Adhyaya 178
Tṛtīyā-vratāni (Vows for the Third Lunar Day): Lalitā Tṛtīyā, Mūla-Gaurī Vrata, and Saubhāgya Observances
ഭഗവാൻ അഗ്നി ദ്വിതീയാ-വ്രതങ്ങളിൽ നിന്ന് തൃതീയാ-വ്രതങ്ങളിലേക്കു മാറി, അവ ഭുക്തിയും മുക്തിയും നൽകുന്നതാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ചൈത്ര ശുക്ല തൃതീയയിൽ മൂല-ഗൗരീ വ്രതം—ഗൗരിയുടെ ഹര (ശിവൻ) വിവാഹസ്മരണം—എള്ളുസ്നാനശുദ്ധിയോടെ ആരംഭിച്ച്, ഗൗരിയോടൊപ്പം ശംഭുവിനെ ‘സ്വർണ്ണഫലങ്ങൾ’ മുതലായ മംഗളോപഹാരങ്ങളാൽ സംയുക്തമായി പൂജിക്കണമെന്ന് വിധിക്കുന്നു. തുടർന്ന് മന്ത്ര-ന്യാസ/അംഗ-ന്യാസത്തിന്റെ ദീർഘക്രമം—പാദം മുതൽ ശിരസ് വരെ വിവിധ അവയവങ്ങളിൽ ദിവ്യ നാമ-ശക്തികളുടെ വിന്യാസം—ദേഹപൂജയിൽ ശിവ-ശക്തി തത്ത്വത്തെ ഏകീകരിക്കുന്നു. പുഷ്പങ്ങൾ, സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, മാസാനുസൃത അർപ്പണക്രമം, ഒടുവിൽ ദാനവിധി—ബ്രാഹ്മണ ദമ്പതികളെ ആദരിക്കൽ, വസ്തുസമൂഹദാനം, കൂടാതെ പശുക്കളോടുകൂടിയ സ്വർണ്ണ ഉമാ–മഹേശ്വര പ്രതിമാദാനം—വിവരിക്കുന്നു. വൈശാഖം, ഭാദ്രപദം/നാഭസ്യം, മാർഗശീർഷം എന്നിവയിൽ പര്യായകാലങ്ങൾ; രണ്ടാമത്തെ രീതിയിൽ ആവർത്തിച്ച പൂജയും മൃത്യുഞ്ജയ ജപവും ഉണ്ട്. അവസാനം സൗഭാഗ്യ-വ്രതം (പ്രത്യേകിച്ച് ഫാൽഗുണ തൃതീയയിൽ ലവണത്യാഗം)യും തൃതീയകളിലെ ദേവീ രൂപക്രമവും പറഞ്ഞ് സൗഭാഗ്യവും സ്വർഗ്ഗഫലവും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter primarily teaches Tṛtīyā-vratas, especially Lalitā Tṛtīyā and the Mūla-Gaurī vrata, including a detailed mantra-nyāsa and concluding dāna; it also introduces the Saubhāgya-vrata for marital prosperity.
By embedding limb-wise mantra-nyāsa (a technical ritual technology) within Śiva–Śakti worship and ethical-social duties (honoring a brāhmaṇa couple and dāna), the chapter frames embodied discipline and generosity as means toward both prosperity (bhukti) and liberation (mukti).
Caitra śukla tṛtīyā is highlighted for Lalitā/Mūla-Gaurī; alternative performance months include Vaiśākha, Bhādrapada (Nābhasya), and Mārgaśīrṣa, with additional mentions of Māgha and Bhādra for Tṛtīyā-vrata practice.