Adhyaya 151
Dharma-shastraAdhyaya 15118 Verses

Adhyaya 151

Duties outside the Varṇa Order (वर्णेतरधर्माः) — Agni Purana, Chapter 151

ഈ അധ്യായം ഉപദേശപരമ്പരയെ സ്ഥാപിച്ച് ആരംഭിക്കുന്നു: മനു മുതലായ ധർമ്മശാസ്ത്രകാരന്മാർ പ്രസ്താവിച്ച, ഭുക്തിയും മുക്തിയും നൽകുന്ന ധർമ്മങ്ങളെ വരുണൻ–പുഷ്കരൻ മുഖേന പരശുരാമനിലേക്കെത്തിയതായി അഗ്നി വിശദീകരിക്കുമെന്ന് പറയുന്നു. തുടർന്ന് പുഷ്കരൻ ‘വർണാശ്രമ-ഏതര’ ധർമ്മങ്ങൾ—വർണ-ആശ്രമ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്ക് മുൻപോ അതീതമായോ ബാധകമായ സർവ്വസാധാരണ നൈതിക കർത്തവ്യങ്ങൾ—വ്യക്തമാക്കുന്നു: അഹിംസ, സത്യം, ദയ, അനുഗ്രഹം; ജീവിതത്തെ പവിത്രമാക്കുന്ന ആചാരങ്ങൾ—തീർത്ഥസേവനം, ദാനം, ബ്രഹ്മചര്യം, അമാത്സര്യം; ധാർമ്മിക സംസ്കാരത്തിന്റെ തൂണുകൾ—ദേവ-ദ്വിജ സേവ, ഗുരുസേവ, ധർമ്മശ്രവണം, പിതൃപൂജ. രാജാവിനോടുള്ള നിത്യഭക്തി, ശാസ്ത്രാനുസരണം, ക്ഷമ, ആസ്തിക്യം എന്നിവയും പൗരനീതിയുമായി യോജിക്കുന്നതായി അംഗീകരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് പൊതുവായ വർണാശ്രമധർമ്മങ്ങൾ (യജ്ഞം, അധ്യാപനം, ദാനം) പുനരുപദേശിച്ച് ബ്രാഹ്മണ-ക്ഷത്രിയ-വൈശ്യ-ശൂദ്രരുടെ സ്വകർത്തവ്യങ്ങൾ പറയുന്നു. പിന്നെ അനുലോമ/പ്രതിലോമ സംയോഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മിശ്രജാതികളുടെ പേരുകൾ, ഉപജീവനം, നിരോധനങ്ങൾ, വിവാഹനിയമങ്ങൾ, സാമൂഹിക അതിരുകൾ എന്നിവ വിവരിക്കുന്നു. അവസാനം സംകരാവസ്ഥയിൽ ജാതിനിർണ്ണയം ഇരുപിതാമാതാക്കളുടെ ആചാര/കർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞ് സാമൂഹ്യക്രമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ധർമ്മശാസ്ത്രചിന്ത പ്രകടമാക്കുന്നു.

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे मन्वन्तराणि नाम पञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथैकपञ्चाशदधिकशततनो ऽध्यायः वर्णेतरधर्माः अग्निर् उवाच मन्वादयो भुक्तिमुक्तिधर्मांश्चीर्त्वाप्नुवन्ति यान् प्रोचे परशुरामाय वरुणोक्तन्तु पुष्करः

ഇങ്ങനെ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിലെ ‘മന്വന്തരങ്ങൾ’ എന്ന നൂറ്റി അമ്പതാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി നൂറ്റി അമ്പത്തി ഒന്നാം അധ്യായം—‘വർണക്രമത്തിന് പുറത്തുള്ള ധർമ്മങ്ങൾ’ ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി പറഞ്ഞു—മനു മുതലായ ധർമ്മപ്രവർത്തകർ ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ധർമ്മങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിച്ച് നേടിയ ഫലങ്ങളെ ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും; വരുണൻ ഉപദേശിച്ചതിനെ പുഷ്കരപരമ്പരയായി ലഭിച്ചതായി പരശുരാമനോട് വിശദീകരിക്കുന്നു।

Verse 2

पुष्कर उवाच वर्णाश्रमेतराणान्ते धर्मान्वक्ष्यामि सर्वदान् मन्वादिभिर् निगदितान् वासुदेवादितुष्टिदान्

പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു—വർണാശ്രമധർമ്മങ്ങളുടെ ഉപസംഹാരത്തിനു ശേഷം ഇനി വർണക്രമത്തിന് പുറത്തുള്ള എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും; മനു മുതലായവർ പറഞ്ഞതും വാസുദേവനെയും മറ്റ് ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നതുമായ ധർമ്മങ്ങൾ।

Verse 3

अहिंसा सत्यवचनन्दया भूतेष्वनुग्रहः तीर्थानुसरणं दानं ब्रह्मचर्यम्मत्सरः

അഹിംസ, സത്യവചനം, ദയ, ജീവികളോടുള്ള അനുഗ്രഹം, തീർത്ഥാനുസരണം, ദാനം, ബ്രഹ്മചര്യം, അസൂയാരഹിതത്വം—ഇവയാണ് ധർമ്മലക്ഷണങ്ങൾ।

