Adhyaya 317

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सकलादिमन्त्रोद्धारो नाम षोडशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ सप्तदशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः गणपूजा इश्वर उवाच विश्वरूपं समुद्धृत्य तेजस्युपरि संस्थितम् नरसिंहं ततो ऽधस्तात् कृतान्तं तदधो न्यसेत्

ഇങ്ങനെ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിലെ ‘സകലാദി മന്ത്രോദ്ധാര’ എന്ന മൂന്നു നൂറ്റി പതിനേഴാം അധ്യായം സമാപ്തം. ഇനി മൂന്നു നൂറ്റി പതിനെട്ടാം അധ്യായം ‘ഗണപൂജ’ ആരംഭിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—‘വിശ്വരൂപത്തെ ഉയർത്തി തേജസ്സിന്റെ മുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുക; അതിന്റെ താഴെ നരസിംഹനെ ന്യാസിക്കുക; അവന്റെ താഴെ കൃതാന്തനെ (യമൻ/മരണം) സ്ഥാപിക്കുക.’

Verse 2

प्रणवं तदधःकृत्वा ऊहकं तदधः पुनः अंशुमान् विश्वमूर्तिस्थं कण्ठोष्ठप्रणवादिकम्

ആ (മുന്‍സ്ഥാപിത തത്ത്വത്തിന്റെ) താഴെ പ്രണവം ‘ഓം’ സ്ഥാപിച്ച്, അതിന് താഴെ വീണ്ടും ‘ഊഹക’ സ്ഥാപിക്കണം. കണ്ഠ-ഓഷ്ഠസ്ഥ പ്രണവാദി വര്‍ണന്യാസസഹിതം വിശ്വമൂര്‍ത്തിസ്ഥ അംശുമാനെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 3

नमो ऽन्तः स्याच्चतुर्वर्णो विश्वरूपञ्च कारणम् सूर्यमात्राहतं ब्रह्मण्यङ्गानीह तु पूर्ववत्

മന്ത്രത്തിന്റെ അവസാനം ‘നമഃ’ വരണം. അത് നാല് വര്‍ണ/മാത്രകളുള്ളതും വിശ്വരൂപവും കാരണതത്ത്വവും ആകുന്നു. സൂര്യ-മാത്രയാൽ വിശിഷ്ടമാക്കി, ഇവിടെ ബ്രഹ്മന്റെ അങ്കന്യാസം മുമ്പുപോലെ ചെയ്യണം.

Verse 4

उद्धरेत् प्रणवं पूर्वं प्रस्फुरद्वयमुच्चरेत् घोरघोरतरं पश्चात् तत्र रूपमतः स्मरेत्

ആദ്യം പ്രണവം ‘ഓം’ ഉച്ചരിക്കണം. തുടർന്ന് ‘പ്രസ്ഫുരത്’ എന്ന ദ്വയം ഉച്ചരിക്കണം. പിന്നെ ‘ഘോര-ഘോരതരം’ ജപിച്ച്, അവിടെ അതിനനുസൃതമായ രൂപം ധ്യാനിക്കണം.

Verse 5

चटशब्दं द्विधा कृत्वा ततः प्रवरमुच्चरेत् दहेति च द्विधा कार्यं वमेति च द्विधा गतम्

‘ചട’ എന്ന ശബ്ദത്തെ രണ്ടായി വിഭജിച്ച്, തുടർന്ന് ‘പ്രവര’ ഉച്ചരിക്കണം. അതുപോലെ ‘ദഹേ’ എന്നും ദ്വിവിധമായി ചെയ്യണം; ‘വമേ’ എന്നും ദ്വിവിധമായി ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 6

घातयेति द्विधाकृत्य हूंफडन्तं समुच्चरेत् अघोरास्त्रन्तु नेत्रं स्याद् गायत्री चोच्यते ऽधुना

‘ഘാതയ’ എന്ന ഉച്ചാരണം രണ്ടായി വിഭജിച്ച്, അവസാനം ‘ഹൂം ഫട്’ ചേർത്ത് ഉച്ചരിക്കണം. ഇതാണ് അഘോരാസ്ത്രം; ഇത് ‘നേത്ര’ (രക്ഷക-നിരീക്ഷക) മന്ത്രമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഇനി ഗായത്രിയും പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 7

तन्महेशाय विद्महे महादेवाय धीमहि अप्_३१७*१अब्तत्रः शिवः प्रचोदयात् गायत्री सर्वसाधनी अप्_३१७*१च्द्यात्रायां विजयादौ च यजेत् पूर्वङ्गणं श्रिये तुर्यांशे तु पुरा क्षेत्रे समन्तादर्कभाजिते

ഞങ്ങൾ മഹേശനെ അറിയുന്നു, മഹാദേവനെ ധ്യാനിക്കുന്നു—ശിവൻ നമ്മുടെ ബുദ്ധിയെ പ്രേരിപ്പിക്കട്ടെ. ഈ ഗായത്രി സർവസാധിനിയാണ്. യാത്രയുടെ തുടക്കത്തിലും വിജയകർമ്മത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും, ശ്രീവൃദ്ധിക്കായി ആദ്യ പ്രാകാരത്തിൽ പൂർവാംഗപൂജ നടത്തണം; നാലാം ഭാഗത്ത്, എല്ലാടവും സൂര്യപ്രകാശം നിറഞ്ഞ പുരാതന ക്ഷേത്രക്ഷേത്രം/ദേവാലയപരിസരത്തിൽ യജനം ചെയ്യണം.

