Adhyaya 231

Verse 1

मल्लब्धेषु नवपुस्तकेषु प्रायः समान एव तेषामेकतमस्यापि साहाय्येन शोधितुं न स शक्यते अभिधानादिष्वपि तत्रत्यशब्दो नोपलभ्यन्ते अतस्तत्र विरतिः अथैकत्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः शकुनानि पुष्कर उवाच विशन्ति येन मार्गेण वायसा बहवः पुरं तेन मार्गेण रुद्धस्य पुरस्य ग्रहणं भवेत्

പുതുതായി ലഭിച്ച കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിൽ പാഠം പ്രായം ഒരുപോലെ തന്നെയാണ്; അവയിൽ ഏതൊന്നിന്റെ സഹായത്താലും ശരിയായി ശോധനം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നില്ല. നിഘണ്ടുക്കളിലും അവിടത്തെ പദം ലഭ്യമല്ല; അതിനാൽ അവിടെ വിരമിക്കുന്നു. ഇനി 231-ാം അധ്യായം—“ശകുനങ്ങൾ” ആരംഭിക്കുന്നു. പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: അനേകം കാക്കകൾ ഏത് വഴിയിലൂടെ നഗരത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു, അതേ വഴിയിലൂടെ ഉപരോധിക്കപ്പെട്ട നഗരത്തെ പിടിച്ചെടുക്കാം.

Verse 2

सेनायां यदि वासार्थे निविष्टो वायसो रुवन् वामो भयातुरस्त्रस्तो भयं वदति दुस्तरं

താമസത്തിനായി ഒരുക്കിയ സൈന്യശിബിരത്തിൽ ഒരു കാക്ക ഇടത്തുവശത്ത് ഇരുന്ന് ഭയാകുലമായി വിറച്ച് കാക്കുകയാണെങ്കിൽ, അത് അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ ഭീഷണി പ്രവചിക്കുന്നു.

Verse 3

छायाङ्गवाहनोपानच्छत्रवस्त्रादिकुट्टने मृत्युस्तत्पूजने पूजा तदिष्टकरणे शुभं

നിഴൽ, അവയവം, വാഹനം, പാദുക, കുട, വസ്ത്രം മുതലായവയെ കോപത്താലോ അവഹേളനത്താലോ അടിച്ച് നശിപ്പിക്കുന്നത് മരണലക്ഷണം; എന്നാൽ അവയുടെ (അധിഷ്ഠാതൃ ശക്തികളുടെ) പൂജ ചെയ്താൽ പൂജാഫലം ലഭിക്കും, ഇഷ്ടസിദ്ധി ശുഭമാകും.

Verse 4

प्रोषितागमकृत्काकः कुर्वन् द्वारि गतागतं रक्तं दग्धं गृहे द्रव्यं क्षिपन्वह्निवेदकः

ഗൃഹസ്വാമി അകലെ ഇരിക്കുമ്പോൾ കാക്കപോലെ ന്യായങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി വരികയും പോകികയും ചെയ്ത്, വാതിലിൽ മുന്നും പിന്നും സഞ്ചരിച്ച്, വീട്ടിൽ ചുവപ്പോ കത്തിയതോ ആയ വസ്തുക്കൾ എറിയുന്നവൻ—അഗ്നിസൂചകൻ (അർത്ഥাৎ തീ കൊളുത്താൻ ഒരുക്കുന്നവൻ) ആകുന്നു.

Verse 5

न्यसेद्रक्तं पुरस्ताच्च निवेदयति बन्धनं पीतं द्रव्यं तथा रुक्म रूप्यमेव तु भार्गव

ഹേ ഭാർഗവ! അവൻ മുന്നിൽ ചുവന്ന അടയാളം വെച്ച്, ബന്ധനം (പ്രതിജ്ഞ/പണയം) അറിയിക്കണം—അത് പീതദ്രവ്യം, കൂടാതെ സ്വർണ്ണവും വെള്ളിയും തന്നേ.

