Adhyaya 66: Nārada’s Journey to Śvetadvīpa and the Means of Attaining the Lord through the Pañcarātra
Nāradaśvetadvīpagamanaṃ tathā Pañcarātraprāptyupāyaḥ
Ritual-Manual / Devotional-Theology (Pañcarātra)
ໃນກອບການສອນຂອງ ວະຣາຫະ–ປຣິຖະວີ ບົດນີ້ຖືກເລົ່າເປັນບົດສົນທະນາທີ່ຖ່າຍທອດຕໍ່ກັນມາ. ພັດຣາສະວະ ຖາມ ອະກັສຕະຍະ ກ່ຽວກັບຄວາມຮູ້ ຫຼື ນິມິດອັນພິເສດ, ອະກັສຕະຍະຈຶ່ງເລົ່າເລື່ອງການເດີນທາງເກົ່າຂອງ ນາຣະດະ ໄປຍັງ ສເວຕະດວີປ. ທີ່ນັ້ນ ນາຣະດະເຫັນສັດຕະວະທີ່ສ່ອງສະຫວ່າງຄ້າຍ ວິສນຸ ຖືສັງຂະ, ຈັກຣະ ແລະ ດອກບົວ, ຈຶ່ງເກີດຄວາມຫວັ່ນໄຫວທາງປັນຍາວ່າ “ວິສນຸແທ້” ແມ່ນໃຜ. ລາວບຳເນັດສະມາທິຍາວນານເຖິງໜຶ່ງພັນປີທິບ; ຕໍ່ມາ ຈະນາຣະດະນະ ປາກົດ ແລະ ປະທານພອນ. ນາຣະດະທູນຖາມວິທີບັນລຸພຣະເຈົ້າ; ພຣະອົງຕອບວ່າ ການບູຊາອີງໃສ່ ປໍຣຸສະສູກຕະ ແລະ ໃນບ່ອນທີ່ການເຂົ້າເຖິງເວດຈຳກັດ ເສັ້ນທາງ ປັນຈະຣາຕຣະ ກໍນຳໄປຫາພຣະອົງໄດ້; ພ້ອມທັງກ່າວເຖິງສິດທິ/ຄຸນສົມບັດທາງສັງຄົມ, ຄວາມເສື່ອມຕາມຍຸກ ແລະ ຄວາມຫາຍາກຂອງຄວາມຮູ້ປັນຈະຣາຕຣະ, ແລ້ວອັນຕະທານ ໃນຂະນະທີ່ນາຣະດະອອກເດີນທາງກັບ.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 66
Verse 1
भद्राश्व उवाच । आश्चर्यं यदि ते किञ्चिद् विदितं दृष्टमेव वा । तन्मे कथय धर्मज्ञ मम कौतूहलं महत् ॥ ६६.१ ॥
ພັດຣາສະວະ ກ່າວວ່າ: «ຖ້າທ່ານຮູ້ສິ່ງໃດອັນນ່າອັດສະຈັນ ຈະເປັນສິ່ງທີ່ຮຽນຮູ້ມາ ຫຼືເຫັນດ້ວຍຕາຕົນເອງກໍຕາມ, ຂໍໃຫ້ທ່ານເລົ່າໃຫ້ຂ້ອຍຟັງ, ໂອ ຜູ້ຮູ້ທັນທຳ; ຄວາມຢາກຮູ້ຂອງຂ້ອຍໃຫຍ່ຫຼາຍ»។
Verse 2
अगस्त्य उवाच । आश्चर्यभूतो भगवानेष एव जनार्दनः । तस्याश्चर्याणि दृष्टानि बहूनि विविधानि वै ॥ ६६.२ ॥
ອະກັສຕະຍະ ກ່າວວ່າ: «ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຈະນາຣະດະນະ ນີ້ແຫຼະ ເປັນຜູ້ນ່າອັດສະຈັນແທ້. ອັດສະຈັນຂອງພຣະອົງ ຖືກເຫັນມາຫຼາຍຢ່າງ ແລະຫຼາກຫຼາຍແທ້»។
Verse 3
श्वेतद्वीपं गतः पूर्वं नारदः किल पार्थिव । सोऽपश्यच्छङ्खचक्राब्जान् पुरुषांस्तिग्मतेजसः ॥ ६६.३ ॥
