Adhyaya 56: Ritual Procedure for the Dhanyavrata (Prosperity Vow)
Dhanyavrata-vidhiḥ
Ritual-Manual
ໃນກອບການສອນແບບປຸຣານະ ເມື່ອພຣະວຣາຫະຊີ້ນຳພຣະປຣຖິວີ ອັດຍາຍນີ້ອະທິບາຍພິທີປະຕິບັດ “ທັນຍະວຣະຕະ” (ວຣະຕະເພື່ອຄວາມອຸດົມສົມບູນ) ຜ່ານສຽງຂອງິສີອະກັສຕະຍະ. ກຳນົດເລີ່ມໃນເດືອນມາຣກະຊີຣສະ ຝ່າຍຂຶ້ນ (ສຸກລະປັກສະ) ວັນປຣະຕິປະດາ; ໃຫ້ຖືນັກຕະ (ວິນັຍຍາມຄ່ຳ/ອົບຮົມຕອນກາງຄືນ), ບູຊາພຣະວິສນຸ ແລະ ພຣະອັກນີ, ແລະເຮັດການວາງມົນຕຣາຕາມອະວັຍະຂອງພຣະຊະນາຣະດະນະ (ພຣະບາດ, ທ້ອງ, ອົກ, ແຂນ, ສີສະ, ແລະຄວາມແຜ່ຊຶມທົ່ວທຸກສິ່ງ). ຕ້ອງສ້າງໂຮມະກຸນດະ ແລະຖວາຍອາຮຸຕິໃນໄຟດ້ວຍມົນຕຣາທີ່ກຳນົດ. ຂໍ້ກຳນົດອາຫານແຕກຕ່າງຕາມເດືອນ (ອາຫານທີ່ກ່ຽວກັບຄີຣຕະ/ເນີຍໃສ, ປາຍະສະ, ສັກຕຸ ແລະອື່ນໆ) ແລະຈົບດ້ວຍພິທີທານ: ຖວາຍຮູບອັກນີເຮັດດ້ວຍຄຳ ແລະນັບຖືບຣາຫມັນ. ວຣະຕະນີ້ກ່າວວ່າໃຫ້ “ທັນຍະຕະວະ” (ຄວາມຮັ່ງມີ) ທັນທີ, ລົບລ້າງຄວາມຜິດເກົ່າ, ແລະເປັນຜົນດີຕໍ່ທັງຜູ້ສວດແລະຜູ້ຟັງ; ຍົກຕົວຢ່າງວ່າໃນກັລປະກ່ອນ ກຸເບຣ (ທະນະດະ) ເຄີຍປະຕິບັດວຣະຕະນີ້.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 56
Verse 1
अगस्त्य उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि धन्यव्रतम् अनुत्तमम् । येन सद्यो भवेद् धन्य अधन्योऽपि हि यो भवेत् ॥ ५६.१ ॥
ອາກັດສະຕະຍະ ກ່າວວ່າ: “ຕໍ່ໄປນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍ ວຣະຕະອັນສູງສຸດ ຊື່ ‘ທັນຍະວຣະຕະ’ ດ້ວຍອັນໃດຜູ້ປະພຶດຈະເປັນ ‘ທັນຍະ’ (ຜູ້ມີພອນ) ໃນທັນທີ; ແມ່ນແຕ່ຜູ້ ‘ອະທັນຍະ’ (ຜູ້ອັບໂຊກ) ກໍອາດກາຍເປັນໄດ້.”
Verse 2
मार्गशीर्षे सिते पक्षे प्रतिपद्यां तिथिर्भवेत् । तस्यां नक्तं प्रकुर्वीत विष्णुमग्निं प्रपूजयेत् ॥ ५६.२ ॥
ໃນເດືອນມາຣກະຊີຣສະ (Mārgaśīrṣa) ໃນຂ້າງຂຶ້ນ (ສິຕະປັກສະ) ເມື່ອເຖິງວັນປະຕິປະດາ (Pratipadā) ໃນວັນນັ້ນຄວນປະພຶດ ‘ນັກຕະ’ ຄື ອົດອາຫານກາງວັນ ແລ້ວກິນຕອນກາງຄືນ ແລະຄວນນະມັດສະການບູຊາ ພຣະວິດສະນຸ ແລະ ອັກນິ ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.