Verse 6

यच्चैवोपनयेद् द्रव्यं तस्य लब्धिं विनिर्दिशेत् द्रव्यं वापनयेद्यत्तु तस्य हानिं विनिर्दिशेत्

ഒരു വ്യക്തി സ്വയം കൊണ്ടുവന്ന് സമർപ്പിക്കുന്ന ദ്രവ്യം അവന്റെ ലാഭമായി നിർണ്ണയിക്കണം. എന്നാൽ അവൻ നീക്കിപ്പോകാൻ ഇടയാക്കുന്നതോ അപഹരിപ്പിക്കുന്നതോ ആയ ദ്രവ്യം അവന്റെ നഷ്ടമായി നിർണ്ണയിക്കണം.

Verse 7

पुरतो धनलब्धिः स्यादाममांसस्य छर्दने भूलब्धिः स्यान् मृदः क्षेपे राज्यं रत्नार्पणे महत्

(സ്വപ്നം/നിമിത്തം) മുന്നിൽ ധനം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടാൽ ധനലാഭം ഉണ്ടാകും. കച്ചമാംസം ഛർദ്ദിച്ചാൽ ഭൂമിലാഭം ഉണ്ടാകും. മണ്ണുകട്ടകൾ എറിഞ്ഞാൽ രാജ്യം ലഭിക്കും; രത്നം അർപ്പിച്ചാൽ മഹത്തായ ഐശ്വര്യം ലഭിക്കും.

Verse 8

यातुः काको ऽनुकूलस्तु क्षेमः कर्मक्षमो भवेत् न त्वर्थसाधको ज्ञेयः प्रतिकूलो भयावहः

യാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെടുന്നവന് കാക്ക അനുകൂലമായാൽ ക്ഷേമവും പ്രവർത്തിസിദ്ധിയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു; എന്നാൽ അത് ധനലാഭത്തിന്റെ അടയാളമെന്ന് കരുതരുത്. പ്രതികൂലമായാൽ അത് ഭയജനകമെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 9

सम्मुखे ऽभ्येति विरुवन् यात्राघातकरो भवेत् वामः काकः स्मृतो धन्यो दक्षिणो ऽर्थविनाशकृत्

കാക്ക മുന്നിൽ നിന്ന് കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അടുത്തുവന്നാൽ അത് യാത്രയ്ക്ക് തടസ്സമോ ഹാനിയോ വരുത്തുന്ന നിമിത്തമാണ്. ഇടത്തുവശത്തെ കാക്ക ശുഭവും സമൃദ്ധിദായകവുമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; വലത്തുവശത്തെ കാക്ക ധനനാശകരമാണ്.

Verse 10

दुष्करमिति ख , छ च दक्षिणो ऽन्नविनाशकृदिति ग , घ , ञ च वामो ऽनुलोमगः श्रेष्ठो मध्यमो दक्षिणः स्मृतः प्रतिलोमगतिर्वामो गमनप्रतिषेधकृत्

ഖ, ഛ എന്നിവയുടെ സന്ദർഭത്തിൽ യതി/ഛേദം ‘ദുഷ്കര’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ഗ, ഘ, ങ എന്നിവയുടെ സന്ദർഭത്തിൽ ‘ദക്ഷിണ’—അന്നം (അഥവാ സുലഭ പാരായണം) നശിപ്പിക്കുന്നത്—എന്നു പറയുന്നു. അനുലോമക്രമത്തിൽ പോകുന്ന ‘വാമ’ ശ്രേഷ്ഠം; ‘ദക്ഷിണ’ മധ്യമമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രതിലോമക്രമത്തിൽ പോകുന്ന ‘വാമ’ ഗമനം തടയുന്നതായി (ഛന്ദപ്രവാഹത്തിന് തടസ്സമായി) വരുന്നു.

Verse 11

निवेदयति यात्रार्थमभिप्रेतं गृहे गतः एकाक्षरचरणस्त्वर्कं वीक्षमाणो भयावहः

ആൾ വീട്ടിൽ ചെന്നു യാത്രയ്ക്കായി ഉദ്ദേശിച്ച പുറപ്പെടൽ അറിയിക്കുന്ന സമയത്ത്, സൂര്യനെ നോക്കി നടക്കുന്നതായി ഒരുകണ്ണുള്ളവൻ വരികയാണെങ്കിൽ—അത് ഭയജനകവും അപകടസൂചകവുമായ അശുഭനിമിത്തമാണ്।