Verse 4

देवद्विजातिशुश्रूषा गुरूणाञ्च भृगूत्तम श्रवणं सर्वधर्माणां पितॄणां पूजनं तथा

ഹേ ഭൃഗുശ്രേഷ്ഠാ! ദേവന്മാരെയും ദ്വിജന്മാരെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും സേവിക്കുക; എല്ലാ ധർമ്മോപദേശങ്ങളും ശ്രദ്ധയോടെ ശ്രവിക്കുക; അതുപോലെ പിതൃപൂജയും (ആചരിക്കണം)।

Verse 5

भक्तिश् च नृपतौ नित्यं तथा सच्छास्त्रनेत्रता आनृशंष्यन्तितिक्षा च तथा चास्तिक्यमेव च

രാജാവിനോടുള്ള നിത്യഭക്തി; സദ്ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിൽ നടക്കുക; കരുണ; ക്ഷമാശീലം; കൂടാതെ വേദപ്രാമാണ്യത്തിൽ വിശ്വാസം (ആസ്തിക്യം)—ഇവയും (ധർമ്മം) ആകുന്നു।

Verse 6

वर्णाश्रमाणां सामान्यं धर्माधर्मं समीरितं यजनं याजनं दानं वेदाद्यध्यापनक्रिया

വർണാശ്രമങ്ങളുടെ പൊതുവായ ധർമ്മ‑അധർമ്മങ്ങൾ പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു—യജ്ഞം നടത്തൽ, മറ്റുള്ളവർക്കായി യജ്ഞം നടത്തിക്കൽ, ദാനം നൽകൽ, കൂടാതെ വേദാദി വിദ്യകളുടെ അധ്യയന‑അധ്യാപന ശീലം।

Verse 7

प्रतिग्रहञ्चाध्ययनं विप्रकर्माणि निर्दिशेत् दानमध्ययनञ्चैव यजनञ्च यथाविधिः

ബ്രാഹ്മണന്റെ കർത്തവ്യങ്ങൾ നിർദേശിക്കണം—പ്രതിഗ്രഹം (ദാനം സ്വീകരിക്കൽ)യും വേദാധ്യയനവും; അതുപോലെ ദാനം നൽകൽ, അധ്യയന‑അധ്യാപനം, യഥാവിധി യജ്ഞം നടത്തൽ।

Verse 8

क्षत्रियस्य सवैश्यस्य कर्मेदं परिकीर्तितं क्षत्रियस्य विशेषेण पालनं दुष्टनिग्रहः

ക്ഷത്രിയനും, വൈശ്യനോടൊപ്പം, ഈ കർത്തവ്യം പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; എന്നാൽ ക്ഷത്രിയന്റെ പ്രത്യേക ധർമ്മം പ്രജാപാലനവും ദുഷ്ടനിഗ്രഹവും (ശിക്ഷ) ആകുന്നു।

Verse 9

कृषिगोरक्ष्यवाणिज्यं वैश्यस्य परिकीर्तितं शूद्रस्य द्विजशुश्रूषा सर्वशिल्पानि वाप्यथ

കൃഷി, ഗോറക്ഷണം, വാണിജ്യം എന്നിവ വൈശ്യന്റെ വൃത്തി എന്നു പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; ശൂദ്രന് ദ്വിജസേവയും, കൂടാതെ എല്ലാ ശിൽപപ്രവൃത്തികളും (വിധേയ) ആകുന്നു।

Verse 10

मौञ्जीबन्धनतो जन्म विप्रादेश् च द्वितीयकं आनुलोम्येन वर्णानां जातिर्मातृसमा स्मृता

മൗഞ്ജീബന്ധനം (ഉപനയനം) മൂലം (ദ്വിജന്റെ) ജനനം; ബ്രാഹ്മണോപദേശത്തിൽ നിന്ന് രണ്ടാമത്തെ ജനനം. ആനുലോമ്യ (നിയമാനുസൃത ക്രമ) ബന്ധങ്ങളിൽ സന്താനത്തിന്റെ ജാതി മാതാവിനോടു സമമാണെന്ന് സ്മൃതി പറയുന്നു।

Verse 11

चण्डालो ब्राह्मणीपुत्रः शूद्राच्च प्रतिलोमतः सूतस्तु क्षत्रियाज्जातो वैश्याद्वै देवलस् तथा

ബ്രാഹ്മണീ സ്ത്രീക്ക് ശൂദ്രപുരുഷനുമായി പ്രതിലോമസംയോഗത്തിൽ ജനിക്കുന്ന പുത്രൻ ചണ്ഡാലൻ എന്നു പറയുന്നു. ക്ഷത്രിയ പിതാവും വൈശ്യ മാതാവും നിന്നു സൂതൻ ജനിക്കുന്നു; അതുപോലെ ദേവലനും മിശ്രവർണ്ണവിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

Verse 12

पुक्कसः क्षत्रियापुत्रः शूद्रात् स्यात् प्रतिलोमजः मागधः स्यात्तथा वैश्याच्छूद्रादयोगवो भवेत्

ക്ഷത്രിയ സ്ത്രീക്ക് ശൂദ്രപുരുഷനുമായി പ്രതിലോമമായി ജനിക്കുന്ന പുത്രൻ പുക്കസൻ എന്നു പറയുന്നു. അതുപോലെ വൈശ്യ സ്ത്രീക്ക് ശൂദ്രനിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവൻ മാഗധൻ; ശൂദ്ര സ്ത്രീക്ക് വൈശ്യപുരുഷനിൽ നിന്ന് അയോഗവൻ ജനിക്കുന്നു.

