Adhyaya 91: The Vaiṣṇavī Goddess on Mount Mandara: Emergence of the Maidens, Construction of the Goddess-City, and Nārada’s Visit

Verse 1

श्रीवराह उवाच । या मन्दरगता देवी तपस्तप्तुं तु वैष्णवी । राजसी परमा शक्तिः कौमारव्रतधारिणी ॥

ສຣີວະຣາຫະກ່າວວ່າ: ເທວີຜູ້ໄປສູ່ພູມັນດະຣາ—ໄວສະນະວີ—ໄດ້ບຳເນັດຕະປະເພື່ອປະຕິບັດຕະປະ; ພຣະນາງແມ່ນພະລັງງານສູງສຸດ ມີລັກສະນະຮະຈັສ ແລະເປັນຜູ້ຖືກຸມາຣະວຣະຕະ (ພຣະວິນັຍແຫ່ງກຸມາຣີ).

Verse 2

चन्द्रप्रभा गिरिसुता तथा सूर्यप्रभामृता । स्वयम्प्रभा चारुमुखी शिवदूती विभावरी ॥

ນາງແມ່ນ ຈັນທຣະປະພາ ຜູ້ມີຮັດສະມີດຸຈດວງຈັນ ແລະເປັນ ກິຣິສຸຕາ ທິດາແຫ່ງພູ; ອີກທັງ ສູຣະຍະປະພາ ດຸຈອະມຣິຕ; ສະວະຍັມປະພາ ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍຕົນເອງ; ຈາຣຸມຸຂີ ຜູ້ມີໃບໜ້າງາມ; ສິວະດູຕີ ທູດຂອງພຣະສິວະ; ແລະ ວິພາວະຣີ ຄືຄືນອັນເຮືອງຮອງ

Verse 3

जया च विजया चैव जयन्ती चापराजिता । एताश्चान्याश्च शतशः कन्यास्तस्मिन् पुरोत्तमे ॥

ຊະຍາ ແລະ ວິຊະຍາ, ຊະຍັນຕີ ແລະ ອະປະຣາຊິຕາ—ພ້ອມດ້ວຍກະນີອື່ນໆ ອີກນັບຮ້ອຍ ຢູ່ໃນນະຄອນອັນປະເສີດນັ້ນ।

Verse 4

देव्याः अनुचराः सर्वाः पाशाङ्कुशधराः शुभाः । ताभिः परिवृता देवी सिंहासनगता शुभा ॥

ບັນດາຜູ້ຕິດຕາມຂອງພຣະເທວີລ້ວນເປັນມງຄົນ ຖືບາດ (ບ່ວງຈັບ) ແລະ ອັງກຸສ (ຕະຂໍຊ້າງ); ພຣະເທວີຜູ້ມງຄົນນັ້ນ ຖືກຫ້ອມລ້ອມ ແລະ ປະທັບເທິງສິງຫາສະນະຮູບສິງ.

Verse 5

सुसितैश्चामरैः स्त्रीभिर्वीज्यमाना विलासिनी । कौमारं व्रतमास्थाय तपः कर्तुं समुद्यता ॥

ນາງຜູ້ມີລີລາອ່ອນຊ້ອຍ ຖືກພັດດ້ວຍຈາມະຣະຂາວສະຫວ່າງໂດຍສະຕຣີທັງຫຼາຍ; ເມື່ອຖືກຕັ້ງມັ່ນໃນ “ກຸມາຣະວຣະຕະ” ແລ້ວ ກໍມຸ່ງໝັ້ນຈະບຳເພັນຕະປະ.

Verse 6

यौवनस्था महाभागा पीनवृत्तपयोधरा । चम्पकाशोकपुन्नागनागकेसरदामभिः ॥

ນາງຢືນຢູ່ໃນວັຍໜຸ່ມສາວອັນຮຸ່ງເຮືອງ ເປັນຜູ້ມີພາກຍະຍິ່ງ ມີອົງອົບເຕັມກົມ ແລະ ປະດັບດ້ວຍພວງດອກຈຳປາ, ອະໂສກ, ປຸນນາກ ແລະ ນາກະເກສະຣະ.

Verse 7

सर्वाङ्गेष्वर्चिता देवी ऋषिदेवनमस्कृता । पूज्यमाना वरस्त्रीभिः कुमारिभिः समन्ततः ॥

ພຣະເທວີຖືກອະຣະຈະນາບູຊາທົ່ວທຸກອະວະຍະ; ຖືກນະມັດສະການໂດຍລຶສີ ແລະ ເທວະທັງຫຼາຍ; ແລະ ຖືກບູຊາຮອບດ້ານໂດຍສະຕຣີຜູ້ປະເສີດ ແລະ ກະນີທັງຫຼາຍ.