ໂອ ພະຣາຊາ! ໃນອະດີດ ນາຣະດະ ໄດ້ໄປຍັງ ສະເວຕະດວີປ; ທີ່ນັ້ນ ທ່ານໄດ້ເຫັນບຸກຄົນທິບມີລັດສະຫມີ ຖືສັງຂະ ຈັກຣະ ແລະ ດອກບົວ ມີເຕຊະອັນແຮງກ້າສະຫວ່າງໄສ।
Verse 4
अयं विष्णुरयं विष्णुरेष विष्णुः सनातनः । चिन्ताऽभूत्तस्य तां दृष्ट्वा कोऽस्मिन्विष्णुरिति प्रभुः ॥ ६६.४ ॥
“ນີ້ແມ່ນ ວິດສະນຸ; ນີ້ແມ່ນ ວິດສະນຸ; ນີ້ແທ້ໆແມ່ນ ວິດສະນຸ ຜູ້ນິລັນດອນ” ເມື່ອເຫັນການກ່າວຊ້ຳໆນັ້ນ ທ່ານເກີດຄວາມກັງວົນ ແລະ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຖາມວ່າ: “ໃນນີ້ ຜູ້ໃດແມ່ນ ‘ວິດສະນຸ’?”
Verse 5
एवं चिन्तयतस्तस्य चिन्ता कृष्णं प्रति प्रभो । आराधयामि च कथं शङ्खचक्रगदाधरम् ॥ ६६.५ ॥
ເມື່ອທ່ານຄິດພິຈາລະນາຢ່າງນັ້ນ ຄວາມຄິດຂອງທ່ານຫັນໄປຫາ ກຣິດສະນະ: “ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະບູຊາຜູ້ຖືສັງຂະ ຈັກຣະ ແລະ ຄະທາ ແນວໃດ?”
Verse 6
येन वेद्मि परं तेषां देवो नारायणः प्रभुः । एवं संचिन्त्य दध्यौ स तं देवं परमेश्वरम् ॥ ६६.६ ॥
ທ່ານຄິດວ່າ: “ໂດຍພຣະອົງໃດ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຮູ້ຄວາມຈິງສູງສຸດຂອງພວກເຂົາທັງປວງ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້ານັ້ນແມ່ນ ນາຣາຍະນະ.” ຄິດແລ້ວ ທ່ານໄດ້ຈົ່ງໃຈສະມາທິຕໍ່ພຣະເທວະນັ້ນ ຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າສູງສຸດ।
Verse 7
दिव्यं वर्षसहस्रं तु साग्रं ब्रह्मसुतस्तदा । ध्यायतस्तस्य देवोऽसौ परितोषं जगाम ह ॥ ६६.७ ॥
ຕໍ່ມາ ບຸດຂອງ ພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ຈົ່ງໃຈສະມາທິຢູ່ເຕັມໜຶ່ງພັນປີທິບ; ແລ້ວພຣະເທວະນັ້ນກໍເກີດຄວາມພໍໃຈ ແລະ ເມດຕາຕໍ່ທ່ານ।
Verse 8
उवाच च प्रसन्नात्मा प्रत्यक्षत्वं गतः प्रभुः । वरं ब्रह्मसुत ब्रूहि किं ते दद्मि महामुने ॥ ६६.८ ॥
ພຣະເຈົ້າຜູ້ມີພຣະຫົວໃຈປິຕິ ແລະປາກົດຕໍ່ໜ້າ ໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ບຸດແຫ່ງພຣະພຣະຫມາ ຈົ່ງກ່າວພອນ. ໂອ ມະຫາມຸນີ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະທານຫຍັງໃຫ້ເຈົ້າ?»
