Adhyaya 51: Recollection of the Dharaṇī-vrata and the Agastya–Bhadrāśva Dialogue on Liberation

Verse 1

श्रीवराह उवाच । श्रुत्वा दुर्वाससो वाक्यं धरणीव्रतमुत्तमम् । ययौ सत्यतपाः सद्यो हिमवत्पार्श्वमुत्तमम् ॥ ५१.१ ॥

ພຣະສີວຣາຫາ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄຳຂອງດຸຣວາສະ ກ່ຽວກັບວຣະຕະອັນຍອດຢ້ຽມ «ທຣານີ-ວຣະຕະ», ສັດຕະຍະຕະປາ ໄດ້ໄປໃນທັນທີ ສູ່ບໍລິເວນອັນປະເສີດໃກ້ພູຫິມະວັດ (ຫິມາລະຍະ).

Verse 2

पुष्पभद्रा नदी यत्र शिला चित्रशिला तथा । वटो भद्रवटो यत्र तत्र तस्याश्रमो बभौ । तत्रोपरि महत्तस्य चरितं सम्भविष्यति ॥ ५१.२ ॥

ບ່ອນທີ່ມີແມ່ນ້ຳພຸສະປະພັດຣາ ແລະມີຫີນຊື່ ສິລາ ກັບ ຈິດຣະສິລາ; ບ່ອນທີ່ມີຕົ້ນໄຊຍັກຊື່ ພັດຣະວະຕະ—ທີ່ນັ້ນ ອາສຣົມຂອງທ່ານໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ເທິງສະຖານທີ່ນັ້ນ ຈະມີເລື່ອງລາວອັນຍິ່ງໃຫຍ່ເກີດຂຶ້ນ ກ່ຽວກັບການກະທຳຂອງທ່ານ.

Verse 3

धरण्युवाच । बहुकल्पसहस्राणि व्रतस्यास्य सनातन । मया कृतस्य तपस्तन्मया विस्मृतं प्रभो ॥ ५१.३ ॥

ທຣາ (ແຜ່ນດິນ) ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ນິລັນດອນ, ຕະຫຼອດຫຼາຍພັນກັລປະ, ຕະປະສະຍາທີ່ຂ້າໄດ້ປະຕິບັດ ເນື່ອງດ້ວຍວຣະຕະເກົ່າແກ່ນີ້ ບັດນີ້ຂ້າກໍລືມໄປແລ້ວ, ໂອ ພຣະເຈົ້າ»។

Verse 4

इदानीं त्वत्प्रसादेन स्मरणं प्राक्तनं मम । जातं जातिस्मरा चास्मि विषोका परमेश्वर ॥ ५१.४ ॥

ບັດນີ້ ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງ ຄວາມລະລຶກເຖິງອະດີດຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເກີດຂຶ້ນ; ຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ຈື່ຈຳຊາດກ່ອນ ແລະພົ້ນຈາກຄວາມໂສກ ໂອ ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ।

Verse 5

यदि नाम परं देव कौतुकं हृदि वर्तते । अगस्त्यः पुनरागत्य भद्राश्वस्य निवेशनम् । यच्चकार स राजा च तन्ममाचक्ष्व भूधर ॥ ५१.५ ॥

ຖ້າແທ້ຈິງ ໂອ ພຣະເທວະສູງສຸດ ຄວາມຢາກຮູ້ຍັງຢູ່ໃນພຣະຫົວໃຈຂອງພຣະອົງ—ຂໍໃຫ້ພຣະອົງ ໂອ ຜູ້ທົດທຽມແຜ່ນດິນ ບອກຂ້າພະເຈົ້າວ່າ ອະກັດສະຕະຍະ ໄດ້ເຮັດຫຍັງ ຫຼັງຈາກກັບໄປຍັງທີ່ພັກຂອງ ພະດຣາສະວະ ແລະກະສັດນັ້ນກໍໄດ້ເຮັດຫຍັງດ້ວຍ।

Verse 6

श्रीवराह उवाच । प्रत्यागतं ऋषिं दृष्ट्वा भद्राश्वः श्वेतवाहनः । वरासनगतं दृष्ट्वा कृत्वा पूजां विशेषतः । अपृच्छन् मोक्षधर्माख्यं प्रश्नं सकलधारिणि ॥ ५१.६ ॥

ສຣີວະຣາຫະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນຣິສິຜູ້ກັບຄືນມາ ພະດຣາສະວະ—ຜູ້ມີພາຫະນະສີຂາວ—ໄດ້ເຫັນທ່ານນັ່ງຢູ່ເທິງອາສນະອັນປະເສີດ; ເມື່ອໄດ້ບູຊາຄາລະວະເປັນພິເສດແລ້ວ ຈຶ່ງຖາມຄຳຖາມທີ່ເອີ້ນວ່າ “ໂມກສະທັມມະ” ຄື ທັມມະແຫ່ງການຫຼຸດພົ້ນ, ໂອ ຜູ້ຄ້ຳຈຸນທຸກສິ່ງ।

Verse 7

भद्राश्व उवाच । भगवन् कर्मणा केन छिद्यते भवसंसृतिः । किं वा कृत्वा न शोचन्ति मूर्तामूर्तोपपत्तिषु ॥ ५१.७ ॥

ພະດຣາສະວະ ກ່າວວ່າ: “ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເຈົ້າຜູ້ປະເສີດ, ດ້ວຍກຳການແບບໃດ ຈຶ່ງຕັດຂາດວົງຈອນແຫ່ງສັງສາຣະໄດ້? ຫຼືເຮັດຫຍັງແລ້ວ ສັດທັງຫຼາຍຈຶ່ງບໍ່ໂສກເສົ້າ ໃນການເກີດເປັນຮູບ ແລະອະຮູບ?”

Verse 8

अगस्त्य उवाच । शृणु राजन् कथां दिव्यां दूरासन्नव्यवस्थिताम् । दृश्यादृश्यविभागोत्थां समाहितमना नृप ॥ ५१.८ ॥

ອະກັດສະຕະຍະ ກ່າວວ່າ: “ຟັງເຖີດ ໂອ ກະສັດ, ເລື່ອງລາວອັນທິບພະ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ທັງໄກແລະໃກ້, ເກີດຈາກການແບ່ງແຍກລະຫວ່າງສິ່ງທີ່ເຫັນ ແລະສິ່ງທີ່ບໍ່ເຫັນ. ຈົ່ງຕັ້ງໃຈໃຫ້ໝັ້ນ ໂອ ຜູ້ປົກຄອງ.”

Verse 9

नाहो न रात्रिर्न दिशोऽदिशश्च न द्यौर्न देवा न दिनं न सूर्यः । तस्मिन् काले पशुपालेति राजा स पालयामास पशूननेकान् ॥ ५१.९ ॥

ບໍ່ມີທັງກາງວັນທັງກາງຄືນ, ບໍ່ມີທິດ ຫຼື ທິດຍ່ອຍ; ບໍ່ມີຟ້າ, ບໍ່ມີເທວະ, ບໍ່ມີເວລາກາງວັນ ແລະ ບໍ່ມີພຣະອາທິດ. ໃນການນັ້ນ ກະສັດນາມ ປະສຸປາລະ ໄດ້ປົກປ້ອງຝູງສັດຫຼາຍຝູງ។

Verse 10

तान् पालयन् स कदाचिद् दिदृक्षुः पूर्वं समुद्रं च जगाम तूर्णम् । अनन्तपारस्य महोदधेस्तु तीरे वनं तत्र वसन्ति सर्पाः ॥ ५१.१० ॥

ໃນຂະນະທີ່ທ່ານປົກປ້ອງພວກມັນ ຄັ້ງໜຶ່ງພຣະອົງປາດຖະໜາຈະເຫັນທະເລທາງຕາເວັນອອກ ແລະໄດ້ໄປຢ່າງຮວດເລັວ. ທີ່ຝັ່ງຂອງມະຫາສະໝຸດອັນກວ້າງໃຫຍ່ ທີ່ຂອບໄກບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ ມີປ່າໜຶ່ງ; ທີ່ນັ້ນງູອາໄສຢູ່.

