Adhyaya 62

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये ध्वजारोहणं नाम एकषष्टितमो ऽध्यायः अथ द्विषष्टितमो ऽध्यायः लक्ष्मीप्रतिष्ठाविधिः भगवानुवाच समुदायेन देवादेः प्रतिष्ठां प्रवदामि ते लक्ष्म्याः प्रतिष्ठा प्रथमं तथा देवीगणस्य च

ഇങ്ങനെ ആഗ്നേയ ആദിമഹാപുരാണത്തിലെ ‘ധ്വജാരോഹണം’ എന്ന അറുപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി അറുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം ‘ലക്ഷ്മീപ്രതിഷ്ഠാവിധി’ ആരംഭിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ദേവാദികളുടെ പ്രതിഷ്ഠ ഞാൻ നിനക്കു സമഗ്രക്രമത്തിൽ പറയുന്നു; ആദ്യം ലക്ഷ്മിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയും, അതുപോലെ ദേവീഗണത്തിന്റെയും.

Verse 2

पूर्ववत् सकलं कुर्यान्मण्डपस्नपनादिकं भद्रपीठे श्रियं न्यस्य स्थापयेदष्ट वै घटान्

മുന്‍പറഞ്ഞവിധം മണ്ഡപകർമ്മങ്ങൾ, സ്നപനം മുതലായ സമസ്ത ക്രമവും അനുഷ്ഠിക്കണം. ഭദ്രപീഠത്തിൽ ശ്രീയെ സ്ഥാപിച്ച് പിന്നെ എട്ട് കലശങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 3

घृतेनाभ्यज्य मूलेन स्नपयेत् पञ्चगव्यकैः हिरण्यवर्णा हरिणी नेत्रे चोन्मीलयेच्छ्रियाः

നെയ്യാൽ മൂലഭാഗം അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്ത് പഞ്ചഗവ്യങ്ങളാൽ സ്നാപനം ചെയ്യിക്കണം. തുടർന്ന് ശ്രീ-സമൃദ്ധിക്കായി സ്വർണവർണ്ണ ഹരിണിയെ ധ്യാനിച്ച് നേത്രോന്മീലനം നടത്തണം.

Verse 4

मण्डलस्नपनादिकमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्थापयेद्वरुणे घटानिति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तन्म आवह इत्य् एवं प्रदद्यान्मधुरत्रयम् अश्वपूर्वेति पूर्वेण तां कुम्भेनाभिषेचयेत्

“മണ്ഡലസ്നപനാദി”—എന്ന് ങ-ചിഹ്നിത പാഠപുസ്തകത്തിൽ. “വരുണനായി ഘടങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം”—എന്ന് ഘ, ങ-ചിഹ്നിത പാഠങ്ങളിൽ. തുടർന്ന് ‘തൻ മാ ആവഹ’ എന്ന് ജപിച്ച് മധുരത്രയം അർപ്പിക്കണം. പിന്നെ ‘അശ്വപൂർവ…’ എന്ന മുൻമന്ത്രംകൊണ്ട് കുംഭം വഴി അഭിഷേകം നടത്തണം.

Verse 5

कामोस्मितेति याम्येन पश्चिमेनाभिषेचयेत् चन्द्रं प्रभासामुच्चार्यादित्यवर्णेति चोत्तरात्

‘കാമോസ്മി’ മന്ത്രം ജപിച്ച് തെക്കും പടിഞ്ഞാറും ദിക്കുകളിൽ നിന്ന് പ്രോക്ഷണം ചെയ്യണം. ‘ചന്ദ്രം പ്രഭാസാം’ എന്നും ‘ആദിത്യവർണ’ എന്നും ഉച്ചരിച്ച് വടക്കുദിക്കിൽ നിന്ന് പ്രോക്ഷണം ചെയ്യണം.

Verse 6

उपैतु मेति चाग्नेयात् क्षुत्पिपासेति नैरृतात् गन्धद्वारेति वायव्यां मनसः काममाकृतिम्

ആഗ്നേയ ദിക്കിൽ നിന്ന് ‘ഉപൈതു മേ’ എന്ന് ജപിക്കണം, നൈഋത ദിക്കിൽ നിന്ന് ‘ക്ഷുത്പിപാസേ’ എന്ന്. വായവ്യ ദിക്കിൽ ‘ഗന്ധദ്വാരേ’ എന്ന് ഉച്ചരിക്കണം; ഇങ്ങനെ മനസ്സിന്റെ അഭിലഷിത ആകൃതി സിദ്ധമാക്കണം.

Verse 7

ईशानकलशेनैव शिरः सौवर्णकर्दमात् एकाशीतिघटैः स्नानं मन्त्रेणापः सृजन् क्षितिम्

ഈശാന കലശം മാത്രം ഉപയോഗിച്ച്, സ്വർണ്ണകർദമം (സ്വർണ്ണപാത്രം/കുണ്ഡം) മുതൽ എടുത്ത എൺപത്തൊന്ന് ഘടപരിമിത ജലത്തോടെ ശിരസ്സിന് സ്നാനം ചെയ്യിക്കണം. മന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ട് ജലം ഭൂമിയിൽ ഒഴിച്ച് വിസർജ്ജിക്കണം.