Verse 12

कोटरे वासमानश् च महानर्थकरो भवेत् न शुभस्तूषरे काकः पङ्काङ्कः स तु शस्यते

കോട്ടരത്തിൽ (കുഴി/ഗുഹ) വസിക്കുന്നവൻ മഹാനർത്ഥത്തിന് കാരണമാകും. ഉണങ്ങിയ തൂഷരത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന കാക്ക ശുഭമല്ല; എന്നാൽ ചെളിക്കുറിയുള്ള (നനഞ്ഞ നിലത്തിൽ നിന്നെത്തിയ) കാക്ക ശുഭമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 13

अमेध्यपूर्णवदनः काकः सर्वार्थसाधकः ज्ञेयाः पतत्रिणो ऽन्ये ऽपि काकवद् भृगुनन्दन

അശുദ്ധ വസ്തുവാൽ കൊക്ക് നിറഞ്ഞ കാക്കയെ ‘സർവാർത്ഥസാധക’—എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സിദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ശുഭനിമിത്തമായി അറിയണം. ഭൃഗുനന്ദനേ, മറ്റു പക്ഷികളെയും കാക്കയെപ്പോലെ തന്നെ നിമിത്തരൂപത്തിൽ ഗ്രഹിക്കണം।

Verse 14

स्कन्धावारापसव्यस्थाः श्वानो विप्रविनाशकाः इन्द्रस्थाने नरेन्द्रस्य पुरेशस्य तु गोपुरे

സേനാശിബിരത്തിന്റെ (സ്കന്ധാവാര) അപസവ്യ/ഇടത്തുഭാഗത്ത് നിലകൊള്ളുന്ന നായകൾ ‘വിപ്രവിനാശകർ’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഈ നിമിത്തം രാജാവിന്റെ ‘ഇന്ദ്രസ്ഥാനം’ എന്ന സ്ഥാനത്തും നഗരാധിപന്റെ ഗോപുരം (ദ്വാരഗോപുരം) എന്നിടത്തും പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 15

अन्तर्गृहे गृहेशस्य मरणाय भवेद्भषन् यस्य जिघ्रति वामाङ्गं तस्य स्यादर्थसिद्धये

നായ വീട്ടിനകത്ത് കുരച്ചാൽ അത് ഗൃഹാധിപന് മരണസൂചക നിമിത്തമാകുന്നു. എന്നാൽ അത് ആരുടെ ഇടത്തുഭാഗം മണക്കുകയാണോ, അവന് അർത്ഥസിദ്ധി/ധനലാഭം ഉണ്ടാകുമെന്നു പറയുന്നു।

Verse 16

भयाय दक्षिणं चाङ्गं तथा भुजमदक्षिणं यात्राघातकरो यातुर्भवेत् प्रतिमुखागतः

യാത്രക്കാരന് ശരീരത്തിന്റെ വലതുഭാഗത്തെ അംഗം വിറയുന്നത് ഭയലക്ഷണം; ഇടത് ഭുജത്തിന്റെ വിറയലും അശുഭം. മുന്നിൽ നിന്ന് നേരെ വരുന്നവൻ യാത്രയ്ക്ക് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനാകും.

Verse 17

मार्गावरोधको मार्गे चौरान् वदति भार्गव अलाभो ऽस्थिमुखः पापो रज्जुचीरमुखस् तथा

ഹേ ഭാര്ഗവ! വഴിയിൽ പാത തടയുന്നവൻ ‘മാർഗാവരോധകൻ’; വഴിയിലെ കള്ളരെക്കുറിച്ച് അറിയിക്കുന്നവൻ കള്ള-സൂചകൻ. അതുപോലെ ‘അലാഭ’, ‘അസ്ഥിമുഖ’, ‘പാപ’, ‘രജ്ജുചീരമുഖ’ എന്നിങ്ങനെ (അശുഭ) വിഭാഗങ്ങളും പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 18

सोपानत्कमुखो धन्यो मांसपूर्णमुखो ऽपि च अमङ्गल्यमुखद्रव्यं केशञ्चैवाशुभं तथा

വാതിൽപ്പടിയിൽ ചെരിപ്പോടുകൂടി മുഖം കാണപ്പെടുന്നത് ശുഭം; വായിൽ മാംസം നിറഞ്ഞതായി കാണുന്നതും ശുഭം. എന്നാൽ വായ്ക്കരികെ അമംഗളസൂചക വസ്തുക്കളും കേശവും (മുടി) അശുഭം.

