Adhyaya 307

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे त्रैलोक्यमोहनमन्त्रो नाम षष्ठाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ सप्ताधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्रैलोक्यमोहनीलक्ष्म्यादिपूजा अग्निर् उवाच वक्षः सवह्निर्यामाक्षौ दण्डीः श्रीः सर्वसिद्धिदा महाश्रिये महासिद्धे महाविद्युत्प्रभे नमः

ഇങ്ങനെ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിലെ ‘ത്രൈലോക്യമോഹന മന്ത്രം’ എന്ന മൂന്നു നൂറ്റി ഏഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി. ഇനി മൂന്നു നൂറ്റി എട്ടാം അധ്യായം—‘ത്രൈലോക്യമോഹിനീ ലക്ഷ്മി മുതലായ ദേവതകളുടെ പൂജ’—ആരംഭം. അഗ്നി അരുളിച്ചെയ്തു: വക്ഷഃ-രൂപിണി, വഹ്നിയോടുകൂടെ, യാമാക്ഷി, ദണ്ഡീ, സർവ്വസിദ്ധിദായിനി മഹാശ്രീയ്ക്ക് നമസ്കാരം; മഹാസിദ്ധേ, മഹാവിദ്യുത്-പ്രഭേ നമഃ.

Verse 2

श्रिये देवि विजये नमः गौरि महाबले बन्ध नमः हूं महाकाये पद्महस्ते हूं फट् श्रियै नमः श्रियै फट् श्रियै नमः श्रियै फट् श्रीं नमः श्रिये श्रीद नमः स्वाहा स्वाहा श्रीफट् अस्याङ्गानि नवोक्तानि तेष्वेकञ्च समाश्रयेत् त्रिलक्षमेकलक्षं वा जप्त्वाक्षाब्जैश् च भूतिदः

“ശ്രീയ്ക്ക്, ദേവിക്ക്, വിജയരൂപിണിക്ക് നമഃ; ഗൗരിക്ക്, മഹാബലയ്ക്ക് നമഃ—ബന്ധ (ബന്ധിപ്പിക്കുക/നിയന്ത്രിക്കുക)!” “ഹൂം—മഹാകായയ്ക്ക് നമഃ; പദ്മഹസ്തയ്ക്ക്—ഹൂം ഫട്!” “ശ്രീയ്ക്ക് നമഃ; ശ്രീയ്ക്ക് ഫട്; ശ്രീയ്ക്ക് നമഃ; ശ്രീയ്ക്ക് ഫട്; ശ്രീം—ശ്രീയ്ക്ക് നമഃ; ശ്രീദായിനിയായ ശ്രീയ്ക്ക് നമഃ; സ്വാഹാ, സ്വാഹാ—ശ്രീഫട്!” ഇവ ഒമ്പത് അങ്കമന്ത്രങ്ങൾ; ഓരോന്നിലും ന്യാസം ചെയ്യണം. താമരവിത്ത് ജപമാലയിൽ എണ്ണി മൂന്ന് ലക്ഷം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ലക്ഷം ജപിച്ചാൽ സമൃദ്ധിയും ക്ഷേമവും ലഭിക്കും.

Verse 3

श्रीगेहे विष्णुगेहे वा श्रियं पूज्य धनं लभेत् आज्याक्तैस्तण्डुलैर् लक्षं जुहुयात् खादिरानले

ശ്രീ (ലക്ഷ്മി) ക്ഷേത്രത്തിലോ വിഷ്ണു ക്ഷേത്രത്തിലോ ശ്രീയെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചാൽ ധനസമൃദ്ധി ലഭിക്കും. നെയ്യിൽ മുക്കിയ അരിമണികൾ ഒരു ലക്ഷം ആഹുതിയായി ഖദിരകാഷ്ഠാഗ്നിയിൽ ഹോമിക്കണം.

Verse 4

राजा वश्यो भवेद्वृद्धिः श्रीश् च स्यादुत्तरोत्तरं सर्षपाम्भोभिषेकेण नश्यन्ते सकला ग्रहाः

കടുക് ചേർത്ത ജലാഭിഷേകത്താൽ രാജാവ് അനുകൂലനായി (വശ്യനായി) മാറുന്നു; വളർച്ച/സമൃദ്ധി ഉണ്ടാകുന്നു; ശ്രീ (ഭാഗ്യം) ക്രമേണ വർധിക്കുന്നു; എല്ലാ ഗ്രഹദോഷങ്ങളും നശിക്കുന്നു.

