Adhyaya 167: The Glory of the Viśrānti Tīrtha and the Account of a Rākṣasa’s Liberation

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु देवि यथा संज्ञा विश्रान्तेः कीर्तिता पुरा ॥ राक्षसेन पुरा प्रोक्ता ब्राह्मणाय महात्मने ॥

ສຣີ ວະຣາຫະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ເທວີ, ຈົ່ງຟັງ ວ່ານາມ “ວິສຣານຕິ” ໄດ້ຖືກກ່າວຂານໃນອະດີດແນວໃດ; ໃນການກ່ອນ ຣາກສະສະໄດ້ກ່າວແກ່ ພຣາຫມະນຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່.

Verse 2

पृथिव्युवाच ॥ किमर्थं राक्षसेनोक्ता संज्ञा विश्रान्तिसंज्ञिता ॥ किमर्थं पृष्टवान्विप्रः सर्वं कथय मे प्रभो ॥

ພຣະນາງປຣິຖະວີກ່າວວ່າ: “ເປັນເຫດໃດ ຊື່ທີ່ຣາກຊະສະເວົ້າໄວ້ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ວິສຣານຕິ’ (ການພັກຜ່ອນ)? ແລະເປັນເຫດໃດ ພຣາຫມະນຈຶ່ງຖາມເຖິງມັນ? ຂໍພຣະອົງເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະອົງຟັງທັງໝົດ”

Verse 3

श्रीवराह उवाच ॥ उज्जयिन्यामभूद्विप्रः सदाचारविवर्जितः ॥ न स पूजयते देवान्न स साधून् नमस्यति ॥

ພຣະສີວຣາຫະກ່າວວ່າ: “ໃນເມືອງອຸຈຊະຍິນີ ມີພຣາຫມະນຜູ້ໜຶ່ງອາໄສຢູ່ ຜູ້ຂາດຄວາມປະພຶດອັນດີ. ລາວບໍ່ບູຊາເທວະທັງຫຼາຍ ແລະບໍ່ນົບນ້ອມຕໍ່ຜູ້ມີຄຸນທຳ”

Verse 4

पुण्यतीर्थं समासाद्य न च स्नानं करोति सः ॥ वेदवेदाङ्गरहितः परदाररतः सदा ॥

“ເຖິງແມ່ນຈະໄປຮອດຕີຣຖະອັນເປັນບຸນ ລາວກໍບໍ່ອາບນ້ຳຕາມພິທີ. ລາວຂາດຄວາມຮູ້ໃນເວດ ແລະເວດາງຄະ ແລະຫມົກມຸ່ນກັບເມຍຂອງຜູ້ອື່ນຢູ່ເສມອ”

Verse 5

सन्ध्ये द्वे शयने चैव नित्यं मूढः स तिष्ठति ॥ न स देवानुष्यान्श्च पितॄन् पूजयते सदा ॥

“ໃນເວລາສັນທະຍາສອງຍາມ ແລະເວລາເຂົ້ານອນ ລາວຢູ່ໃນຄວາມຫຼົງແລະຄວາມປະມາດເປັນນິດ. ລາວບໍ່ບູຊາເທວະ, ມະນຸດ, ຫຼືປິຕຣ (ບັນພະບຸລຸດ) ຢ່າງສະໝໍ້ເສມ”

Verse 6

पापाचाररतो नित्यं पापसङ्गः सुदुर्मतिः ॥ गार्हस्थ्यधर्ममाश्रित्य मोहितो वर्त्तते सदा ॥

“ລາວຫມົກມຸ່ນໃນການປະພຶດບາບເປັນນິດ ຄົບຄົນຊົ່ວ ແລະມີດຸນພິນິດອັນເລວຮ້າຍ. ໂດຍອ້າງ ‘ທຳຂອງຄົນຄອບຄົວ’ ເປັນທີ່ພຶ່ງ—ໃນຄວາມຫຼົງ—ລາວຈຶ່ງດຳລົງຊີວິດຢູ່ແບບນັ້ນເສມອ”

Verse 7

गार्हस्थ्यं सर्वधर्माणां श्रेष्ठमुक्तं स्वयम्भुवा ॥ यावन्ति जन्तवः सर्वे यथा गोः सर्वतः स्थिताः ॥

ສະວະຍັມພູ (ຜູ້ເກີດຂຶ້ນໂດຍຕົນເອງ) ໄດ້ປະກາດວ່າ ອາສຣົມຄະຫັດ (ຊີວິດເຮືອນ) ເປັນທຳອັນສູງສຸດໃນທຳທັງປວງ; ເຫມືອນສັດທັງຫມົດຕັ້ງຢູ່ໂດຍອາໄສໂຄຈາກທຸກດ້ານ।

