Adhyaya 11

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये रामायणे युद्धकाण्डवर्णनं नाम दशमो ऽध्यायः अथ एकादशो ऽध्यायः श्रीरामावतारवर्णनं नारद उवाच राज्यस्थं राघवं जग्मुर् अगस्त्याद्याः सुपूजिताः धन्यस्त्वं विजयी यस्माद् इन्द्रजिद्विनिपातितः

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ അഗ്നിപുരാണത്തിലെ രാമായണപ്രസംഗത്തിൽ ‘യുദ്ധകാണ്ഡവർണ്ണനം’ എന്ന പത്താം അധ്യായം സമാപിച്ചു। ഇനി ‘ശ്രീരാമാവതാരവർണ്ണനം’ എന്ന പതിനൊന്നാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു। നാരദൻ പറഞ്ഞു—രാജ്യത്തിൽ സ്ഥാപിതനായ രാഘവന്റെ അടുക്കൽ അഗസ്ത്യാദി ഋഷിമാർ, യഥോചിതമായി പൂജിക്കപ്പെട്ട്, എത്തി। ഹേ വിജയീ, നീ ധന്യൻ; കാരണം ഇന്ദ്രജിത് വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു।

Verse 2

ब्रह्मात्मजः पुलस्त्योभूत् विश्रवास्तस्य नैकषी पुष्पोत्कटाभूत् प्रथमा तत्पुत्रोभूद्धनेश्वरः

ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രൻ പുലസ്ത്യൻ ആയിരുന്നു; അവന്റെ പുത്രൻ വിശ്രവസ്. വിശ്രവസിന്റെ ഭാര്യ നൈകാഷീ; അവന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ/സഹചാരി പുഷ്പോത്കടാ. അവളിൽ നിന്ന് ധനേശ്വരൻ (കുബേരൻ) ജനിച്ചു।

Verse 3

नैकष्यां रावणो जज्ञे विंशद्बाहुर्दशाननः स्वर्गमार्गेण वै गत इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः तपसा ब्रह्मदत्तेन वरेण जितदैवतः

നൈകഷയിൽ രാവണൻ ജനിച്ചു—ഇരുപത് ഭുജങ്ങളും പത്ത് മുഖങ്ങളും ഉള്ളവൻ. (ചിഹ്നിത പാണ്ഡുലിപാഠത്തിൽ ‘അവൻ സ്വർഗ്ഗമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ പോയി’ എന്നും കാണുന്നു.) തപസ്സിലൂടെ ബ്രഹ്മദത്തമായ വരം പ്രാപിച്ച് അവൻ ദേവജയിയായി.

Verse 4

कुम्भकर्णः सनिद्रो ऽभूद् धर्मिष्ठो ऽभूद्विभीषणः स्वसा शूर्पणखा तेषां रावणान्मेघनादकः

കുംഭകർണ്ണൻ സദാ നിദ്രാവശനായിരുന്നു; വിഭീഷണൻ ധർമ്മനിഷ്ഠനായിരുന്നു; അവരുടെ സഹോദരി ശൂർപ്പണഖ; രാവണനിൽ നിന്നു മേഘനാദൻ ജനിച്ചു.

Verse 5

इन्द्रं जित्वेन्द्रजिच्चाभूद् रावणादधिको बली हतस्त्वया लक्ष्मणेन देवादेः क्षेममिच्छता

ഇന്ദ്രനെ ജയിച്ച് അവൻ ‘ഇന്ദ്രജിത്’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി, രാവണനേക്കാൾ അധിക ബലവാനായി. എന്നാൽ ദേവാദിയായ ഇന്ദ്രന്റെ ക്ഷേമസുരക്ഷ ആഗ്രഹിച്ച നീ ലക്ഷ്മണൻ അവനെ വധിച്ചു.

Verse 6

इत्युक्त्वा ते गता विप्रा अगस्त्याद्या नमस्कृताः देवप्रार्थितरामोक्तः शत्रुघ्नो लवणार्दनः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അഗസ്ത്യാദി ബ്രാഹ്മണ ഋഷിമാർ യഥാവിധി നമസ്കാരം സ്വീകരിച്ച് പുറപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ദേവന്മാരുടെ പ്രാർത്ഥനപ്രകാരം രാമന്റെ ആജ്ഞയാൽ ലവണവധകൻ ശത്രുഘ്നൻ യാത്രയായി.

