Adhyaya 234

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे उपायषड्गुणादिर्नाम त्रयस्त्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुस्त्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः प्रात्यहिकराजकर्म पुष्कर उवाच अजस्रं कर्म वक्ष्यामि दिनं प्रति यदाचरेत् द्विमुहूर्तावशेषायां रात्रौ निद्रान्त्यजेन्नृपः

ഇങ്ങനെ ആഗ്നേയ മഹാപുരാണത്തിലെ ‘ഉപായ-ഷഡ്ഗുണാദി’ എന്ന 233-ാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി 234-ാം അധ്യായം ‘രാജാവിന്റെ പ്രത്യഹിക (ദൈനംദിന) കർമ്മങ്ങൾ’ ആരംഭിക്കുന്നു. പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു—പ്രതിദിനം ആചരിക്കേണ്ട അജസ്ര കർമ്മക്രമം ഞാൻ വിവരിക്കും; രാത്രിയിൽ രണ്ട് മുഹൂർത്തം ശേഷിക്കുമ്പോൾ രാജാവ് നിദ്ര ഉപേക്ഷിക്കണം।

Verse 2

वाद्यवन्दिस्वनैर् गीतैः पश्येद् गूढांस्ततो नरान् विज्ञायते न ये लोकास्तदीया इति केनचित्

വാദ്യങ്ങളുടെ നാദം, വന്ദികളുടെ പ്രഖ്യാപനം, ഗാനങ്ങൾ എന്നിവയാൽ ഗൂഢവേഷധാരികളെ തിരിച്ചറിയണം; അവർ ഏതു കൂട്ടത്തിന്റേതെന്ന് ആരും ‘അവരത്‌തന്നെയാണു’ എന്നു തിരിച്ചറിയുന്നില്ല।

Verse 3

आयव्ययस्य श्रवणं ततः कार्यं यथाविधि वेगोत्सर्गं ततः कृत्वा राजा स्नानगृहं व्रजेत्

അതിന് ശേഷം നിയമാനുസൃതമായി വരവു-ചെലവിന്റെ കണക്കു ശ്രവിക്കണം; പിന്നെ സ്വാഭാവിക വേഗോത്സർഗം നടത്തി രാജാവ് സ്നാനഗൃഹത്തിലേക്ക് പോകണം।

Verse 4

स्नानं कुर्यान्नृपः पश्चाद्दन्तधावनपूर्वकं कृत्वा सन्ध्यान्ततो जप्यं वासुदेवं प्रपूजयेत्

പിന്നീട് രാജാവ് ആദ്യം ദന്തധാവനം നടത്തി സ്നാനം ചെയ്യണം; തുടർന്ന് സന്ധ്യാക്രമം അനുഷ്ഠിച്ച് നിശ്ചിത ജപം ജപിച്ച് വാസുദേവനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം।

Verse 5

वह्नौ पवित्रान् जुहुयात् तर्पयेदुदकैः पितॄन् बहुक्षयव्ययायामिति ख , छ , ट च आसीनः कर्मविच्छेदमित्यादिः, राजा समाश्रयेदित्यन्तः पाठः ज पुस्तके नास्ति दद्यात्सकाञ्चीं धेनुं द्विजाशीर्वादसंयुतः

അഗ്നിയിൽ പവിത്രദ്രവ്യങ്ങൾ ഹോമമായി അർപ്പിച്ച്, ജലത്തോടെ പിതൃകൾക്ക് തർപ്പണം നടത്തണം; തുടർന്ന് ദ്വിജന്മാരുടെ ആശീർവാദത്തോടെ കാഞ്ചിയണിഞ്ഞ ധേനുവിനെ ദാനം ചെയ്യണം।

Verse 6

अनुलिप्तो ऽलङ्कृतश् च मुखं पश्येच्च दर्पणे ससुवर्णे धृते राजा शृणुयाद्दिवसादिकं

അനുലേപനം ചെയ്ത് അലങ്കരിച്ച ശേഷം രാജാവ് ദർപ്പണത്തിൽ തന്റെ മുഖം നോക്കണം; തുടർന്ന് സ്വർണം ധരിച്ച് ദിവസത്തിന്റെ ശുഭസൂചനകൾ മുതലായവ ശ്രവിക്കണം।