Verse 8

यथा मातरमाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः ॥ एवं गार्हस्थ्यमाश्रित्य सर्वे जीवन्ति जन्तवः ॥

ເຫມືອນສັດທັງປວງດຳລົງຊີວິດໂດຍອາໄສແມ່ ຉັນໃດ ສັດທັງປວງກໍດຳລົງຊີວິດໂດຍອາໄສທຳແຫ່ງຄະຫັດ (ກະຫັດຖະ) ຉັນນັ້ນ।

Verse 9

ततः स चौर्यं कुर्वाणः पापैः सह नराधमः ॥ स च रात्रौ द्रवन् लोकान् लब्धोऽसौ राजरक्षिभिः ॥

ຕໍ່ມາ ຊາຍຊົ່ວຜູ້ນັ້ນ ກະທຳການລັກຂໂມຍຮ່ວມກັບພວກຄົນບາບ; ແລະໃນຍາມຄ່ຳຄືນໄດ້ຫນີຜ່ານຝູງຊົນ ແຕ່ຖືກທະຫານອາລັກຂອງກະສັດຈັບໄດ້।

Verse 10

अन्धकूपे स पतितो घोररूपोऽवसत्तदा ॥ कदाचिदथ कार्येषु महान्सार्थ उपागतः ॥

ລາວຕົກລົງໃນຫຼຸມບໍ່ມືດ ແລະຕໍ່ມາຢູ່ທີ່ນັ້ນໃນສະພາບນ່າສະພຶງກົວ. ຕໍ່ມາໃນການໜຶ່ງ ເນື່ອງດ້ວຍກິດທຸລະ ຂະບວນຄາຣາວານໃຫຍ່ໄດ້ມາຮອດ។

Verse 11

तेषां मध्ये द्विजः कश्चिद्रक्षां कृत्वा वसुन्धरे ॥ रक्षोघ्नेन च मन्त्रेण सर्वं सार्थं च रक्षति ॥

ໂອ ວະສຸນທະຣາ! ໃນພວກເຂົານັ້ນມີດວິຊະ (ພຣາຫມັນ) ຜູ້ໜຶ່ງໄດ້ປະກອບພິທີຄຸ້ມຄອງເທິງພື້ນດິນ; ແລະດ້ວຍມົນຕຣາຜູ້ປາບຣາກສະ ລາວໄດ້ປົກປ້ອງຂະບວນຄາຣາວານທັງໝົດ।

Verse 12

तत्रागत्य च रक्षस्तु ब्राह्मणं वाक्यमब्रवीत् ॥ राक्षस उवाच ॥ अहं दास्यामि ते विप्र यत्ते मनसि वर्तते ॥

ເມື່ອມາຮອດທີ່ນັ້ນ ຣາກສະໄດ້ກ່າວແກ່ພຣາຫມັນວ່າ: “ໂອ ວິປຣ! ສິ່ງໃດຢູ່ໃນໃຈທ່ານ ຂ້າຈະປະທານໃຫ້”

Verse 13

बहुकालेन संप्राप्तं भोजनं च यथेप्सितम् ॥ उत्तिष्ठ विप्र गच्छ त्वमन्यत्र शयनं कुरु ॥

“ຫຼັງຈາກເວລາດົນ ອາຫານທີ່ທ່ານປາດຖະນາໄດ້ມາແລ້ວ. ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ ໂອ ວິປຣ; ໄປບ່ອນອື່ນ ແລະນອນພັກທີ່ນັ້ນ”

Verse 14

येनाहं भक्षये सार्थं यावत्तृप्तिर्भवेन्मम ॥ राक्षसस्य वचः श्रुत्वा विप्रो वचनमब्रवीत् ॥

“—ເພື່ອໃຫ້ຂ້າກິນຄາຣາວານນີ້ຈົນກວ່າຄວາມຫິວຂອງຂ້າຈະອີ່ມ” ເມື່ອໄດ້ຍິນຄໍາຂອງຣາກສະ ວິປຣຈຶ່ງຕອບກັບ

Verse 15

एकः सार्थं प्रयातोऽहं नोत्सृजामि कथंचन ॥ तस्माद्राक्षस गच्छ त्वं सार्थं मम परिग्रहम् ॥

