Adhyaya 34: Account of the Origin of the Ancestors (Pitṛs) and the Regulations for Śrāddha Offerings
Pitṛ-saṃbhava-kathanaṃ śrāddha-vidhiś ca
Ritual-Manual (Śrāddha / Pitṛ-tarpaṇa) with Cosmogonic Framing
ໃນບົດສົນທະນາແນວສອນທາງທຳຂອງວຣາຫະປຸຣານະ (ວຣາຫະສອນພຣະປຣຶຖວີ) ອັດທະຍາຍນີ້ອະທິບາຍກຳເນີດ ແລະ ການແບ່ງປະເພດຂອງພິຕຣ (ບັນພະບຸລຸດ) ແລ້ວນຳເລື່ອງກຳເນີດນັ້ນມາກຳນົດເປັນຕາຕະລາງພິທີຊຣາດທະ. ພຣະພຣະຫມາຜູ້ປາຖະໜາສ້າງໂລກ ເຂົ້າສູ່ສະມາທິ/ຕະປະສະຍາອັນແນ່ນອນ; ຈາກພຣະວະກາຍເກີດສັດຕະວະສີຄວັນ ຮ້ອງວ່າ “pibāma” ແລະ ປາຖະໜາ “surā/soma” ພະຍາຍາມຂຶ້ນສູ່ເທິງ. ພຣະພຣະຫມາຈຶ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນພິຕຣສຳລັບຄະຫັດຖະ ແລະ ແຍກກຸ່ມເຊັ່ນ ນັນດີມຸຂະພິຕຣ ທີ່ນັບຖືໃນ vṛddhi-śrāddha. ຕໍ່ມາກຳນົດວິທີ tarpaṇa/arcana ແຕກຕ່າງຕາມຖານະ—agnihotrin, kṣatriya, vaiśya, śūdra ແລະ anāhitāgni. ທ້າຍສຸດກຳນົດວັນອະມາວາສະຍາເປັນວັນຫຼັກໃນການຖວາຍດ້ວຍ kuśa, tila ແລະ ນ້ຳ ພ້ອມສັນຍາຜົນບຸນ: ອາຍຸຍືນ, ຊື່ສຽງ, ຊັບສິນ, ບຸດຫຼານ ແລະ ວິຊາຄວາມຮູ້.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 34
Verse 1
महातपा उवाच । पितॄणां सम्भवं राजन् कथ्यमानं निबोध मे । पूर्वं प्रजापतिब्रह्मा सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः ॥ ३४.१ ॥
ມະຫາຕະປາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຈົ່ງຮັບຮູ້ຈາກຂ້າ ເລື່ອງລາວທີ່ກໍາລັງຖືກເລົ່າ ກ່ຽວກັບກໍາເນີດຂອງ ປິຕຣະ (Pitṛs). ໃນການກ່ອນ ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເປັນ ປຣະຊາປະຕິ ປາດຖະນາຈະສ້າງສັດຫຼາກຫຼາຍ»។
Verse 2
एकाग्रमनसा सर्वास्तन्मात्रा मनसा बहिः । कृत्वा परमकं ब्रह्म ध्यायन् सर्गेप्सुरुच्छकैः ॥ ३४.२ ॥
ດ້ວຍໃຈທີ່ຈົດຈໍ່ເປັນອັນດຽວ ພຣະອົງໄດ້ຈັດວາງອົງປະກອບລະອຽດ (tanmātra) ທັງປວງໃຫ້ອອກໄປພາຍນອກດ້ວຍໃຈ ແລ້ວຈຶ່ງເພ່ງສະມາທິໃນ ພຣະພຣະຫມັນອັນສູງສຸດ ໂດຍປາດຖະນາຈະໃຫ້ເກີດການສ້າງສັນ ໃນພາວະອັນສູງສົ່ງ।
Verse 3
तस्यात्मनि तदा योगं गतस्य परमेष्ठिनः । तन्मात्रा निर्ययुर्देहाद् धूमवर्णाकृतित्विषः ॥ ३४.३ ॥
ໃນເວລານັ້ນ ພຣະປະຣະເມດຖິນ ເຂົ້າສູ່ການດູດຊຶມໂຍຄະພາຍໃນຕົນ; ຕັນມາດຣາ (ອົງປະກອບລະອຽດ) ໄຫຼອອກຈາກກາຍ ມີສີ ຮູບ ແລະປະກາຍຄ້າຍຄວັນ.
Verse 4
पिबाम इति भाषन्तः सुरान् सोम इति स्म ह । ऊर्ध्वं जिगमिषन्तो वै वियत्संस्थास्तपस्विनः ॥ ३४.४ ॥
ພວກເຂົາເວົ້າວ່າ “ຂໍໃຫ້ພວກເຮົາດື່ມ” ແລະເອີ້ນສຸຣາວ່າ “ໂສມະ” ແທ້ໆ; ນັກຕະປະສະວິນຜູ້ສະຖິດໃນຟ້າ ມີໃຈມຸ່ງຈະຂຶ້ນສູ່ເທິງ.