Verse 7

औषधं भिषजोक्तं च मङ्गलालम्भनञ्चरेत् पश्चेद् गुरुं तेन दत्ताशीर्वदो ऽथ व्रजेत्सभां

വൈദ്യൻ നിർദേശിച്ച ഔഷധം സേവിച്ച് മംഗളാരംഭത്തിന്റെ ശുഭാചാരം അനുഷ്ഠിക്കണം. തുടർന്ന് ഗുരുവിനെ സമീപിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശീർവാദം നേടി സഭയിലേക്കു പോകണം.

Verse 8

तत्रस्थो ब्राह्मणान् पश्येदमात्यान्मन्त्रिणस् तथा प्रकृतीश् च महाभाग प्रतीहारनिवेदिताः

അവിടെ നിന്നുകൊണ്ട്, മഹാഭാഗനേ, പ്രതീഹാരൻ (ദ്വാരപാലകൻ) അറിയിച്ച ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും അമാത്യന്മാരെയും മന്ത്രിമാരെയും രാജ്യത്തിന്റെ പ്രമുഖ പ്രതിനിധികളെയും കാണണം.

Verse 9

श्रुत्वेतिहासं कार्याणि कार्याणां कार्यनिर्णयम् व्यवहारन्ततः पश्येन्मन्त्रं कुर्यात्तु मन्त्रिभिः

ഇതിഹാസം (പൂർവ്വദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾ) കേട്ട് കാര്യങ്ങളെ പരിഗണിച്ച്, കാര്യങ്ങളുടെ യുക്തമായ തീരുമാനം എടുക്കണം. വ്യവഹാരം പ്രായോഗിക അന്ത്യം വരെ പരിശോധിച്ച് ശേഷം മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ആലോചന നടത്തണം.

Verse 10

नैकेन सहितः कुर्यान्न कुर्याद्बहुभिः सह न च मूर्खैर् नचानाप्तैर् गुप्तं न प्रकटं चरेत्

ഒരാളോടൊപ്പം മാത്രം ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കരുത്; പലരോടൊപ്പം കൂട്ടമായും പ്രവർത്തിക്കരുത്. മൂഢന്മാരോടോ വിശ്വസിക്കാനാകാത്തവരോടോ കൂട്ടുകൂടരുത്. രഹസ്യം വെളിപ്പെടുത്തരുത്; അതുപോലെ ആഡംബരപരമായ പരസ്യജീവിതവും സ്വീകരിക്കരുത്.

Verse 11

मन्त्रं स्वधिष्ठितं कुर्याद्येन राष्ट्रं न बाधते आकारग्रहणे राज्ञो मन्त्ररक्षा परा मता

രാജകീയ മന്ത്രം (ആലോചന) സ്വന്തം അധീനത്തിൽ ദൃഢമായി നിലനിർത്തണം; അതുവഴി രാജ്യത്തിന് ഹാനി സംഭവിക്കരുത്. രാജാവിന്റെ ബാഹ്യലക്ഷണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ മന്ത്രരക്ഷയാണ് പരമമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 12

आकारैर् इङ्गितैः प्रज्ञा मन्त्रं गृह्णन्ति पण्डिताः सांवत्सराणां वैद्यानां मन्त्रिणां वचने रतः

ബാഹ്യരൂപങ്ങളും സൂക്ഷ്മ ഇംഗിതങ്ങളുംകൊണ്ട് ജ്ഞാനികൾ ഉദ്ദേശിച്ച മന്ത്രണയെ ഗ്രഹിക്കുന്നു; പണ്ഡിതൻ അനുഭവസമ്പന്നനായ വൈദ്യന്മാരുടെയും മന്ത്രിമാരുടെയും വചനങ്ങളിൽ സദാ ശ്രദ്ധ പുലർത്തണം।

