Adhyaya 73

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये स्नानादिविधिर्नाम द्विसप्ततितमो ऽध्यायः अथ त्रिसप्ततितमो ऽध्यायः सूर्यपूजाविधिः ईश्वर उवाच वक्ष्ये सूर्यार्चनं स्कन्द कराङ्गन्यासपूर्वकं अहं तेजोमयः सूर्य इति ध्यात्वार्घ्यमर्चयेत्

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ അഗ്നിപുരാണത്തിൽ “സ്നാനാദി-വിധി” എന്ന എഴുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി എഴുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം—“സൂര്യപൂജാ-വിധി” ആരംഭിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ സ്കന്ദാ! കര-അംഗന്യാസം മുൻകൂട്ടി ചെയ്ത് സൂര്യാരാധന ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ‘ഞാൻ തേജോമയ സൂര്യൻ’ എന്നു ധ്യാനിച്ച് അർഘ്യം അർപ്പിച്ച് പൂജിക്കണം।

Verse 2

पूरयेद्रक्तवर्णेन ललाटाकृष्टविन्दुना तं संपूज्य रवेरङ्गैः कृत्वा रक्षावगुण्ठनं

നെറ്റിയിൽ നിന്നെടുത്ത ബിന്ദുവാൽ ചുവന്ന വർണ്ണം (രക്തചന്ദനം മുതലായവ) ഉപയോഗിച്ച് (നിർദ്ദിഷ്ട സ്ഥലം/ആകൃതി) പൂരിപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് ആ ചിഹ്നത്തെ രവിയുടെ അങ്കോപചാരങ്ങളാൽ സമ്യക് പൂജിച്ച് രക്ഷാവഗുണ്ഠനം (രക്ഷാ-ആവരണം) നിർവഹിക്കണം।

Verse 3

सम्प्रोक्ष्य तज्जलैर् द्रव्यं पूर्वास्यो भानुमर्चयेत् ॐ अं हृद्वीजादि सर्वत्र पूजनं दण्डिपिङ्गलौ

ആ ജലത്തോടെ പൂജാദ്രവ്യങ്ങളെ സമ്യക് പ്രോക്ഷിച്ച്, കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഭാനുവിനെ അർച്ചിക്കണം. എല്ലായിടത്തും ഹൃദയ-ബീജത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്—“ഓം അം”—എന്ന മന്ത്രത്തോടെ പൂജ ചെയ്യണം; കൂടാതെ ദണ്ഡിൻ, പിംഗല (പരിചാരക ദേവതകൾ) എന്നിവരെയും പൂജിക്കണം।

Verse 4

द्वारि दक्षे वामपार्श्वे ईशाने अं गणाय च अग्नौ गुरुं पीठमध्ये प्रभूतं चासनं यजेत्

വാതിലിൽ വലതുവശത്ത്, ഇടതുപാർശ്വത്ത്, കൂടാതെ ഈശാന കോണിൽ ‘അം’ അക്ഷരത്തോടെ ഗണേശനെ പൂജിക്കണം. അഗ്നിയിൽ ഗുരുവിനെ പൂജിക്കണം; പീഠത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ പ്രഭൂതൻ (മഹാശക്തിമാൻ ദേവൻ) എന്നും അവന്റെ ആസനവും യജിക്കണം।

Verse 5

अग्न्यादौ विमलं सारमाराध्यं परमं सुखं सितरक्तपीतनीलवर्णान् सिंहनिभान् यजेत्

അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, പരമാരാധ്യവും പരമസുഖപ്രദവും ആയ നിർമല സാരതത്ത്വത്തെ ശ്വേത, രക്ത, പീത, നീല വർണങ്ങളിലുള്ള സിംഹസദൃശ രൂപങ്ങളിൽ ആരാധിക്കണം।

Verse 6

पद्ममध्ये रां च दीप्तां रीं सूक्ष्मां रं जयांक्रमात् रूं भद्रां रें विभूतीश् च विमलां रैममोघया

പദ്മത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ‘രാം’ ദീപ്തശക്തിയായി, ‘രീം’ സൂക്ഷ്മശക്തിയായി സ്ഥാപിക്കണം; തുടർന്ന് ക്രമമായി ‘രം’ ജയാ, ‘രൂം’ ഭദ്രാ, ‘രേം’ വിഭൂതീശ, അവസാനം ‘രൈം’ വിമലാ-അമോഘാ ശക്തിയായി ന്യാസം ചെയ്യണം।

