Adhyaya 318

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे गणपूजा नाम सप्तदशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथाष्टादशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः वागीश्वरीपूजा ईश्वर उवाच वागीश्वरीपूजनञ्च प्रवदामि समण्डलम् ऊहकं कालसंयुक्तं मनुं वर्णसमायुतम्

ഇങ്ങനെ ശ്രീ ആഗ്നേയ മഹാപുരാണത്തിലെ ‘ഗണപൂജ’ എന്ന മൂന്നു നൂറ്റി പതിനേഴാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി മൂന്നു നൂറ്റി പതിനെട്ടാം അധ്യായം—‘വാഗീശ്വരീപൂജ’ ആരംഭിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—മണ്ഡലസഹിതം വാഗീശ്വരീപൂജ, ധ്യാനക്രമം, കാലസംയോഗം, മന്ത്രം (മനു) എന്നിവയും വർണ്ണവിന്യാസവും സഹിതം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 2

निषाद ईश्वरं कार्यं मनुना चन्द्रसूर्यवत् अक्षरन्न हि देयं स्यात् ध्यायेत् कुन्देन्दुसन्निभां

മനസ്സാൽ ചന്ദ്രസൂര്യന്മാരെപ്പോലെ സ്ഥിരവും ദീപ്തവുമായ വിധത്തിൽ ഈശ്വരനെ അന്തരത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. അക്ഷരങ്ങൾ (ഗൂഢ ബീജ/ലിപി) ആരോടും നൽകുകയോ വെളിപ്പെടുത്തുകയോ ചെയ്യരുത്; കുന്ദപുഷ്പവും ചന്ദ്രനും പോലെയുള്ള പ്രകാശരൂപം ധ്യാനിക്കണം।

Verse 3

पञ्चाशद्वर्णमालान्तु मुक्तास्रग्दामभूषिताम् वरदाभयाक्षसूत्रपुस्तकाढ्यां त्रिलोचनां

അവൾ അമ്പതു വർണ്ണങ്ങളുടെ മാലകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ ഹാരത്താൽ ശോഭിതയും, മുത്തുമാലകളും പുഷ്പമാലാദാമങ്ങളും ധരിച്ച് അലങ്കൃതയും ആകുന്നു. അവൾ വരദ-അഭയ മുദ്രകൾ ധരിക്കുന്നു; ജപമാലയും പുസ്തകവും കൈവശം വഹിക്കുന്നു; അവൾ ത്രിനേത്രിയുമാണ്।

Verse 4

लक्षं जपेन्मस्तकान्तं स्कन्धान्तं वर्णमालिकां अकारादिक्षकारान्तां विशन्तीं मानवत् स्मरेत्

അകാരത്തിൽ നിന്ന് ക്ഷകാരാന്തം വരെ ഉള്ള വർണ്ണമാലികയെ ശിരസ്സിൽ നിന്ന് സ്കന്ധം (തോളുകൾ) വരെ ദർശിച്ച് ഒരു ലക്ഷം ജപം ചെയ്യണം. അത് മനുഷ്യരൂപംപോലെ ദേഹത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതായി സ്മരിക്കണം।

Verse 5

कुर्याद् गुरुश् च दीक्षार्थं मन्त्रग्राहे तु मण्डलम् सूर्याग्रमिन्दुभक्तन्तु भागाभ्यां कमलं हितं

ദീക്ഷയ്ക്കായി ഗുരു മന്ത്രഗ്രഹണ സമയത്ത് മണ്ഡലം ഒരുക്കണം. നിശ്ചിത വിഭാഗപ്രകാരം കമലരൂപം ശ്രേയസ്—മുൻഭാഗത്ത് സൂര്യനെയും, യോജ്യമായ ഭാഗത്ത് ചന്ദ്രനെയും വിന്യസിക്കണം।

