Adhyaya 45

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये प्रतिमालक्षणं नाम चतुश् चत्वारिंशोध्यायः अथ पञ्चचत्वारिंशोध्यायः पिण्डिकालक्षणकथनं भगवानुवाच पिण्डिकालक्षणं वक्ष्ये दैर्घ्येण प्रतिमासमा उच्छ्रायं प्रतिमार्धन्तु चतुःषष्टिपुटां च ताम्

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ അഗ്നിപുരാണത്തിലെ ‘പ്രതിമാലക്ഷണം’ എന്ന നാൽപ്പത്തിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തം. ഇനി നാൽപ്പത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം—‘പിണ്ഡികാലക്ഷണകഥനം’. ഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു: പിണ്ഡികയുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നു; നീളത്തിൽ അത് പ്രതിമയ്‌ക്ക് സമം, ഉയരത്തിൽ പ്രതിമയുടെ പകുതി, കൂടാതെ അത് അറുപത്തിനാലു പുട/പാളികളാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെടണം.

Verse 2

त्यक्त्वा पङ्क्तिद्वयं चाधस्तदूर्ध्वं यत्तु कोष्ठकम् सार्धाङ्गुलं तथायाममिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः मणिविद्याधराविति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुःषष्टिपदामिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः समन्तादुभयोः पार्श्वे अन्तस्थं परिमार्जयेत्

താഴെ രണ്ടു വരികളും മുകളിൽ രണ്ടു വരികളും ഒഴിവാക്കി, എഴുത്ത്-കോഷ്ടകം ഒന്നര വിരൽ ഉയരത്തിൽ ഒരുക്കണം. ഇരുവശങ്ങളിലും ചുറ്റുമുള്ള ഇടക്കാല ശൂന്യസ്ഥലം പരിശ്രമത്തോടെ വൃത്തിയാക്കി മിനുക്കണം.

Verse 3

ऊर्ध्वं पङ्ग्क्तिद्वयं त्यक्त्वा अधस्ताद् यत्तु कोष्ठकम् अन्तः सम्मार्जयेत् यत्नात् पार्श्वयोरुभयोः समम्

മുകളിലെ രണ്ടു വരികൾ ഒഴിവാക്കി, താഴെയുള്ള കോഷ്ടകത്തിന്റെ ഉള്ളഭാഗം പരിശ്രമത്തോടെ തൂത്തുവൃത്തിയാക്കണം. ഇരുവശങ്ങളിലും ഒരുപോലെ സമമായി ചെയ്യണം.

Verse 4

तयोर्मध्यगतौ तत्र चतुष्कौ मार्जयेत्ततः चतुर्धा भाजयित्वा तु ऊर्ध्वपङ्क्तिद्वयं बुधः

ആ രണ്ടു (വരികളുടെ) മധ്യത്തിലുള്ള നാലു-നാലു എന്ന രണ്ടു കൂട്ടങ്ങളെ ആദ്യം അവിടെ നീക്കി/വൃത്തിയാക്കി, പിന്നെ പണ്ഡിതൻ മുകളിലെ രണ്ടു വരികളെ നാലായി വിഭജിക്കണം.

Verse 5

मेखला भागमात्रा स्यात् खातं तस्यार्धमानतः भागं भागं परित्यज्य पार्श्वयोरुभयोः समं

മേഖല (പട്ട) ഒരു ‘ഭാഗം’ അളവായിരിക്കണം; ഖാതം (കുഴി/ചാല) അതിന്റെ പകുതി അളവായിരിക്കണം. ഇരുവശങ്ങളിലും അല്പം അല്പം വിട്ട്, രണ്ടു പാർശ്വങ്ങളിലും സമമായി നിലനിർത്തണം.

Verse 6

दत्वा चैकं पदं वाह्ये प्रमाणं कारयेद् बुधः त्रिभागेण च भागस्याग्रे स्यात्तोयविनिर्गमः

പുറത്തായി ഒരു ‘പദം’ (അളവുഘടകം) വിട്ട്, പണ്ഡിതൻ അളവുകൾ സ്ഥാപിക്കണം. ആ ഭാഗത്തിന്റെ മുൻവശത്ത്, മൂന്നിലൊന്ന് അളവനുസരിച്ച് ജലനിർഗമന മാർഗം ഒരുക്കണം.

Verse 7

नानाप्रकारभेदेन भद्रेयं पिण्डिका शुभा अष्टताला तु कर्तव्या देवी लक्ष्मीस्तया स्त्रियः

ഹേ ഭദ്രേ! ഈ ശുഭ പിണ്ഡിക നാനാവിധ ഭേദങ്ങളോടെ നിർമ്മിക്കണം; ഇതിന്റെ അളവ് അഷ്ടതാലമായിരിക്കണം. ആ വിധി/അളവിലൂടെ ദേവി ലക്ഷ്മി സ്ത്രീകൾക്ക് സൗഭാഗ്യം നൽകുന്നു.

Verse 8

भ्रुवौ यवाधिके कार्ये यवहीना तु नासिका गोलकेनाधिकं वक्त्रमूर्ध्वं तिर्यग्विवर्जितं

ഭ്രൂകൾ ഒരു യവം അധികമായി നിർമ്മിക്കണം; നാസിക ഒരു യവം കുറവായി. മുഖം ഒരു ഗോളകം അധികമായി രൂപപ്പെടുത്തുകയും മേലോട്ടു തിരിച്ച് പാർശ്വവളവ് ഒഴിവാക്കുകയും വേണം.