Verse 7

रों रौं विद्युता शक्तिं पूर्वाद्याः सर्वतोमुखाः ॐ हां हृद्वीजादीति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः रुं जयां क्रमादिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः रं मध्ये अर्कासनं स्यात् सूर्यमूर्तिं षडक्षरं

‘രോം’ ‘രൗം’ എന്ന അക്ഷരങ്ങളാൽ വിദ്യുത്-ശക്തിയെ സ്ഥാപിക്കണം; കിഴക്കിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് സർവദിക്കുമുഖമായ വിന്യാസം വേണം। (ചിഹ്നിത പാഠം: ‘ഓം ഹാം—ഹൃദ്ബീജാദി’; മറ്റൊരു പാഠം: ‘രും—ജയാ ക്രമമായി’). മദ്ധ്യത്തിൽ ‘രം’ ബീജത്താൽ അർക്കാസനം; അവിടെ ഷഡക്ഷര സൂര്യമൂർത്തി പ്രതിഷ്ഠിക്കണം।

Verse 8

ॐ हं खं खोल्कयेति यजेदावाह्य भास्करं ललाटाकृष्टमञ्जल्यां ध्यात्वा रक्तं न्यसेद्रविं

“ഓം ഹം ഖം ഖോൽകയേ” എന്ന് ജപിച്ച് ഭാസ്കരനെ ആവാഹനം ചെയ്ത് ആരാധിക്കണം. അഞ്ജലി നെറ്റിവരെ ഉയർത്തി, രക്തവർണ്ണ രവിയെ ധ്യാനിച്ച് സൂര്യന്യാസം ചെയ്യണം।

Verse 9

ह्रां ह्रीं सः सूर्याय नमो मुद्रयावाहनादिकं विधाय प्रीतये विम्बमुद्रां गन्धादिकं ददेत्

“ഹ്രാം ഹ്രീം സഃ സൂര്യായ നമഃ” എന്ന് ജപിച്ച്, നിശ്ചിത മുദ്രയാൽ ആവാഹനാദി മുൻകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം; ദേവന്റെ പ്രീതിക്കായി വിമ്ബമുദ്ര കാണിച്ച് ഗന്ധാദി ഉപചാരങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം।

Verse 10

पद्ममुद्रां बिल्वमुद्रां प्रदर्श्याग्नौ हृदीरितं ॐ आं हृदयाय नमः अर्काय शिरसे तथा

പദ്മമുദ്രയും ബില്വമുദ്രയും പ്രദർശിപ്പിച്ച്, അഗ്നിയുടെ മേൽ ഹൃദയമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം—“ഓം ആം ഹൃദയായ നമഃ”; അതുപോലെ ശിരോമന്ത്രം—“അർക്കായ ശിരസേ നമഃ”।

Verse 11

भूर्भुवः स्वः सुरेशाय शिखायै नैरृते यजेत् हुं कवचाय वायव्ये हां नेत्रायेति मध्यतः

‘ഭൂർഭുവഃ സ്വഃ’ ദേവാധിപനു ശിഖാ-ന്യാസമായി നൈഋത്യ ദിക്കിൽ അർപ്പിക്കണം; ‘ഹും’ കവചമായി വായവ്യത്തിൽ; ‘ഹാം’ നേത്രമന്ത്രമായി മദ്ധ്യത്തിൽ അർപ്പിക്കണം।

Verse 12

वः अस्त्रायेति पूर्वादौ ततो मुद्राः प्रदर्शयेत् धेनुमुद्रा हृदादीनां गोविषाणा च नेत्रयोः

കിഴക്കുദിക്കിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് ‘വഃ അസ്ത്രായ’ എന്നു ന്യാസം ചെയ്യണം; തുടർന്ന് മുദ്രകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കണം. ധേനുമുദ്ര ഹൃദയാദി സ്ഥാനങ്ങളിൽ, ഗോവിഷാണാമുദ്ര നേത്രങ്ങളിൽ പ്രയോഗിക്കണം।

Verse 13

अस्त्रस्य त्रासनी योज्या ग्रहणां च नमस्क्रिया सों सोमं बुं बुधं वृञ्च जीवं भं भार्गवं यजेत्