Verse 9
नारद उवाच । सहस्रमेकं वर्षाणां ध्यातस्त्वं भुवनेश्वर । त्वत्प्राप्तिर्येन तद् ब्रूहि यदि तुष्टोऽसि मेऽच्युत ॥ ६६.९ ॥
ນາຣະດະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ພິຈາລະນາພຣະອົງເປັນເວລາພັນໜຶ່ງປີ. ຖ້າພຣະອົງພໍໃຈຂ້າພະເຈົ້າ ໂອ ອັຈຍຸຕະ ຈົ່ງບອກວິທີທີ່ຈະເຂົ້າເຖິງພຣະອົງ»
Verse 10
देवदेव उवाच । पौरुषं सूक्तमास्थाय ये यजन्ति द्विजास्तु माम् । संहितामाद्यमास्थाय ते मां प्राप्स्यन्ति नारद ॥ ६६.१० ॥
ເທວເທວະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ທະວິຊະ) ຜູ້ບູຊາຂ້າພະເຈົ້າໂດຍອາໄສ ‘ປຸຣຸສະສູກຕະ’ ແລະຍຶດ ‘ສັມຫິຕາ’ ດັ່ງເດີມເປັນທີ່ພຶ່ງ ຈະເຂົ້າເຖິງຂ້າພະເຈົ້າ, ໂອ ນາຣະດະ»
Verse 11
अलाभे वेदशास्त्राणां पाञ्चरात्रोदितेन ह । मार्गेण मां प्रपश्यन्ते ते मां प्राप्स्यन्ति मानवाः ॥ ६६.११ ॥
ເມື່ອບໍ່ສາມາດໄດ້ຮັບຄຳພີເວດ ແລະຄຳສອນທັງຫຼາຍ ມະນຸດຜູ້ສະແຫວງຫາຂ້າພະເຈົ້າຕາມມາກທີ່ສອນໃນ ‘ປັນຈະຣາຕຣະ’ ຈະເຂົ້າເຖິງຂ້າພະເຈົ້າແນ່ນອນ
Verse 12
ब्राह्मणक्षत्रियविशां पाञ्चरात्रं विधीयते । शूद्रादीनां न तच्छ्रोत्रपदवीमुपयास्यति ॥ ६६.१२ ॥
ພິທີປະພຶດ ‘ປັນຈະຣາຕຣະ’ ຖືກກຳນົດໃຫ້ແກ່ ພຣາຫມະນະ, ກະສັດຕຣິຍະ, ແລະ ໄວຊະ; ສຳລັບ ຊູດຣະ ແລະອື່ນໆ ມັນບໍ່ເຖິງສະຖານະເປັນສິ່ງທີ່ຮັບຜ່ານຫູ (ສຣຸຕິ) ອັນຖືກຕ້ອງ
Verse 13
एवं मयोक्तं विप्रेन्द्र पुराकल्पे पुरातनम् । पञ्चरात्रं सहस्राणां यदि कश्चिद् ग्रहीष्यति ॥ ६६.१३ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ຄໍາສອນເກົ່າແກ່ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວໄວ້ໃນກັບປະກ່ອນ; ຖ້າມີຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງຮັບເອົາ ປັນຈະຣາຕຣະ (Pañcarātra) ແມ່ນແມ່ນຢູ່ໃນຫມູ່ຄົນນັບພັນກໍຕາມ।
Verse 14
कर्मक्षये च मां कश्चिद् यदि भक्तो भविष्यति । तस्य चेदं पञ्चरात्रं नित्यं हृदि वसिष्यति ॥ ६६.१४ ॥
ແລະເມື່ອກຳມະທັງຫມົດສິ້ນໄປ ຖ້າມີຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງເກີດຄວາມພັກດີຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າ ແລ້ວ ປັນຈະຣາຕຣະ (Pāñcarātra) ນີ້ຈະພັກອາໄສຢູ່ໃນດວງໃຈຂອງຜູ້ນັ້ນຕະຫຼອດໄປ।
Verse 15
इतरे राजसैर्भावैस्तामसैश्च समावृताः । भविष्यन्ति द्विजश्रेष्ठ मच्छासनपराङ्मुखाः ॥ ६६.१५ ॥
ຄົນອື່ນໆ ຖືກຫຸ້ມຫໍ້ດ້ວຍອາລົມຣາຊະສະ (rājasa) ແລະ ຕາມະສະ (tāmasa); ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ດວິຊະ, ພວກເຂົາຈະເປັນຜູ້ຫັນຫນ້າອອກຈາກຄໍາສັ່ງສອນຂອງຂ້າພະເຈົ້າ।
Verse 16
कृतं त्रेता द्वापरं च युगानि त्रीणि नारद । सत्त्वस्थां मां समेष्यन्ति कलौ रजस्तमोऽधिकाः ॥ ६६.१६ ॥
ໂອ ນາຣະດະ, ສາມຍຸກ—ກຣິຕະ (Kṛta), ເຕຣຕາ (Tretā), ແລະ ດວາປະຣະ (Dvāpara)—ຜູ້ທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນສັດຕະວະ (sattva) ຈະເຂົ້າຫາຂ້າພະເຈົ້າ; ແຕ່ໃນກະລິຍຸກ (Kali) ຣາຊະສະ ແລະ ຕາມະສະ ເປັນໃຫຍ່.