Verse 5

बिल्वलक्षहुता लक्ष्मीर्वित्तवृद्धिश् च जायते शक्रवेश्म चतुर्द्वारं हृदये चिन्तयेदथ

ബില്വംകൊണ്ട് ഒരു ലക്ഷം ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ചാൽ ലക്ഷ്മി പ്രാദുർഭവിക്കുകയും ധനവർദ്ധന ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യും. തുടർന്ന് ഹൃദയത്തിൽ നാലു വാതിലുകളുള്ള ശക്ര (ഇന്ദ്ര)ന്റെ ഭവനം ധ്യാനിക്കണം.

Verse 6

बलाकां वामनां श्यामां श्वेतपङ्कजधारिणीम् ऊर्ध्ववाहुद्वयं ध्यायेत्क्रीडन्तीं द्वारि पूर्ववत्

മുന്‍പറഞ്ഞപോലെ വാതിലിൽ ക്രീഡിക്കുന്ന നിലയിൽ—ബലാക (കൊക്ക്) പോലെയുള്ള ലാളിത്യരൂപം, വാമന (ചെറുകായം), ശ്യാമവർണ്ണ, ശ്വേതപദ്മധാരിണി, ഇരുകൈകളും മേലോട്ടുയർത്തിയ—അത്തരം ദേവിയെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 7

उर्ध्वीकृतेन हस्तेन रक्तपङ्कजधारिणीं श्वेताङ्गीं दक्षिणे द्वारि चिन्तयेद्वनमालिनीम्

കൈ മേലോട്ടുയർത്തി, രക്തപദ്മം ധരിച്ച, ശ്വേതാംഗി, വനമാലിനിയായ ദേവിയെ ദക്ഷിണവാതിലിൽ നിലകൊള്ളുന്നതായി ചിന്തിച്ച് ധ്യാനിക്കണം.

Verse 8

हरितां दोर्द्वयेनोर्धमुद्वहन्तीं सिताम्बुजम् ध्यायेद्विभीषिकां नाम श्रीदूतीं द्वारि पश्चिमे

പശ്ചിമദ്വാരത്തിൽ ‘വിഭീഷികാ’ എന്ന ശ്രീദൂതിയെ ധ്യാനിക്കണം—ഹരിതവർണ്ണയായ അവൾ ഇരുകൈകളാലും മേലോട്ട് ശ്വേതപദ്മം ഉയർത്തി ധരിക്കുന്നു.

Verse 9

शाङ्करीमुक्क्तरे द्वारि तन्मध्ये ऽष्टदलपङ्कजं वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकः

ശാങ്കരീ (ശൈവ) ദ്വാരത്തിൽ മുക്ത-തര (മുത്തുപോലെ ശ്വേത) ചിഹ്നമുണ്ട്; അതിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലെ അഷ്ടദളപദ്മത്തിൽ വാസുദേവൻ, സങ്കർഷണൻ, പ്രദ്യുമ്നൻ, അനിരുദ്ധൻ എന്നിവരെ വിന്യസിക്കണം.

Verse 10

ध्येयास्ते पद्मपत्रेषु शङ्खचक्रगदाधराः अञ्जनक्षीरकाश्मीरहेमाभास्ते सुवाससः

അവരെ പദ്മപത്രങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ട് ശംഖ-ചക്ര-ഗദ ധരിച്ചവരായി ധ്യാനിക്കണം; അവരുടെ പ്രഭ അഞ്ജന-ശ്യാമം, ക്ഷീര-ശ്വേതം, കാശ്മീര (കുങ്കുമ)-വർണ്ണം, ഹേമ-ദീപ്തി എന്നിവപോലെ, അവർ സുന്ദരവസ്ത്രധാരികളാണ്.

Verse 11

आग्नेयादिषु पत्रेषु गुग्गुलुश् च कुरुण्टकः दमकः सलिलश्चेति हस्तिनी रजतप्रभाः

ആഗ്നേയാ മുതലായ പത്രസമൂഹത്തിൽ ഗുഗ്ഗുലു, കുരുണ്ടക, ദമക, സലില എന്നവയും ഉണ്ട്; ഇവയെ ‘ഹസ്തിനീ’ എന്നും ‘രജതപ്രഭാ’ എന്നും കൂടി വിളിക്കുന്നു.

Verse 12

हेमकुम्भधराश् चैते कर्णिकायां श्रियं स्मरेत् चतुर्भुजां सुवर्णाभां सपद्मोर्ध्वभुजद्वयां

ഇവർ സ്വർണ്ണകുംഭം ധരിക്കുന്ന പരിചാരകർ. പദ്മകർണികയിൽ ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)യെ സ്മരിക്കണം—ചതുര്ഭുജയായി, സ്വർണ്ണപ്രഭയോടെ ദീപ്തയായി, മേലുള്ള രണ്ടു ഭുജങ്ങളിൽ പദ്മങ്ങൾ ധരിച്ചവളായി.

