Adhyaya 275

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे यदुवंशवर्णनं नाम चतुःसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः द्वादशसङ्ग्रामाः अग्निर् उवाच कश्यपो वसुदेवो ऽभूद्देवकी चादितिर्वरा देवक्यां वसुदेवात्तु कृष्णो ऽभूत्तपसान्वितः

ഇങ്ങനെ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിലെ ‘യദുവംശവർണനം’ എന്ന ഇരുനൂറ്റി എഴുപത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി ഇരുനൂറ്റി എഴുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം—‘ദ്വാദശ സംഗ്ഗ്രാമങ്ങൾ’—ആരംഭം. അഗ്നി അരുളിച്ചെയ്തു—കശ്യപൻ വസുദേവനായി ഭവിച്ചു; ശ്രേഷ്ഠയായ ദേവകി അദിതിയായി. ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിൽ വസുദേവനിൽ നിന്ന് തപോബലസമ്പന്നനായ കൃഷ്ണൻ ജനിച്ചു.

Verse 2

धर्मसंरक्षणार्थाय ह्य् अधर्महरणाय च सुरादेः पालनार्थञ्च दैत्यादेर्मथनाय च

അവൻ ധർമ്മസംരക്ഷണത്തിനും അധർമ്മനാശത്തിനും; ദേവഗണാദികളുടെ പരിപാലനത്തിനും ദൈത്യാദികളുടെ മർദ്ദനത്തിനും പ്രവർത്തിക്കുന്നു।

Verse 3

रुक्मणी सत्यभामा च सत्या नग्नजिती प्रिया सत्यभामा हरेः सेव्या गान्धारी लक्ष्मणा तथा

രുക്മിണി, സത്യഭാമ, സത്യാ, നഗ്നജിതീ—പ്രിയ മഹിഷിമാർ; സത്യഭാമ ഹരിയുടെ സേവ്യയായ സഹധർമ്മിണി; അതുപോലെ ഗാന്ധാരി, ലക്ഷ്മണാ.

Verse 4

मित्रविन्दा च कालिन्दी देवी जाम्बवती तथा सुशीला च तथा माद्री कौशल्या विजया जया

മിത്രവിന്ദാ, കാലിന്ദീ, ദേവീ, കൂടാതെ ജാംബവതി; പിന്നെയും സുശീലാ, മാദ്രി, കൗശല്യാ, വിജയാ, ജയാ.

Verse 5

चित्रविन्देति ख , छ च एवमादीनि देवीनां सहस्राणि तु षोडश प्रद्युम्नाद्याश् च रुक्मिण्यां भीमाद्याः सत्यभामया

‘ചിത്രവിന്ദാ’ എന്നും ‘ഖ, ഛ, ച’ മുതലായ അക്ഷരസൂചനകളാൽ വിളിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റ് മഹിഷിമാരും—ഇങ്ങനെ ദേവിമാരുടെ നാമങ്ങൾ സഹസ്രങ്ങളായി പറയപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ പ്രത്യേകിച്ച് പതിനാറ് പ്രസിദ്ധർ. പ്രദ്യുമ്നാദികൾ രുക്മിണിയിൽ നിന്നു, ഭീമാദികൾ സത്യഭാമയിൽ നിന്നു ജനിച്ചു।

Verse 6

जाम्बवत्याञ्च शाम्बाद्याः कृष्णस्यासंस् तथापरे शतं शतसहस्राणां पुत्राणां तस्य धीमतः

ജാംബവതിയിൽ നിന്ന് ശാംബാദികൾ കൃഷ്ണന്റെ പുത്രന്മാരായി ഉണ്ടായി; ആ ധീമാന്റെ പുത്രസംഖ്യ നൂറും ഒരു ലക്ഷവും ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 7

अशीतिश् च सहस्राणि यादवाः कृष्णरक्षिताः प्रद्युम्नस्य तु वैदर्भ्यामनिरुद्धो रणप्रियः

എൺപതിനായിരം യാദവർ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ സംരക്ഷണത്തിലായിരുന്നു. പ്രദ്യുമ്നനിൽ നിന്ന്, വൈദർഭ രാജകുമാരിയിലൂടെ, യുദ്ധപ്രിയനായ അനിരുദ്ധൻ ജനിച്ചു.