Verse 11

अष्टौ द्रुमाः कामवहा नदी च तुर्यक् चोर्ध्वं बभ्रमुस्तत्र चान्ये । पञ्च प्रधानाः पुरुषास्तथैकां स्त्रियं बिभ्रते तेजसा दीप्यमानाम् ॥ ५१.११ ॥

ທີ່ນັ້ນມີຕົ້ນໄມ້ບັນດານພອນ 8 ຕົ້ນ, ມີແມ່ນ້ຳໜຶ່ງ, ແລະສັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວໃນວິທີທີ່ສີ່, ພ້ອມທັງອື່ນໆທີ່ເຄື່ອນຂຶ້ນເທິງ—ພວກເຂົາພາກັນພະເນຈອນຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ແລະປຸຣຸສະຜູ້ເປັນຫຼັກ 5 ອົງ ກໍຊ່ວຍຄ້ຳຈຸນນາງຜູ້ດຽວ ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍເຕຊະ.

Verse 12

सा अपि स्त्री स्वे वक्षसि धारयन्ती सहस्रसूर्यप्रतिमं विशालम् । तस्याधरस्त्रिर्विकारस्त्रिवर्ण-स्तं राजानं पश्य परिभ्रमन्तम् ॥ ५१.१२ ॥

ນາງຜູ້ນັ້ນກໍຖືກັບອົກຂອງນາງເອງ ສິ່ງໜຶ່ງອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ດຸດດັ່ງພຣະອາທິດນັບພັນ. ຈົ່ງເບິ່ງກະສັດຜູ້ນັ້ນ ຜູ້ມີຮິມຝີປາກລຸ່ມປ່ຽນແປງສາມປະການ ແລະມີສີສາມຢ່າງ ໃນຂະນະທີ່ພຣະອົງພະເນຈອນໄປມາ.

Verse 13

तूष्णीम्भूता मृतकल्पा इवासन् नृपोऽप्यसौ तद्वनं संविवेश । तस्मिन् प्रविष्टे सर्व एते विविशु-र्भयादैक्यं गतवन्तः क्षणेन ॥ ५१.१३ ॥

ພວກເຂົາກາຍເປັນຄົນນິ່ງງຽບ ດຸດດັ່ງຄົນຕາຍ. ກະສັດຜູ້ນັ້ນກໍເຂົ້າໄປໃນປ່ານັ້ນ. ເມື່ອພຣະອົງເຂົ້າໄປແລ້ວ ພວກເຂົາທັງໝົດກໍເຂົ້າຕາມ—ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານ ພວກເຂົາກໍກາຍເປັນອັນດຽວກັນໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ.

Verse 14

तैः सर्पैः स नृपो दुर्विनीतैः संवेष्टितो दस्युभिश्चिन्तयानः । कथं चैतेन भविष्यन्ति येन कथं चैते संसृताः सम्भवेयुः ॥ ५१.१४ ॥

ຖືກງູທີ່ບໍ່ມີວິໄນ ແລະ ໂຈນປົດລ້ອມຫຸ້ມຫໍ້ ພະຣາຊານັ້ນຄິດຕອງດ້ວຍຄວາມກັງວົນວ່າ: «ໂດຍເພາະຜູ້ນັ້ນ ພວກນີ້ຈະຢູ່ລອດໄດ້ແນວໃດ? ແລະຜູ້ທີ່ຕິດພັນໃນວົງຈອນສັງສາຣາ ຈະໄດ້ຜົນດີແນວໃດ?»

Verse 15

एवं राज्ञश्चिन्तयतस्त्रिवर्णः पुरुषः परः । श्वेतं रक्तं तथा कृष्णं त्रिवर्णं धारयन्नरः ॥ ५१.१५ ॥

ເມື່ອພະຣາຊາກຳລັງຄິດຕອງຢູ່ດັ່ງນັ້ນ ບຸກຄົນຜູ້ສູງສຸດຜູ້ມີສາມສີກໍປາກົດ—ເປັນຊາຍຜູ້ຖືສາມສີ: ຂາວ, ແດງ, ແລະ ດຳ.

Verse 16

सा संज्ञां कृतवान् मह्यमपरोऽथ क्व यास्यसि । एवं तस्य ब्रुवाणस्य महन्नाम व्यजायत ॥ ५१.१६ ॥

«ນາງໄດ້ກຳນົດນາມໃຫ້ຂ້ອຍແລ້ວ; ແຕ່ບັດນີ້ ອີກຜູ້ໜຶ່ງຈະໄປໃສ?» ເມື່ອລາວເວົ້າດັ່ງນັ້ນ ນາມອັນຍິ່ງໃຫຍ່ກໍປາກົດຂຶ້ນ.