Verse 3
वैश्वानराय पादौ तु अग्नयेत्युदरं तथा । हविर्भुञ्जाय च उरो द्रविणोदेति वै भुजौ ॥ ५६.३ ॥
ຕີນທັງສອງເປັນຂອງ ໄວສະວານະຣະ (Vaiśvānara); ທ້ອງກໍຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ອັກນິ’ ເຊັ່ນກັນ. ອົກຖືກກໍານົດວ່າ ‘ຮະວິຣະພຸນຈ’ (Havirbhuñj) ແລະແຂນທັງສອງແທ້ໆແມ່ນ ‘ດຣະວິໂນເດຕິ’ (Draviṇodeti).
Verse 4
संवर्त्तायेति च शिरो ज्वलनायेति सर्वतः । अभ्यर्च्यैवं विधानॆन देवदेवं जनार्दनम् ॥ ५६.४ ॥
ເມື່ອສະດຸດສຽງນາມ «ສັມວັດຕາຍະ» ແລະ «ຊະວະລະນາຍະ» ແລ້ວ ບູຊາພຣະເສຍ (ສ່ວນສີສະ) ທຸກດ້ານຕາມພິທີກຳນົດ ພຶງນົບນ້ອມບູຊາ ພຣະຊະນາຣະດະນະ ພຣະເທວະເທວະທັງປວງ।
Verse 5
तस्यैव पुरतः कुण्डं कारयित्वा विघानतः । होमं तत्र प्रकुर्वीत एभिर्मन्त्रैर्विचक्षणः ॥ ५६.५ ॥
ຢູ່ຕໍ່ໜ້າສະຖານນັ້ນໂດຍກົງ ໃຫ້ສ້າງຄຸນດະ (ຫຼຸມໄຟ) ໂດຍບໍ່ໃຫ້ມີອຸປະສັກ; ຜູ້ຮູ້ພິທີພຶງປະກອບພິທີໂຮມະທີ່ນັ້ນ ໂດຍໃຊ້ມັນຕຣາເຫຼົ່ານີ້।
Verse 6
ततः संयावकं छन्नं भुञ्जीयाद् घृतसंयुतम् । कृष्णपक्षेऽप्येवमेव चातुर्मास्यं तु यावतः ॥ ५६.६ ॥
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ພຶງຮັບປະທານສັມຍາວະກະ (ອາຫານງ່າຍໆທີ່ຈັດເຮັດ) ທີ່ຖືກປົກຄຸມ ແລະປະກອບດ້ວຍກີ (ຄຣີຕະ/ເນີຍບໍລິສຸດ)। ໃນກຣິສນະປັກສະ (ຄື່ງເດືອນມືດ) ກໍໃຫ້ປະຕິບັດເຊັ່ນດຽວກັນ ຕະຫຼອດໄລຍະວຣະຕະ ຈາຕຸຣມາສະຍະ।
Verse 7
चैत्रादिषु च भुञ्जीत पायसं सघृतं बुधः । श्रावणादिषु सक्तूंश्च ततश्चैतत् समाप्यते ॥ ५६.७ ॥
ໃນເດືອນທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ ໄຈຕຣະ (Caitra) ຜູ້ຮູ້ພຶງຮັບປະທານ ປາຍະສະ (ເຂົ້າຫວານ/ຂ້າວນົມ) ປົນກີ (ghṛta)؛ ແລະໃນເດືອນທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ ສຣາວະນະ (Śrāvaṇa) ພຶງຮັບປະທານ ສັກຕຸ (ແປ້ງເມັດພືດຄົ້ວ). ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພິທີວຣະຕະນີ້ຈຶ່ງສຳເລັດລົງ।
Verse 8
समाप्ते तु व्रते वह्निं काञ्चनं कारयेद् बुधः । रक्तवस्त्रयुगच्छन्नं रक्तपुष्पानुलेपनम् ॥ ५६.८ ॥
