Adhyaya 78: Names of the Four Directional Mountain-Kings and Their Lakes (Rudra’s Geographical Description)

Verse 1

रुद्र उवाच । तथा चतुर्णां वक्ष्यामि शैलेन्द्राणां यथाक्रमम् । अनुविध्यानि रम्याणि विहङ्गैः कूजितानि च ॥ ७८.१ ॥

ຣຸດຣະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະພັນລະນາຕາມລໍາດັບ ພູເຂົາເຈົ້າ 4 ອົງ—ຈອມແຫ່ງພູ. ເປັນແນວພູ ແລະ ພື້ນຖິ່ນອັນຮື່ນຮົມ, ພ້ອມທັງທີ່ກ້ອງກັງວານດ້ວຍສຽງນົກ»।

Verse 2

अनेकपक्षियुक्तात्मशृङ्गाणि सुबाहूनि च । देवानां दिव्यनारीभिः समं क्रीडामयानि च ॥ ७८.२ ॥

«ມີພື້ນຖິ່ນທີ່ປະກອບດ້ວຍນົກນານາພັນ, ມີຍອດສູງດັ່ງຍອດພູ, ແລະມີສ່ວນຍື່ນອອກອັນງາມດັ່ງແຂນອັນດີ; ເປັນສະຖານທີ່ເລີ່ນສະນຸກຮ່ວມກັນກັບເທວະ ແລະ ນາງຟ້າ»।

Verse 3

किन्नरोद्गीतघुष्टानि शीतमन्दसुगन्धिभिः । पवनैः सेव्यमानानि रमणीयतराणि च ॥ ७८.३ ॥

«ກ້ອງກັງວານດ້ວຍບົດເພງຂັບຮ້ອງຂອງກິນນະຣະ, ແລະຖືກປະຄອງໂດຍລົມເຢັນ ອ່ອນໂຍນ ຫອມຫວານ; ຈຶ່ງຍິ່ງນ່າຊົມຊື່ນກວ່າເກົ່າ.»

Verse 4

चतुर्द्दिक्षु विराजन्ते नामतः शृणुतानघाः । पूर्वे चैत्ररथं नाम दक्षिणे गन्धमादनम् । प्रभावेण सुतोयानि नवखण्डयुतानि च ॥ ७८.४ ॥

«ພວກມັນສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ໃນທິດທັງສີ່—ຂໍໃຫ້ຟັງຊື່ຂອງມັນ, ໂອ້ຜູ້ບໍ່ມີບາບ. ທາງຕາເວັນອອກຊື່ ‘ໄຈຕຣະຣະຖະ’; ທາງໃຕ້ຊື່ ‘ຄັນທະມາດະນະ’. ໂດຍອານຸພາບຂອງມັນ ຍັງມີນ້ໍາອັນງາມ ແລະ ພື້ນຖິ່ນທີ່ມີເກົ້າພາກສ່ວນອີກດ້ວຍ.»

Verse 5

वनषण्डांस्तथाक्रम्य देवता ललनायुताः । यत्र क्रीडन्ति चोद्देशे मुदा परमया युताः ॥ ७८.५ ॥

ເມື່ອໄດ້ເດີນຜ່ານກຸ່ມປ່າແລະດົງໄມ້ຕາມລຳດັບແລ້ວ ບັນດາເທວະດາ—ມີນາງສາວຕິດຕາມ—ພາກັນຫຼິ້ນຢູ່ໃນຖິ່ນນັ້ນ ດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີອັນສູງສຸດ।

Verse 6

अनुबन्धानि रम्याणि विहगैः कूजितानि च । रत्नोपकीर्णतीर्थानि महापुण्यजलानि च ॥ ७८.६ ॥

ທີ່ນັ້ນມີພື້ນທີ່ຕໍ່ເນື່ອງອັນງາມຮື່ນເຮືອງ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍສຽງຮ້ອງຂອງນົກ; ຍັງມີທ່ານ້ຳສັກສິດ (ຕີຣຖະ) ທີ່ປະພອມດ້ວຍແກ້ວມະນີ ແລະນ້ຳອັນມີບຸນກຸສົນຢ່າງໃຫຍ່.

Verse 7

अनेकजलयन्त्रैश्च नादितानि महान्ति च । शाखाभिर्लम्बमानाभी रुवत्पक्षिकुलालिभिः ॥ ७८.७ ॥

ຍັງມີເຄື່ອງຈັກນ້ຳຫຼາຍຢ່າງອັນໃຫຍ່ ດັງກ້ອງກັງວານ; ມີກິ່ງໄມ້ຫ້ອຍລົງ ແລະມີຝູງນົກກັບຝູງເຜິ້ງຮ້ອງສຽງກັນອື້ອອຶງ.

Verse 8

कमलोत्पलकह्लारशोभितानि सरांसि च । चतुर्षु तेषु गिरिषु नानागुणयुतेषु च ॥ ७८.८ ॥

ແລະຍັງມີສະຫຼອງນ້ຳທີ່ປະດັບດ້ວຍດອກບົວ, ບົວຟ້າ (ອຸດປະລະ) ແລະດອກບົວຂາວ (ກະຫລາຣະ); ແລະໃນບັນດາພູທັງສີ່ນັ້ນດ້ວຍ—ອັນປະກອບດ້ວຍຄຸນລັກສະນະຫຼາຍປະການ.

