Adhyaya 364

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे नृवर्गो नाम त्रिषष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ चतुःषष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः ब्रह्मवर्गः अग्निर् उवाच वंशो ऽन्ववायो गोत्रं स्यात् कुलान्यभिजनान्वयौ मन्त्रव्याख्याकृदाचार्य आदेष्टा त्वध्वरे व्रती

ഇങ്ങനെ ആഗ്നേയ മഹാപുരാണത്തിലെ ‘നൃവർഗ’ എന്ന മൂന്നു നൂറ്റി അറുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി ‘ബ്രഹ്മവർഗ’ എന്ന മൂന്നു നൂറ്റി അറുപത്തിനാലാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി പറഞ്ഞു—‘വംശം’ എന്നത് അന്വവായം, അഥവാ പൂർവ്വജപരമ്പര; ‘ഗോത്രം’ കുലധാരയാണ്. ‘കുല’വും ‘അഭിജനാന്വയ’വും ഉന്നത വംശപരിചയവും വംശാവലിയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മന്ത്രവ്യാഖ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആചാര്യൻ; യാഗത്തിൽ വിധിനിർദ്ദേശം നൽകുന്നവൻ ആദേഷ്ടാ; അധ്വരത്തിൽ അവൻ വ്രതീ (വ്രതപാലകൻ) ആകുന്നു.

Verse 2

यष्टा च यजमानः स्यात् ज्ञात्वारम्भ उपक्रमः सतीर्थ्याश् चैकगुरवः सभ्याः सामाजिकास् तथा

യഷ്ടാ യജമാനൻ തന്നെയാകണം; ഉദ്യമത്തിന്റെ ആരംഭവും ഉപക്രമവും ശരിയായി അറിഞ്ഞ് കർമ്മം നടത്തണം. കൂടെ സതീർത്ഥ്യർ, ഏകഗുരുവുള്ള സഹാധ്യായികൾ, സഭ്യർ, സാമൂഹിക (അനുഷ്ഠാന പങ്കാളികൾ) എന്നിവരും ഉണ്ടായിരിക്കണം.

Verse 3

सभासदः सभास्तारा ऋत्विजो याजकाश् च ते अध्वर्यूद्गातृहोतारो यजुःसामर्ग्विदः क्रमात्

അവർ സഭാസദരും സഭയുടെ താരങ്ങളായ നേതാക്കളും ആകുന്നു; കൂടാതെ ഋത്വിജരും യാജകരും. ക്രമമായി അധ്വര്യു, ഉദ്ഗാതാവ്, ഹോതാവ്—അവർ യഥാക്രമം യജുസ്, സാമൻ, ഋക് വേദങ്ങളിൽ നിപുണർ.

Verse 4

चषालो यूपकटकः समे स्थण्डिलचत्वरे आमिक्षा सा शृतोष्णे या क्षीरे स्याद्दधियोगतः

ചഷാലം എന്നത് യൂപം (യജ്ഞസ്തംഭം) എന്നതിന്റേ കടകം/വളയം ആകുന്നു. സമതലഭൂമിയിലെ സ്തണ്ഡില-ചത്വരത്തിൽ വിധിപ്രകാരം വേദിക സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു. ആമിക്ഷാ എന്നത് ചൂടോടെ തിളപ്പിച്ച പാലിൽ തൈര് ചേർത്താൽ ഉണ്ടാകുന്ന തയ്യാറാക്കലാണ്.

Verse 5

पृषदाज्यं सदध्याज्ये परमान्नन्तु पायसम् उपाकृतः पशुरसौ यो ऽभिमन्त्र्य क्रतौ हतः

പൃഷദാജ്യം എന്നത് തൈര് ചേർത്ത ആജ്യം (നെയ്യ്) ആകുന്നു; പരമാന്നം എന്നത് പായസം—പാലിൽ വേവിച്ച അന്നം. മന്ത്രം ചൊല്ലി അഭിമന്ത്രിച്ച് ക്രതുവിൽ വധിക്കപ്പെടുന്ന മൃഗം ‘ഉപാകൃത’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 6

परम्पराकं समनं प्रोक्षणञ्च बधार्थकम् पूजा नमस्यापिचितिः सपर्यार्चार्हणाः समाः

‘പരമ്പരാകം’, ‘സമനം’, ‘പ്രോക്ഷണം’—ഇവ നിഗ്രഹം/ബന്ധനം എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ ചെയ്യുന്ന പ്രോക്ഷണം (പവിത്രീകരണ തളിക്കൽ) സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദങ്ങളാണ്. ‘പൂജ’, ‘നമസ്യാ’, ‘അപചിതി’, ‘സപര്യാ’, ‘അർച്ചാ’, ‘അർഹണാ’—ഇവ ആരാധനയും ആദരാർപ്പണവും സൂചിപ്പിക്കുന്ന പര്യായങ്ങൾ.