Verse 8

सर्वाङ्गभोगिनी देवी यावदास्ते तपोऽन्विता । तावदागतवांस्तत्र नारदो ब्रह्मणः सुतः ॥

ໃນຂະນະທີ່ເທວີ ສະຣະວາງຄະໂພຄິນີ ຍັງຄົງປະພຶດຕະປະຢູ່ນັ້ນ, ນາຣະດະ ບຸດແຫ່ງພຣະພຣະຫມາ ກໍໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນ.

Verse 9

तं दृष्ट्वा सहसा देवी ब्रह्मपुत्रं तपोधनम् । विद्युत्प्रभामुवाचेदमासनं दीयतामिति । पाद्यमाचमनीयं च क्षिप्रमस्मै प्रदीयताम् ॥

ເມື່ອເທວີເຫັນທ່ານທັນທີ ນາງໄດ້ເຫັນນາຣະດະ ບຸດແຫ່ງພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ມີທະນະແຫ່ງຕະປະ ແລ້ວກ່າວກັບ ວິດຍຸດປະພາ ວ່າ: “ຈົ່ງຈັດອາສນະໃຫ້ ແລະຈົ່ງນຳນ້ຳລ້າງຕີນ (ປາດຍະ) ກັບນ້ຳສຳລັບອາຈະມະນະມາຖວາຍໂດຍໄວ”

Verse 10

एवमुक्ता तदा देव्याः कन्या विद्युत्प्रभा शुभा । आसनं पाद्यमर्घ्यं च नारदाय न्यवेदयत् ॥

ເມື່ອໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງຈາກເທວີ ນາງກັນຍາຜູ້ເປັນມງຄົລ ວິດຍຸດປະພາ ໄດ້ນຳອາສນະ ນ້ຳລ້າງຕີນ ແລະ ອັຣຄະຍະ (ເຄື່ອງບູຊາ) ໄປຖວາຍແກ່ນາຣະດະ

Verse 11

ततः कृतासनं दृष्ट्वा प्रणतं नारदं मुनिम् । उवाच वचनं देवी हर्षेण महताऽन्विता ॥

ຕໍ່ມາ ເມື່ອເທວີເຫັນວ່າອາສນະໄດ້ຈັດພ້ອມແລ້ວ ແລະເຫັນມຸນີນາຣະດະກົ້ມກາບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ນາງຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄຳດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງໃຫຍ່

Verse 12

सैकाकिनी तपस्तेपे विशालायां तु शोभने । तस्यास्तपन्त्याः कालेन महता क्षुभितं मनः ॥

ນາງໄດ້ປະພຶດຕະປະຢູ່ແຕ່ຜູ້ດຽວ ໃນສະຖານທີ່ກວ້າງໃຫຍ່ແລະງາມ; ເມື່ອຕະປະດຳເນີນມາດົນນານ ໃຈຂອງນາງກໍຖືກກະທົບສັ່ນໄຫວຢ່າງຫນັກ

Verse 13

स्वागतं भो मुनिश्रेष्ठ कस्माल्लोकादिहागतः । किं कार्यं वद ते कृत्यं मा ते कालात्ययो भवेत् ॥

ຂໍຕ້ອນຮັບ ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ! ທ່ານມາຈາກໂລກໃດຈຶ່ງມາທີ່ນີ້? ຂໍໃຫ້ບອກກິດທີ່ທ່ານມີ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເວລາລ່າຊ້າແກ່ທ່ານ។

Verse 14

एवमुक्तस्तदा देव्याः नारदः प्राह लोकवित् । ब्रह्मलोकादिन्द्रलोकं तस्माद्रौद्रमथाचलम् ॥

ເມື່ອເທວີກ່າວດັ່ງນັ້ນ ນາຣະດະ ຜູ້ຮູ້ໂລກທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງກ່າວວ່າ: “ຈາກພຣະຫມໂລກາ ຂ້າໄປອິນທຣະໂລກາ; ຈາກນັ້ນໄປຣາວດຣະ ແລ້ວຈຶ່ງໄປຫາພູ.”