Verse 6

चन्द्रमसायुतमिति ञ कृतमिति ख वीथिका पदिका कर्या पद्मान्यष्टौ चतुष्पदे वीथिका पदिका वाह्ये द्वाराणि द्विपदानि तु

(യോജനാ-സമൂഹങ്ങൾ) അക്ഷരചിഹ്നങ്ങളാൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നു— ‘ഞ’ എന്നത് ‘ചന്ദ്രമസായുതം’, ‘ഖ’ എന്നത് ‘കൃതം/നിർമ്മിതം’ എന്നാണ്. ചതുഷ്പദ വിന്യാസത്തിൽ വീഥികയും പദികയും എട്ട് ‘പദ്മ’ വിഭാഗങ്ങളോടെ ഒരുക്കണം. പുറത്ത് വീഥികാ–പദികാ വലയത്തിൽ ദ്വിപദ-മാനപ്രകാരം ദ്വാരങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 7

उपद्वाराणित द्वच्च कोणबान्धं द्विपट्टिकम् सिदानि नव पद्मानि कर्णिका कनकप्रभा

ഉപദ്വാരങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം; ദ്വിവിധ ക്രമീകരണവും വേണം. കോണുകൾ ‘കോൺബന്ധം’ (തിരശ്ചീന ബന്ധനം) കൊണ്ട് ദൃഢമാക്കി, ദ്വിപട്ടിക (രണ്ടുപാളി) ദ്വാരനിർമ്മാണം ചെയ്യണം. ഒമ്പത് സിദ്ധ ‘പദ്മങ്ങൾ’ വരയ്ക്കുക/സ്ഥാപിക്കുക; അവയുടെ കർണിക കനകപ്രഭയിൽ ദീപ്തമാണ്.

Verse 8

केशराणि विचित्राणि कोणान्रक्तेन पूरयेत् व्योमरेखान्तरं कृष्णं द्वाराणीन्द्रेभमानतः

കേശരങ്ങൾ വൈവിധ്യത്തോടെ അലങ്കാരമായി ചിത്രിച്ച്, കോണുകൾ ചുവപ്പ് നിറം കൊണ്ട് പൂരിപ്പിക്കണം. ‘വ്യോമരേഖ’കളുടെ ഇടവിടം കറുപ്പാക്കണം. ദ്വാരങ്ങൾ ഇന്ദ്രേഭ-മാനം (നിശ്ചിത അളവ്) പ്രകാരം വിന്യസിക്കണം.

Verse 9

मध्ये सरस्वतीं पद्मे वागीशी पूर्वपद्मके हृल्लेखा चित्रवागीशी गायत्री विश्वरूपया

പദ്മത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ സരസ്വതിയെ സ്ഥാപിച്ച്/ധ്യാനിക്കണം; കിഴക്കൻ പദ്മത്തിൽ വാഗീശിയെ. തുടർന്ന് ഹൃല്ലേഖാ, തുടർന്ന് ചിത്രവാഗീശി, ഒടുവിൽ വിശ്വരൂപിണിയായ ഗായത്രിയെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 10

शाङ्करी मतिर्धृतिश् च पूर्वाद्या ह्रीं स्ववीजकाः ध्येया सरस्वतीवच्च कपिलाज्येन होमकः संस्कृतप्राकृतकविः काव्यशास्त्रादिविद्भवेत्

ശാങ്കരീ, മതി, ധൃതി— മുൻപറഞ്ഞ ശക്തികളോടൊപ്പം— കൂടാതെ ‘ഹ്രീം’ എന്നതിനെ തത്തത് ബീജാക്ഷരങ്ങളോടെ സരസ്വതീസ്വരൂപമായി ധ്യാനിക്കണം. കപിലാ പശുവിന്റെ നെയ്യാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ സംസ്കൃത-പ്രാകൃത കവിയാകുകയും കാവ്യശാസ്ത്രാദി വിദ്യകളിൽ പണ്ഡിതനാകുകയും ചെയ്യും.