Verse 9

अरुणोदं तु पूर्वेण दक्षिणे मानसṃ स्मृतम् । असितोदं पश्चिमे च महाभद्रं तथोत्तरे । कुमुदैः श्वेतकपिलैः कहलारैर्भूषितानि च ॥ ७८.९ ॥

ທາງຕາເວັນອອກແມ່ນ ອະຣຸໂນດະ (Aruṇoda); ທາງໃຕ້ເຂົາເອີ້ນວ່າ ມານະສະ (Mānasa). ທາງຕາເວັນຕົກແມ່ນ ອະສິໂຕດະ (Asitoda) ແລະທາງເໜືອແມ່ນ ມະຫາພັດຣະ (Mahābhadra). ທັງໝົດນີ້ປະດັບດ້ວຍດອກກຸມຸດະ (kumuda) ສີຂາວແລະສີນ້ຳຕານອ່ອນ ພ້ອມດ້ວຍດອກກະຫລາຣະ (kahlāra) ອີກດ້ວຍ.

Verse 10

अरुणोदयस्य ये शैलाः प्राच्याः वै नामतः स्मृताः । तान् कीर्त्यमानांस्तत्त्वेन शृणुध्वं गदतो मम ॥ ७८.१० ॥

ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າ ໃນຂະນະທີ່ຂ້າກ່າວ: ພູເຂົາທາງທິດຕາເວັນອອກ ທີ່ຖືກຈື່ຈຳດ້ວຍນາມວ່າ ເປັນຂອງ ອະຣຸໂນທະຍະ; ຈົ່ງເຂົ້າໃຈລັກສະນະແທ້ຂອງມັນ ຕາມທີ່ກຳລັງຖືກບັນຍາຍ។

Verse 11

विकङ्को मणिशृङ्गश्च सुपात्रश्चोपलो महान् । महानीलोऽथ कुम्भश्च सुबिन्दुर्मदनस्तथा ॥ ७८.११ ॥

“(ພູເຂົາເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນ) ວິກັງກະ, ມະນິສຶງຄະ, ສຸປາຕຣະ, ແລະ ອຸປະລະອັນໃຫຍ່; ອີກທັງ ມະຫານີລະ, ຕໍ່ມາ ກຸມພະ, ສຸບິນດຸ, ແລະ ມະດະນະ ເຊັ່ນດຽວກັນ.”

Verse 12

वेणुनद्धः सुमेदाश्च निषधो देवपर्वतः । इत्येते पर्वतवराः पुण्याश्च गिरयोऽपरे ॥ ७८.१२ ॥

“ເວນຸນັດທະ, ສຸເມດາ, ນິສະທະ, ແລະ ເທວະປັຣວະຕະ—ເຫຼົ່ານີ້ເປັນພູອັນປະເສີດ; ແລະຍັງມີຍອດພູອື່ນໆ ທີ່ຖືກນັບວ່າມີບຸນກຸສົນອີກດ້ວຍ.”

Verse 13

पूर्वेण मन्दरात् सिद्धाः पर्वताश्च मदायुताः । सरसो मानसस्येह दक्षिणेन महाचलाः ॥ ७८.१३ ॥

ທາງທິດຕາເວັນອອກຂອງພູມັນດະຣະ ມີພວກສິດທະ ແລະ ພູເຂົາທີ່ອຸດົມດ້ວຍຊ້າງທີ່ກຳລັງເມົາມັນ; ແລະໃນບ່ອນນີ້ ທາງທິດໃຕ້ຂອງທະເລສາບມານະສະໂຣວະຣະ ມີເທືອກເຂົາໃຫຍ່ໆ.

Verse 14

ये कीर्तिता मया तुभ्यं नामतस्तान्निबोधत । शैलस्त्रिशिराश्चैव शिशिरश्चाचलोत्तमः ॥ ७८.१४ ॥

“ນາມທີ່ຂ້າໄດ້ກ່າວແກ່ເຈົ້າແລ້ວ ຈົ່ງຮູ້ໃຫ້ແຈ້ງຕາມນາມນັ້ນ: ພູ ໄສລະ, ຕຣິສິຣະ, ແລະ ສິສິຣະ—ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາພູອັນບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ.”

Verse 15

कपिश्च शतमक्षश्च तुरगश्चैव सानुमान् । ताम्राहश्च विषश्चैव तथा श्वेतोदनो गिरिः ॥ ७८.१५ ॥

(ມີ) ພູຊື່ ກະປິ, ສະຕະມັກສະ, ຕຸຣະກະ ແລະ ສານຸມານ; ອີກທັງ ຕາມຣາຫະ ແລະ ວິສ; ພ້ອມດ້ວຍພູ ສະເວຕະໂອດະນ ດ້ວຍ.