ວິປຣກ່າວວ່າ: “ຂ້າໄດ້ອອກເດີນທາງຮ່ວມກັບຄາຣາວານນີ້ເປັນອັນດຽວ; ຂ້າຈະບໍ່ລະທິ້ງເຂົາເດັດຂາດ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຣາກສະ ຈົ່ງມາ—ຈົ່ງເອົາຂ້າເປັນສ່ວນຂອງເຈົ້າ; ຄາຣາວານນີ້ຢູ່ໃນການຄຸ້ມຄອງຂອງຂ້າ”

Verse 16

निरीक्षितुं न शक्तोऽसि मम मन्त्रबलेन हि ॥ राक्षस उवाच ॥ मम भक्ष्ये हते विप्र दोषस्तव भविष्यति ॥

“ດ້ວຍພະລັງມົນຕຣາຂອງຂ້າ ເຈົ້າຍັງບໍ່ອາດແມ່ນແຕ່ຈ້ອງມອງຂ້າ” ຣາກສະກ່າວວ່າ: “ໂອ ວິປຣ, ຖ້າເຫຍື່ອຂອງຂ້າຖືກຂ້າ ຄວາມຜິດນັ້ນຈະຕົກແກ່ເຈົ້າ”

Verse 17

दयां कुरु त्वं विप्रर्षे भोजनं मम दीयताम् ॥ ततोऽपृच्छदसौ विप्रो राक्षसं दारुणं प्रति ॥

“ໂອ ພຣາຫມັນຣິສີຜູ້ປະເສີດ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເມດຕາ; ຂໍໃຫ້ອາຫານແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ.” ແລ້ວພຣາຫມັນນັ້ນຈຶ່ງຖາມຣາກສະຜູ້ດຸຮ້າຍ។

Verse 18

केन त्वं कर्मदोषेण राक्षसत्वमुपागतः ॥ ततश्च कथयामास कथावृत्तं पुरातनम् ॥

“ເຈົ້າໄດ້ກາຍເປັນຣາກສະເນື່ອງຈາກໂທດແຫ່ງກຳໃດ?” ແລ້ວເຂົາຈຶ່ງເລົ່າເລື່ອງເກົ່າແກ່ອັນເປັນບັນທຶກແຫ່ງເຫດການ।

Verse 19

तस्य दुःखेन संयुक्तो विप्रोऽसौ वाक्यमब्रवीत् ॥ विप्र उवाच ॥ मित्रत्वे वर्तसे रक्षस्तव दास्यामि किं वद ॥

ພຣາຫມັນນັ້ນຖືກກະທົບໃຈດ້ວຍຄວາມທຸກຂອງເຂົາ ແລ້ວກ່າວວ່າ: “ໂອ ຣາກສະ, ເຈົ້າຢູ່ໃນສາຍສຳພັນແຫ່ງມິດຕະພາບ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະຊ່ວຍເຈົ້າ. ຈົ່ງບອກ—ຕ້ອງການຫຍັງ?”

Verse 20

आत्मना चोपकारेण प्रियं किं करवाणि ते ॥ राक्षस उवाच ॥ ददासि यदि तद्विप्र यन्मे मनसि वर्तते ॥

“ດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມຂອງຂ້າພະເຈົ້າເອງ ແລະດ້ວຍການອຸປະການ ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດປະໂຫຍດອັນເປັນທີ່ຮັກແກ່ເຈົ້າຢ່າງໃດ?” ຣາກສະກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣາຫມັນ, ຖ້າເຈົ້າຈະໃຫ້ ຈົ່ງໃຫ້ສິ່ງທີ່ຢູ່ໃນໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.”

Verse 21

मथुरायां च यत्स्नातं कृतं विश्रान्तिसंज्ञके ॥ तच्च स्नानफलं देहि येन मुक्तिं व्रजाम्यहम् ॥

“ແລະການອາບນ້ຳອັນສັກສິດທີ່ເຈົ້າໄດ້ກະທຳໃນເມືອງມະຖຸຣາ ທີ່ສະຖານທີ່ຊື່ ‘ວິສຣານຕິ’—ຈົ່ງມອບຜົນແຫ່ງການອາບນ້ຳນັ້ນໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ ເພື່ອໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຖິງໂມກສະ.”

