Adhyaya 264

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे देवपूजावैश्वदेवबलिर्नाम त्रिषष्ट्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुःषष्ठ्यधिअकद्विशततमो ऽध्यायः दिक्पालादिस्नानं अग्निर् उवाच सर्वार्थसाधनं स्नानं वक्ष्ये शान्तिकरं शृणु स्नापयेच्च सरित्तीरे ग्रहान् विष्णुं विचक्षणः

ഇങ്ങനെ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിലെ ‘ദേവപൂജ, വൈശ്വദേവ, ബലി’ എന്ന 263-ാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി 264-ാം അധ്യായം—‘ദിക്പാലാദി സ്നാനവിധി’ ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി പറഞ്ഞു: “സകല ലക്ഷ്യങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുകയും ശാന്തി നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന സ്നാനം ഞാൻ പറയുന്നു; കേൾക്കുക. വിവേകി നദീതീരത്ത് വിഷ്ണുവിനെയും ഗ്രഹദേവതകളെയും സ്മരിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം.”

Verse 2

सौरभेया इति क , घ , छ , ञ च पुष्पराशय इति ज , ट च देवालये ज्वरार्त्यादौ विनायकग्रहार्दिते विद्यार्थिनो ह्रदे गेहे जयकामस्य तीर्थके

‘സൗരഭേയാ’ എന്ന നാമസമൂഹം ക, ഘ, ഛ, ഞ അക്ഷരങ്ങളാൽ ആരംഭിക്കുന്നവർക്കും; ‘പുഷ്പരാശയ’ എന്ന നാമസമൂഹം ജയും ടയും അക്ഷരങ്ങളാൽ ആരംഭിക്കുന്നവർക്കുമാണ്. ഇവ ദേവാലയത്തിൽ, ജ്വരാദി പീഡകളിൽ, വിനായകഗ്രഹപീഡിതനായി, വിദ്യാർത്ഥിക്കായി, ഹ്രദത്തിൽ, വീട്ടിൽ, ജയകാമനുള്ളവനായി, തീർത്ഥസ്ഥാനത്ത് എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രയോഗിക്കണം.

Verse 3

पद्मिन्यां स्नापयेन्नारीं गर्भो यस्याः स्रवेत्तथा अशोकसन्निधौ स्नायाज्जातो यस्या विनश्यति

ഗർഭം സ്രവിച്ച് നഷ്ടപ്പെടുന്ന സ്ത്രീയെ പദ്മസരോവരത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യിക്കണം. ജനിച്ച കുഞ്ഞ് ആവർത്തിച്ച് മരിക്കുന്നവൾ അശോകവൃക്ഷസന്നിധിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യട്ടെ.

Verse 4

पुष्पार्थिनाञ्च पुष्पाढ्ये पुत्रार्थिनाञ्च सागरे गृहसौभाग्यकामानां सर्वेषां विष्णुसन्निधौ

പുഷ്പം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ പുഷ്പസമൃദ്ധമായ സ്ഥലത്തെ ആശ്രയിക്കണം; പുത്രം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ സമുദ്രത്തെ (സ്നാനാർത്ഥം) ആശ്രയിക്കണം; ഗൃഹസൗഭാഗ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും—അഥവാ എല്ലാവരും—വിഷ്ണുസന്നിധിയിൽ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 5

वैष्णवे रेवतीपुष्ये सर्वेषां स्नानमुत्तमं स्नानकामस्य सप्ताहम्पूर्वमुत्सादनं स्मृतं

വൈഷ്ണവ ദിനത്തിൽ—ചന്ദ്രൻ രേവതി അല്ലെങ്കിൽ പുഷ്യ നക്ഷത്രത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ—എല്ലാവർക്കും സ്നാനം അത്യുത്തമമെന്ന് പറയുന്നു. സ്നാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഏഴ് ദിവസം മുമ്പ് ഉത്സാദനം (ലേപന-ശോധനം) നടത്തണമെന്ന് സ്മൃതി നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

Verse 6

पुनर् नवां रोचनाञ्च शताङ्गं गुरुणी त्वचं मधूकं रजनी द्वे च तगरन्नागकेशरम्

പുനർനവ, രോചന, ശതാംഗം, ഗുരുണിയുടെ ത്വക്ക് (തൊലി), മധൂകം, രജനി രണ്ടിനം, തഗരം, നാഗകേശരം—ഇവയും (മിശ്രണത്തിൽ) ചേർക്കണം.

Verse 7

अम्बरीञ्चैव मञ्जिष्ठां मांसीयासकमर्दनैः प्रियङ्गुसर्षपं कुष्ठम्बलाम्ब्राह्मीञ्च कुङ्कुमं

അംബരീ, മഞ്ജിഷ്ഠ, മാംസീ, യാസകം, മർദനം; കൂടാതെ പ്രിയംഗു, കടുക്, കുഷ്ഠം, ബലാ, ബ്രാഹ്മീ, കുങ്കുമം—ഇവയും (ലേപത്തിൽ) സ്വീകരിക്കണം.

Verse 8

पञ्चगव्यं शक्तुमिश्रं उद्वर्त्य स्नानमाचरेत् मण्डले कर्णिकायाञ्च विष्णुं ब्राह्मणमर्चयेत्

പഞ്ചഗവ്യം വറുത്ത യവപ്പൊടി (ശക്തു) ചേർത്ത് ദേഹത്തിൽ ഉബട്ടനമായി പുരട്ടി ശുദ്ധിക്കായി സ്നാനം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മണ്ഡലത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കർണികയിൽ, വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ച് ബ്രാഹ്മണനെ ആദരിക്കണം.