Verse 17
अन्यच्च ते वरं दद्मि शृणु नारद साम्प्रतम् । यदिदं पाञ्चरात्रं मे शास्त्रं परमदुर्लभम् । तद्भवान् वेत्स्यते सर्वं मत्प्रसादान्न संशयः ॥ ६६.१७ ॥
«ແລະອີກຢ່າງໜຶ່ງ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະທານພອນອີກປະການໃຫ້ເຈົ້າ; ຟັງເດີ ນາຣະດະ ໃນບັດນີ້. ປັນຈະຣາຕຣະ (Pāñcarātra) ນີ້ແມ່ນຄຳພີຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ທີ່ຫາໄດ້ຍາກຢ່າງຍິ່ງ; ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ເຈົ້າຈະຮູ້ມັນທັງຫມົດ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ»។
Verse 18
वेदेन पाञ्चरात्रेण भक्त्या यज्ञेन च द्विज । प्राप्योऽहं नान्यथा वत्स वर्षकोट्यायुतैरपि ॥ ६६.१८ ॥
ໂອ ທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ເຮົາພຶງບັນລຸໄດ້ດ້ວຍ ເວດະ, ດ້ວຍປະເພນີ ປາຍຈະຣາຕຣະ, ດ້ວຍພັກຕິ ແລະດ້ວຍຍັດຍະ. ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍທາງອື່ນ, ລູກເອີຍ—ແມ່ນແຕ່ຈະຜ່ານໄປເປັນຫຼາຍຫມື່ນໂກດິປີກໍຕາມ।
Verse 19
एवमुक्त्वा स भगवान्नारदं परमेश्वरः । जगामादर्शनं सद्यो नारदोऽपि ययौ दिवम् ॥ ६६.१९ ॥
ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ມີພຣະພາກ—ພຣະປະຣະເມສະວະຣະ—ກໍຫາຍໄປຈາກສາຍຕາໃນທັນທີ; ນາຣະດະກໍໄປສູ່ເທວະໂລກເຊັ່ນກັນ।
Frequently Asked Questions
The chapter presents a soteriological instruction: attainment of Nārāyaṇa is described as dependent on disciplined devotion expressed through sanctioned ritual-knowledge—specifically worship aligned with the Pauruṣa Sūkta and the Pañcarātra—rather than on mere longevity of practice. It also frames ethical psychology historically via yugas, associating earlier ages with sattva-oriented receptivity and Kali with heightened rajas-tamas and diminished adherence to the Lord’s injunctions.
No lunar tithis, months, or seasonal observances are specified. The principal chronological marker is a duration of practice: Nārada’s meditation is said to last “a thousand divine years” (divyaṃ varṣa-sahasram), and the text also uses broad yuga markers (Kṛta, Tretā, Dvāpara, Kali) to contextualize ritual disposition and access.
Direct environmental prescriptions are not articulated in this adhyāya. However, within the Varāha–Pṛthivī macro-frame, the chapter can be read as indirectly supporting ‘terrestrial balance’ by emphasizing dharma-maintaining disciplines (yajña, bhakti, regulated ritual knowledge) and by portraying moral-psychological decline across yugas as a destabilizing factor for orderly life on earth, a recurrent Purāṇic premise for sustaining social and ecological continuity.
The narrative references the sages Nārada and Agastya and the interlocutor Bhadrāśva, alongside the divine figure Janārdana/Nārāyaṇa. It also invokes cultural-ritual categories rather than dynastic lineages: dvija participation, varṇa-based eligibility (brāhmaṇa, kṣatriya, viś), and a restriction claim regarding śūdra access to the ‘śrotra-path’ (Vedic hearing/tradition) in relation to Pañcarātra.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.