Adhyaya 289

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे अश्वायुर्वेदो नामाष्टाशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथोननवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अश्वशान्तिः शालिहोत्र उवाच अश्वशान्तिं प्रवक्ष्यामि वजिरोगविमर्दनीं नित्यां नैमित्तकीं कम्यां त्रिविधां शृणु सुश्रुत

ഇങ്ങനെ ആഗ്നേയ മഹാപുരാണത്തിൽ ‘അശ്വായുർവേദം’ എന്ന രണ്ടുനൂറ്റി എൺപത്തൊമ്പതാം അധ്യായം (സമാപ്തം). ഇനി രണ്ടുനൂറ്റി തൊണ്ണൂറാം അധ്യായം ‘അശ്വശാന്തി’ ആരംഭിക്കുന്നു. ശാലിഹോത്രൻ പറഞ്ഞു—കുതിരരോഗങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന അശ്വശാന്തി ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു; അത് നിത്യ, നൈമിത്തിക, കാമ്യ എന്നിങ്ങനെ ത്രിവിധം. ഹേ സുശ്രുത, ശ്രവിക്ക।

Verse 2

शुभे दिने श्रीधरञ्च श्रियमुच्चैःश्रवाश् च तं हयराजं समभ्यर्च्य सावित्रैर् जुजुयाद्घृतं

ശുഭദിനത്തിൽ ശ്രീധരൻ (വിഷ്ണു), ശ്രീ (ലക്ഷ്മി) എന്നിവരെയും ഹയരാജൻ ഉച്ചൈഃശ്രവസിനെയും വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച്, സാവിത്രീ (ഗായത്രി) മന്ത്രങ്ങളോടെ അഗ്നിയിൽ ഘൃതാഹുതി അർപ്പിക്കണം।

Verse 3

द्विजेभ्यो दक्षिणान्दद्यादश्ववृद्धिस् तथा भवेत् अश्वयुक् शुक्लपक्षस्य पञ्चदश्याञ्च शान्तिकं

ദ്വിജന്മാർക്ക് (ബ്രാഹ്മണർക്കു) ദക്ഷിണ നൽകണം; അതിനാൽ കുതിരകളുടെ വർദ്ധി സംഭവിക്കും. കൂടാതെ അശ്വയുജ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ പഞ്ചദശി (പൗർണ്ണമി) നാളിൽ ശാന്തിക കർമവും നടത്തണം।

Verse 4

वहिः कुर्याद्विशेषेण नासत्यौ वरुणं यजेत् समुल्लिख्य ततो देवीं शाखाभिः परिवारयेत्

പ്രത്യേക ജാഗ്രതയോടെ വേദി-പരിസരത്തിന് പുറത്തായി ഹോമാഹുതി നടത്തണം; നാസത്യൗ (അശ്വിനീകുമാരന്മാർ)യും വരുണനെയും പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് ഭൂമി/മണ്ഡലം വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തി ദേവിയെ ശാഖകളാൽ ചുറ്റി രക്ഷാവലയം തീർക്കണം.

Verse 5

घतान्सर्वरसैः पूर्णान् दिक्षु दद्यात्सवस्त्रकान् यवाज्यं जुहुयात् प्रार्च्य यजेदश्वांश् च साश्विनान्

എല്ലാ തരത്തിലുള്ള രസങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഘടങ്ങൾ വസ്ത്രങ്ങളോടുകൂടി എട്ട് ദിക്കുകളിലും സമർപ്പിക്കണം. ആദ്യം വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച് യവവും ഘൃതവും കലർന്ന ആഹുതി അഗ്നിയിൽ ഹോമിക്കണം; അശ്വിനീദേവന്മാരോടുകൂടെ അശ്വങ്ങളെയും യജിച്ച്/പൂജിക്കണം.

Verse 6

विप्रेभ्यो दक्षिणान्दद्यान्नैमित्तिकमतः शृणु मकरादौ हयानाञ्च पद्मैर् विष्णुं श्रियं यजेत्

ബ്രാഹ്മണർക്കു ദക്ഷിണ നൽകണം; ഇനി നൈമിത്തിക കർമവിധി കേൾക്കുക. മകരാരംഭത്തിൽ (മകരസംക്രാന്തി) കൂടാതെ അശ്വിനീ നക്ഷത്രാരംഭത്തിലും, താമരപ്പൂക്കളാൽ വിഷ്ണുവിനെയും ശ്രീദേവിയെയും (ലക്ഷ്മി) പൂജിക്കണം.

Verse 7

ब्रह्माणं शङ्करं सोममादित्यञ्च तथाश्विनौ रेवन्तमुच्चैःश्रवसन्दिक्पालांश् च दलेष्वपि

പദ്മദളങ്ങളിലുപോലും ബ്രഹ്മാവിനെ, ശങ്കരനെ (ശിവൻ), സോമനെ (ചന്ദ്രൻ), ആദിത്യനെ (സൂര്യൻ), അശ്വിനീദ്വയത്തെ, രേവന്തനെ, ഉച്ചൈഃശ്രവസിനെ, ദിക്കുപാലന്മാരെയും സ്ഥാപിച്ച്/ആവാഹനം ചെയ്യണം.

Verse 8

प्रत्येकं पूर्णकुम्भैश् च वेद्यान्तत्सौम्यतः स्थले तिलाक्षताज्यसिद्धार्थान् देवतानां शतं शतं उपोषितेन कर्तव्यं कर्म चास्वरुजापहं

ഓരോ സ്ഥാനത്തും വേദിയുടെ അറ്റത്ത്, ശുഭമായ (സൗമ്യ) വശത്ത്, പൂർണ്ണകുംഭങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം. എള്ള്, അക്ഷതം (ഒടിയാത്ത അരി), ഘൃതം, സിദ്ധാർത്ഥം (വെളുത്ത കടുക്) എന്നിവകൊണ്ട് ദേവന്മാർക്ക് നൂറുകൾക്കുനൂറുകൾ അർപ്പണം/ആഹുതി നടത്തണം; ഉപവാസത്തോടെ ചെയ്യുന്ന ഈ കർമ്മം വേദനയും രോഗവും അകറ്റുന്നു.