Verse 16

समूलश्चैव सरलॊ रत्नकेतुश्च पर्वतः । एकमूलो महाशृङ्गो गजमूलोऽपि शावकः ॥ ७८.१६ ॥

ແລະຍັງມີ ສະຣະລະ ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ສະມູລ» ແລະພູ «ຣັດນະເກຕຸ»; ມີ «ມະຫາສຣິງຄະ» ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ເອກະມູລ» ແລະ «ຊາວະກະ» ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ກະຊະມູລ».

Verse 17

पञ्चशैलश्च कैलासो हिमवानचलोत्तमः । उत्तराः ये महाशैलास्तान् वक्ष्यामि निबोधत ॥ ७८.१७ ॥

(ມີ) ປັນຈະໄສລະ, ໄກລາສະ, ແລະ ຫິມະວານ—ເປັນຍອດແຫ່ງພູທັງປວງ. ບັດນີ້ ພູໃຫຍ່ໆໃນທິດເໜືອ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວອະທິບາຍ; ຈົ່ງຟັງໃຫ້ດີ.

Verse 18

कपिलः पिङ्गलो भद्रः सरसश्च महाचलः । कुमुदो मधुमांश्चैव गर्जनो मर्कटस्तथा ॥ ७८.१८ ॥

(ພວກນັ້ນຊື່) ກະປິລະ, ປິງກະລະ, ພັດຣະ, ແລະ ສະຣະສະ; ອີກທັງ ມະຫາຈະລະ; ກຸມຸດະ ແລະ ມະທຸມາງສະ; ພ້ອມດ້ວຍ ກັຣຈະນະ ແລະ ມະຣະກະຕະ.

Verse 19

कृष्णश्च पाण्डवश्चैव सहस्रशिरसस्तथा । पारियात्रश्च शैलेन्द्रः शृङ्गवानचलोत्तमः । इत्येते पर्वतवराः श्रीमन्तः पश्चिमे स्मृताः ॥ ७८.१९ ॥

«ກຣິສນະ» ແລະ «ປານຑະວະ»; ພ້ອມດ້ວຍ «ສະຫັສຣະສິຣະ»; ອີກທັງ «ປາຣິຍາຕຣະ» ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງພູ, ແລະ «ສຣິງຄະວານ» ຜູ້ເປັນຍອດພູອັນປະເສີດ—ເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນພູອັນຮຸ່ງເຮືອງ ແລະຍອດເຢັ້ນໃນທິດຕາເວັນຕົກ.

Verse 20

महाभद्रस्य सरस उत्तरॆण द्विजोत्तमाः । ये पर्वताः स्थिताः विप्रास्तान् वक्ष्यामि निबोधत ॥ ७८.२० ॥

ໂອ ທະວິຊະໂອດຕະມະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ) ທາງເໜືອຂອງທະເລສາບ ມະຫາພັດຣະ ມີພູເຂົາຕັ້ງຢູ່—ໂອ ພຣາຫມະນະ—ຂ້າຈະພັນລະນາ; ຈົ່ງຟັງດ້ວຍໃຈຈົດຈໍ່।

Verse 21

हंसकूटो महाशैलो वृषहंसश्च पर्वतः । कपिञ्जलश्च शैलेन्द्र इन्द्रशैलश्च सानुमान् ॥ ७८.२१ ॥

«ມີ ຫັງສະກູຕະ ເປັນພູໃຫຍ່; ວຶຣະຫັງສະ ເປັນພູ; ກະປິນຈະລະ ເປັນເຈົ້າແຫ່ງພູ; ແລະ ອິນທຣະໄສລະ ຜູ້ມີສັນພູແລະຍອດພູ»।

Verse 22

नीलः कनकशृङ्गश्च शतशृङ्गश्च पर्वतः । पुष्करो मेघशैलोऽथ विरजाश्चाचलोत्तमः । जारुचिश्चैव शैलेन्द्र इत्येते उत्तराः स्मृताः ॥ ७८.२२ ॥

«(ພູເຂົາເຫຼົ່ານີ້ຄື) ນີລະ, ກະນະກະສຶຣິງກະ, ແລະ ສະຕະສຶຣິງກະ; ປຸສກະຣະ; ເມກະໄສລະ; ວິຣະຊາ ພູອັນປະເສີດ; ແລະ ຊາຣຸຈິ ເຈົ້າແຫ່ງພູ—ເຫຼົ່ານີ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນພູທາງເໜືອ»។

Verse 23

इत्येतॆषां तु मुख्यानामुत्तरेषु यथाक्रमम् । स्थलीरन्तरद्रोण्यश्च सरांसि च निबोधत ॥ ७८.२३ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ກ່ຽວກັບພູຫຼັກເຫຼົ່ານີ້ ຈົ່ງຮຽນຮູ້—ຕາມລຳດັບໃນແດນເໜືອ—ເຖິງພື້ນທີ່ຮາບ, ອ່າງຫຼືຫຸບເຂົາທີ່ຖືກລ້ອມຮອບ, ແລະ ທະເລສາບທັງຫຼາຍດ້ວຍ।