Verse 8

अनिरुद्धस्य वज्राद्या यादवाः सुमहाबलाः तिस्रः कोट्यो यादवानां षष्टिर्लक्षाणि दानवाः

അനിരുദ്ധന്റെ വംശത്തിൽ വജ്ര മുതലായ അതിമഹാബലമുള്ള യാദവർ ഉണ്ടായിരുന്നു; യാദവർ മൂന്നു കോടി, ദാനവർ അറുപത് ലക്ഷം എന്നു എണ്ണപ്പെട്ടു.

Verse 9

मनुष्ये बाधका ये तु तन्नाशाय बभूव सः कर्तुं कर्मव्यवस्थानं मनुष्यो जायते हरिः

മനുഷ്യരെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന ഏതു ഉപദ്രവങ്ങളായാലും അവയുടെ നാശത്തിനായി അവൻ അവതരിച്ചു. കർമ്മവ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിക്കുവാൻ ഹരി മനുഷ്യരൂപത്തിൽ ജനിക്കുന്നു.

Verse 10

देवासुराणां सङ्ग्रामा दायार्थं द्वादशाभवन् प्रथमो नारसिंहस्तु द्वितीयो वामनो रणः

ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ, അവകാശപ്പെട്ട ദായഭാഗം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി പന്ത്രണ്ട് അവതാര-പ്രകടനങ്ങൾ ഉണ്ടായി. ആദ്യത്തേത് നരസിംഹൻ; രണ്ടാമത്തേത് യുദ്ധഭൂമിയിലെ വാമനൻ.

Verse 11

सङ्ग्रामस्त्वथ वाराहश् चतुर्थो ऽमृतमन्थनः तारकामयसङ्ग्रामः षष्ठो ह्य् आजीवको रणः

അതിനുശേഷം ‘വാരാഹ’ എന്ന യുദ്ധം (ക്രമത്തിൽ) നാലാമത്; തുടർന്ന് അമൃതമഥനം. ‘താരകാമയ’ യുദ്ധം ആറാമത്; കൂടാതെ ‘ആജീവക’ എന്ന പേരിലുള്ള യുദ്ധവും (എണ്ണത്തിൽ) ഉൾപ്പെടുന്നു.

Verse 12

त्रैपुरश्चान्धकबधो नवमो वृत्रघातकः जितो हालाहलश्चाथ घोरः कोलाहलो रणः

അവൻ ത്രിപുരസംഹാരകൻ, അന്ധകവധകൻ, ക്രമത്തിൽ ഒൻപതാം നാമധാരി, വൃത്രഘാതകൻ. ഹാലാഹലത്തെയും ജയിച്ചവൻ; അവൻ ഘോരൻ, ‘കോലാഹലം’ എന്നും ‘രണം’ എന്നും പ്രസിദ്ധൻ.

Verse 13

हिरण्यकशिपोश्चोरो विदार्य च नखैः पुरा नारसिंहो देवपालः प्रह्नादं कृतवान् नृपम्

പൂർവകാലത്ത് ദേവപാലകനായ നരസിംഹൻ തന്റെ നഖങ്ങളാൽ ദുഷ്ടാധിപനായ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ കീറിപ്പിളർത്തി, പ്രഹ്ലാദനെ രാജാവാക്കി.

Verse 14

देवासुरे वामनश् च छलित्वा बलिमूर्जितम् महेन्द्राय ददौ राज्यं काश्यपो ऽदितिसम्भवः

ദേവാസുര സംഘർഷത്തിൽ വാമനൻ ശക്തനായ ബലിയെ കൌശലത്തോടെ വഞ്ചിച്ച് മഹേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ)ക്ക് രാജ്യം തിരികെ നൽകി; അവൻ അദിതിജനിതനും കശ്യപവംശജനുമാണ്.

Verse 15

वराहस्तु हिरण्याक्षं हत्वा देवानपालयत् उज्जहार भुवं देवदेवैर् अभिष्टुतः

വരാഹൻ ഹിരണ്യാക്ഷനെ വധിച്ച് ദേവരെ സംരക്ഷിച്ചു; ദേവദേവന്മാരുടെ സ്തുതിയോടെ ഭൂമിയെ ഉയർത്തി ഉദ್ಧരിച്ചു.

Verse 16

मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा तु वासुकिम् सुरासुरैश् च मथितं देवेभ्यश्चामृतं ददौ

മന്ദരത്തെ മഥനദണ്ഡമാക്കി, വാസുകിയെ നേത്രം (കയർ) ആക്കി ദേവാസുരർ സമുദ്രം മഥിച്ചു; അതിൽ നിന്നു ദേവർക്കു അമൃതം ലഭിച്ചു.