ເມື່ອວຣະຕະສຳເລັດແລ້ວ ຜູ້ຮູ້ພຶງໃຫ້ຈັດສ້າງຮູບພຣະອັກນິ (ໄຟ) ເປັນຄຳ ປົກຄຸມດ້ວຍຜ້າແດງເປັນຄູ່ ແລະທາປະພອມດ້ວຍດອກໄມ້ແດງ।
Verse 9
कुङ्कुमेन तथा लिप्य ब्राह्मणं देवदेव च । सर्वावयवसम्पूर्णं ब्राह्मणं प्रियदर्शनम् ॥ ५६.९ ॥
ເຊັ່ນນັ້ນເດີ, ເມື່ອທາດ້ວຍຜົງກຸງກຸມ (ຫຍ້າຝຣັ່ງ/ຊາຟຣອນ) ແລ້ວ ຄວນນະມັດສະການພຣາຫມັນ ແລະ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງປວງ; ທັງສອງມີອະວະຍະວະຄົບຖ້ວນ, ພຣາຫມັນເປັນຜູ້ນ່າເບິ່ງນ່າຊົມ.
Verse 10
पूजयित्वा विधानॆन रक्तवस्त्रयुगेन च । पश्चात् तं दापयेत् तस्य मन्त्रेणानेन बुद्धिमान् ॥ ५६.१० ॥
ເມື່ອໄດ້ບູຊາຕາມພິທີກຳນົດ ແລະ ຖວາຍຜ້າສີແດງເປັນຄູ່ໜຶ່ງແລ້ວ, ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາຄວນໃຫ້ການຖວາຍນັ້ນຖືກມອບໃຫ້ແກ່ທ່ານ ໂດຍໃຊ້ມົນຕຣານີ້ເພື່ອການນັ້ນ.
Verse 11
धन्योऽस्मि धन्यकर्मास्मि धन्यचेष्टोऽस्मि धन्यवान् । धन्येनानेन चीर्णेन व्रतेन स्यां सदा सुखी ॥ ५६.११ ॥
“ຂ້ອຍເປັນຜູ້ມີສິລິມົງຄຸນ; ກຳຂອງຂ້ອຍກໍມີສິລິມົງຄຸນ; ຄວາມພາກເພັງຂອງຂ້ອຍກໍມີສິລິມົງຄຸນ; ຂ້ອຍເປັນຜູ້ໄດ້ຮັບພອນ. ໂດຍວຣະຕະອັນມົງຄຸນນີ້ທີ່ໄດ້ປະພຶດຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ຂໍໃຫ້ຂ້ອຍເປັນສຸກຢູ່ເສມອ”
Verse 12
एवमुच्चार्य तं विप्रे न्यस्य कोशं महात्मनः । सद्यो धन्यत्वमाप्नोति योऽपि स्याद् भाग्यवर्जितः ॥ ५६.१२ ॥
ໂອ ພຣາຫມັນ, ເມື່ອກ່າວອອກດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ແລະ ວາງຄັງທຣັບ/ທຶນໄວ້ເພື່ອຜູ້ມີໃຈຍິ່ງ, ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ຂາດໂຊກລາບກໍຈະໄດ້ຮັບຄວາມເປັນມົງຄຸນທັນທີ.
Verse 13
इह जन्मनि सौभाग्यं धनं धान्यं च पुष्कलम् । अनेन कृतमात्रेण जायते नात्र संशयः ॥ ५६.१३ ॥
ໃນຊາດນີ້ເທົ່ານັ້ນ ໂຊກດີຈະເກີດຂຶ້ນ—ພ້ອມທັງຊັບສິນ ແລະ ເຂົ້າຂອງອຸດົມສົມບູນ; ເພີງແຕ່ເຮັດການນີ້ກໍເກີດຂຶ້ນ, ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສເລີຍ.
