
The Six Limbs (Ṣaḍaṅga) of the Aghora-Astra (अघोरास्त्राणि षडङ्गानि)
ഈ അധ്യായം പാശുപത-ശാന്തി വിഷയത്തിൽ നിന്ന് മാറി അഘോരാസ്ത്രത്തിന്റെ ഷഡംഗങ്ങളെ സാങ്കേതികമായി വിശദീകരിക്കുന്നു—ജപം, ഹോമം, ന്യാസം, കവചം എന്നിവയിലൂടെ മന്ത്രാംഗങ്ങളുടെ പ്രയോഗം. ഈശ്വരൻ ഹംസ-ആധാരിത സംക്ഷിപ്ത സൂത്രം ഉപദേശിച്ച് മരണ-രോഗ നിഗ്രഹം പഠിപ്പിക്കുകയും, ശാന്തി-പുഷ്ടിക്കായി ദൂർവയോടെ മഹാഹുതികൾ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന് മോഹിനി, ജൃംഭിണി, വശീകരണം, അന്തർധാനാദി അപായനിവാരക/നിയന്ത്രക വിദ്യകൾ ക്രമബദ്ധമായി അവതരിപ്പിച്ച്, കള്ളൻ-ശത്രു-ഗ്രഹപീഡ നിവാരണകർമ്മങ്ങൾ, ക്ഷേത്രപാല-ബലി, പ്രത്യാവർത്തന (തിരിച്ചു അയയ്ക്കൽ) പ്രയോഗങ്ങൾ എന്നിവയും പറയുന്നു. മന്ത്രം ചൊല്ലി അരി കഴുകൽ, വാതിൽജപം, ധൂപനക്കൂട്ടുകൾ, തിലകയോഗങ്ങൾ, തർക്കവിജയം, ആകർഷണം, ഭാഗ്യവർധനം, സന്താനോപായങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ജീവിതപ്രയോഗങ്ങളും ചേർന്നിരിക്കുന്നു. അവസാനം ശൈവസിദ്ധാന്തം വ്യക്തം—ഈശാനനും പഞ്ചബ്രഹ്മവും (സദ്യോജാത, വാമദേവ, അഘോര, തത്പുരുഷ, ഈശാന) അംഗവിന്യാസവും വിശദമായ കവചവും വഴി ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്നു; സദാശിവകേന്ദ്രിത സംരക്ഷണശക്തി ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുമെന്നു പ്രതിപാദിക്കുന്നു।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे पाशुपतशान्तिर्नामैकविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः असाध्यमपीति ख अथ द्वाविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः षडङ्गान्यघोरास्त्राणि ईश्वर उवाच ॐ ह्रूं हंस+इति मन्त्रेण मृत्युरोगादि शास्यति लक्षाहुतिभिर्दूर्वाभिः शान्तिं पुष्टिं प्रसाधयेत्
ഇങ്ങനെ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിൽ ‘പാശുപത-ശാന്തി’ എന്ന പേരിലുള്ളത് 321-ാം അധ്യായം. തുടർന്ന് 322-ാം അധ്യായം—‘അഘോരാസ്ത്രത്തിന്റെ ഷഡംഗങ്ങൾ’. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു: ‘ഓം ഹ്രൂം ഹംസം’ എന്ന മന്ത്രം കൊണ്ട് മരണം, രോഗാദി ശമിപ്പിക്കാം. ദൂർവ പുല്ലുകൊണ്ട് ഒരു ലക്ഷം ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ച് ശാന്തിയും പുഷ്ടിയും സിദ്ധിക്കണം.