Verse 19

अवमूत्र्याग्रतो याति यस्य तस्य भयं भवेत् यस्यावमूत्र्य व्रजति शुभं देशन्तथा द्रुमं

മൂത്രവിസർജനം ചെയ്ത് അതിന്റെ മുന്നിലേക്കു തന്നെ പോകുന്നവന് ഭയം ഉണ്ടാകും. എന്നാൽ മൂത്രവിസർജനം ചെയ്ത് ശുഭസ്ഥലത്തേക്കോ, അല്ലെങ്കിൽ (പവിത്ര/ശുഭ) വൃക്ഷത്തേക്കോ പോകുന്നത് മംഗളകരമാണ്.

Verse 20

नन्वर्थसाधक इत्य् आदिः, गृहे गत इत्य् अन्तःः पाठः ट पुस्तके नास्ति कोटरे इत्य् आदिः सर्वार्थसाधक इत्य् अन्तः पाठः टपुस्तके नास्ति मङ्गलञ्च तथा द्रव्यं तस्य स्यादर्थसिद्धये श्ववच्च राम विज्ञेयास् तथा वै जम्बुकादयः

‘നന്വർഥസാധക…’ മുതൽ ‘ഗൃഹേ ഗത…’ വരെ ഉള്ള പാഠം ṭ-പ്രതിയിൽ ഇല്ല; ‘കോടരേ…’ മുതൽ ‘സർവാർഥസാധക…’ വരെ ഉള്ള പാഠവും ṭ-പ്രതിയിൽ ഇല്ല. (മുഖ്യാർത്ഥം:) ലക്ഷ്യസിദ്ധിക്കായി മംഗളവും ആവശ്യമായ ദ്രവ്യവും സമ്പാദിക്കണം; കൂടാതെ ഹേ രാമ, ശകുനവിചാരത്തിൽ നായകളും കുറുക്കന്മാരും മുതലായവയും ഗ്രഹിക്കേണ്ടതാണ്.

Verse 21

भयाय स्वामिनि ज्ञेयमनिमित्तं रुतङ्गवां निशि चौरभयाय स्याद्विकृतं मृत्यवे तथा

നായകൾ കാരണമില്ലാതെ കരയുന്നത് സ്വാമിക്ക് ഭയസൂചനയായി അറിയണം. രാത്രിയിൽ അത് കള്ളഭയം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ശബ്ദം വികൃതമായാൽ മരണസൂചനയും ആകുന്നു.

Verse 22

शिवाय स्वामिनो रात्रौ बलीवर्दो नदन् भवेत् उत्सृष्टवृषभो राज्ञो विजयं सम्प्रयच्छति

രാത്രിയിൽ കാള (ബലീവർദ) മുഴങ്ങുകയാണെങ്കിൽ അത് സ്വാമിക്ക് ശുഭസൂചന. വിട്ടയച്ച വൃഷഭൻ രാജാവിന് വിജയം നൽകുന്നു.

Verse 23

अभयं भक्षयन्त्यश् च गावो दत्तास् तथा स्वकाः त्यक्तस्नेहाः स्ववत्सेषु गर्भक्षयकरा मताः

ദാനം ചെയ്ത പശുക്കൾ—മറ്റുള്ളവരുടേതായാലും സ്വന്തം ആയാലും—‘അഭയാ’ എന്ന സസ്യം തിന്നാൽ, അവ തങ്ങളുടെ കിടാവുകളോടുള്ള സ്നേഹം വിട്ട് ഗർഭക്ഷയം (ഗർഭപാതം) വരുത്തുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 24

भूमिं पादैर् विनिघ्नन्त्यो दीना भीता भयावहाः आर्द्राङ्ग्यो हृष्टरोमाश् च शृगलग्नमृदः शुभाः

