Adhyaya 99
Sūrya-pratiṣṭhā-kathana (Account of Installing Sūrya)
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഭഗവാൻ വാസ്തു–പ്രതിഷ്ഠയും ഈശാന-കൽപ്പവും എന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ സൂര്യ-പ്രതിഷ്ഠാ വിധി വിശദീകരിക്കുന്നു. ബീജ/വർണ-സമൂഹങ്ങളുടെ മന്ത്രക്രമത്തോടെ ആരംഭിച്ച്, മുൻപറഞ്ഞ രീതിയിൽ മണ്ഡപക്രമീകരണം, സ്നാനം, ശുദ്ധി മുതലായ മുൻകർമ്മങ്ങൾ നടത്തുന്നു. വിദ്യാ-ആസനം/ശയ്യയിൽ ആചാര്യൻ ഭാസ്കരന്റെ അങ്ക-ന്യാസം ചെയ്ത്, ത്രി-തത്ത്വം സ്ഥാപിച്ച്, സ്വരങ്ങളോടുകൂടിയ ഖാദി-പഞ്ചകം ന്യസിച്ച് മന്ത്ര–തത്ത്വ–രൂപസ്ഥാപനത്തിന്റെ പാളിപ്പാളിയായ ക്രമം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പിണ്ഡിയെ വീണ്ടും ശുദ്ധീകരിച്ച് തത്ത്വ-പഞ്ചകത്തിലൂടെ നിർദ്ദിഷ്ട സ-ദേശ-പദം വരെ ന്യാസം വിപുലീകരിക്കുന്നു. ഗുരു സർവതോമുഖീ ശക്തി സ്ഥാപിച്ച് സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് ശക്തിയുക്ത സൂര്യനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു. അവസാനം ‘സ്വാമിൻ’ എന്നാന്ത്യ നാമരീതിയും മുൻപറഞ്ഞ സൂര്യമന്ത്രങ്ങളുടെ പ്രാമാണ്യവും പ്രതിഷ്ഠാർത്ഥം വീണ്ടും ഉറപ്പാക്കുന്നു.
Shlokas
Verse 1
ख , ग , घ , ङ च ॐ हूं स इति घ ह्रीं क्रियाशक्तये नम इति झ ॐ क्रियाशक्तये नम इति घ जप्त्वानुरूपतः इति ग , छ , च अथोनशततमो ऽध्यायः सूर्यप्रतिष्ठाकथनं ईश्वर उवाच वक्ष्ये सूर्यप्रतिष्ठाञ्च पूर्ववन्मण्डपादिकं स्नानादिकञ्च सम्याद्य पूर्वोक्तविधिना ततः
(മന്ത്രാക്ഷരങ്ങൾ:) ഖ, ഗ, ഘ, ങ, ച; തുടർന്ന് ‘ഓം ഹൂം സ’ (ഘ); തുടർന്ന് ‘ഹ്രീം—ക്രിയാശക്തയേ നമഃ’ (ഝ); തുടർന്ന് ‘ഓം—ക്രിയാശക്തയേ നമഃ’ (ഘ); ഇവ യഥാനുരൂപം ജപിച്ച് (ഗ, ഛ, ച). ഇനി ആരംഭിക്കുന്നു തൊണ്ണൂറ്റൊമ്പതാം അധ്യായം: ‘സൂര്യപ്രതിഷ്ഠാവിവരണം’. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു: ‘സൂര്യപ്രതിഷ്ഠയും, മുൻപുപോലെ മണ്ഡപാദി ക്രമീകരണവും, സ്നാനാദി കർമങ്ങളും, മുൻപറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം സമ്യകായി ഞാൻ വിശദീകരിക്കും.’
Verse 2
विद्यामासनशय्यायां साङ्गं विन्यस्य भास्करं त्रितत्त्वं विन्यसेत्तत्र सस्वरं खादिपञ्चकं
വിദ്യയുടെ ആസന/ശയ്യയിൽ ഭാസ്കരന്റെ സാംഗ ന്യാസം ചെയ്ത്, അവിടെ ത്രിതത്ത്വം വിന്യസിക്കണം. തുടർന്ന് സ്വരങ്ങളോടുകൂടിയ ‘ഖ’ മുതലായ അഞ്ചു (ഖാദി-പഞ്ചകം)യും വിന്യസിക്കണം.
Verse 3
शुद्ध्यादि पूर्ववत् कृत्वा पिण्डीं संशोध्य पूर्ववत् सदेशपदपर्यन्तं विन्यस्य तत्त्वपञ्चकं
പൂർവോക്തവിധിപ്രകാരം ശുദ്ധ്യാദി കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു, പിണ്ഡിയെയും അതേവിധം വീണ്ടും ശോധനം ചെയ്ത്, ‘സദേശപദ’ം വരെ തത്ത്വപഞ്ചകത്തിന്റെ ന്യാസം ചെയ്യണം।
Verse 4
शक्त्या च सर्वतोमुख्या संस्थाप्य विधिवततः स्वाणुना विधिवत् सूर्यं शक्त्यन्तं स्थापयेद्गुरुः
വിധിപ്രകാരം സർവതോമുഖീ ശക്തിയെ സ്ഥാപിച്ച്, ഗുരു തന്റെ കൈകൊണ്ട് വിധിവത് ശക്തിയുക്തനായ സൂര്യനെ സ്ഥാപിക്കണം।
Verse 5
स्वाम्यन्तमथवादित्यं पादान्तन्नाम धारयेत् सूर्यमन्त्रास्तु पूर्वोक्ता द्रष्टव्याः स्थापनेपि च
അനന്തരം ആദിത്യന്റെ പാദാന്തത്തിൽ ‘സ്വാമിൻ’ എന്നാന്തമുള്ള നാമം ധരിപ്പിക്കണം (അങ്കിതമാക്കണം). മുൻപ് ഉപദേശിച്ച സൂര്യമന്ത്രങ്ങൾ സ്ഥാപനം ചെയ്യുന്ന കർമത്തിലും പ്രയോഗിക്കേണ്ടതാണ്।
Frequently Asked Questions
A staged installation workflow: aṅga-nyāsa of Bhāskara on the Vidyā-seat, placement of tri-tattva and tattva-pañcaka, khādi-pañcaka with vowels, repeated piṇḍī purification, and the prior installation of sarvatomukhī Śakti before establishing Sūrya.
It frames consecration as disciplined alignment of mantra (sound), tattva (principle), and ritual action (kriyā), so that correct Vāstu–pratiṣṭhā becomes a dharmic technology supporting worship, inner purification, and the integrated pursuit of bhukti and mukti.