Verse 9

दक्षे वामे हरं पूर्वं पत्रे पूर्वादिके क्रमात् लिखेदिन्द्रादिकान्देवान् सायुधान् सहबान्धवान्

വലത്തും ഇടത്തും ആദ്യം ഹരനെ (ശിവനെ) രേഖപ്പെടുത്തണം. തുടർന്ന് താമരദളങ്ങളിൽ കിഴക്കുദിശ മുതൽ ക്രമമായി ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരെ ആയുധങ്ങളോടെയും സഹചാര-പരിവാരങ്ങളോടെയും എഴുതണം.

Verse 10

स्नानमण्डलकान् दिक्षु कुर्याच्चैव विदिक्षु च विष्णुब्रह्मेशशक्रादींस्तदस्त्राण्यर्च्य होमयेत्

ദിക്കുകളിലും ഉപദിക്കുകളിലും സ്നാനമണ്ഡലങ്ങൾ ഒരുക്കണം. വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാ, ഈശൻ (ശിവൻ), ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) മുതലായവരെയും അവരുടെ അസ്ത്രമന്ത്രങ്ങളെയും ആരാധിച്ച് തുടർന്ന് ഹോമം നടത്തണം.

Verse 11

एकैकस्य त्वष्टशतं समिधस्तु तिलान् धृतं भद्रः सुभद्रः सिद्धार्थः कलसाः पुष्टिवर्धनाः

ഓരോ കർമത്തിനും സമിധകൾ എട്ടുനൂറ് വേണം; എള്ളും നെയ്യും ആഹുതിയായി അർപ്പിക്കണം. കലശങ്ങൾ ‘ഭദ്ര’, ‘സുഭദ്ര’, ‘സിദ്ധാർത്ഥ’ എന്നിങ്ങനെ—പുഷ്ടിയും സമൃദ്ധിയും വർധിപ്പിക്കുന്നവയായി—ക്രമീകരിക്കണം.

Verse 12

अमोघश्चित्रभानुश् च पर्जन्यो ऽथ सुदर्शनः स्थापयेत्तु वटानेनान् साश्विरुद्रमरुद्गणान्

‘അമോഘ’, ‘ചിത്രഭാനു’, ‘പർജന്യ’, തുടർന്ന് ‘സുദർശന’—ഇവരെ ഈ വട-വിന്യാസപ്രകാരം സ്ഥാപിക്കണം; കൂടാതെ അശ്വിനീദ്വയം, രുദ്രൻ, മരുത്ഗണങ്ങളും സഹിതം.

Verse 13

सहवाहनानिति घ , ज च विश्वे देवस् तथा दैत्या वसवो मुनयस् तथा आवेशयन्तु सुप्रीतास् तथान्या अपि देवताः

“വാഹനങ്ങളോടുകൂടെ” — ‘ഘ’ ‘ജ’ എന്ന വിധിയും അതുപോലെ. വിശ്വേദേവന്മാർ, ദൈത്യർ, വസുക്കൾ, മുനിമാർ പ്രസന്നരായി ഈ കർമ്മ/മണ്ഡലത്തിൽ പ്രവേശിക്കട്ടെ; മറ്റ് ദേവതകളും അങ്ങനെ തന്നെ.

Verse 14

ओषधीर् निक्षिपेत् कुम्भे जयन्तीं विजयां जयां शतावरीं शतपुष्पां विष्णुक्रान्तापराजिताम्

കുംഭത്തിൽ ഔഷധികൾ നിക്ഷേപിക്കണം—ജയന്തി, വിജയാ, ജയാ, ശതാവരി, ശതപുഷ്പാ, വിഷ്ണുക്രാന്താ (അപരാജിതാ) എന്നിവ।

Verse 15

ज्योतिष्मतीमतिबलाञ्चन्दनोशीरकेशरं कस्तूरिकाञ्च कर्पूरं बालकं पत्रकं त्वचं

ജ്യോതിഷ്മതി, അതിബലാ, ചന്ദനം, ഉശീരം, കേശരം, കസ്തൂരി, കർപ്പൂരം, ബാലകം, പത്രകം, ത്വക് (തൊലി/തൊലി-തൊലി) എന്നിവ ദ്രവ്യങ്ങളായി സ്വീകരിക്കണം.

Verse 16

जातीफलं लवङ्गञ्च मृत्तिकां पञ्चगव्यकं भद्रपीठे स्थितं साध्यं स्नापयेयुर्द्विजा बलात्

ജാതിഫലം, ലവംഗം, മണ്ണ്, പഞ്ചഗവ്യം എന്നിവയോടെ—ഭദ്രപീഠത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ സാധ്യത്തെ ദ്വിജർ ദൃഢമായി സ്നാപനം/അഭിഷേകം ചെയ്യിക്കണം.

Verse 17

राजाभिषेकमन्त्रोक्तदेवानां होमकाः पृथक् पूर्णाहुतिन्ततो दत्वा गुरवे दक्षिणां ददेत्

രാജാഭിഷേക മന്ത്രങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ച ദേവന്മാർക്കായി വേർവേറായി ഹോമം നടത്തണം; തുടർന്ന് പൂർണാഹുതി അർപ്പിച്ച് ഗുരുവിന് ദക്ഷിണ നൽകണം.

Verse 18

इन्द्रो ऽभिषिक्तो गुरुणा पुरा दैत्यान् जघान ह दिक्पालस्नानङ्कथितं संग्रामादौ जयादिकं

ഗുരുവാൽ മുൻപ് അഭിഷിക്തനായ ഇന്ദ്രൻ ഒരിക്കൽ ദൈത്യരെ വധിച്ചു. അതിനാൽ ദിക്പാലസ്നാനം ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടു; യുദ്ധാരംഭത്തിൽ തന്നെ ജയാദി മംഗളഫലങ്ങൾ നൽകുന്നതാണ് അത്.