
Pāśupata-Śānti (पाशुपतशान्तिः)
അഘോറാദി അസ്ത്രങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മുൻ ശാന്തി-കൽപ്പത്തിന് ശേഷം ഈ അധ്യായം പാശുപത-ശാന്തിയുടെ വിധി ആരംഭിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ പാശുപത ശസ്ത്ര-മന്ത്രത്തെ ആധാരമാക്കി ശാന്തികർമത്തിൽ ജപവും മുൻപ്രയോഗങ്ങളും ഉപദേശിക്കുന്നു. മന്ത്രത്തിന്റെ പ്രവർത്തനക്രമത്തിൽ പ്രത്യേകത—‘പാദതഃ-പൂർവ’മായി, അഥവാ പാദസ്ഥാപനം/ആദ്യ ന്യാസം മുതൽ വിഘ്നനാശം, ദിശാനുസൃത ന്യാസപ്രയോഗം പോലെ. തുടർന്ന് സൂര്യ, ചന്ദ്ര, വിഘ്നേശ്വര അസ്ത്രങ്ങളടങ്ങിയ സംക്ഷിപ്ത ആഹ്വാനങ്ങൾ ‘ഫട്’ വരെ, കൂടാതെ ‘മോഹിപ്പിക്കുക, മറയ്ക്കുക, ഉന്മൂലനം ചെയ്യുക, ഭീതിപ്പെടുത്തുക, ജീവിപ്പിക്കുക, അകറ്റുക, അരിഷ്ടം നശിപ്പിക്കുക’ തുടങ്ങിയ ആജ്ഞാരൂപ ക്രിയകൾ വരുന്നു. ഒരിക്കൽ ജപം വിഘ്നം നീക്കും; നൂറ് ജപം അപശകുനം ശമിപ്പിച്ച് യുദ്ധവിജയം നൽകും. നെയ്യും ഗുഗ്ഗുലുവും ചേർന്ന ഹോമം ദുഷ്കര ലക്ഷ്യവും സിദ്ധമാക്കും; ശസ്ത്ര-പാശുപത ജപം പൂർണ്ണ ശാന്തി നൽകുന്നു।
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे अघोरास्त्रादिशान्तिकल्पे नाम विंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः व्यालकाके इति ख अथैकविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः पाशुपतशान्तिः ईश्वर उवाच वक्ष्ये पाशुपतास्त्रेण शान्तिजापादि पूर्वतः पादतःपूर्वनाशो हि फडन्तं चापदादिनुत्
ഇങ്ങനെ അഗ്നേയ മഹാപുരാണത്തിലെ ‘അഘോറാസ്ത്രാദി-ശാന്തികല്പ’ എന്ന പേരിലുള്ള മുന്നൂറ് ഇരുപതാം അധ്യായം (ചില പാഠങ്ങളിൽ ‘വ്യാലകാകേ’ ഇതി ഖ-കുറിപ്പോടെ) സമാപ്തമായി. ഇനി മുന്നൂറ് ഇരുപത്തൊന്നാം അധ്യായമായ ‘പാശുപത-ശാന്തി’ ആരംഭിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—പാശുപതാസ്ത്ര മന്ത്രംകൊണ്ട് ശാന്തിജപം മുതലായ മുൻകർമങ്ങളോടുകൂടിയ വിധി ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. യഥാർത്ഥത്തിൽ ‘പാദ’ (ആദ്യസ്ഥാപനം/ന്യാസം) മുതൽ തന്നെ ആദ്യം നാശം സംഭവിക്കുന്നു; ‘ഫഡ്’ അന്ത്യമുള്ള മന്ത്രം ആപത്താദി നിവാരണത്തിന് പ്രയോഗ്യമാണ്.
Verse 2
रास्त्राय फट् भास्करास्त्राय फट् चन्द्रास्त्राय फट् विघ्नेश्वरास्त्राय फट् ख्रों ख्रौं फट् ह्रौं ह्रों फट् भ्रामय फट् छादय फट् उन्मूलय फट् त्रासय फट् सञ्जीवय फट् विद्रावय फट् सर्वदुरितं नाशय फट् सकृदावर्तनादेव सर्वविघ्नान् विनाशयेत् शतावर्तेन चोत्पातान्रणादौ विजयो भवेत्
‘രാഷ്ട്രാസ്ത്രായ ഫട്। ഭാസ്കരാസ്ത്രായ ഫട്। ചന്ദ്രാസ്ത്രായ ഫട്। വിഘ്നേശ്വരാസ്ത്രായ ഫട്। ഖ്രോം ഖ്രൗം ഫട്। ഹ്രൗം ഹ്രോം ഫട്। ഭ്രാമയ ഫട്। ഛാദയ ഫട്। ഉന്മൂലയ ഫട്। ത്രാസയ ഫട്। സഞ്ജീവയ ഫട്। വിദ്രാവയ ഫട്। സർവദുരിതം നാശയ ഫട്।’—ഒറ്റ ആവർത്തനം കൊണ്ടുതന്നെ എല്ലാ വിഘ്നങ്ങളും നശിക്കും; നൂറ് ആവർത്തനത്തോടെ ഉത്പാതങ്ങൾ ശമിച്ച്, യുദ്ധാദികളിൽ വിജയം ലഭിക്കും.
Verse 3
घृतगुग्गुलुहोमाच्च असाध्यानपि साधयेत् पठनात्सर्वशान्तिः स्यच्छस्त्रपाशुपतस्य च
ഘൃതവും ഗുഗ്ഗുലുവും ചേർത്ത് ഹോമം ചെയ്താൽ അസാധ്യവും സാധ്യമാകും; ശസ്ത്ര-പാശുപത മന്ത്രപാരായണത്തിലൂടെ സമ്പൂർണ്ണ ശാന്തി ലഭിക്കുന്നു.
The chapter emphasizes operational sequencing and force-termination: obstacle-destruction is applied from the initial ‘feet’ placement, and the mantra is repeatedly ended with “phaṭ” to effect protective, expelling, and pacifying functions.
By framing protection, obstacle-removal, and pacification as dharma-supporting disciplines, it stabilizes the practitioner’s life and ritual environment, enabling sustained sādhanā while aligning worldly safety (bhukti) with spiritual steadiness (mukti-oriented practice).