Verse 17

तारकामयसङ्ग्रामे तदा देवाश् च पालिताः निवार्येन्द्रं गुरून् देवान् दानवान्सोमवंशकृतम्

താരകാമയ യുദ്ധത്തിൽ അന്ന് ദേവന്മാർ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ദ്രനെയും പൂജ്യ ദേവഗുരുക്കളെയും തടഞ്ഞ്, അവൻ ദാനവന്മാർ മുഖേന സോമ (ചന്ദ്ര) വംശം സ്ഥാപിപ്പിച്ചു.

Verse 18

विश्वामित्रवशिष्ठात्रिकवयश् च रणे सुरान् अपालयन्ते निर्वार्य रागद्वेषादिदानवान्

വിശ്വാമിത്രനും വസിഷ്ഠനും മൂന്നു കവി-ഋഷിമാരും യുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെ കാത്തു; രാഗദ്വേഷാദികളാൽ പ്രേരിതരായ ദാനവന്മാരെ പിന്തിരിപ്പിച്ചു.

Verse 19

पृथ्वीरथे ब्रह्मयन्तुरीशस्य शरणो हरिः ददाह त्रिपुरं देवपालको दैत्यमर्दनः

ഭൂമിയെ രഥമാക്കി, ബ്രഹ്മാവിനെ സാരഥിയാക്കി, ഈശന്റെ (ശിവന്റെ) ശരണം ആയ ഹരി—ദേവപാലകനും ദൈത്യമർദകനും—ത്രിപുരം ദഹിപ്പിച്ചു.

Verse 20

गौरीं जिहीर्षुणा रुद्रमन्धकेनार्दितं हरिः अनुरक्तश् च रेवत्यां चक्रेचान्धासुरार्दनम्

ഗൗരിയെ അപഹരിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച അന്ധകൻ രുദ്രനെ പീഡിപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ ഹരി—രേവതിയോട് അനുരക്തനായിരുന്നാലും—അന്ധ (അന്ധക) അസുരനെ നശിപ്പിച്ചു.

Verse 21

अपां फेनमयो भूत्वा देवासुररणे हरन् वृत्रं देवहरं विष्णुर्देवधर्मानपालयत्

ജലത്തിന്റെ നുരപോലെ രൂപം ധരിച്ചു, ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ വിഷ്ണു ദേവഹരനായ വൃത്രനെ വധിച്ച് ദേവധർമ്മത്തെ സംരക്ഷിച്ചു.

Verse 22

शाल्वादीन् दानवान् जित्वा हरिः परशुरामकः अपालयत् सुरादींश् च दुष्टक्षत्रं निहत्य च

ശാല്വാദി ദാനവന്മാരെ ജയിച്ച് ഹരി പരശുരാമരൂപത്തിൽ ദേവന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും സംരക്ഷിച്ചു; ദുഷ്ട ക്ഷത്രിയസമൂഹത്തെയും വധിച്ചു।

Verse 23

हालाहलं विषं दैत्यं निराकृत्य महेश्वरात् भयं निर्णाशयामास देवानां मधुसूदनः

ദൈത്യസ്വരൂപമായ ഹാലാഹല വിഷം നിരാകരിച്ച്, മഹേശ്വരബന്ധമായി ദേവന്മാർക്കുണ്ടായ ഭയം മധുസൂദനൻ പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിച്ചു।

Verse 24

देवासुरे रणे यश् च दैत्यः कोलाहलो जितः पालिताश् च सुराः सर्वे विष्णुना धर्मपालनात्

ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ ‘കോലാഹല’ എന്ന ദൈത്യൻ ജയിക്കപ്പെട്ടു; ധർമ്മം പാലിക്കുന്ന വിഷ്ണു എല്ലാ ദേവന്മാരെയും സംരക്ഷിച്ചു।

Verse 25

राजानो राजपुत्राश् च मुनयो देवता हरिः यदुक्तं यच्च नैवोक्तमवतारा हरेरिमे

രാജാക്കന്മാർ, രാജപുത്രന്മാർ, മുനിമാർ, ദേവന്മാർ—ഇവരെല്ലാം (വാസ്തവത്തിൽ) ഹരിയേ; പറഞ്ഞതും വിശദമായി പറയാത്തതും—ഇവയെല്ലാം ഹരിയുടെ അവതാരങ്ങളാണ്।