Verse 13

दक्षिणाभयहस्ताभां वामहस्तवरप्रदां श्वेतगन्धांशुकामेकरौम्यमालास्त्रधारिणीं

അവളുടെ വലങ്കൈകൾ അഭയമുദ്ര കാണിക്കുന്നു; ഇടങ്കൈ വരം നൽകുന്നു. ശ്വേതവും സുഗന്ധമുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചു, ഒരു മംഗളമാലയും ആയുധങ്ങളും ധാരിണിയാകുന്നു.

Verse 14

ध्यात्वा सपरिवारान्तामभ्यर्च्य सकलं लभेत् द्रोणाब्जपुष्पश्रीवृक्षपर्णं मूर्ध्नि न धारयेत्

ദേവിയെ അവളുടെ പരിവാരത്തോടുകൂടെ ധ്യാനിച്ച് വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചാൽ സമ്പൂർണ്ണ സിദ്ധി ലഭിക്കും. എന്നാൽ ദ്രോണമെന്ന താമരപ്പൂവോ ശ്രീവൃക്ഷം (ബില്വ) ഇലയോ തലയിൽ വെക്കരുത്.

Verse 15

लवणामलकं वर्ज्यं नागादित्यतिथौ क्रमात् पायसाशी जपेत् सूक्तं श्रियस्तेनाभिषेचयेत्

നാഗയും ആദിത്യയും തിഥികളുടെ ക്രമത്തിൽ ഉപ്പും ആമലകവും ഒഴിവാക്കണം. പായസം ആഹരിച്ച് സൂക്തം ജപിച്ച്, ആ ജപംകൊണ്ട് ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)യ്ക്ക് അഭിഷേകം നടത്തണം.

Verse 16

आवाहादिविसर्गान्तां मूर्ध्नि ध्यात्वार्चयेत् श्रियम् विल्वाज्याब्जपायसेन पृथक् योगः श्रिये भवेत्

ആവാഹനം മുതൽ വിസർഗം വരെ, ശിരസ്സിന്റെ മുകളിൽ ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)യെ ധ്യാനിച്ച് ആരാധിക്കണം. ബില്വഇല, നെയ്യ്, താമരാർപ്പണം, പായസം—ഇവ ഓരോന്നായി വേർതിരിച്ച് അർപ്പിച്ചാൽ ശ്രീസംബന്ധമായ പ്രത്യേക യോഗം സിദ്ധമാകും.

Verse 17

विषं महिषकान्ताग्निरुद्रिज्योतिर्वकद्वयम् ॐ ह्रीं महामहिषमर्दिनि ठ ठ मूलमन्त्रं भहिषहिंसके नमः महिषशत्रुं भ्रामय हूं फट् ठ ठ महिषं हेषय हूं महिषं हन२ देवि हूं महिषनिसूदनि फट् दुर्गाहृदयमित्युक्तं साङ्गं सर्वार्थसाधकम्

“വിഷം; മഹിഷകാന്താഗ്നി; ഉദ്രി-ജ്യോതി (മേലോട്ടുയരുന്ന പ്രകാശം); ബീജാക്ഷരദ്വയം”—ഇവ പൂർവാംഗങ്ങൾ. “ഓം ഹ്രീം മഹാമഹിഷമർദിനി ഠ ഠ”—ഇതാണ് മൂലമന്ത്രം; കൂടെ “മഹിഷഹിംസകേ നമഃ”. പ്രയോഗത്തിന്—“മഹിഷശത്രും ഭ്രാമയ ഹൂം ഫട് ഠ ഠ”; “മഹിഷം ഹേഷയ ഹൂം”; “മഹിഷം ഹന ഹന ദേവി ഹൂം”; “മഹിഷനിസൂദനി ഫട്”. ഇതിനെ ‘ദുർഗാഹൃദയം’ എന്നു പറയുന്നു; അങ്ങങ്ങളോടുകൂടെ സർവാർത്ഥസാധകം.