Verse 13

राजा विभूतिमाप्नोति धारयन्ति नृपं हि ते मन्त्रं कृत्वाथ व्यायामञ्चक्रे याने च शस्त्रके

രാജാവ് സമൃദ്ധിയും രാജമഹിമയും പ്രാപിക്കുന്നു; കാരണം അവർ തന്നെയാണ് നൃപനെ താങ്ങുന്നത്. അതിനാൽ മന്ത്രണം നടത്തി, വ്യായാമം ചെയ്യണം—രഥ/യാനപരിശീലനത്തിലും ശസ്ത്രാഭ്യാസത്തിലും।

Verse 14

निःसत्त्वादौ नृपः स्नातः पश्येद्विष्णुं सुपूजितं हुतञ्च पावकं पश्येद्विप्रान् पश्येत्सुपूजितान्

നിഃസത്ത്വവിധിയുടെ ആരംഭത്തിൽ രാജാവ് സ്നാനം ചെയ്ത്, സൂപൂജിതനായ വിഷ്ണുവിനെ ദർശിക്കണം; ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ച പാവകാഗ്നിയെ കാണണം; കൂടാതെ സത്കരിക്കപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണരെയും ദർശിക്കണം।

Verse 15

गुप्तं चाप्रकटं चरेदिति ग , ज , ट च आकार ग्रहणे राज्ञो मन्त्ररक्षा परा मता इत्य् अस्य स्थाने आकारेङ्गिततत्त्वज्ञः कार्याकार्यविचक्षण इति ट पुस्तकपाठः राजाधिभूतिमाप्नोतीति ज भूषितो भोजनङ्कुर्याद् दानाद्यैः सुपरीक्षितं भुक्त्वा गृहीतताम्बूलो वामपार्श्वेन संस्थितः

അവൻ ഗുപ്തമായും അപ്രകടമായും സഞ്ചരിക്കണം; സ്വയം പ്രകടിപ്പിക്കരുത്. രാജാവിന്റെ ആകാര-ഇംഗിതങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കുന്നതിൽ മന്ത്രരക്ഷയാണ് പരമമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു; അഥവാ ആകാര-ഇംഗിതതത്ത്വം അറിയുകയും കാര്യ-അകാര്യങ്ങളിൽ വിവേകിയുമായവൻ. യോജ്യമായി അലങ്കരിച്ച്, ദാനാദി മാർഗങ്ങളാൽ നന്നായി പരിശോധിച്ച ആഹാരം സ്വീകരിക്കണം; ഭക്ഷണം കഴിച്ച് താംബൂലം എടുത്ത ശേഷം രാജാവിന്റെ ഇടത് പാർശ്വത്ത് നിലകൊള്ളണം।

Verse 16

शास्त्राणि चिन्तयेद् दृष्ट्वा योधान् कोष्ठायुधं गृहं अन्वास्य पश्चिमां सन्ध्यां कार्याणि च विचिन्त्य तु

യോദ്ധാക്കളെയും ആയുധശാല/കോഷ്ടായുധത്തെയും ഗൃഹസ്ഥാപനത്തെയും പരിശോധിച്ച് ശാസ്ത്രങ്ങളെ ചിന്തിക്കണം; പിന്നെ പാശ്ചിമ സന്ധ്യ (സായംസന്ധ്യ) അനുഷ്ഠിച്ച് ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങളെയും ആലോചിക്കണം।

Verse 17

चरान् सम्प्रेष्य भुक्तान्नमन्तःपुरचरो भवेत् वाद्यगीतैर् अक्षितो ऽन्यैर् एवन्नित्यञ्चरेन्नृपः

ചാരന്മാരെ അയച്ച് ആഹാരം കഴിച്ച ശേഷം രാജാവ് അന്തഃപുരത്തിൽ സഞ്ചരിക്കണം. വാദ്യഗീതങ്ങളാലും മറ്റു രക്ഷോപായങ്ങളാലും സംരക്ഷിതനായി നിത്യചര്യാക്രമം അനുസരിക്കണം.