Adhyaya 91

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अभिषेकादिकथनं नाम नवतितमो ऽध्यायः अथैकनवतितमो ऽध्यायः विविधमन्त्रादिकथनं ईश्वर उवाच अभिषिक्तः शिवं विष्णुं पूजयेद्भास्करादिकान् शङ्खभेर्यादिनिर्घोषैः स्नापयेत् पञ्चगव्यकैः

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ അഗ്നിപുരാണത്തിൽ ‘അഭിഷേകാദികഥനം’ എന്ന തൊണ്ണൂറാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി ‘വിവിധമന്ത്രാദികഥനം’ എന്ന തൊണ്ണൂറ്റൊന്നാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അഭിഷേകം ചെയ്ത ശേഷം ശിവ-വിഷ്ണുവിനെയും സൂര്യാദി ദേവന്മാരെയും പൂജിക്കണം; ശംഖ-ഭേരി മുതലായ നാദത്തിനിടയിൽ പഞ്ചഗവ്യത്തോടെ സ്നാപനം ചെയ്യിക്കണം.

Verse 2

स्वयं वीक्ष्येति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः यो देवान्देवलोकं स याति स्वकुलमुद्धरन् वर्षकोटिसहस्रेषु यत् पापं स्मुपार्जितं

സ്വയം കണ്ടു ചിഹ്നിത (ടിപ്പണിയുള്ള/അടയാളപ്പെടുത്തിയ) ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്ന് പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ, തന്റെ കുലത്തെ ഉയർത്തിക്കൊണ്ടു ദേവലോകം പ്രാപിക്കുന്നു; ആയിരക്കോടി വർഷങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 3

घृताभ्यङ्गेन देवानां भस्मीभवति पावके आढकेन घृताद्यैश् च देवान् स्नाप्य सुरो भवेत्

ദേവന്മാർക്ക് നെയ്യാൽ അഭ്യംഗം ചെയ്താൽ (അർപ്പിതം) പവിത്ര അഗ്നിയിൽ ഭസ്മമാകും. നെയ്യാദികൾ ഒരു ആഢക അളവിൽ എടുത്ത് ദേവന്മാർക്ക് സ്നാപനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ സുരഭാവം (ദേവത്വം) പ്രാപിക്കും.

Verse 4

चन्दनेनानुलिप्याथ गन्धाद्यैः पूजयेत्तथा अल्पायासनं स्तुतिभिस्तुता देवास्तु सर्वदा

പിന്നീട് ചന്ദനലേപനം ചെയ്ത്, ഗന്ധാദി ഉപചാരങ്ങളാൽ അതുപോലെ പൂജിക്കണം. ലളിതമായ ആസനം ഒരുക്കി, സ്തുതികളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ദേവന്മാർ സദാ (പ്രസന്നരായിരിക്കട്ടെ).

Verse 5

अतीतानागतज्ञानमन्त्रधीभुक्तिमुक्तिदाः गृहीत्वा प्रश्नसूक्ष्मार्णे हृते द्वाभ्यां शुभाशुभं

പ്രശ്ന-നിമിത്തത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മസമുദ്രത്തിൽ ഈ ഉപദേശങ്ങൾ ഗ്രഹിച്ച്, രണ്ടു മാർഗങ്ങളാൽ ശുഭവും അശുഭവും നിർണ്ണയിക്കുന്നു; ഇവ ഭൂത-ഭാവി ജ്ഞാനം, മന്ത്രജന്യ ധീ, ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു।

Verse 6

त्रिभिर्जीवो मूलधातुश् चतुर्भिर्ब्राह्मणादिधीः यञ्चादौ भूततत्त्वादि शेषे चैवं जपादिकं

മൂന്ന് (അക്ഷര-ഘടകങ്ങൾ) കൊണ്ട് ‘ജീവ’ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; നാല് കൊണ്ട് ‘മൂലധാതു’. നാലുകൊണ്ടുതന്നെ ‘ബ്രാഹ്മണ’ മുതലായ ശാസ്ത്രീയ ധികൾ സൂചിതമാകുന്നു. ആരംഭത്തിൽ ഭൂതതത്ത്വാദി ഉപദേശിക്കുന്നു; ശേഷത്തിൽ ഇങ്ങനെ ജപാദി ആചാരങ്ങൾ വിധിക്കുന്നു।