Verse 7

अभूत् पूर्मथुरा काचित् रामोक्तो भरतो ऽवधीत् कोटित्रयञ्च शैलूष- पुत्राणां निशितैः शरैः

പൂർവകാലത്ത് ‘മഥുരാ’ എന്നൊരു നഗരം/വാസസ്ഥലം ഉണ്ടായിരുന്നു. രാമാജ്ഞപ്രകാരം ഭരതൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ ശൈലൂഷന്റെ പുത്രന്മാരിൽ മൂന്ന് കോടി (മുപ്പത് മില്യൺ) പേരെ വധിച്ചു.

Verse 8

शैलूषं दुष्टगन्धर्वं सिन्धुतीरनिवासिनम् तक्षञ्च पुष्करं पुत्रं स्थापयित्वाथ देशयोः

സിന്ധുതീരവാസിയായ ദുഷ്ടഗന്ധർവ്വൻ ശൈലൂഷനെയും, തക്ഷനും പുഷ്കരനും എന്ന പുത്രന്മാരെയും അവരുടെ അവരുടെ ദേശങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ച ശേഷം അവൻ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.

Verse 9

भरतोगात्सशत्रुघ्नो राघवं पूजयन् स्थितः रामो दुष्टान्निहत्याजौ शिष्टान् सम्पाल्य मानवः

ഭരതൻ ശത്രുഘ്നനോടുകൂടെ പുറപ്പെട്ടു; രാഘവനായ രാമനെ പൂജിച്ച് ദൃഢമായി നിലകൊണ്ടു. ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ ദുഷ്ടരെ നിഹതരാക്കി, ശിഷ്ടരെയും സദാചാരികളെയും സംരക്ഷിച്ചു.

Verse 10

पुत्रौ कुशलवौ जातौ वाल्मीकेराश्रमे वरौ लोकापवादात्त्यक्तायां ज्ञातौ सुचरितश्रवात्

വാല്മീകിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ കുശനും ലവനും എന്ന രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠപുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ലോകാപവാദം മൂലം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട (സീതയുടെ) അവർ, അവളുടെ സുചരിത്രം കേട്ടറിഞ്ഞതിലൂടെ പിന്നീടു തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടു.

Verse 11

राज्येभिषिच्य ब्रह्माहम् अस्मीति ध्यानतत्परः दशवर्षसहस्राणि दशवर्षशतानि च

രാജ്യാഭിഷേകം ലഭിച്ചതിന് ശേഷം ‘ഞാൻ ബ്രഹ്മം ആകുന്നു’ എന്ന ഭാവത്തിൽ ധ്യാനപരനായിരിക്കണം; പത്തു ആയിരം വർഷവും (വീണ്ടും) പത്തു നൂറ് വർഷവും.

Verse 12

राज्यं कृत्वा क्रतून् कृत्वा स्वर्गं देवार्चितो ययौ सपौरः सानुजः सीता- पुत्रो जनपदान्वितः

രാജ്യം ഭരിച്ചു യജ്ഞാദി ക്രതുക്കൾ അനുഷ്ഠിച്ച്, ദേവന്മാർ ആരാധിച്ച അവൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി—പൗരന്മാരോടുകൂടെ, അനുജന്മാരോടുകൂടെ, സീതാപുത്രന്മാരോടുകൂടെ, തന്റെ ജനപദജനങ്ങളോടുകൂടെ.

Verse 13

अग्निर् उवाच वाल्मीकिर् नारदाच्छ्रुत्वा रामायणमकारयत् सविस्तरं यदेतच्च शृणुयात्स दिवं व्रजेत्

അഗ്നി പറഞ്ഞു—നാരദനിൽ നിന്നു കേട്ട് വാൽമീകി രാമായണം വിശദമായി രചിച്ചു. ഇതു ഭക്തിയോടെ ശ്രവിക്കുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കും.