Verse 8

चतुष्पदं त्रिकोणे तु त्रिदलं कमलं लिखेत् सर्वत इति ख द्विधाकृतमिति ख तत्पृष्ठे पदिकाविथीभागि त्रिदलमश्वयुक्

ത്രികോണത്തിനുള്ളിൽ ചതുഷ്പദം (നാലു അടിസ്ഥാനമുള്ള) രൂപം വരയ്ക്കണം; തുടർന്ന് ത്രിദള കമലം രേഖപ്പെടുത്തണം. ‘സർവതഃ’ എന്നതിന് ‘ഖ’ അക്ഷരം അടയാളപ്പെടുത്തണം; വീണ്ടും ‘ദ്വിധാകൃതം’ എന്നതിനും ‘ഖ’ തന്നെ സൂചിപ്പിക്കണം. അതിന്റെ പിന്നിൽ, പദികാ-വീഥി (ചെറിയ പടികളുടെ പാത) കൊണ്ട് വിഭജിച്ച ത്രിദള രൂപം, അശ്വയുക് (കുതിരയുടെ നുകം) ചിഹ്നത്തോടു ചേർത്ത് വരയ്ക്കണം.

Verse 9

वसुदेवसुतैः साब्जैस्तिदलैः पादपट्टिका तदूर्ध्वे वेदिका देया भगमात्रप्रमाणतः

പാദപട്ടിക (അടിത്തറ) വസുദേവ-സുതന്മാരുടെ ചിഹ്നങ്ങളോടും ത്രിദള കമലം (സാബ്ജ) മോട്ടിഫോടും കൂടി നിർമ്മിക്കണം. അതിന്റെ മുകളിൽ, ‘ഭഗ’ മാത്രയുടെ അളവുപ്രകാരം വേദിക (വേദി-മഞ്ചം) സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 10

द्वारं पद्ममितं कोष्ठादुपद्वारं विवर्णितम् द्वारोपद्वाररचितं मण्डलं विघ्नसूदनम्

ദ്വാരം ‘പദ്മ’ അളവുപ്രകാരം നിർണ്ണയിക്കണം; കോഷ്ഠം (കക്ഷ) മുതൽ ഉപദ്വാരത്തിന്റെ വിധി വിവരണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദ്വാരവും ഉപദ്വാരവും ക്രമപ്പെടുത്തി നിർമ്മിച്ച മണ്ഡലം ‘വിഘ്നസൂദന’—വിഘ്നനാശിനി—എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

Verse 11

आरक्तं कमलं मध्ये वाह्यपद्मानि तद्वहिः सिता तु वीथिका कार्या द्वाराणि तु यथेच्छया

മധ്യത്തിൽ ചുവപ്പുനിറം കലർന്ന (ആരക്ത) കമലം ഒരുക്കണം; അതിന്റെ പുറത്ത് ബാഹ്യപദ്മങ്ങൾ (പുറത്തെ ദളങ്ങൾ) ക്രമീകരിക്കണം. വെളുത്ത വീഥിക (പാത) നിർമ്മിക്കണം; ദ്വാരങ്ങൾ ഇഷ്ടാനുസരണം സ്ഥാപിക്കാം.

Verse 12

कर्णिका पीतवर्णा स्यात् केशराणि तथा पुनः मण्डलं विघ्नमर्दाख्यं मध्ये गणपतिं यजेत्

മദ്ധ്യ കർണിക മഞ്ഞ വർണ്ണമായിരിക്കണം; കേശരങ്ങളും വീണ്ടും മഞ്ഞ വർണ്ണമായിരിക്കണം. ഈ മണ്ഡലം ‘വിഘ്നമർദ’ എന്നു പ്രസിദ്ധം; അതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഗണപതിയെ ആരാധിക്കണം.

Verse 13

नामाद्यं सवराकं स्याद्देवाच्छक्रसमन्वितम् शिरो हतं तत्पुरुषेण ओमाद्यञ्च नमो ऽन्तकम्

മന്ത്രം സ്വരസഹിതമായ ‘ന’ അക്ഷരത്തോടെ ആരംഭിക്കണം. അത് ‘ദേവ’ എന്ന പദവുമായി യുക്തവും, വിധിപ്രകാരം ‘ശക്ര’ തത്ത്വത്തോടെ സമന്വിതവും ആയിരിക്കണം. ‘ശിരഃ’ ഭാഗം തത്പുരുഷ മന്ത്രംകൊണ്ട് ന്യാസിക്കണം; അത് ‘ഓം’ കൊണ്ട് ആരംഭിച്ച് ‘നമഃ’ കൊണ്ട് അവസാനിക്കണം.