Verse 15

ततस्त्वामिह देवेशि द्रष्टुमभ्यागतोऽस्मि शुभे । एवमुक्त्वा मुनिः श्रीमांस्तां देवीमन्ववेक्षत ॥

“ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ເທວີຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງຫຼາຍ ໂອ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ ຂ້າຈຶ່ງມາທີ່ນີ້ເພື່ອເບິ່ງພົບທ່ານ” ເວົ້າແລ້ວ ມຸນີຜູ້ມີສິຣີກໍເພ່ງພິນິດເທວີນັ້ນ

Verse 16

दृष्ट्वा मुहूर्तं देवेशि विस्मितो नारदोऽभवत् । अहो रूपमहो कान्तिरहो धैर्यमहो वयः ॥

ເມື່ອເບິ່ງຢູ່ຊົ່ວຂະນະ ໂອ ເທວີຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງຫຼາຍ ນາຣະດະກໍປະຫລາດໃຈວ່າ: “ອະໂຫ ຮູບງາມ! ອະໂຫ ຄວາມສະຫວ່າງ! ອະໂຫ ຄວາມໝັ້ນຄົງ! ອະໂຫ ພະລັງແຫ່ງວັຍໜຸ່ມ!”

Verse 17

अहो निष्कामता देव्याः इति खेदमुपाययौ । देवगन्धर्वसिद्धानां यक्षकिन्नररक्षसाम् ॥

“ອະໂຫ ຄວາມນິສກາມະຕາ (ບໍ່ມີຄວາມປາຖະໜາ) ຂອງເທວີ!”—ເຂົາຄິດດ້ວຍຄວາມສະເທືອນໃຈ ເມື່ອພິຈາລະນາເຖິງເທວະ ຄັນທັຣວະ ສິດທະ ຢັກສະ ກິນນະຣະ ແລະ ຣາກສະສະ

Verse 18

न रूपमीदृशं क्वापि स्त्रीष्वन्यासु प्रदृश्यते । एवं संचिन्त्य मनसा नारदो विस्मयान्वितः ॥

“ຮູບງາມແບບນີ້ ບໍ່ເຄີຍເຫັນຢູ່ໃສໃນບັນດາຍິງອື່ນໆ.” ຄິດພິຈາລະນາໃນໃຈດັ່ງນີ້ ນາຣະດະມຸນີກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມພິສວງ.

Verse 19

प्रणम्य देवीं वरदामुत्पपात नभस्तलम् । गतश्च त्वरया युक्तः पुरीं दैत्येन्द्रपालिताम् ॥

ເມື່ອກ່າວນົບນ້ອມກົດກາບພຣະເທວີຜູ້ປະທານພອນແລ້ວ ລາວກໍກະໂດດຂຶ້ນສູ່ຫາວະຫາວ; ແລະດ້ວຍຄວາມຮີບຮ້ອນ ຈຶ່ງໄປຫານະຄອນທີ່ຈອມແຫ່ງດານະວະຄຸ້ມຄອງ.

Verse 20

महीषाख्येन भूतेषि समुद्रान्तःस्थितां पुरीम् । तत्राससाद भगवानसुरं महीषाकृतिम् ॥

ລາວໄປຮອດນະຄອນທີ່ຕັ້ງຢູ່ຂອບທະເລ ອັນສຳພັນກັບສັດຕະວະນາມ ‘ມະຫີສະ’; ທີ່ນັ້ນລາວໄດ້ພົບອະສຸຣະຜູ້ມີຮູບເປັນຄວາຍ.

Verse 21

दृष्ट्वा लब्धवरं वीरं देवसैन्यान्तकं महत् । स तेन पूजितो भक्त्या तदा लोकचरो मुनिः ॥

ເມື່ອເຫັນວີຣະບຸລຸດຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຜູ້ໄດ້ຮັບພອນ ຜູ້ມີອຳນາດ ແລະເປັນຜູ້ທຳລາຍກອງທັບເທວະ ມຸນີຜູ້ຈາລິກໄປທົ່ວໂລກນັ້ນ ກໍຖືກເຂົາບູຊາດ້ວຍສັດທາໃນຂະນະນັ້ນ.

Verse 22

प्रीतात्मा नारदस्तस्मै देव्याः रूपमनुत्तमम् । आचचक्षे यथान्यायं यद्दृष्टं देवतापुरे ॥

ດ້ວຍໃຈປິຕິ ນາຣະດະໄດ້ເລົ່າໃຫ້ເຂົາຟັງຕາມລຳດັບອັນຄວນ ເຖິງພຣະຮູບອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ຂອງພຣະເທວີ ທີ່ລາວໄດ້ເຫັນໃນນະຄອນແຫ່ງເທວະ.