Verse 7

एकत्रिकातित्रिकान्ते पदे द्विपमकान्तके अशुभं मध्यमं मध्येष्विन्द्रस्त्रिषु नृपः शुभः

ഒറ്റ ത്രയം അല്ലെങ്കിൽ അതിത്രയത്തിന്റെ അവസാനം, കൂടാതെ പദക്രമത്തിലെ രണ്ടാം ജോഡിയുടെ അവസാനം ഫലം അശുഭം. മദ്ധ്യസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഫലം മദ്ധ്യമം; കേന്ദ്രമദ്ധ്യത്തിൽ ‘ഇന്ദ്ര’ (ശ്രേഷ്ഠം) ഫലം. മൂന്ന്-മൂന്ന് കൂട്ടങ്ങളിൽ ‘നൃപ’ ശുഭം.

Verse 8

सङ्ख्यावृन्दे जीविताब्दं यमो ऽब्ददशहा ध्रुवं सूर्येभास्येशदुर्गाश्रीविष्णुमन्त्रैर् लिखेत् कजे

സംഖ്യകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ‘ജീവിതാബ്ദ’ (ആയുസ്സുവർഷം), ‘യമ’ (മരണം), ‘അബ്ദദശഹാ’ (പത്ത് വർഷഹരൻ), ‘ധ്രുവ’ (സ്ഥിരം) എന്നു എഴുതണം; സൂര്യ, ഭാസ്കര, ഈശ, ദുര്‍ഗാ, ശ്രീ, വിഷ്ണു മന്ത്രങ്ങളാൽ ഭൂർജപത്രത്തിൽ അത് രേഖപ്പെടുത്തണം।

Verse 9

कठिन्या जप्तया स्पृष्टे गोमूत्राकृतिरेखया आरभ्यैकं त्रिकं यावत्त्रिचतुष्कावसानकं

‘കഠിനീ’ മന്ത്രം വിധിപൂർവ്വം ജപിച്ച് സ്പർശിച്ച ശേഷം, ഗോമൂത്രാകൃതിയിലുള്ള വളവരേഖ വരയ്ക്കൽ ആരംഭിക്കണം; ഒന്നിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി ത്രയം-ത്രയം ക്രമത്തിൽ നീങ്ങി, അവസാനം ത്രയംയും ചതുഷ്കവും ആയ കൂട്ടങ്ങളോടെ ക്രമം സമാപിക്കണം।

Verse 10

मरुद् व्योम मरुद्वीजैश् चतुःषष्टिपदे तथा अक्षाणां पतनात् स्पर्शाद्विषमादौ शुभादिकं

ഈ ചതുഃഷഷ്ടി-പദീയ പദ്ധതിയിൽ ‘മരുത്’, ‘വ്യോമ’ കൂടാതെ ‘മരുദ്ബീജ’ എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, പാശങ്ങളുടെ വീഴ്ചയും സ്പർശവും നോക്കി—ആദ്യം വിഷമ (അശുഭ) ഫലങ്ങളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്—ശുഭാശുഭാദി നിർണ്ണയിക്കുന്നു।

Verse 11

एकत्रिकादिमारभ्य अन्ते चाष्टत्रिकं तथा ध्वजाद्यायाः समा हीना विषमाः शोभनादिदाः

‘ഏക-ത്രിക’ മുതൽ ആരംഭിച്ച് അവസാനം ‘അഷ്ട-ത്രിക’ വരെ, ധ്വജ മുതലായവയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങുന്ന ഛന്ദസ്സുകൾ—സമ (സമാ), ഹീന (ഹീനാ), വിഷമ (വിഷമാ)—‘ശോഭനാ’ മുതലായ വർഗങ്ങളായി ഫലപ്രദമെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 12

आइपल्लवितैः काद्यैः षोडशस्वरपूर्वगैः आद्यैस्तैः सस्वरैः काद्यैस्त्रिपुरानाममन्त्रकाः

‘ഐ’ സ്വരത്താൽ പല്ലവിതമായ ക-വർഗ അക്ഷരങ്ങളെ പതിനാറു സ്വരങ്ങൾ മുൻപാക്കി—അഥവാ സ്വരസഹിതമായ ആ ആദ്യ കാദി വർണങ്ങളാൽ—ത്രിപുരയുടെ നാമമന്ത്രങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു।