Verse 18

यजेद्यथोक्तं तां देवीं पीठञ्चैवाङ्गमध्यगम् ॐ ह्रीं दुर्गे रक्षणि स्वाहा चेति दुर्गायै नमः वरवर्ण्यै नमः आर्यायै कनकप्रभायै कृत्तिकायै अभयप्रदायै कन्यकायै सुरूपायै पत्रस्थाः पूजयेदेता मूर्तीराद्यैः स्वरैः क्रमात्

ശാസ്ത്രോക്തവിധിപ്രകാരം ആ ദേവിയെ യജിക്കുകയും, അംഗങ്ങളുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥിതമായ പീഠത്തെയും (ന്യാസംകൊണ്ട് ദേഹത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്) പൂജിക്കുകയും വേണം. “ഓം ഹ്രീം ദുര്‍ഗേ രക്ഷിണി സ്വാഹാ” എന്ന് ജപിച്ച്—“ദുര്‍ഗായൈ നമഃ, വരവർണ്യൈ നമഃ, കനകപ്രഭാ ആർയായൈ നമഃ, കൃത്തികായൈ നമഃ, അഭയപ്രദായൈ നമഃ, കന്യകായൈ നമഃ, സുരൂപായൈ നമഃ”—എന്ന് നമസ്കരിക്കണം. ഇലകളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ മൂർത്തികളെ ‘അ’ ആദി സ്വരക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം.

Verse 19

चक्राय शङ्खाय गदायै खड्गाय धनुषे वाणाय अष्टम्याद्यैर् इमां दुर्गां लोकेशान्तां यजेदिति दुर्गायोगः समायुःश्रीस्वामिरक्ताजयादिकृत्

ചക്രത്തിന്നും, ശംഖത്തിന്നും, ഗദയ്ക്കും, ഖഡ്ഗത്തിനും, ധനുസ്സിന്നും, ബാണത്തിനും നമസ്കരിച്ച്; അഷ്ടമി മുതലായ നിശ്ചിത തിഥികളിൽ ലോകശാന്തിദായിനിയായ ഈ ദുര്‍ഗയെ പൂജിക്കണം. ഇതാണ് ദുര്‍ഗായോഗം (അനുഷ്ഠാനശാസനം); ഇത് ആയുസ്സ്, ശ്രീ, സ്വാമിത്വം, ശത്രുജയം/വശീകരണം, വിജയം മുതലായ ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു.

Verse 20

समाध्येशानमन्त्रेण तिलहोमो वशीकरः जयः पद्मैस्तु दुर्वाभिः शान्तिः कामः पलाशजैः

സമാധി-ഈശാന മന്ത്രംകൊണ്ട് എള്ളിന്റെ ഹോമം വശീകരണഫലം നൽകുന്നു. പദ്മപുഷ്പങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ ജയം, ദുർവാ പുല്ലാൽ ശാന്തി, പലാശപുഷ്പങ്ങളാൽ ഹോമം ചെയ്താൽ കാമസിദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.

Verse 21

पुष्टिः स्यात् काकपक्षेण मृतिद्वेषादिकं भवेत् ब्रह्मक्षुद्रभयापत्तिं सर्वमेव मनुर्हरेत्

കാകപക്ഷ-ചിഹ്നവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മന്ത്രക്രിയയാൽ പുഷ്ടിയും പോഷണവും ഉണ്ടാകും; (വിപരീതമായാൽ) മരണം, ദ്വേഷം മുതലായതും സംഭവിക്കാം. എങ്കിലും മന്ത്രം ബ്രഹ്മബലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതും, ക്ഷുദ്ര/ദുഷ്ട സത്തകളിൽ നിന്നുള്ളതും, ഭയം-ആപത്ത് മുതലായതുമായ എല്ലാ ദുരിതങ്ങളും പൂർണ്ണമായി നീക്കുന്നു.

Verse 22

ॐ दुर्गे दुर्गे रक्षणि स्वाहा रक्षाकरीयमुदिता जयदुर्गाङ्गसंयुता श्यामां त्रिलिचनां देवीं ध्यात्वात्मानं चतुर्भुजम्

“ഓം ദുര്‍ഗേ ദുര്‍ഗേ രക്ഷിണി സ്വാഹാ”—ഇതാണ് രക്ഷാകർമ്മമായി പ്രസ്താവിച്ചത്. ജയദുര്‍ഗയുടെ അംഗശക്തിയോടു ചേർന്ന ശ്യാമവർണ്ണ ത്രിനേത്രി ദേവിയെ ധ്യാനിച്ച്, പിന്നെ സ്വയം ചതുര്ഭുജരൂപമായി ഭാവിക്കണം.

Verse 23

शङ्खचक्राब्जशूलादित्रिशूलां रौद्ररूपिणीं युद्धादौ सञ्जयेदेतां यजेत् खड्गादिके जये

യുദ്ധാരംഭത്തിൽ ശംഖം, ചക്രം, പദ്മം, ശൂലം മുതലായവയും ത്രിശൂലവും ധരിച്ച രൗദ്രരൂപിണിയായ ദേവിയെ മനസ്സിൽ ആവാഹിച്ച് ശക്തിപ്പെടുത്തണം. ഖഡ്ഗാദി ആയുധവിജയത്തിനായി അവളെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.