Verse 14
प्राग्जन्मजनितं पापमग्निर्दहति तस्य ह । दग्धे पापे विमुक्तात्मा इह जन्मन्यसौ भवेत् ॥ ५६.१४ ॥
ໄຟແທ້ໆເຜົາບາບທີ່ເກີດຈາກຊາດກ່ອນຂອງຜູ້ນັ້ນ. ເມື່ອບາບນັ້ນຖືກເຜົາໝົດແລ້ວ ຜູ້ນັ້ນ—ມີຈິດວິນຍານພົ້ນພາບ—ຈະເປັນເຊັ່ນນັ້ນໃນຊາດນີ້ເອງ.
Verse 15
योऽपीदं शृणुयान्नित्यं यश्च भक्त्या पठेद् द्विजः । उभौ ताविह लोके तु धन्यौ सद्यो भविष्यतः ॥ ५६.१५ ॥
ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ຟັງສິ່ງນີ້ເປັນປະຈໍາ ແລະ ດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ຜູ້ອ່ານສະດຸດດ້ວຍຄວາມສັດທາ—ທັງສອງນັ້ນໃນໂລກນີ້ແທ້ໆ ຈະເປັນຜູ້ມີພອນ ແລະ ໂຊກດີໃນທັນທີ.
Verse 16
श्रूयते च व्रतं चैतच्चीर्णमासीन्महात्मना । धनदेन पुरा कल्पे शूद्रयोनौ स्थितेन तु ॥ ५६.१६ ॥
ຍັງມີການເລົ່າສືບຕໍ່ກັນວ່າ ວຣະຕະນີ້ເອງເຄີຍຖືກປະພຶດໂດຍມະຫາຕະມາ ທະນະດະ ໃນກັລປະກ່ອນ—ເມື່ອທ່ານຢູ່ໃນກໍາເນີດຊູດຣະ.
Frequently Asked Questions
The chapter frames ritual discipline as a mechanism for social stability and personal flourishing: regulated consumption (nakta and month-specific foods), structured giving (dāna to a brāhmaṇa), and controlled fire-ritual (homa) are presented as practices that cultivate prosperity (dhanyatva) and reduce prior moral residue (pāpa). In an ecological-ethics framing consistent with Varāha–Pṛthivī discourse, the text implicitly links human restraint, orderly resource use (food rules), and ritualized fire to maintaining terrestrial well-being through regulated conduct rather than extraction or excess.
The vow begins in Mārgaśīrṣa during the śukla-pakṣa on pratipad tithi. The regimen references both śukla and kr̥ṣṇa pakṣa practice (“kr̥ṣṇa-pakṣe ’py evam eva”) and extends through a Cāturmāsya-linked period. It also specifies month-group dietary markers: in Caitra and subsequent months (caitrādiṣu) one eats pāyasa with ghṛta, and in Śrāvaṇa and subsequent months (śrāvaṇādiṣu) one eats saktu; the observance concludes after these prescriptions are completed.
Direct ecological vocabulary is not foregrounded, but an environmental-stewardship reading is supported by the chapter’s emphasis on restraint and regulated consumption (nakta, limited and prescribed foods), the controlled use of fire within a bounded ritual space (kuṇḍa and homa), and the redistribution of wealth/resources via dāna. Within the broader Varāha–Pṛthivī thematic frame, such prescriptions can be interpreted as minimizing disorderly use of resources and reinforcing reciprocal obligations that stabilize human–earth relations.
Agastya is the named speaker transmitting the vrata procedure. The chapter also references Dhanada (Kubera) as an exemplum, stating that he performed this vow in a prior kalpa while situated in a śūdra birth (śūdrayonau), emphasizing the vow’s accessibility and its association with prosperity across social conditions.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.