Verse 2
अथ वा प्रणवेनैव मायया वा षडानन दिव्यान्तरीक्षभौमानां शान्तिरुत्पातवृक्षके
അഥവാ, ഹേ ഷഡാനന! പ്രണവം (ഓം) മാത്രം കൊണ്ടോ, അല്ലെങ്കിൽ മായാ (രക്ഷാമന്ത്രം) കൊണ്ടോ, ദിവ്യ, അന്തരീക്ഷ, ഭൗമ—ഈ മൂന്ന് മണ്ഡലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഉത്പാതങ്ങളുടെ ശാന്തി ലഭിക്കുന്നു; ഉത്പാത-ലക്ഷണപ്രകരണത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ.
Verse 3
ॐ नमो भगवति गन्ङे कालि महाकालि मांसशोणितभोजने रक्तकृष्णमुखि वशमानय मानुषान् स्वाहा ॐ लक्षं जप्त्वा दशांशेन हुत्वा स्यात् सर्वकर्मकृत् वशं नयति शक्रादीन्मानुषेष्वेषु क कथा
“ഓം. ഭഗവതി ഗംഗേ, കാളി, മഹാകാളി—മാംസവും ശോണിതവും ഭോജിക്കുന്നവളേ, രക്ത-കൃഷ്ണമുഖിയേ—‘മനുഷ്യരെ വശത്തിലാക്കിക്കൊണ്ടുവരിക’—സ്വാഹാ. ഓം. ഈ മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം ജപിച്ച്, അതിന്റെ ദശാംശം ഹോമമായി അർപ്പിച്ചാൽ സാധകൻ സർവകർമ്മസമർത്ഥനാകും; ഇന്ദ്രാദികളെയും വശപ്പെടുത്തും—പിന്നെ മനുഷ്യരെക്കുറിച്ച് എന്തുപറയണം?”
Verse 4
अन्तर्धानकरी विद्या मोहनी जृम्भनी तथा वशन्नयति शत्रूणां शत्रुबुद्धिप्रमोहिनी
അന്തർധാനമുണ്ടാക്കുന്ന വിദ്യ, മോഹിനി വിദ്യ, ജൃംഭണി (സ്തംഭനം/ജഡത സൃഷ്ടിക്കുന്ന) വിദ്യ എന്നിവയുണ്ട്; കൂടാതെ ശത്രുക്കളെ വശപ്പെടുത്തുകയും അവരുടെ ബുദ്ധിയെ മോഹിപ്പിച്ച് കുഴപ്പപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന വിദ്യയും ഉണ്ട്.
Verse 5
कामधेनुरियं विद्या सप्तधा परिकीर्तिता मन्त्रराजं प्रवक्ष्यामि शत्रुचौरादिमोहनम्
ഈ വിദ്യ കാമധേനുവിനെപ്പോലെ സർവകാമപ്രദയും ഏഴ് രൂപങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. ഇനി ശത്രു, കള്ളൻ മുതലായവരെ മോഹിപ്പിക്കുന്ന രാജമന്ത്രം ഞാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു.
Verse 6
महाभयेषु सर्वेषु स्मर्तव्यं हरपूजितं लक्षं जप्त्वा तिलैर् होमः सिद्ध्येदुद्धरकं शृणु
എല്ലാ മഹാഭയങ്ങളിലും ഹരൻ (ശിവൻ) പൂജിക്കുന്ന ആ മന്ത്രം/വിധി സ്മരിക്കണം. ഒരു ലക്ഷം ജപിച്ച് എള്ളുകൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്താൽ സിദ്ധി ലഭിക്കും; ഇനി ഉദ്ധാരകം കേൾക്കുക.
