, Vasudeva, and Yaśodā (with attendants), and additionally the Moon (Śaśāṅka) is worshipped along with Rohiṇī through arghya and related rites.
It ties ritual action to purification and ascent: fasting is said to remove sins from seven births, the liturgy praises Govinda as the source of Yoga/Yajña/Dharma/Viśva, and the fruits include ūrdhva-gati (higher progress) and Viṣṇuloka, aligning bhakti and vrata-discipline with mokṣa.