കാലുകളാൽ ഭൂമിയെ ഇടിച്ചുകൊണ്ട്—ദീനവും ഭീതിയും ഭയാവഹവുമായ—ആർദ്രാംഗങ്ങളോടെ, രോമാഞ്ചത്തോടെ, നരിക്കു ഒട്ടുന്ന ചെളി പുരണ്ട (സ്ത്രീകൾ) ശുഭനിമിത്തമായി കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 25

महिष्यादिषु चाप्येतत् सर्वं वाच्यं विजानता आरोहणं तथान्येन सपर्याणस्य वाजिनः

മഹിഷി മുതലായ (മറ്റു വാഹനങ്ങൾ) സംബന്ധിച്ചും ഇതെല്ലാം വിധി അറിയുന്നവൻ യഥാവിധി അറിയിക്കണം. കൂടാതെ സപര്യ (സേവാ-സത്കാരം) ലഭിക്കുന്ന കുതിരയിൽ കയറൽ മറ്റൊരാൾ ചെയ്യണം.

Verse 26

जलोपवेशनं नेष्टं भूमौ च परिवर्तनं विपत्करन्तुरङ्गस्य सुप्तं वाप्यनिमित्ततः

വെള്ളത്തിൽ ഇരിക്കൽ അശുഭം; നിലത്ത് ഉരുളലും അശുഭം. ആരുടെ ശരീരം വിപത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നുവോ, അവർക്കു കാരണമില്ലാതെ വരുന്ന ഉറക്കവും ദുഷ്‌ശകുനമാണ്.

Verse 27

यवमोदकयोर्द्वेषस्त्वकस्माच्च न शस्यते वदनाद्रुधिरोत्पत्तिर्वेपनं न च शस्यते

യവത്തോടോ മോദകത്തോടോ പെട്ടെന്ന് വിരോധം തോന്നുന്നത് ശുഭമല്ല. അതുപോലെ വായിൽ നിന്ന് രക്തം വരികയും ശരീരം വിറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ദുഷ്‌ശകുനങ്ങളാണ്.

Verse 28

क्रीडन् वैकः कपोतैश् च सारिकाभिर्मृतिं वदेत् साश्रुनेत्रो जिह्वया च पादलेही विनष्टये

ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു പക്ഷി പ്രാവുകളോടും മൈനകളോടും കളിക്കുന്നതായി കണ്ടാൽ അത് മരണസൂചനയെന്ന് പറയുന്നു. അതുപോലെ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളും നാവുകൊണ്ട് കാലുകൾ നക്കുന്നതും നാശത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ്.

Verse 29

वामपादेन च तथा विलिखंश् च वसुन्धरां स्वपेद्वा वामपार्श्वेन दिवा वा न शुभप्रदः

ഇടത് കാൽ കൊണ്ട് നിലം ചുരണ്ടുകയോ അടയാളപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യുന്നത്, ഇടത് വശത്ത് കിടന്ന് ഉറങ്ങുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ പകൽ ഉറങ്ങുന്നത്—ഇവ ശുഭഫലം നൽകുന്നില്ല.

Verse 30

भयाय स्यात् सकृन्मूत्री तथा निद्राविलाननः सपर्यार्हस्येति साधुः विनाशकृदिति ज , ट च आरोहणं न चेद्दद्यात् प्रतीपं वा गृहं व्रजेत्

ആരംഭത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം മൂത്രമൊഴിക്കൽ, കൂടാതെ ഉറക്കത്താൽ മുഖം മങ്ങിയിരിക്കുക—ഇവ ഭയസൂചനകളാണ്. അപ്പോൾ ആരെങ്കിലും “ഇവൻ സേവന/ബഹുമാനത്തിന് അർഹൻ” എന്നു പറഞ്ഞാൽ അത് ശുഭം; എന്നാൽ ‘ജ’യും ‘ട’യും എന്ന അക്ഷരങ്ങൾ നാശകരമെന്ന് പറയുന്നു. പുറപ്പെടാൻ വാഹന/ആരോഹണം നൽകാതിരുന്നാൽ അല്ലെങ്കിൽ പ്രതികൂലം സംഭവിച്ചാൽ, തിരിഞ്ഞ് വീട്ടിലേക്കു പോകണം.