Verse 7
ॐ हले शूले एहि ब्रह्मसत्येन विष्णुसत्येन रुद्रसत्येन रक्ष मां वाचेश्वराय स्वाहा दुर्गात्तारयते यस्मात्तेन दुर्गा शिवा मता ॐ चण्डकपालिनि दन्तान् किटि क्षिटि गुह्ये फट् ह्रीं अनेन मन्त्रराजेन क्षालयित्वा तु तण्डुलान्
ॐ। ഹലവും ശൂലവും ധരിക്കുന്ന ദേവീ, വരിക. ബ്രഹ്മസത്യത്താൽ, വിഷ്ണുസത്യത്താൽ, രുദ്രസത്യത്താൽ എന്നെ രക്ഷിക്കേണമേ; വാചേശ്വരായ സ്വാഹാ. ദുര്ഗതിയിൽ നിന്ന് കടത്തുന്നതിനാൽ അവൾ ദുർഗാ, മംഗളകരിയായ ശിവാ എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ॐ। ചണ്ഡകപാലിനി—ദന്തങ്ങൾക്ക് ‘കിടി ക്ഷിടി’; ഗുഹ്യസ്ഥാനത്ത് ‘ഫട്’; ‘ഹ്രീം’। ഈ രാജമന്ത്രംകൊണ്ട് അരിമണികൾ കഴുകി കർമത്തിൽ ഉപയോഗിക്കണം.
Verse 8
त्रिंशद्वारानि जप्तानि तच्चौरेषु प्रदापयेत् दन्तैश्चूर्णानि शुक्लानि पतितानि हि शुद्धये
മുപ്പത് വാതിലുകളിലും ജപിച്ച് അത് കള്ളന്മാർക്കെതിരേ പ്രയോഗിക്കണം. ശുദ്ധിക്കായി, അശുദ്ധിയിൽ പതിച്ചാൽ പല്ലുകളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന വെളുത്ത ചൂർണം ഉപയോഗിക്കണം.
Verse 9
अपिलजटाभारभास्वर विद्रावण त्रैलोक्यडामर दर भ्रम आकट्ट तोटय मोटय दह पच एवं सिद्धिरुद्रो ज्ञापयति यदि ग्रहोपगतः स्वर्गलोकं देवलोकं वा आरामविहाराचलं तथापि तमावर्तयिष्यामि वलिं गृह्ण ददामि ते स्वहेति क्षेत्रपालबलिं दत्वा ग्रहो न्यासाध्रदं व्रजेत् शत्रवो नाशमायान्ति रणे वैरगणक्षयः
“ജടാഭാരത്താൽ ദീപ്തനായവനേ, ഓടിച്ചുകളയുന്നവനേ! ത്രൈലോക്യ-ഡാമരാ! ഭയം, ഭ്രമം—ആകട്ട! തോടയ! മോടയ! ദഹ! പച!”—ഇങ്ങനെ ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ സിദ്ധി രുദ്രൻ അറിയിക്കുന്നു: ഗ്രഹം സ്വർഗ്ഗലോകത്തിലേക്കോ ദേവലോകത്തിലേക്കോ, അല്ലെങ്കിൽ ഉദ്യാന-വിഹാരസ്ഥലത്തിലേക്കോ പർവതത്തിലേക്കോ പോയാലും, ഞാൻ അവനെ തിരികെ വരുത്തും. “ബലി സ്വീകരിക്ക; ഞാൻ നിനക്കു തരുന്നു—സ്വാഹാ!” ക്ഷേത്രപാലന് ബലി നൽകിയാൽ, ന്യാസം ചെയ്ത സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന് ഗ്രഹം മാറിപ്പോകുന്നു. ശത്രുക്കൾ നാശം പ്രാപിക്കുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ വൈരിദളം ക്ഷയിക്കുന്നു.
Verse 10
हंसबीजन्तु विन्यस्य विषन्तु त्रिविधं हरेत् अगुरुञ्चन्दनं कुष्ठं कुङ्कुमं नागकेशरम्
ഹംസബീജം സ്ഥാപിച്ച് മൂന്നു തരത്തിലുള്ള വിഷം നീക്കണം; അഗരു, ചന്ദനം, കുഷ്ഠം, കുങ്കുമം, നാഗകേശരം എന്നിവ ഉപയോഗിക്കണം.