Verse 8

आर्द्रां पुष्करिणीं गन्धैर् आर्द्रामित्यादिपुष्पकैः तन्मयावह मन्त्रेण य आनन्द ऋचाखिलं

സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളാൽ പുഷ്കരിണിയെ ആർദ്രമാക്കി സുഗന്ധിതമാക്കുകയും ‘ആർദ്രാം…’ എന്നാരംഭിക്കുന്ന മന്ത്രംകൊണ്ട് അഭിമന്ത്രിത പുഷ്പങ്ങൾ അർപ്പിക്കുകയും വേണം. ‘തന്മയാവഹ’ മന്ത്രംകൊണ്ട് ദേവതയോടുള്ള താദാത്മ്യം (ആത്മൈക്യം) സാധിക്കണം; പിന്നെ സമഗ്ര ‘ആനന്ദ’ ഋക് വിനിയോഗിച്ച് ജപിക്കണം.

Verse 9

शायन्तीयेन शय्यायां श्रीसूक्तेन च सन्निधिम् लक्ष्मीवीजेन चिच्छक्तिं विन्यस्याभ्यर्चयेत् पुनः

‘ശായന്തീയ’ മന്ത്രംകൊണ്ട് ശയ്യയിൽ വിന്യാസം ചെയ്യണം; ‘ശ്രീസൂക്തം’കൊണ്ട് ദേവതയുടെ സന്നിധി സ്ഥാപിക്കണം; ‘ലക്ഷ്മീ-ബീജ’കൊണ്ട് ചിച്ഛക്തിയുടെ ന്യാസം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ വിന്യസിച്ച് വീണ്ടും ആരാധിക്കണം.

Verse 10

श्रीसूक्तेन मण्डपेथ कुण्डेष्वब्जानि होमयेत् करवीराणि वा हुत्वा सहस्रं शतमेव वा

ശ്രീസൂക്തം ജപിച്ചുകൊണ്ട് മണ്ഡപത്തിലെ കുണ്ഡങ്ങളിൽ താമരകൾ ഹോമമായി അർപ്പിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ കരവീര (കണേര) പുഷ്പങ്ങൾ ഹുതം ചെയ്ത്—സഹസ്രമോ കുറഞ്ഞത് ശതമോ—ആഹുതി നൽകണം.

Verse 11

गृहोपकरणान्तादि श्रीसूक्तेनैव चार्पयेत् ततः प्रासादसंस्कारं सर्वं कृत्वा तु पूर्ववत्

ഗൃഹ/ക്ഷേത്ര ഉപകരണാദി എല്ലാം ശ്രീസൂക്തംകൊണ്ടു മാത്രമേ അർപ്പിച്ച് (സംസ്കരിച്ച്) ചെയ്യേണ്ടത്. തുടർന്ന് മുൻവിധിപ്രകാരം സമഗ്ര പ്രാസാദ-സംസ്കാരം നിർവഹിക്കണം.

Verse 12

मन्त्रेण पिण्डिकां कृत्वा प्रतिष्ठानं ततः श्रियः श्रीसूक्तेन च सान्निध्यं पूर्ववत् प्रत्यृचं जपेत्

നിർദ്ദേശിച്ച മന്ത്രംകൊണ്ട് പിണ്ഡിക ഉണ്ടാക്കി, തുടർന്ന് ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)യുടെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തണം. പിന്നെ സന്നിധിക്കായി ശ്രീസൂക്തം ജപിക്കണം—മുൻവിധിപ്രകാരം ഓരോ ഋചയും വേർതിരിച്ച് ജപിച്ചുകൊണ്ട്.

Verse 13

चिच्छक्तिं बोधयित्वा तु मालात् सान्निध्यकं चरेत् तकपाठः मन्त्रेण चासृजत् क्षितिमिति ख, चिह्नतपुस्तकपाठः य आनन्देति वाससमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः मन्त्रेण पिण्डिकां कृत्वा प्रतिमां स्थापयन् श्रिय इति ङ, चिह्न्तपुस्तकपाठः प्रत्यृचं यजेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः भूस्वर्णवस्त्रगोन्नादि गुरवे ब्रह्मणेर्पयेत् एवं देव्यो ऽखिलाः स्थाप्यावाह्य स्वर्गादि भावयेत्

ആദ്യം ചിച്ഛക്തി (ചൈതന്യശക്തി) ഉണർത്തി, മാലയാൽ സാന്നിധ്യക (സന്നിധി-സ്ഥാപന) വിധി ആചരിക്കണം. മന്ത്രപാഠത്തിൽ ചില പാഠാന്തരങ്ങളിൽ “ക്ഷിതിം അസൃജത്”, വസ്ത്രത്തിനായി “യ ആനന്ദ…”, പിണ്ഡിക ഒരുക്കി പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ “ശ്രിയഃ…”, കൂടാതെ “പ്രത്യൃചം യജേത്” എന്നും കാണുന്നു. ഗുരുവിന്നും ബ്രാഹ്മണന്നും ഭൂമി, സ്വർണം, വസ്ത്രം, ഗോ, ധാന്യം മുതലായവ സമർപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ എല്ലാ ദേവിമാരെയും സ്ഥാപിച്ച് ആവാഹനം ചെയ്ത് സ്വർഗ്ഗാദി ഫലങ്ങളെ ധ്യാനിക്കണം.