Verse 31

यात्राविघातमाचष्टे वामपार्श्वं तथा स्पृशन् हेषमाणः शत्रुयोधं पादस्पर्शी जयावहः

കുതിര ഇടത് പാർശ്വം സ്പർശിച്ചാൽ യാത്രയ്ക്ക് തടസ്സമെന്ന സൂചന. ഹേഷധ്വനി ചെയ്ത് കുളമ്പാൽ സ്പർശിച്ചാൽ ശത്രുവുമായുള്ള യുദ്ധലക്ഷണം; കുളമ്പ്-സ്പർശി അശ്വം ജയപ്രദം.

Verse 32

ग्रामे व्रजति नागश्चेन् मैथुनं देशहा भवेत् प्रसूता नागवनिता मत्ता चान्ताय भूपतेः

ആന ഗ്രാമത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ ദേശഹാനി/ഭൂമിനാശത്തിന്റെ സൂചന. അത് മൈഥുനാവസ്ഥയിൽ ആണെങ്കിൽ പ്രദേശനഷ്ടം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രസൂതയായ ആനപ്പെണ്ണോ മദോന്മത്തനായ ആനയോ—ഇവ രാജാവിന്റെ അന്ത്യം (മരണം/വിനാശം) സൂചിപ്പിക്കുന്ന ലക്ഷണങ്ങൾ.

Verse 33

आरोहणं न चेद्दद्यात् प्रतीपं वा गृहं व्रजेत् मदं वा वारणो जह्याद्राजघातकरो भवेत्

ആരോഹണത്തിനുള്ള ഇരിപ്പിടം/വാഹനം നൽകാതിരിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ വൈരഭാവത്തോടെ വീട്ടിൽ പ്രവേശിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ ആനയുടെ മദം അകറ്റുക—ഇവ ചെയ്താൽ അവൻ രാജഘാതത്തിന് കാരണക്കാരനാകുന്നു.

Verse 34

वामं दक्षिणपादेन पादमाक्रमते शुभः दक्षिणञ्च तथा दन्तं परिमार्ष्टि करेण च

വലത് പാദം കൊണ്ട് ഇടത് പാദത്തിന്മേൽ കാൽവെയ്പ്പ് ചെയ്യുന്നത് ശുഭം; അതുപോലെ വലതുവശത്തെ പല്ലുകൾ കൈകൊണ്ട് ഉരച്ച് ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതും ശുഭലക്ഷണം.

Verse 35

वृषो ऽश्वः कुञ्जरो वापि रिपुसैन्यगतो ऽशुभः खण्डमेघातिवृष्ट्या तु सेना नाशमवाप्नुयात्

കാള, കുതിര, അല്ലെങ്കിൽ ആന ശത്രുസൈന്യത്തിലേക്ക് കടന്നാൽ അത് അശുഭലക്ഷണം; ചിതറിയ മേഘങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള അതിവൃഷ്ടി വന്നാൽ സൈന്യം നാശം പ്രാപിക്കും.

Verse 36

प्रतिकूलग्रहर्क्षात्तु तथा सम्मुखमारुतात् यात्राकाले रणे वापि छत्रादिपतनं भयं

ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും പ്രതികൂലമായിരിക്കയും മുന്നിൽ നിന്നുള്ള കാറ്റ് വീശുകയും ചെയ്താൽ, യാത്രാകാലത്തോ യുദ്ധത്തിലോ കുട മുതലായവ വീഴുന്നത് ഭയത്തിന്റെ അശുഭ ശകുനമാണ്।

Verse 37

हृष्टा नराश्चानुलोमा ग्रहा वै जयलक्षणं काकैर् योधाभिभवनं क्रव्याद्भिर्मण्डलक्षयः

മനുഷ്യർ ഹർഷിതരാകുകയും ഗ്രഹങ്ങൾ അനുകൂലമായി (നേരെ) സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് ജയലക്ഷണമാണ്. എന്നാൽ കാക്കകൾ യോദ്ധാക്കളെ കീഴടക്കുകയും ശവഭക്ഷികൾ പ്രബലമാകുകയും ചെയ്താൽ രാജ്യമണ്ഡലനാശം സൂചിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 38

प्राचीपश्चिमकैशानी शौम्या प्रेष्ठा शुभा च दिक्

കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) ദിക്കുകൾ സൗമ്യവും അതിപ്രിയവും ശുഭവുമെന്നു പറയുന്നു।