Verse 11
नखं वै देवदारुञ्च समं कृत्वाथ दूपकः माक्षिकेन समायुक्तो देहवस्त्रादिधूपनात्
നഖവും ദേവദാരുവും സമഭാഗമാക്കി ധൂപം ഒരുക്കണം; അത് തേൻചീറ്റിയുടെ മെഴുകുമായി ചേർത്ത് ദേഹം, വസ്ത്രം മുതലായവ ധൂപനം ചെയ്താൽ സംരക്ഷക ധൂപമാകും.
Verse 12
विवादे मोहने स्त्रीणां भण्डने कलहे शुभः कन्याया वरणे भाग्येमायामन्त्रेण मन्त्रितः
മായാ-മന്ത്രം ചൊല്ലി മന്ത്രിതമാക്കിയാൽ ഇത് തർക്കങ്ങളിൽ, സ്ത്രീകളെ ആകർഷിക്കുന്നതിൽ, ഭണ്ഡന-കലഹങ്ങളിൽ, കന്യാവരണം (വിവാഹം) നേടുന്നതിൽ, ഭാഗ്യകാര്യങ്ങളിൽ ശുഭവും ഫലപ്രദവും ആകുന്നു.
Verse 13
ह्रीं रोचनानागपुष्पाणि कुङ्कुमञ्च महःशिला ललाटे तिलकं कृत्वा यं पश्येत्स वशी भवेत्
“ഹ്രീം” ഉച്ചരിച്ച് രോചന, നാഗപുഷ്പം, കുങ്കുമം, മഹഃശിലാ എന്നിവകൊണ്ട് നെറ്റിയിൽ തിലകം ചെയ്താൽ—ആരെ നോക്കിയാലും അവൻ വശപ്പെടും.
Verse 14
शतावर्यास्तु चूर्णन्तु दुग्धपीतञ्च पुत्रकृत् नागकेशरचूर्णन्तु घृतपक्वन्तु पुत्रकृत्
ശതാവരിയുടെ ചൂർണം പാലോടെ കഴിച്ചാൽ പുത്രപ്രാപ്തിക്ക് സഹായകരമെന്ന് പറയുന്നു. അതുപോലെ നാഗകേശര ചൂർണം നെയ്യിൽ പാകം ചെയ്ത് കഴിച്ചാലും പുത്രപ്രാപ്തി ഉണ്ടാകുമെന്ന് പറയുന്നു.
Verse 15
पालाशवीजपानेन लमेत पुत्रकन्तथा ॐ उत्तिष्ठ चामुण्डे जम्भय मोहय अमुकं वशमानय स्वाहा निघ्नान्त्वति ख , छ च षड्विंशा सिद्धविद्या सा नदीतीरमृदा स्त्रियम्
പലാശവിത്തുകളുടെ കഷായം കുടിപ്പിച്ചാൽ പുത്രകൻ (കുട്ടി) പോലും മൃദുവായി വശപ്പെടുന്നു. ജപിക്കണം—“ഓം ഉത്തിഷ്ഠ ചാമുണ്ഡേ, ജംഭയ, മോഹയ, അമുകം വശമാനയ, സ്വാഹാ।” തുടർന്ന് “നിഘ്നാന്തു” എന്ന പദം “ഖ” “ഛ” അക്ഷരങ്ങളോടൊപ്പം ഉച്ചരിച്ചാൽ ഇത് ഇരുപത്താറാമത്തെ സിദ്ധവിദ്യ. നദീതീരത്തിലെ മണ്ണുമായി, സ്ത്രീ-വിഷയക കർമത്തിൽ ഇത് പ്രയോഗ്യമാണ്.
Verse 16
कृत्वोन्मत्तरसेनैव नामालिख्यार्कपत्रके मूत्रोत्सर्गन्ततः कृत्वा जपेत्तामानयेत्स्त्रियम्
ഉന്മത്ത-രസം (മോഹക സാരം) തയ്യാറാക്കി അർക്ക (ആക) ഇലയിൽ സ്ത്രീയുടെ പേര് എഴുതണം. തുടർന്ന് അതിന്മേൽ മൂത്രവിസർജനം ചെയ്ത് നിർദ്ദിഷ്ട മന്ത്രം ജപിക്കണം; അതിലൂടെ സ്ത്രീയെ സ്വന്തം അടുക്കലേക്ക് ആനയിക്കാം.
