Adhyaya 251
Dhanurveda-kathana (Exposition of Martial Science): Movements, Weapon-Operations, Combat Postures, and Battle Readiness
ഈ അധ്യായത്തിൽ ഭഗവാൻ അഗ്നി യുദ്ധഭൂമിയിലെ ഗതിചലനങ്ങളും പ്രഹാര-ക്രമങ്ങളും സാങ്കേതികമായി വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നു—ഭ്രാന്ത, ഉദ്ഭ്രാന്ത, ശ്യേനപാത, ആകുല മുതലായവ—പിന്നീട് പരിശീലനത്തിനും പാരായണത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള ജോടി-നാമങ്ങളും ഘടനാപര വിഭാഗങ്ങളും പറയുന്നു. തുടർന്ന് പാഠ്യക്രമം: (1) ഖഡ്ഗ-ചർമ (വാൾ-കവചം) രീതി, 32 നിലകൾ—പ്രത്യാലീഢ, ആലീഢ, വരാഹ, ലുലിത മുതലായവ; (2) മല്ലയുദ്ധ/പിടിത്ത തന്ത്രങ്ങൾ—തിരിക്കുക, പിടിക്കുക, മേലോട്ടും കീഴോട്ടും എറിയുക, പിടിച്ചു നിർത്തുക, വിടുവിക്കുക; (3) ദണ്ഡ/പാശബന്ധങ്ങളുടെ ഭേദങ്ങളും വ്യസ്ത-പാശ മുതലായവയുടെ നിർദ്ദിഷ്ട പ്രവർത്തനങ്ങളും; (4) ചക്ര, ശൂല, തോമര, ഗദ, പരശു, മുദ്ഗര, ഭിന്ദിപാല, ലഗുഡ, വജ്ര, പട്ടിശ, ഖഡ്ഗം എന്നിവയുടെ ആയുധവിശേഷ കർമങ്ങൾ, അവസാനം യന്ത്ര-കർമം. ഹസ്തമുദ്രകൾ, ദേഹലക്ഷണ/ഫലങ്ങൾ, രക്ഷാ/ഔഷധ/ആചാര ദ്രവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. സമാപനത്തിൽ ആന-രഥ ശസ്ത്രീകരണം, അങ്കുശധാരി, ധനുർധരി, ഖഡ്ഗധരി, കവചധരി എന്നിവരുടെ നിയോഗം, മന്ത്രത്തോടെ ആയുധ-സംസ്കാരം, ധർമ്മാനുസാരം ജയിച്ച് രാജ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കേണ്ട രാജധർമ്മം ഉപദേശിക്കുന്നു।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
A codified taxonomy of martial practice: named movement/attack modes, enumerated stance-systems (including thirty-two sword-and-shield postures), and weapon-specific karmas (operations) extending from hand weapons to cakra and yantra (mechanical devices), plus prescribed roles and equipment for elephants, chariots, and protective units.
By presenting warfare as Agneya Vidya governed by dharma: weapons are consecrated with mantra, skill is disciplined through named and countable methods, and victory is ethically completed by the duty to protect and govern—aligning embodied mastery (bhukti) with righteous order and higher purpose (mukti-oriented restraint).