Adhyaya 30
Chapter 30: मण्डलविधिः (Maṇḍala-vidhi) — Procedure for the Maṇḍala
ഈ അധ്യായം മണ്ഡലലക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള മുൻ ചർച്ച സമാപിപ്പിച്ച് വിധിനിർദ്ദേശങ്ങളിലേക്കു മാറുന്നു. നാരദൻ താമര-ആധാരിത മണ്ഡലത്തിലെ പൂജാക്രമം പറയുന്നു—മദ്ധ്യപദ്മത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അങ്ഗങ്ങളോടുകൂടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച് ആരാധിക്കണം; അപ്പോൾ മണ്ഡലം വെറും രേഖാചിത്രമല്ല, ദൈവസാന്നിധ്യത്തിന്റെ ജീവന്ത ക്ഷേത്രമാകും. കിഴക്കൻ പദ്മഖണ്ഡത്തിൽ പദ്മനാഭ വിഷ്ണുവിനെ നിയോഗിച്ച് ദിശ/ദളക്രമത്തിൽ ദേവതകളുടെ ക്രമബദ്ധ വിന്യാസം കാണിക്കുന്നു. ഇതാണ് അഗ്നേയവിദ്യയുടെ രീതി: പവിത്ര ജ്യാമിതി, മന്ത്രാധിഷ്ഠിത പൂജ, ധാർമ്മിക ക്രമം എന്നിവ ഒന്നായി ചേർന്ന് ഭക്തിയോടുകൂടിയ, ആവർത്തിക്കാവുന്ന ശാസ്ത്രീയ സാധനയെ സ്ഥാപിക്കുന്നു।
Shlokas
Frequently Asked Questions
It prescribes worship within a lotus-maṇḍala: Brahmā is worshiped at the center together with his aṅgas, and Viṣṇu (Padmanābha) is worshiped in the eastern lotus-sector/petal, establishing a directional and hierarchical placement of deities.
By turning spatial design into disciplined upāsanā: the maṇḍala organizes attention, mantra, and deity-placement into a repeatable procedure, so technical correctness becomes a form of dharma that supports inner purification and devotional concentration.