Verse 23

तस्मात्क्षोभात्समुत्तस्थुः कुमार्यः सौम्यलोचनाः । नीलकुञ्चितकेशान्ता बिम्बोष्ठायतलोचनाः । नितम्बशनोड्डामा नूपुराढ्याः सुवर्चसः ॥

ຈາກຄວາມກະເທືອນນັ້ນ ນາງກຸມາຣີຜູ້ມີດວງຕາອ່ອນໂຍນໄດ້ຜຸດຂຶ້ນ—ປາຍຜົມດຳມ້ວນຄົບ, ຮິມຝີປາກດັ່ງຜົນບິມບາ ແລະດວງຕາຍາວ; ສະໂພກງາມສົມຮູບ, ປະດັບກຳໄລຂໍ້ຕີນຢ່າງອຸດົມ, ແລະສ່ອງປະກາຍດ້ວຍສະຫງ່າລາສີຂອງຕົນ.

Verse 24

नारद उवाच । असुरेन्द्र शृणुष्वेकं कन्यारत्नं समाहितः । येन लब्धं तु त्रैलोक्यं वरदानाच्चराचरम् ॥

ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງອະສຸຣະ, ຈົ່ງຟັງດ້ວຍໃຈຕັ້ງມັ່ນເຖິງ ‘ກັນຍາຣັດນະ’ ອັນໜຶ່ງ; ໂດຍພອນທີ່ນາງປະທານ ໄຕໂລກທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບ.”

Verse 25

ब्रह्मलोकादहं दैत्य मन्दराद्रिमुपागतः । तत्र देवीपुरं दृष्टं कुमारिशतसङ्कुलम् ॥

“ໂອ ໄດຕະຍະ, ຂ້າພະເຈົ້າມາຈາກພຣະຫມໂລກ ເຖິງພູມັນດະຣາດຣິ. ທີ່ນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າເຫັນນະຄອນຂອງເທວີ ອັນແອດແນ້ນດ້ວຍກຸມາຣີນັບຮ້ອຍ.”

Verse 26

तत्र प्रधानाया कन्या तापसी व्रतधारिणी । सा देवदैत्ययक्षाणां मध्ये काचिन्न दृश्यते ॥

“ທີ່ນັ້ນ ກັນຍາຜູ້ເປັນຫົວໜ້າແມ່ນນາງຕະປະສີ ຜູ້ຖືວຣະຕະ. ແມ່ນແຕ່ຢູ່ທ່າມກາງເທວະ ໄດຕະຍະ ແລະຢັກສະ ນາງກໍບໍ່ປາກົດເປັນຜູ້ທຳມະດາ.”

Verse 27

यादृशी सा शुभा दैत्य तादृश्येकाण्डमध्यतः । भ्रमता तादृशी दृष्ट्वा न कदाचिन्मया सती ॥

“ໂອ ໄດຕະຍະ, ນາງຜູ້ເປັນມົງຄຸນນັ້ນເປັນເຊັ່ນໃດ, ຜູ້ທີ່ຄ້າຍຄືນາງ ໃນຂະນະທີ່ຂ້າພະເຈົ້າພະເດີນຢູ່ກາງອັນດະມັນດະລະແຫ່ງສາກົນ ບໍ່ເຄີຍເຫັນເລີຍ—ນາງເປັນສະຕີອັນຍິ່ງໃຫຍ່.”

Verse 28

तस्याश्च देवगन्धर्वा ऋषयः सिद्धचारणाः । उपासांचक्रिरे सर्वे येऽप्यन्ये दैत्यनायकाः ॥

ເທວະ-ຄັນທະວະ, ຣິສີ, ສິດທະ ແລະ ຈາຣະນະທັງປວງ ພ້ອມທັງຫົວໜ້າໄທຕະອື່ນໆ ກໍມາເຝົ້າຮັບໃຊ້ນາງ।

Verse 29

तां दृष्ट्वा वरदां देवीमहं तूर्णमिहागतः । अजित्वा देवगन्धर्वान् न तां जयति कश्चन ॥

ເມື່ອເຫັນເທວີຜູ້ປະທານພອນນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຮີບມາທີ່ນີ້; ຖ້າບໍ່ໄດ້ຊະນະເທວະ-ຄັນທະວະກ່ອນ ບໍ່ມີໃຜຊະນະນາງໄດ້।

