Adhyaya 63: Procedure for the Son-Obtaining Vow (Kṛṣṇāṣṭamī Observance)
Putraprāptivrata (Kṛṣṇāṣṭamī-vrata) vidhiḥ
Ritual-Manual (Vrata-vidhi)
ໃນກອບການສອນລະຫວ່າງ ວະຣາຫະ–ປຣິຖະວີ ພຣະິສີອະກັສຕະຍະ ອະທິບາຍວິທີການສັ້ນໆຂອງ ປຸຕຣະປຣາປຕິ-ວຣະຕະ ທີ່ເນັ້ນ ກຣິສນາສະຕະມີ ໃນກຣິສນະປັກສະ ເດືອນພາທຣະປະດະ. ກຳນົດໃຫ້ເຮັດສັງກັລປະໃນວັນ Ṣaṣṭhī, ບູຊາໃນວັນ Saptamī, ແລະໃນວັນ Aṣṭamī ເຮັດປູຊາຍາມອາລຸນອັນບໍລິສຸດພ້ອມອຸປະວາສ. ມີການໂຮມະດ້ວຍ ຢະວະ ແລະ ກຣິສນະ-ຕິລະ ພ້ອມ ຄຣິຕະ ແລະ ດະທິ, ຕໍ່ມາເລີ້ຍງພຣາຫມະນະພ້ອມທັກສິນາ; ຫຼັງອອກອຸປະວາສໃຫ້ເລີ່ມອາຫານດ້ວຍຜົນບິລວະ. ນິທານກະສັດ Śūrasena ບຳເພັນຕະປະໃນຫິມາລະຍະເປັນຕົວຢ່າງຢືນຢັນພິທີ ແລະເຊື່ອມສາຍກຳເນີດໄປຮອດ ວະສຸເທວະ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງການໃຫ້ທານທ້າຍປີ ແລະຜົນລົບບາບໂດຍທົ່ວໄປ ຊີ້ວ່າວິນັຍພິທີຊ່ວຍຄ້ຳຈຸນທຳຂອງຄອບຄົວ ການສືບສາຍຕະກູນ ແລະຄວາມຜາສຸກຂອງປຣິຖະວີ.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 63
Verse 1
अगस्त्य उवाच । अथापरं महाराज पुत्रप्राप्तिव्रतं शुभम् । कथयामि समासेन तन्मे निगदतः शृणु ॥ ६३.१ ॥
ອະກັດຕະຍະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ໄປນີ້ ໂອ ມະຫາກະສັດ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າໂດຍຫຍໍ້ເຖິງວຣະຕະອັນເປັນມົງຄຸນເພື່ອໄດ້ຮັບບຸດ; ຈົ່ງຟັງເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າກ່າວຖວາຍ.
Verse 2
मासे भाद्रपदे या तु कृष्णपक्षे नरेश्वर । अष्टम्यामुपवासेन पुत्रप्राप्तिव्रतं हि तत् ॥ ६३.२ ॥
ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ, ວຣະຕະນັ້ນປະຕິບັດໃນເດືອນພາດຣະປະດະ ໃນຊ່ວງຂ້າງແຮມ; ໂດຍອົບພະວາສໃນວັນທີ 8 (ອັດຖະມີ) ນັ້ນແທ້ໆແມ່ນວຣະຕະເພື່ອໄດ້ຮັບບຸດ.
Verse 3
षष्ठ्यां चैव तु संकल्प्य सप्तम्यामर्चयेद् हरिम् । देवक्युत्सङ्गगं देवं मातृभिः परिवेष्टितम् ॥ ६३.३ ॥
ໃນວັນທີ 6 ໃຫ້ຕັ້ງສັງກັນປະ (saṅkalpa); ໃນວັນທີ 7 ໃຫ້ບູຊາພຣະຫະຣິ—ພຣະເທວະຜູ້ປະທັບຢູ່ໃນອ້ອມຕັກຂອງເທວະກີ, ແລະຖືກຫ້ອມລ້ອມໂດຍເທວະມານດາ (mātṛs).
Verse 4
प्रभाते विमलेऽष्टम्यामर्चयेत् प्रयतो हरिम् । प्राग्विधानॆन गोविन्दमर्चयित्वा विधानतः ॥ ६३.४ ॥
ໃນຍາມເຊົ້າອັນບໍລິສຸດ ໃນວັນອັດຖະມີ (ວັນທີ 8 ຕາມຈັນທະປະຕິທິນ) ຜູ້ປະພຶດສຳລວມຄວນນະມັດສະການພຣະຮາຣິ; ໄດ້ນະມັດສະການພຣະໂກວິນດະຕາມວິທີກ່ອນແລ້ວ ຈຶ່ງປະຕິບັດຕາມບັນຍັດອັນຖືກຕ້ອງ។
Verse 5
ततो यवैः कृष्णतिलैः सघृतैर्होमयेद्दधि । ब्राह्मणान् भोजयेद् भक्त्या यथाशक्त्या सदक्षिणान् ॥ ६३.५ ॥
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຄວນຖວາຍໄຟບູຊາ (ໂຮມ) ດ້ວຍຂ້າວບາເລ (yava) ແລະງາດຳ (kṛṣṇa-tila) ປົນກັບເນີຍໃສ (ghṛta) ພ້ອມດ້ວຍນົມສົ້ມ (dadhi); ແລະດ້ວຍສັດທາ ຄວນເລີ້ຍງພຣາຫມັນ ພ້ອມຖວາຍທັກສິນາຕາມກຳລັງ.