Verse 14

गजाख्यं गजशीर्षञ्च गाङ्गेयं गणनायकम् त्रिरावर्तङ्गगनगङ्गोपतिं पूर्वपङ्क्तिगम्

അവനെ ‘ഗജാഖ്യ’ എന്നും ‘ഗജശീർഷ’ എന്നും, ‘ഗാംഗേയ’ എന്നും ‘ഗണനായക’ എന്നും; കൂടാതെ ‘ത്രിരാവർത്ത’, ‘ഗഗനഗംഗോപതി’, ‘പൂർവപങ്ക്തിഗ’ എന്നീ നാമങ്ങളാലും ആവാഹനം ചെയ്യണം.

Verse 15

विचित्रांशं महाकायं लम्बोष्ठं लम्बकर्णकम् लम्बोदरं महाभागं विकृतं पार्वतीप्रियम्

അവനെ വിചിത്രസ്വരൂപനായും മഹാകായനായും ദീർഘോഷ്ഠവും ദീർഘകർണ്ണവുമുള്ളവനായും; ലംബോദരനായും മഹാഭാഗ്യവാനായും വ്യത്യസ്ത (വികൃത) ആകൃതിയുള്ളവനായും പാർവതീപ്രിയനായും ധ്യാനിക്കണം.

Verse 16

भयावहञ्च भद्रञ्च भगणं भयसूदनम् द्वादशैते दशपङ्क्तौ देवत्रासञ्च पश्चिमे

‘ഭയാവഹ’യും ‘ഭദ്ര’യും, ‘ഭഗണ’യും ‘ഭയസൂദന’വും—ഈ പന്ത്രണ്ട് നാമങ്ങൾ പത്തിന്റെ നിരയിൽ വിന്യസിക്കണം; ‘ദേവത്രാസ’ എന്ന നാമം പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത് സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 17

महानादम्भास्वरञ्च विघ्नराजं गणाधिपम् उद्भटस्वानभश् चण्डौ महाशुण्डञ्च भीमकम्

ഞാൻ ഗണപതിയെ സ്തുതിക്കുന്നു—അവന്റെ നാദം മഹാഗർജ്ജനപോലെ, അവൻ വിഘ്നരാജനും ഗണാധിപനുമാണ്; അവന്റെ സ്വരം ആകാശം നിറയ്ക്കുന്ന ഉഗ്രധ്വനി, മഹാശുണ്ടധാരി, ഭയങ്കരൻ।

Verse 18

मन्मथं मधुसूदञ्च सुन्दरं भावपुष्टकम् सौम्ये ब्रह्मेश्वरं ब्राह्मं मनोवृत्तिञ्च संलयम्

ഇവയെ ധ്യാനിച്ച് ജപിക്കണം—മന്മഥൻ, മധുസൂദനൻ, സുന്ദരൻ, ഭാവപുഷ്ടകൻ (ഭക്തിപോഷകൻ), സൗമ്യൻ, ബ്രഹ്മേശ്വരൻ, ബ്രാഹ്മൻ (പരബ്രഹ്മസ്വരൂപൻ), മനോവൃത്തി, സംലയവും (ലയ/സമാധി)।

Verse 19

लयं दूत्यप्रियं लौल्यं विकर्णं वत्सलं तथा कृतान्तं कालदडण्च यजेत् कुम्भञ्च पूर्ववत्

ലയ, ദൂത്യപ്രിയ, ലൗല്യ, വികർണ, വത്സല—ഇവരെയും, കൃതാന്തനും കാലദണ്ഡനും കൂടി പൂജിക്കണം; കുംഭം (കലശം) മുൻപുപോലെ തന്നെ പൂജിക്കണം।

Verse 20

श्रयुतञ्च जपेन्मन्त्रं होमयेत्तु दशांशतः शेषाणान्तु दशाहुत्या जपाद्धोमन्तु कारयेत्

മന്ത്രം ഒരു ലക്ഷം (ശ്രയുതം) വരെ ജപിച്ച്, ജപത്തിന്റെ പത്തിലൊന്ന് അനുപാതത്തിൽ ഹോമം ചെയ്യണം. എന്തെങ്കിലും ശേഷിച്ചാൽ പത്ത് ആഹുതികളാൽ പൂർത്തിയാക്കണം; ഇങ്ങനെ ജപാനുസരിച്ച് ഹോമം നടത്തണം।

Verse 21

पूर्णां दत्वाभिषेकन्तु कुर्यात्सर्वन्तु सिध्यति भूगो ऽश्वगजवस्त्राद्यैर् गुरुपूजाञ्चरेन्नरः

പൂർണാ (പൂർണദക്ഷിണ/പൂർണാഹുതി) നൽകി ശേഷം അഭിഷേകം നടത്തണം; അപ്പോൾ എല്ലാം സിദ്ധമാകും. മനുഷ്യൻ ഭൂമി, പശു, കുതിര, ആന, വസ്ത്രാദി ദാനങ്ങളാൽ ഗുരുപൂജ ആചരിക്കണം।