Verse 17

तेनापि राजा संवृतः स बुध्यस्वेति चाब्रवीत् । एवमुक्ते ततः स्त्री तु तं राजानं रुरोध ह ॥ ५१.१७ ॥

ໂດຍເຫດນັ້ນເອງ ພະຣາຊາກໍຖືກຫ້າມໄວ້ ແລະລາວເວົ້າວ່າ «ຈົ່ງຮູ້ແຈ້ງ»। ເມື່ອເວົ້າແລ້ວ ນາງຜູ້ຍິງນັ້ນກໍກັ້ນພະຣາຊາໄວ້ແທ້.

Verse 18

मायाततं तं मा भैष्ट ततोऽन्यः पुरुषो नृपम् । संवेष्ट्य स्थितवान् वीरस्ततः सर्वेश्वरेश्वरः ॥ ५१.१८ ॥

«ຢ່າຢ້ານສິ່ງທີ່ມາຍາໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍໄວ້»। ຈາກນັ້ນ ບຸກຄົນອີກຜູ້ໜຶ່ງ—ອົງພຣະຜູ້ກ້າຫານ ຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າເໜືອຈອມເຈົ້າທັງປວງ—ໄດ້ຢືນຢູ່ ໂດຍຫໍ້ຫຸ້ມປົກປ້ອງພະຣາຊາ.

Verse 19

ततोऽन्ये पञ्च पुरुषा आगत्य नृपसत्तमम् । संविष्ट्य संस्थिताः सर्वे ततो राजा विरोधितः ॥ ५१.१९ ॥

ຕໍ່ມາ ຊາຍອີກຫ້າຄົນໄດ້ມາຫາພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ; ເຂົ້າໄປ ແລະນັ່ງປະຈໍາທີ່ ຈາກນັ້ນທຸກຄົນຢືນຮ່ວມກັນ—ດັ່ງນັ້ນພະຣາຊາຈຶ່ງຖືກຄັດຄ້ານ।

Verse 20

रुद्धे राजनि ते सर्वे एकीभूतास्तु दस्यवः । मथितुं शस्त्रमादाय लीना अन्योन्यं ततो भयात् ॥ ५१.२० ॥

ເມື່ອພະຣາຊາຖືກກັ້ນໄວ້ ພວກໂຈນທັງໝົດນັ້ນກໍຮ່ວມເປັນໜຶ່ງ; ຖືອາວຸດເພື່ອຈະຟັນຕີ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ຈຶ່ງຫຼົບຊ່ອນປະປົນກັນໄປມາ।

Verse 21

तैर्लीनैर्नृपतेर्वेश्म बभौ परमशोभनम् । अन्येषामपि पापानां कोटिः साग्राभवन्नृप ॥ ५१.२१ ॥

ເມື່ອສິ່ງນັ້ນ (ບາບ) ລະລາຍຫາຍໄປ ພະຣາຊວັງຂອງພະຣາຊາກໍງາມສະຫງ່າຢ່າງຍິ່ງ; ແລະ ໂອ ພະຣາຊາ, ບາບອື່ນໆແມ່ນກະທັ້ງໜຶ່ງໂກດິ ກໍຖືກກໍາຈັດໄປພ້ອມສ່ວນທີ່ເຫຼືອ.

Verse 22

गृहे भूसलिलं वह्निः सुखशीतश्च मारुतः । सावकाशानि शुभ्राणि पञ्चैकॊनगुणानि च ॥ ५१.२२ ॥

ໃນເຮືອນນັ້ນມີ ດິນ ແລະ ນ້ຳ, ໄຟ, ແລະ ລົມທີ່ສຸກສະບາຍເຢັນ; ຍັງມີຊ່ອງວ່າງອັນມົງຄຸນ ຂາວບໍລິສຸດ ອັນສຳພັນກັບ ākāśa—ດັ່ງນັ້ນຄຸນລັກສະນະຖືກນັບເປັນຫ້າ ແລະຍັງມີການນັບເພີ່ມອີກແບບ “ຫ້າລົດໜຶ່ງ”.