Verse 13

वैश्यायां प्रतिलोमेभ्यः प्रतिलोमाः सहस्रशः धर्मरूपमिति ग , घ , ङ , ञ च विवाहः सदृशैस्तेषां नोत्तमैर् नाधमैस् तथा

വൈശ്യ സ്ത്രീയിൽ പ്രതിലോമസംയോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സഹസ്രങ്ങളായി പ്രതിലോമ വംശങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അവർക്കുള്ള ധർമ്മസമ്മത വിവാഹരൂപം ‘ഗ, ഘ, ങ, ഞ’ വർഗങ്ങളാൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവരുടെ വിവാഹം സമസ്ഥാനക്കാരോടേ—ഉന്നതരോടല്ല, അധമരോടല്ല.

Verse 14

चण्डालकर्म निर्दिष्टं बध्यानां घातनं तथा स्त्रीजीवन्तु तद्रक्षाप्रोक्तं वैदेहकस्य च

ചണ്ഡാലന്റെ തൊഴിൽ മരണശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ടവരെ വധിക്കുക എന്നതായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ ഉപജീവനത്തിനായി ജീവിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെ സംരക്ഷിക്കുക വൈദേഹകന്റെ കര്‍ത്തവ്യമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 15

सूतानामश्वसारथ्यं पुक्कसानाञ्च व्याधता स्तुतिक्रिया माघ्धानां तथा चायोगशस्य च

സൂതരുടെ തൊഴിൽ അശ്വസാരഥ്യം—കുതിരകളെ ഓടിച്ച് രഥം നയിക്കൽ. പുക്കസരുടെ തൊഴിൽ വ്യാധത—വേട്ട. മാഗധരുടെ തൊഴിൽ സ്തുതിക്രിയ—പ്രശസ്തി/സ്തുതിഗാനം; അതുപോലെ അയോഗശവന്റെയും സ്തുതി-സേവാസംബന്ധമായ തൊഴിൽ എന്നു പറയുന്നു.

Verse 16

रङ्गावतरणं प्रोक्तं तथा शिल्पैश् च जीवनं वहिर्ग्रामनिवासश् च मृतचेलस्य धारणं

രംഗത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്ന വിധി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ ശില്പപ്രവൃത്തികളാൽ ഉപജീവനം നടത്തുക, ഗ്രാമത്തിന് പുറത്തു താമസിക്കുക, കൂടാതെ മരിച്ചവന്റെ വസ്ത്രം ധരിക്കുക (ബഹിഷ്കൃതചിഹ്നമായി) എന്നും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 17

न संस्पर्शस्तथैवान्यैश् चण्डालस्य विधीयते ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा देहत्यागो ऽत्र यः कृतः

അതുപോലെ ചണ്ഡാലനോടു മറ്റുള്ളവർ ശാരീരികസ്പർശം നടത്തരുതെന്ന് വിധിക്കുന്നു. ഇവിടെ ബ്രാഹ്മണഹിതത്തിനായോ ഗോഹിതത്തിനായോ ചെയ്യുന്ന ദേഹത്യാഗം പുണ്യകർമ്മമായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 18

स्त्रीबालाद्युपपतो वा वाह्याणां सिद्धिकारणं सङ्करे जातयो ज्ञेयाः पितुर्मातुश् च कर्मतः

സ്ത്രീ, ബാലൻ മുതലായവരോടുള്ള അനാചാരബന്ധമോ പുറത്തുള്ളവരോടുള്ള സംയോഗമോ—ഇവയിലും (സാമൂഹിക) സിദ്ധി/അംഗീകാരത്തിന്റെ കാരണം നിരൂപിക്കുന്നു. സംകരത്തിൽ ജനിക്കുന്ന ജാതികൾ പിതാവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും കർമ്മം/ആചാരം-വൃത്തി അനുസരിച്ച് അറിയേണ്ടതാണ്।

Frequently Asked Questions

They are universal ethical and devotional-civic duties—non-violence, truth, compassion, benevolence, pilgrimage observance, charity, celibate restraint, freedom from envy, service to devas/dvijas/gurus, listening to dharma, ancestor worship, loyalty to the king, scriptural guidance, forbearance, and āstikya.

It frames ethics and regulated conduct as disciplines that sustain society (protection, rightful occupations, marriage norms) while simultaneously purifying the practitioner, presenting dharma as the bridge between worldly stability and liberation.

In cases of mixture (saṅkara), jāti is to be understood with reference to the conduct/occupation (karma) of both father and mother, indicating a Dharma-śāstra method that links social identity to prescribed function.