Verse 13

ह्रीं वीजाः प्रणवाद्याःस्पुर् नमो ऽन्ता यत्र पूजने मन्त्रा विंशतिसाहस्राः शतं षष्ठ्यधिकं ततः

ബീജാക്ഷരങ്ങൾ പ്രണവം (ഓം) മുതൽ ആരംഭിച്ച് ‘ഹ്രീം’ മുതലായ രൂപത്തിൽ സ്ഫുരിക്കുന്നു; പൂജനത്തിൽ അവ ‘നമഃ’ കൊണ്ട് അവസാനിക്കുന്നു. അവിടെ മന്ത്രങ്ങൾ ഇരുപതിനായിരം; അതിനുപുറമെ കൂടി നൂറ് അറുപതും ഉണ്ട്।

Verse 14

शोभनादिकाः इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः आं ह्रीं मन्त्राः सरस्वत्याश् चण्डिकायास्तथैव च तथा गौर्याश् च दुर्गाया आं श्रीं मन्त्राः श्रियस् तथा

‘ശോഭനാദികാഃ’—ഇതാണ് ങ-ചിഹ്നിത പാണ്ഡുലിപിയിലെ പാഠം. ‘ആം’യും ‘ഹ്രീം’യും ബീജമന്ത്രങ്ങൾ സരസ്വതിക്കും ചണ്ഡികയ്ക്കും; അതുപോലെ ഗൗരിക്കും ദുര്‍ഗയ്ക്കും ‘ആം’യും ‘ശ്രീം’യും ബീജമന്ത്രങ്ങൾ; ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)യ്ക്കും അതേപോലെ തന്നെ।

Verse 15

तथाक्षौं क्रौं मन्त्राः सूर्यस्य आं हौं मन्त्राःशिवस्य च आं गं मन्त्रा गणेशस्य आं मन्त्राश् च तथा हरेः

അതുപോലെ സൂര്യന്റെ മന്ത്രങ്ങൾ “ക്ഷൗം”, “ക്രൗം”; ശിവന്റെ മന്ത്രങ്ങൾ “ആം”, “ഹൗം”; ഗണേശന്റെ മന്ത്രം “ആം ഗം”; അതുപോലെ ഹരി (വിഷ്ണു) യുടെ മന്ത്രം “ആം”।

Verse 16

शतार्धैकाधिकैः काद्यैस् तथा षोडशभिः खरैः काद्यैस्तैः सस्वरैसाद्यैः कान्तैर् मन्त्रास् तथाखिलाः

സകല മന്ത്രങ്ങളും പൂർണ്ണമായി ‘ക’ മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന വ്യഞ്ജനങ്ങളും മറ്റു വ്യഞ്ജനങ്ങളും—അർദ്ധഗണന പ്രകാരം നൂറ്റൊന്ന് അക്ഷരങ്ങൾ—കൂടാതെ പതിനാറു സ്വരങ്ങളും ചേർന്നാണ് നിർമ്മിതം; അതായത് ‘അ’ മുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന സ്വരങ്ങളോടുകൂടിയ ‘ക’ മുതലായ അക്ഷരങ്ങളിൽ നിന്നാണ് എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളും ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്।

Verse 17

रवीशदेवीविष्णूनां स्वाब्धिदेवेन्द्रवर्तनात् शतत्रयं षष्ट्यधिकं प्रत्येकं मण्डलं क्रमात् अभिषिक्तो जपेद् ध्यायेच्छिष्यादीन् दीक्षयेद्गुरुः

രവി (സൂര്യൻ), ഈശ (ശിവൻ), ദേവി, വിഷ്ണു—ഇവർക്കായി തത്തത്തായ സ്വാബ്ധി, ദേവത, ഇന്ദ്രാവർത്തനം എന്നിവ അനുസരിച്ച്—ക്രമത്തിൽ ഓരോ മണ്ഡലവും മൂന്നു നൂറ്റി അറുപത് ജപങ്ങളാൽ പൂർണ്ണമാക്കണം. അഭിഷേകം ലഭിച്ചവൻ ജപവും ധ്യാനവും ചെയ്യണം; ഗുരു ശിഷ്യാദികൾക്ക് ദീക്ഷ നൽകണം।