Verse 9

आयते नयने कार्ये त्रिभागोनैर् यवैस्त्रिभिः तदर्धेन तु वैपुल्यं नेत्रयोः परिकल्पयेत्

കണ്ണുകൾ നീളമുള്ളതായി ചെയ്യുമ്പോൾ, നീളത്തിന് മൂന്ന് യവയുടെ അളവിൽ മൂന്നിലൊന്ന് കുറച്ച് നിശ്ചയിക്കണം; അതിന്റെ പകുതിയാൽ കണ്ണുകളുടെ വീതി നിർണ്ണയിക്കണം.

Verse 10

कर्णपाशो धिकः कार्यः सृक्कणीसमसूत्रतः नम्रं कलाविहीनन्तु कुर्यादंशद्वयं तथा

കർണപാശം അല്പം അധികമായി നിർമ്മിക്കണം; അത് സൃക്കണീ (വായ്മൂല) യുടെ സമസൂത്ര രേഖയോട് ഒത്തിരിക്കണം. അധിക ‘കലാ’ വിഭജനം കൂടാതെ, രണ്ട് അംശം വരെ മൃദുവായി ചരിഞ്ഞതായി ചെയ്യണം.

Verse 11

ग्रीवा सार्धकला कार्या तद्विस्तारोपशोभिता नेत्रं विना तु विस्तारौ ऊरू जानू च पिण्डिका

ഗ്രീവയെ സാർദ്ധകലാ (ഒന്നര കലാ) അളവിൽ നിർമ്മിക്കണം; യുക്തമായ വീതിയാൽ അതിനെ ശോഭിപ്പിക്കണം. നേത്ര-അളവ് ഒഴിവാക്കി, ഊരു, ജാനു, പിണ്ഡിക (പിണ്ഡലി) എന്നിവയുടെ വീതി-അളവുകൾ നിശ്ചയിക്കണം.

Verse 12

अङ्घ्रिपृष्ठौ स्फिचौ कट्यां यथाभागं प्रकल्पयेत् सप्तांशोनास् तथाङ्गुल्यो दीर्घं विष्कम्भनाहतं

പാദങ്ങളുടെ പൃഷ്ഠഭാഗം, നിതംബം, കടി എന്നിവ അവയുടെ യഥാഭാഗാനുപാതത്തിൽ ശരിയായി രൂപപ്പെടുത്തണം. അതുപോലെ വിഷ്കംഭം (വീതി) എന്ന അളവിനെ ആശ്രയിച്ച് മൊത്തം ദൈർഘ്യം നിശ്ചയിക്കണം; അങ്ഗുലി-അളവ് ഏഴ് ഭാഗം കുറച്ച് സ്വീകരിക്കണം.

Verse 13

नेत्रैकवर्जितायामा जङ्घोरू च तथा कटिः मध्यपार्श्वं च तद्वृत्तं घनं पीनं कुचद्वयं

കണ്ണുകളെ ഒഴിവാക്കി അവളുടെ ദേഹപ്രമാണങ്ങൾ ദീർഘവും സുസംഘടിതവും ആയിരിക്കണം; ജംഘയും ഊരും കടിയും സമ്യക്‌മായി രൂപപ്പെട്ടിരിക്കണം. പാർശ്വത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗം വൃത്താകാരമായിരിക്കണം; രണ്ടു സ്തനങ്ങളും ഘനവും ദൃഢവും പുഷ്ടവും പൂർണ്ണവുമായിരിക്കണം.

Verse 15

तत्रेयमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः तालमात्रौ स्तनौ कर्यौ कटिः सार्धकलाधिका लक्ष्म शेषं पुरावत्स्यात् दक्षिणे चामुबुजं करे

ഇവിടെ ‘ഇയം’ ഇതി—ങ്-ചിഹ്നിത പാണ്ഡുലിപിയിലെ പാഠം: രണ്ടു സ്തനങ്ങളും ഒരു താല-പ്രമാണത്തിൽ നിർമ്മിക്കണം; കടി സാർദ്ധകല അധികം (അഥവാ ഒന്നര കല അധികം) ആയിരിക്കണം. ശേഷമുള്ള അനുപാതങ്ങൾ പുരാവത്; വലങ്കയ്യിൽ താമരയും ഉണ്ടായിരിക്കണം.

Verse 16

वामे वित्त्वं स्त्रियौ पार्श्वे शुभे चामरहस्तके दीर्घघोणस्तु गरुडश् चक्राङ्गाद्यानथो वदे

ഇടത്തുവശത്ത് ധനത്തിന്റെ (വിത്ത്വം) വ്യക്തിരൂപം സ്ഥാപിക്കണം; ഇരുപാർശ്വങ്ങളിലും ചാമരം കൈവശമുള്ള രണ്ടു ശുഭസ്ത്രീകൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ദീർഘഘോണമുള്ള ഗരുഡൻ വാഹനമായി കാണിക്കണം; തുടർന്ന് ചക്രാദി ആയുധലക്ഷണങ്ങൾ ഞാൻ വിവരിക്കും.