അസ്ത്രത്തിനായി ത്രാസനീ (അപസാരണ-രക്ഷ) പ്രയോഗിക്കുകയും, ഗ്രഹങ്ങൾക്ക് നമസ്കാരക്രിയ നടത്തുകയും വേണം. ‘സോം’ കൊണ്ട് സോമൻ, ‘ബും’ കൊണ്ട് ബുധൻ, ‘വൃഞ്’ കൊണ്ട് ജീവൻ (ബൃഹസ്പതി), ‘ഭം’ കൊണ്ട് ഭാർഗവൻ (ശുക്രൻ) എന്നിവരെ പൂജിക്കണം।

Verse 14

दले पूर्वादिके ऽग्न्यादौ अं भौमं शं शनैश् चरं रं राहुं कें केतवे च गन्धाद्यैश् च खखोल्कया

കിഴക്കുള്ള ദളത്തിലും മറ്റു ദളങ്ങളിലും—ആഗ്നേയാദി ക്രമത്തിൽ—ബീജാക്ഷര ന്യാസം ചെയ്യണം: ഭൗമനു ‘അം’, ശനൈശ്ചരനു ‘ശം’, രാഹുവിനു ‘രം’, കേതുവിനു ‘കേം’. തുടർന്ന് ഗന്ധാദി ഉപചാരങ്ങളാലും ‘ഖഖോൽകയാ’ സഹിതവും അവരെ പൂജിക്കണം।

Verse 15

मूलं जप्त्वार्घ्यपात्राम्बु दत्वा सूर्याय संस्तुतिः नत्वा पराङ्मुखञ्चार्कं क्षमस्वेति ततो वदेत्

മൂലമന്ത്രം ജപിച്ച് അർഘ്യപാത്രത്തിലെ ജലം സൂര്യനു അർപ്പിച്ച് സൂര്യസ്തുതി ഉച്ചരിക്കണം. തുടർന്ന് അർക്കനെ നമസ്കരിച്ചു പരാങ്മുഖനായി ‘ക്ഷമസ്വ’—“ക്ഷമിക്കണം” എന്നു പറയണം.

Verse 16

शराणुना फडन्तेन समाहत्याणुसंहृतिं भां नेत्रायेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः पराङ्मुखञ्चार्घ्यमिति ख, ग, चिह्नितपुस्तकपाठः शवानुना फडन्तेन समाहृत्यानुसंहतिमिति ख, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः शवाणुना फडन्तेन समहत्यार्थं संहतिमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः हृत्पद्मे शिवसूर्येतिसंहारिण्योपसंस्कृतिं

‘ഫഡ്’ അന്ത്യമുള്ള ശര-മന്ത്രംകൊണ്ട് സൂക്ഷ്മ തടസ്സത്തെ പ്രഹരിച്ച് അണു-സംഹൃതി (സൂക്ഷ്മ സംകോചം/പ്രത്യാഹാരം) നടത്തണം. ചില പാഠങ്ങളിൽ ‘ഭാം നേത്രായ’ എന്നും, മറ്റൊന്നിൽ ‘പരാങ്മുഖനായി അർഘ്യം’ എന്നും കാണുന്നു. തുടർന്ന് ഹൃദയപദ്മത്തിൽ ‘ശിവ-സൂര്യ…’ മന്ത്രംകൊണ്ട് സംഹാരിണിയുടെ ഉപസംസ്കൃതി (സമാപന-സംസ്കാരം) ചെയ്യണം.

Verse 17

योजयेत्तेजश् चण्डाय रविनिर्माल्यमर्पयेत् अभ्यर्च्यैशे जपाद्ध्यानाद्धोमात्सर्वं रवेर्भवेत्

സ്വതേജസ്സിനെ ചണ്ഡ (സൂര്യന്റെ ഉഗ്രരൂപം)യോടു യോജിപ്പിച്ച്, രവിക്ക് രവി-നിർമാല്യം (അർപ്പിത മാല/അവശിഷ്ടം) സമർപ്പിക്കണം. ഈശ്വരനെ അർചിച്ച് ജപം, ധ്യാനം, ഹോമം എന്നിവയാൽ—എല്ലാം രവിയാൽ തന്നെ സിദ്ധമാകുന്നു.