Verse 5
तान्दृष्ट्वा सहसा ब्रह्मा तिर्यक्संस्थान उन्मुखान् । भवन्तः पितरः सन्तु सर्वेषां गृहमेधिनाम् ॥ ३४.५ ॥
ເມື່ອພຣະພຣະຫມາເຫັນພວກເຂົາຢ່າງກະທັນຫັນ—ຫັນໜ້າຂຶ້ນເທິງ ແລະມີຮູບກາຍຕັ້ງຂວາງ—ຈຶ່ງກ່າວວ່າ: “ຂໍໃຫ້ພວກເຈົ້າເປັນພິຕຣະ (ບັນພະບຸລຸດ) ສໍາລັບຄົນຄອບຄົວທັງປວງ.”
Verse 6
ऊर्ध्ववक्त्रास्तु ये तत्र ते नान्दीमुखसंज्ञिताः । वृद्धिश्राद्धेषु सततं पूज्या श्रुतिविधानतः ॥ ३४.६ ॥
ຜູ້ທີ່ຢູ່ທີ່ນັ້ນມີໃບໜ້າຫັນຂຶ້ນເທິງ ເອີ້ນວ່າ “ນານດີມຸຂະ”। ໃນພິທີ ວຶດທິ-ສຣາດທະ (ສຣາດທະໃນວາລະເພີ່ມພູນມົງຄຸນ) ພວກເຂົາຄວນໄດ້ຮັບການບູຊາຢ່າງສະເໝີ ຕາມຂໍ້ບັນຍັດແຫ່ງສຣຸຕິ.
Verse 7
अग्निं पुरस्कृतो यैस्तु ते द्विजा अग्निहोत्रिणः । नित्यैर्नैमित्तिकैः काम्यैः पार्वणैस्तर्पयन्तु तान् ॥ ३४.७ ॥
ແຕ່ບັນດາທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ຜູ້ວາງໄຟສັກສິດໄວ້ເປັນຫົວໜ້າ—ຜູ້ຮັກສາອັກນິໂຫຕຣະ—ຄວນເຮັດການຕັຣປະນະໃຫ້ພິຕຣະເຫຼົ່ານັ້ນພໍໃຈ ດ້ວຍພິທີນິດ (ປະຈໍາວັນ), ນິມິດຕິກ (ຕາມໂອກາດ), ກາມຍະ (ຕາມຄວາມປາດຖະໜາ) ແລະການຖວາຍປາຣະວະນະ (pārvana).
Verse 8
बहिःप्रवरणा ये च क्षत्रियास्तर्पयन्तु तान् । आज्यं पिबन्ति ये चात्र तानर्चयन्तु विषः सदा ॥ ३४.८ ॥
ກະສັດຕະຣິຍະທີ່ເອີ້ນວ່າ «ບາຫິຫ-ປຣະວະຣະນະ» ຄວນເຮັດໃຫ້ທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນພໍໃຈດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາ; ແລະໃນກໍລະນີນີ້ ປະຊາຊົນທົ່ວໄປ (ວິສະ) ຄວນນົບນ້ອມຕໍ່ຜູ້ທີ່ດື່ມອາຊຍ (ເນີຍໃສ) ຢ່າງສະເໝີ.
Verse 9
ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञाताः शूद्राः स्वपितॄणामतः । तानेवार्चयतां सम्यग्विधिमन्त्रबहिष्कृताः ॥ ३४.९ ॥
ຊູດຣະເມື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພຣາຫມະນະ ອາດບູຊາເນື່ອງດ້ວຍປິຕຣຶ (ບັນພະບຸລຸດ) ຂອງຕົນ; ຂໍໃຫ້ເຂົາເຈົ້າບູຊາທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນໃຫ້ຖືກຕ້ອງ—ແມ່ນແຕ່ຖືກຍົກເວັ້ນຈາກພິທີການທາງການ ແລະມັນຕຣະເວດະ.
Verse 10
anAhitAgnayo ye cha brahmakShatravisho narAH | svakAlinaste.archayantu lokAgnipurataH sadA || 34.10 ||
ຜູ້ຄົນ—ພຣາຫມະນະ, ກະສັດຕະຣິຍະ, ແລະ ວິສະ—ຜູ້ທີ່ບໍ່ໄດ້ຕັ້ງໄຟບູຊາ (anāhita-agni) ຄວນບູຊາຕາມເວລາອັນຄວນຂອງຕົນ ໂດຍສະເໝີ ຢູ່ໜ້າໄຟໂລກ (lokāgni).