Verse 30

एवमुक्त्वा क्षणं स्थित्वा तमनुज्ञाप्य नारदः । यथागतं ययौ धीमानन्तर्धानेन तत्क्षणात् ॥

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ຢືນຢູ່ຊົ່ວຄາວ ແລະຂໍອະນຸຍາດຈາກເຂົາ ນາຣະດະຜູ້ມີປັນຍາກໍຈາກໄປດັ່ງທີ່ມາ ແລະຫາຍໄປໃນທັນທີ।

Verse 31

एवंविधाः स्त्रियो देव्याः क्षोभिते मनसि द्रुतम् । उत्तस्थुः शतसाहस्राः कोटिशो विविधाननाः ॥

ເມື່ອຈິດໃຈຂອງເທວີຖືກກະທົບສັ່ນໄຫວຢ່າງວ່ອງໄວ ນາງທັງຫຼາຍປະເພດນັ້ນກໍຜຸດຂຶ້ນທັນທີ—ເປັນແສນເປັນພັນ ຫາກະທັ້ງເປັນໂກຕິ—ມີໃບໜ້າຫຼາກຫຼາຍ।

Verse 32

दृष्ट्वा कुमार्यः सा देवी तस्मिन्नेव गिरौ शुभा । तपसा निर्ममे देवी पुरं हर्म्यशताकुलम् ॥

ເມື່ອເຫັນບັນດານາງພຣະຫມະຈາຣິນີ ເທວີຜູ້ເປັນມງຄົນນັ້ນ ຢູ່ເທິງພູນັ້ນເອງ ໄດ້ເນຣະມິດນະຄອນດ້ວຍພະລັງຕະປະ ໃຫ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄະຫາສນ໌ແລະປາສາດນັບຮ້ອຍ।

Verse 33

विशालरथ्यं सौवर्णप्रासादैरुपशोभितम् । अन्तरजालानि वेश्मानि मणिसोपानवन्ति च । रत्नजालगवाक्षाणि आसन्नोपवनानि च ॥

ທີ່ນັ້ນມີຖະໜົນຫຼວງກວ້າງໃຫຍ່ ປະດັບດ້ວຍພະລາຊະວັງຄຳ; ເຮືອນທັງຫຼາຍມີລາຍຕາຂ່າຍພາຍໃນ ແລະຂັ້ນບັນໄດປະດັບແກ້ວມະນີ; ປ່ອງຢ້ຽມດຸດຕາຂ່າຍຮັດນະ ແລະມີສວນອຸທະຍານສຳລັບພັກຜ່ອນຢູ່ໃກ້ໆດ້ວຍ

Verse 34

असंख्यातानि हर्म्याणि तथा कन्या धराधरे । प्राधान्येन प्रवक्ष्यामि कन्यानामानि शोभने ॥

ທີ່ນັ້ນມີຄະຫາສະນາດຫຼາຍຈົນນັບບໍ່ຖ້ວນ ແລະເທິງພູນັ້ນກໍມີນາງກັນຍາຫຼາຍດ້ວຍ ໂອ ຜູ້ງາມສະຫງ່າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວນາມນາງທັງຫຼາຍຕາມລຳດັບຄວາມສຳຄັນ

Verse 35

विद्युत्प्रभा चन्द्रकान्तिः सूर्यकान्तिस्तथाऽपरा । गम्भीरा चारुकेशी च सुजाता मुञ्जकेशिनी ॥

ວິດຍຸດປະພາ, ຈັນທຣະການຕິ, ແລະອີກນາງໜຶ່ງນາມ ສູຣຍະການຕິ; ພ້ອມດ້ວຍ ກັມພີຣາ, ຈາຣຸເກຊີ, ສຸຊາຕາ ແລະ ມຸນຊະເກຊິນີ

Verse 36

घृताची चोर्वशी चान्या शशिनी शीलमण्डिता । चारुकन्या विशालाक्षी धन्या पीनपयोधरा ॥

ຆຣິຕາຈີ ແລະ ອຸຣະວະຊີ, ພ້ອມອີກນາງໜຶ່ງນາມ ຊະຊິນີ ຜູ້ປະດັບດ້ວຍຄຸນຄວາມປະພຶດດີ; ຈາຣຸກັນຍາ, ວິຊາລາກຊີ, ທັນຍາ ແລະ ປີນະປະໂຍທຣາ