Adhyaya 22

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये वासुदेवादिपूजाकथनं नाम एकविंशतितमो ऽध्यायः अथ द्वाविंशो ऽध्यायः स्नानविधिकथनं नारद उवाच वक्ष्ये स्नानं क्रियाद्यर्थं नृसिंहेन तु मृत्तिकां गृहीत्वा तां द्विधा कृत्वा मनःस्नानमथैकया

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ അഗ്നിപുരാണത്തിലെ ‘വാസുദേവാദിപൂജാകഥനം’ എന്ന ഇരുപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി ‘സ്നാനവിധികഥനം’ എന്ന ഇരുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. നാരദൻ പറഞ്ഞു—ക്രിയാദികളുടെ ആവശ്യത്തിനായി ഞാൻ സ്നാനത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നു. നൃസിംഹമന്ത്രം ചൊല്ലി മണ്ണ് എടുത്ത് രണ്ടായി വിഭജിച്ച്, ഒരു ഭാഗംകൊണ്ട് ‘മനഃസ്നാനം’ ചെയ്യണം।

Verse 2

निमज्याचम्य विन्यस्य सिंहेन कृतरक्षकः ह्रीं त्वरितायै, ह्रीं ऐं क्लीं सौ त्रिपुरा इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः कृतरक्षण इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः विधिस्नानं ततः कुर्यात् प्राणायामपुरःसरं

ജലത്തിൽ മുങ്ങി ആചമനം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് വിന്യാസം നിർവഹിച്ചു ‘സിംഹ’ മന്ത്രംകൊണ്ട് രക്ഷ സ്ഥാപിക്കണം. ‘ഹ്രീം ത്വരിതായൈ’—അല്ലെങ്കിൽ പാഠാന്തരപ്രകാരം ‘ഹ്രീം ഐം ക്ലീം സൗ ത്രിപുരാ’—ഇങ്ങനെ രക്ഷാവിധി പൂർത്തിയാക്കി, പ്രാണായാമം മുൻനിർത്തി വിധിസ്നാനം ചെയ്യണം।

Verse 3

हृदि ध्यायन् हरिज्ञानं मन्त्रेणाष्टाक्षरेण हि त्रिधा पाणितले मृत्स्नां दिग्बन्धं सिंहजप्ततः

ഹൃദയത്തിൽ ഹരി (വിഷ്ണു)യുടെ രക്ഷാകരമായ ജ്ഞാനം ധ്യാനിച്ച്, അഷ്ടാക്ഷരമന്ത്രം ചൊല്ലി മൂന്നു പ്രാവശ്യം കൈത്തളത്തിൽ മണ്ണ് എടുക്കണം. ‘സിംഹ’ മന്ത്രം ജപിച്ച് സംസ്കരിച്ച ആ മണ്ണുകൊണ്ട് രക്ഷാർത്ഥം ദിഗ്ബന്ധം (ദിശാബന്ധനം) ചെയ്യണം।

Verse 4

वासदेवप्रजप्तेन तीर्थं सङ्कल्प्य चालभेत् गात्रं वेदादिना मन्त्रैः सम्मार्ज्याराध्य मूर्तिना

വാസുദേവജപംകൊണ്ട് തീർത്ഥജലം സംസ്കരിച്ചു അതിനെ തീർത്ഥമായി സംകല്പിച്ച് സ്വീകരിക്കണം. തുടർന്ന് വേദാദി മന്ത്രങ്ങളാൽ ദേഹം മാർജനം ചെയ്ത്, മൂർത്തിരൂപ ദേവതയെ ആരാധിക്കണം.

Verse 5

कृत्वाघमर्षणं वस्त्रं परिधाय समाचरेत् विन्यस्य मन्त्रैर् द्विर्मार्ज्य पाणिस्थं जलमेव च

അഘമർഷണം നിർവഹിച്ചു വസ്ത്രം ധരിച്ചു ആചരണം നടത്തണം. തുടർന്ന് മന്ത്രങ്ങളാൽ ന്യാസം ചെയ്ത്, കൈപ്പത്തിയിൽ ഉള്ള ജലവും രണ്ടുതവണ മാർജനം ചെയ്ത് ശുദ്ധീകരിക്കണം.

Verse 6

नारायणेन संयम्य वायुमाघ्राय चोत्सृजेत् जलं ध्यायन् हरिं पश्चाद्दत्वार्घ्यं द्वादशाक्षरं

“നാരായണ” മന്ത്രംകൊണ്ട് പ്രാണസംയമം ചെയ്ത് വായു ഉൾക്കൊണ്ട് പിന്നെ വിട്ടുകളയണം. ജലത്തിൽ ഹരിയെ ധ്യാനിച്ച്, തുടർന്ന് അർഘ്യം അർപ്പിച്ച് ദ്വാദശാക്ഷര മന്ത്രം ജപിക്കണം.

Verse 7

जप्त्वान्याञ्छतशस्तस्य योगपीठादितः क्रमात् मन्त्रान् दिक्पालपर्यन्तानृषीन् पितृगणानपि

തുടർന്ന് ആ ക്രിയയിലെ മറ്റു മന്ത്രങ്ങൾ നൂറുകണക്കിന് തവണ ജപിച്ച്, യോഗപീഠത്തിൽ നിന്ന് ക്രമമായി നടത്തണം. ദിക്പാലന്മാർ വരെയുള്ള മന്ത്രങ്ങളും, ഋഷിമാരെയും പിതൃഗണങ്ങളെയും കൂടി യഥാവിധി ആവാഹനം/ജപം ചെയ്യണം.

Verse 8

मनुष्यान् सर्वभूतानि स्थावरान्तान्यथावसेत् न्यस्य चाङ्गानि संहृत्य मन्त्रान्यागगृहं व्रजेत् एवमन्यासु पूजासु मूलाद्यैः स्नानमाचरेत्

മനുഷ്യരെയും എല്ലാ ഭൂതങ്ങളെയും—സ്ഥാവരങ്ങൾ വരെയും—അവരവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് വിസർജ്ജിക്കണം. തുടർന്ന് അങ്കന്യാസം ചെയ്ത് അങ്കങ്ങളെ സംഹരിച്ചു, മന്ത്രജപത്തോടെ യാഗഗൃഹത്തിലേക്ക് പോകണം. ഇതുപോലെ മറ്റു പൂജകളിലും മൂലാദി മന്ത്രങ്ങളാൽ സമാപനസ്നാനം ആചരിക്കണം.