Verse 11
इत्येवं पूजिता यूयमिष्टान् कामान् प्रयच्छत । आयुः कीर्तिं धनं पुत्रान् विद्यामभिजनं स्मृतिम् ॥ ३४.११ ॥
“ເມື່ອທ່ານທັງຫຼາຍໄດ້ຮັບການບູຊາຢ່າງຖືກຕ້ອງແລ້ວ ຂໍໃຫ້ປະທານຄວາມປາຖະໜາທີ່ປະສົງ—ອາຍຸ, ກຽດຊື່, ຊັບສິນ, ບຸດ, ວິຊາ, ຊາດຕະກູນສູງ, ແລະຄວາມຈື່ຈຳອັນດີ” ເຊັ່ນນັ້ນ.
Verse 12
इत्युक्त्वा तु तदा ब्रह्मा तेषां पन्थानमाकरॊत् । दक्षिणायनसंज्ञं तु पितॄणां च पितामहः ॥ ३४.१२ ॥
ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ໃນເວລານັ້ນ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ໄດ້ຈັດຕັ້ງເສັ້ນທາງຂອງພວກເຂົາ—ເສັ້ນທາງທີ່ເອີ້ນວ່າ ດັກຊິນາຍະນ (Dakṣiṇāyana); ແລະ ພິຕາມະຫະ (ປູ່ໃຫຍ່) ໄດ້ກຳນົດມັນໃຫ້ແກ່ປິຕຣຶ (ວິນຍານບັນພະບຸລຸດ).
Verse 13
तूष्णीं ससर्ज भूतानि तमूचुः पितरस्ततः । वृत्तिं नो देहि भगवन् यया विन्दामहे सुखम् ॥ ३४.१३ ॥
ດ້ວຍຄວາມນິ່ງສງົບ ພຣະອົງໄດ້ສ້າງສັດທັງຫຼາຍ. ແລ້ວພິຕຣະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນພຣະພາກ, ຂໍພຣະອົງປະທານວິທີດໍາລົງຊີວິດໃຫ້ພວກເຮົາ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ຮັບຄວາມສຸກ»។
Verse 14
ब्रह्मा उवाच । अमावास्यादिनं वोऽस्तु तस्यां कुशतिलोदकैः । तर्पिता मानुषैस्तृप्तिं परां गच्छथ नान्यथा ॥ ३४.१४ ॥
ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: «ໃຫ້ວັນອະມາວາສະຍາ (ວັນເດືອນດັບ) ເປັນວັນຂອງພວກເຈົ້າ; ໃນວັນນັ້ນ ເມື່ອມະນຸດທໍາການຕັຣປະນະ ດ້ວຍນ້ໍາມີຫຍ້າກຸຊະ ແລະ ງາ ພວກເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບຄວາມອິ່ມໃຈສູງສຸດ—ບໍ່ຢ່າງນັ້ນບໍ່ໄດ້»។
Verse 15
तिलाः देयास्तथैतस्यामुपोष्य पितृभक्तितः । परं तस्य सन्तुष्टा वरं यच्छत मा चिरम् ॥ ३४.१५ ॥
ໃນວັນນັ້ນອີກດ້ວຍ ຄວນໃຫ້ງາເປັນທານ; ແລະເມື່ອອົບໂພສ (ອົດອາຫານ) ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຕໍ່ພິຕຣະ ພວກພິຕຣະຈະພໍໃຈຢ່າງສູງສຸດ ແລະປະທານພອນໃຫ້ເຂົາໂດຍບໍ່ຊ້າ.
Frequently Asked Questions
The text frames ancestral rites as a normative duty of the gṛhamedhin (householder): by performing regulated tarpaṇa/arcana for the Pitṛs, society maintains intergenerational continuity and moral order. The instruction is reciprocal—proper remembrance and offering are portrayed as sustaining a stable human world (lineage, learning, reputation), which can be read as a social form of stewardship within the Varāha–Pṛthivī pedagogical horizon.
Amāvāsyā (new-moon day) is explicitly designated as the principal ritual day for the Pitṛs. The chapter also names dakṣiṇāyana as the Pitṛs’ path, functioning as a cosmological/seasonal marker associated with the southern course of the sun in classical Indian calendrical thought.
While it does not discuss landscapes directly, the chapter situates household ritual (use of water, kuśa grass, and tila) as a patterned practice that stabilizes community life across generations. In a Varāha–Pṛthivī framing, such regulated resource-use and remembrance functions as an early model of terrestrial balance: continuity of lineage and disciplined consumption are linked to orderly habitation on Earth rather than unchecked extraction or social disruption.
Brahmā (Prajāpati) is the central cosmogonic figure, presented as instituting the Pitṛs and their ritual pathway. The chapter also references culturally defined ritual identities—agnihotrin (maintainer of sacred fires), anāhitāgni (without established fires), and varṇa categories (brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, śūdra)—as the social lineages through which the rites are operationalized.