Verse 7

वरिवस्या तु शुश्रूषा परिचर्याप्युपासनम् नियमो ब्रतमस्त्री तच्चोपवासादि पुण्यकम्

‘വരിവസ്യാ’ എന്നത് ശ്രദ്ധാപൂർവമായ സേവനമാണ്; ‘ശുശ്രൂഷാ’ എന്നത് ഭക്തിശ്രദ്ധയോടെ സമീപസേവയും പരിചരണവും; ‘പരിചര്യാ’യും ഉപാസനാരൂപമായ ശുശ്രൂഷ തന്നെ. ‘നിയമം’ ധാർമ്മികസംയമം; ‘വ്രതം’ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധ അനുഷ്ഠാനം; അത് ഉപവാസാദി പുണ്യകർമ്മങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്.

Verse 8

मुख्यः स्यात् प्रथमः कल्पो ऽनुकल्पस्तु ततो ऽधमः कल्पे विधिक्रमौ ज्ञेयौ विवेकः पृथगात्मता

മുഖ്യ കല്പം ആദ്യത്തേതായി കരുതണം; അതിന് ശേഷം അനുകല്പം അതിനേക്കാൾ താഴ്ന്നതാണ്. കല്പത്തിൽ അറിയേണ്ട രണ്ട് വിധിക്രമങ്ങൾ—വിവേകം, ആത്മാവിന്റെ വേറിട്ടത്വം (പൃഥഗാത്മതാ) എന്നിവ.

Verse 9

संस्कारपूर्वं ग्रहणं स्यादुपाकरणं श्रुतेः भिक्षुः परिव्राट् कर्मन्दी पाराशर्यपि मस्करी

ശ്രുതിയുടെ (വേദത്തിന്റെ) ഗ്രഹണം/പാരായണം സംസ്‌കാരപൂർവം നടത്തണം; അതിനെയാണ് വേദത്തിന്റെ ‘ഉപാകരണം’ (ആരംഭാനുഷ്ഠാനം) എന്നു പറയുന്നത്. ഇത് ഭിക്ഷു, പരിവ്രാട്, കർമന്ദി, പാരാശര്യൻ, മസ്കരീ എന്നിവരും അനുഷ്ഠിക്കണം.

Verse 10

ऋषयः सत्यवचसःस्नातकश्चाप्लुतव्रती ये निर्जितेन्द्रियग्रामा यतिनो यतयश् च ते

സത്യവചനങ്ങളായ ഋഷിമാർ, വിധിപൂർവം സ്നാതകരായവർ, അഖണ്ഡവ്രതം പാലിക്കുന്നവർ, ഇന്ദ്രിയസമൂഹത്തെ ജയിച്ചവർ—അവരാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ യതികൾ, സത്യസാധക സന്ന്യാസികൾ.

Verse 11

शरीरसाधनापेक्षं नित्यं यत् कर्म तद्यमः नियमस्तु स यत् कर्मानित्यमागन्तुसाधनम् स्याद् ब्रह्मभूयं ब्रह्मत्वं ब्रह्मसायुज्यमित्यपि

ശരീരസാധനയെ ആശ്രയിച്ച് നിത്യമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം ‘യമം’ ആകുന്നു. ‘നിയമം’ എന്നാൽ അനിത്യമായ കർമ്മം; അത് അവസരാനുസൃതമായോ ബാഹ്യസാധനങ്ങളാലോ സാധ്യമാകുന്നു. അതിന്റെ ഫലം ‘ബ്രഹ്മഭൂയം’ (ബ്രഹ്മനാകൽ), ‘ബ്രഹ്മത്വം’, ‘ബ്രഹ്മസായുജ്യം’ (ബ്രഹ്മനോടുള്ള ഏകത്വം) എന്നും പറയുന്നു.