Verse 6
ततः स्वयं तु भुञ्जीत प्रथमं बिल्वमुत्तमम् । पश्चाद् यथेष्टं भुञ्जीत स्नेहैः सर्वरसैर्युतम् ॥ ६३.६ ॥
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຜູ້ປະຕິບັດຄວນຮັບປະທານເອງກ່ອນ ໝາກບິລວະ (bilva) ອັນປະເສີດ; ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຈຶ່ງຮັບປະທານຕາມປາຖະໜາ ພ້ອມອາຫານມັນນຸ່ມ ແລະຄົບທຸກລົດ.
Verse 7
प्रतिमासमानेनैव विधिनोपोष्य मानवः । कृष्णाष्टमीमपुत्रोऽपि लभेत् पुत्रं न संशयः ॥ ६३.७ ॥
ມະນຸດຜູ້ໃດ ຖືອຸໂປສະຖະຕາມພິທີທີ່ກຳນົດ ແລະປະພຶດເຊັ່ນດຽວກັນທຸກເດືອນ; ແມ່ນແຕ່ຜູ້ບໍ່ມີບຸດ ກໍຈະໄດ້ບຸດໂດຍການຖືຄຣິດສະນາອັດຖະມີ (Kṛṣṇāṣṭamī); ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ.
Verse 8
श्रूयते च पुरा राजा शूरसेनः प्रतापवान् । स ह्यपुत्रस्तपस्तेपे हिमवत्पर्वतोत्तमे ॥ ६३.८ ॥
ຍັງມີຕຳນານເລົ່າວ່າ ໃນການກ່ອນການ ມີກະສັດຜູ້ກ້າຫານນາມ ຊູຣະເສນະ (Śūrasena) ຜູ້ມີອຳນາດ. ພຣະອົງບໍ່ມີບຸດ ຈຶ່ງບຳເນັດຕະປະ (tapas) ຢູ່ເທິງພູຫິມະວັດ (Himavat) ອັນເປັນພູທີ່ປະເສີດສຸດ.
Verse 9
तस्यैवं कुर्वतो देवो व्रतमेतज्जगाद ह । सोऽप्येतत्कृतवान् राजा पुत्रं चैवोपलभ्धवान् ॥ ६३.९ ॥
ເມື່ອລາວກໍາລັງປະພຶດຕາມນັ້ນ ພຣະເທວະໄດ້ປະກາດວຣະຕະນີ້. ພຣະຣາຊາກໍໄດ້ປະຕິບັດ ແລະໄດ້ຮັບບຸດຊາຍຜູ້ໜຶ່ງ.
Verse 10
वासुदेवं महाभागमनेकक्रतুযाजिनम् । तं लब्ध्वा सोऽपि राजर्षिः परं निर्वाणमापतवान् ॥ ६३.१० ॥
ເມື່ອໄດ້ພົບພາວາສຸເທວະ ຜູ້ມີພາກດີຍິ່ງ ແລະເປັນຜູ້ບູຊາຍັດຫຼາຍປະການ; ຣາຊະຣິສີນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ບັນລຸພຣະອົງ ກໍເຖິງນິຣວານອັນສູງສຸດ.
Verse 11
एवं कृष्णाष्टमी राजन् मया ते परिकीर्तिता । संवत्सरान्ते दातव्यं कृष्णयुग्मं द्विजातये ॥ ६३.११ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຂ້ອຍໄດ້ກ່າວອະທິບາຍວຣະຕະ «ກຣິສນາອັດຖະມີ» ໃຫ້ທ່ານແລ້ວ. ເມື່ອຄົບປີ ຄວນຖວາຍຄູ່ສິ່ງທີ່ເກືອກກັບກຣິສນະ ແກ່ຜູ້ເປັນດວິຊາຕະ.
Verse 12
एतत् पुत्रव्रतं नाम मया ते परिकीर्तितम् । एतत् कृत्वा नरः पापैः सर्वैर् एव प्रमुच्यते ॥ ६३.१२ ॥
ນີ້ແມ່ນວຣະຕະຊື່ວ່າ «ປຸດຕະ-ວຣະຕະ» ທີ່ຂ້ອຍໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ທ່ານ. ຜູ້ໃດເຮັດວຣະຕະນີ້ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ.
Frequently Asked Questions
The text frames disciplined vrata-practice—fasting, regulated worship, offering, and charitable feeding—as a dharmic technology for household continuity (putra-prāpti) and moral purification (pāpa-kṣaya). In a broader social-ethical sense, it promotes ordered reciprocity (dāna, brāhmaṇa-bhojana) and self-restraint (upavāsa) as stabilizing norms that indirectly support communal well-being and, by extension, Pṛthivī’s sustainable social ecology.
The rite is assigned to Bhādrapada māsa, kṛṣṇapakṣa, specifically Aṣṭamī with upavāsa. Preparations include saṅkalpa on Ṣaṣṭhī, worship on Saptamī, and a dawn (prabhāte) worship on Aṣṭamī. The procedure is to be repeated monthly (pratimāsam), with a concluding gift (dāna) prescribed at the end of a year (saṃvatsara-ante).
Environmental stewardship is not explicit as a doctrinal topic in these verses; however, the vrata’s emphasis on regulated consumption (upavāsa), careful ritual use of agricultural substances (yava, tila, ghṛta, dadhi), and redistribution through feeding and gifting can be read as a Purāṇic model of restraint and circulation of resources—an indirect ethic compatible with Pṛthivī-centered balance in the wider Varāha–Pṛthivī discourse framework.
The chapter references the sage Agastya as the immediate instructor within the narrative layer, King Śūrasena as an exemplum of an heirless ruler performing tapas, and Vasudeva as the resulting celebrated figure connected to the rite’s success. The mention of Himavat situates Śūrasena’s austerities in a recognized North Indian sacred geography.