Verse 17
ॐ क्षुंसः वषट् महामृत्युञ्जयो मन्त्रो जप्याद्धोमाच्च पुष्टिकृत् ॐ हंसः ह्रूं हूं स ह्रः सौंः मृतसञ्जीवनी विद्यां अष्टार्णा जयकृद्रणे
മഹാമൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം—“ഓം ക്ഷുംസഃ വഷട്”—ജപിക്കുകയും ഹോമം ചെയ്യുകയും വേണം; അത് പുഷ്ടിയും ബലവും നൽകുന്നു. അതുപോലെ “ഓം ഹംസഃ ഹ്രൂം ഹൂം സ ഹ്രഃ സൗംഃ” എന്നത് അഷ്ടാക്ഷര മൃതസഞ്ജീവനി വിദ്യ; യുദ്ധത്തിൽ ജയദായിനി.
Verse 18
मन्त्रा ईशानमुख्याश् च धर्मकामादिदायकाः ईशानः सर्वविद्यानामीश्वरःसर्वभूतानां
ഈ മന്ത്രങ്ങൾ—ഇവയിൽ ഈശാന മന്ത്രങ്ങൾ പ്രധാന—ധർമ്മം, കാമം മുതലായ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഈശാനൻ സർവ്വവിദ്യകളുടെ ഈശ്വരനും സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ അധിപതിയും ആകുന്നു.
Verse 19
ब्रह्मणश्चाधिपतिर्ब्रह्म शिवो मे ऽस्तु सदाशिवः ॐ तत्पुरुषाय विद्महे महादेवाय धीमहि तन्नो रुद्रः प्रचोदयात् ॐ अघोरेभ्यो ऽथ घोरेभ्यो धोरहरेभ्यस्तु सर्वतः
ബ്രഹ്മനുമാകുകയും ബ്രഹ്മന്റെ അധിപതിയുമാകുകയും ചെയ്യുന്ന സദാശിവൻ ശിവരൂപത്തിൽ എനിക്ക് മംഗളം വരുത്തട്ടെ. ॐ: തത്പുരുഷനെ ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു; മഹാദേവനെ ധ്യാനിക്കുന്നു; ആ രുദ്രൻ ഞങ്ങളെ പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ. ॐ: അഘോര രൂപങ്ങൾക്കും ഘോര രൂപങ്ങൾക്കും—ഘോരതയെ ഹരിക്കുന്നവർക്കും—സകല ദിക്കുകളിലും നമസ്കാരം.