Verse 23

एकैव तेषां सुचिरं संवेष्ट्यासज्यसंस्थिता । एवं स पशुपालोऽसौ कृतवानञ्जसा नृप ॥ ५१.२३ ॥

ນາງຜູ້ດຽວໄດ້ເກາະກ່ຽວຢ່າງແນ່ນຫນາ ແລະຢູ່ຜູກພັນກັບພວກນັ້ນດົນນານ. ດັ່ງນັ້ນ ຄົນລ້ຽງງົວນັ້ນໄດ້ສໍາເລັດການນັ້ນຢ່າງງ່າຍດາຍ, ໂອ ພະຣາຊາ.

Verse 24

तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा रूपं च नृपतेर्मृधे । त्रिवर्णः पुरुषो राजन्नब्रवीद्राजसत्तमम् ॥ ५१.२४ ॥

ເມື່ອເຫັນຄວາມຄ່ອງແຄ່ວ ແລະ ຮູບພະອົງຂອງພະຣາຊາໃນສົງຄາມ ບຸລຸດຜູ້ມີສີສາມສີ ໂອ ພະຣາຊາ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ।

Verse 25

त्वत्पुत्रोऽस्मि महाराज ब्रूहि किं करवाणि ते । अस्माभिर्बन्धुमिच्छद्भिर्भवन्तं निश्चयः कृतः ॥ ५१.२५ ॥

“ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ຂ້າພະອົງເປັນພະຣາຊະບຸດຂອງພະອົງ; ຂໍພະອົງຈົ່ງບອກວ່າ ຂ້າພະອົງຄວນເຮັດສິ່ງໃດເພື່ອພະອົງ? ພວກເຮົາຜູ້ໃຝ່ຫາຍາດພີ່ນ້ອງ ໄດ້ຕັດສິນໃຈເລືອກພະອົງແລ້ວ.”

Verse 26

यदि नाम कृताः सर्वे वयं देव पराजिताः । एवमेव शरीरेषु लीनास्तिष्ठाम पार्थिव ॥ ५१.२६ ॥

“ແມ່ນແຕ່ ໂອ ພະເທວະ, ຖ້າພວກເຮົາທັງໝົດຖືກປາລາຊິດແລ້ວ ກໍໃຫ້ເປັນໄປຕາມນັ້ນ; ໂອ ພະຣາຊາ, ພວກເຮົາຈະຢູ່ສະຖິດ ໂດຍຫຼວມລົງໃນຮ່າງກາຍທັງຫຼາຍ ຢ່າງນັ້ນເອງ.”

Verse 27

मर्य्येके तव पुत्रत्वं गते सर्वेषु सम्भवः । एवमुक्तस्ततो राजा तं नरं पुनरब्रवीत् ॥ ५१.२७ ॥

“ບາງພວກແທ້ໆໄດ້ບັນລຸຄວາມເປັນພະຣາຊະບຸດຂອງພະອົງ; ແລະເມື່ອສະພາບນັ້ນຜ່ານພົ້ນໄປໃນທຸກຜູ້ ກໍຍັງມີຄວາມເປັນໄປໄດ້ແຫ່ງການເກີດໃໝ່.” ເມື່ອກ່າວຢ່າງນັ້ນແລ້ວ ພະຣາຊາຈຶ່ງກ່າວກັບຊາຍນັ້ນອີກຄັ້ງ।

Verse 28

पुत्रो भवति मे कर्त्ता अन्येषामपि सत्तम । युष्मत्सुखैर्नरैर्भावैर्नाहं लिप्ये कदाचन ॥ ५१.२८ ॥

“ບຸດຂອງເຮົາເປັນຜູ້ກະທຳກິດ ແມ່ນແຕ່ເພື່ອຜູ້ອື່ນດ້ວຍ, ໂອ ຜູ້ປະເສີດ; ແຕ່ເຮົາບໍ່ເຄີຍຖືກເປື້ອນເປັນມົນທິນໃນເວລາໃດໆ ໂດຍອາການແລະສະພາບຂອງມະນຸດທີ່ເກີດຈາກຄວາມສຸກຂອງພວກເຈົ້າ.”

Verse 29

एवमुक्त्वा स नृपतिस्तमात्मजमथाकरॊत् । तैर्विमुक्तः स्वयं तेषां मध्ये स विरराम ह ॥ ५१.२९ ॥

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພະຣາຊາກໍໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ພະຣາຊະບຸດຂອງພະອົງ. ເມື່ອຖືກພວກເຂົາປ່ອຍພົ້ນ ພະອົງກໍພັກສະຫງົບຢູ່ກາງພວກເຂົາ.