Verse 20
सर्वेभ्यो नमस्ते रुद्ररूपेभ्यः ॐ वामदेवाय नमो ज्येष्ठाय नमः रुद्राय नमः कालाय नमः कलविकरणाय नमो बलविकरणाय नमो बलप्रमथनाय नमः सर्वभूतदमनाय नमो मनोन्मानाय नमः ॐ सद्योजातं प्रवक्ष्यामि सद्योजाताय वै नमः भवे भवे ऽनादिभवे भजस्व मां भवोद्भव
രുദ്രരൂപങ്ങളായ നിന്റെ എല്ലാ സ്വരൂപങ്ങൾക്കും നമസ്കാരം. ॐ വാമദേവായ നമഃ, ജ്യേഷ്ഠായ നമഃ, രുദ്രായ നമഃ, കാലായ നമഃ, കലാവികരണായ നമഃ, ബലവികരണായ നമഃ, ബലപ്രമഥനായ നമഃ, സർവഭൂതദമനായ നമഃ, മനോന്മാനായ നമഃ। ॐ ഇപ്പോൾ ‘സദ്യോജാത’ം പ്രസ്താവിക്കുന്നു—സദ്യോജാതായ നമഃ। ഹേ അനാദിഭവ, ഓരോ ഭവത്തിലും എന്നോട് കൃപ കാണിക്കേണമേ, ഹേ ഭവോദ്ഭവ।
Verse 21
पञ्चब्रह्माङ्गषट्कञ्च वक्ष्ये ऽहं भुक्तिमुक्तिदं ॐ नमः परमात्मने पराय कामदाय परमेश्वराय योगाय योगसम्भवाय सर्वकराय कुरु सत्य भव भवोद्भव वामदेव सर्वकार्यकर पापप्रशमन सदाशिव प्रसन्न नमो ऽस्तु ते स्वाहा पञ्चब्रह्माङ्गफट्कारमिति ञ हृदयं सर्वार्थदन्तु सप्तत्यक्षरसंयुतं हा शिखा ॐ शिवात्मक महातेजः सर्वज्ञ प्रभुरावर्तय महाघोर कवच पिङ्गल नमः महाकवच शिवाज्ञया हृदयं बन्ध घूर्णय चूर्णय सूक्ष्मवज्रधर वज्रपाश धनुर्वज्राशनिवज्रशरीर मम शरीरमनुप्रविश्य सर्वदुष्टान् स्तम्भय हूं अक्षराणान्तु कवचं शतं पञ्चाक्षराधिकम्
ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന പഞ്ചബ്രഹ്മത്തിന്റെ ഷഡംഗമന്ത്രം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു: ‘ॐ പരമാത്മനേ നമഃ, പരായ നമഃ, കാമദായ നമഃ, പരമേശ്വരായ നമഃ; യോഗായ നമഃ, യോഗസംബവായ നമഃ; സർവകരായ നമഃ. സത്യമാക്കുക; ഭവ; ഹേ ഭവോദ്ഭവ; ഹേ വാമദേവ, സർവകാര്യകര; പാപപ്രശമന; ഹേ സദാശിവ, പ്രസന്നനാകുക—നമോ’സ്തു തേ; സ്വാഹാ।’ ഇതിനെ പഞ്ചബ്രഹ്മാംഗ-ഫട്കാരം എന്നു പറയുന്നു. ‘ഞ’ ഹൃദയം—സർവാർത്ഥദം, എഴുപത് അക്ഷരസംയുതം; ‘ഹാ’ ശിഖാ. ‘ॐ ശിവാത്മക മഹാതേജസ് സർവജ്ഞ പ്രഭു, ആവർത്തയ; മഹാഘോര—കവചം; പിംഗള—നമഃ।’ ശിവാജ്ഞയാൽ: ‘ഹൃദയം ബന്ധിക്കുക; ഘൂർണയ, ചൂർണയ; ഹേ സൂക്ഷ്മവജ്രധര, വജ്രപാശ, ധനുർവജ്ര, അശനിവജ്രശരീര! എന്റെ ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് എല്ലാ ദുഷ്ടരെയും സ്തംഭിപ്പിക്കുക—ഹൂം।’ ഈ കവചം നൂറ് അക്ഷരമുള്ളത്, കൂടാതെ അഞ്ചു അക്ഷരം അധികം.
It repeatedly uses a standard tantric workflow: lakṣa-japa (100,000 repetitions) followed by daśāṃśa-homa (one-tenth oblations), then nyāsa/kavaca for embodiment and protection, and bali offerings (notably to Kṣetrapāla) for boundary-control and removal of afflictive forces.
The practical rites culminate in Īśāna and the Pañcabrahman framework, where Sadāśiva and the five faces (Sadyojāta, Vāmadeva, Aghora, Tatpuruṣa, Īśāna) become the doctrinal ground for aṅga-nyāsa and kavaca—recasting protection and power as expressions of Śiva’s sovereignty rather than isolated technique.