Verse 22

तेन दुःखेन संयुक्तो विप्रो वाक्यमथाब्रवीत् ॥ विप्र उवाच ॥ कथं जानासि रक्षस्त्वं तीर्थं विश्रान्तिसंज्ञकम् ॥

ດ້ວຍຄວາມໂສກນັ້ນ ພຣາຫມັນຈຶ່ງກ່າວວ່າ: “ໂອ້ ຣາກສະສາ, ເຈົ້າຮູ້ຈັກຕີຣຖະອັນສັກສິດຊື່ ‘ວິສຣານຕິ’ ໄດ້ແນວໃດ?”

Verse 23

कथं च संज्ञा तस्याभूत्कथय त्वं हि राक्षस ॥ राक्षस उवाच ॥ पुरी उज्जयिनी नाम्ना तस्यां वासो हि मे सदा ॥

“ແລ້ວມັນໄດ້ຊື່ນັ້ນມາແນວໃດ? ຈົ່ງເລົ່າມາ ໂອ້ ຣາກສະສາ.” ຣາກສະສາຕອບວ່າ: “ມີນະຄອນຊື່ ອຸຈຊະຍິນີ; ທີ່ນັ້ນແມ່ນທີ່ພັກອາໄສຂອງຂ້າມາແຕ່ເດີມ.”

Verse 24

कस्मिंश्चिदथ कालेन गतोऽहं विष्णुमन्दिरम् ॥ तस्याग्रे तिष्ठते विप्रो वाचको वेदपारगः ॥

ໃນການໜຶ່ງ ຂ້າໄດ້ໄປຍັງວິຫານຂອງພຣະວິສນຸ ໜ້າວິຫານນັ້ນມີພຣາຫມັນຜູ້ໜຶ່ງຢືນຢູ່—ເປັນຜູ້ອະທິບາຍທຳ ແລະຊໍານານໃນເວດະ

Verse 25

विश्रान्तितीर्थमाहात्म्यं श्रावयन्स दिने दिने ॥ तस्य श्रवणमात्रेण मम भक्तिर्हृदिस्थिता ॥

ມື້ແລ້ວມື້ເຂົາສວດເລົ່າມະຫາຕະມະຍະ ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງ ວິສຣານຕິ-ຕີຣຖະ ຢູ່ເລື້ອຍໆ ແຕ່ພຽງໄດ້ຟັງ ພັກຕິກໍເກີດຂຶ້ນ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນໃຈຂ້າ

Verse 26

सा संज्ञा च श्रुता तत्र विश्रान्तेश्च मयाऽनघ ॥ वासुदेवो महाबाहुर्जगत्स्वामी जनार्दनः ॥

ໂອ້ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ທີ່ນັ້ນຂ້າກໍໄດ້ຍິນຊື່ ‘ວິສຣານຕິ’ ເຊັ່ນກັນ ເນື່ອງຈາກ ວາສຸເທວະ—ຊະນາຣະດະນະ ຜູ້ມີແຂນອັນກ້າແຂງ ແລະເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂລກ—ກ່ຽວພັນກັບສະຖານທີ່ນັ້ນ

Verse 27

विश्रामं कुरुते तत्र तेन विश्रान्तिसंज्ञिता ॥ राक्षसस्य वचः श्रुत्वा विप्रो वचनमब्रवीत् ॥

ລາວພັກຜ່ອນຢູ່ທີ່ນັ້ນ; ເພາະສະນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ວິສຣານຕິ’។ ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຂອງຣາກສະ ພຣາຫມັນຈຶ່ງກ່າວຕອບ។

Verse 28

पलायमानः स परमन्धकूपेऽपतत्तदा ॥ मृतोऽसौ पतितस्तत्र राक्षसत्वमुपागतः ॥

ໃນຂະນະທີ່ກໍາລັງຫນີ ລາວໄດ້ຕົກລົງໃນບໍ່ນ້ໍາທີ່ມືດມົນຢ່າງຫນັກ. ຕົກຢູ່ທີ່ນັ້ນແລ້ວຕາຍ ແລະໄດ້ຮັບສະພາບເປັນຣາກສະ.

Verse 29

अनाचारादि हेतोश्च राक्षसत्वमुपागतः ॥ आत्मानं कथयामास विप्राग्रे स यथायथम् ॥

ແລະເນື່ອງຈາກເຫດຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ຄວາມປະພຶດບໍ່ຖືກທໍານຽມ (ອະນາຈາຣ) ເປັນຕົ້ນ ລາວຈຶ່ງໄດ້ຮັບສະພາບເປັນຣາກສະ. ຕໍ່ໜ້າພຣາຫມັນ ລາວໄດ້ເລົ່າເລື່ອງຂອງຕົນຕາມລໍາດັບດັ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ.

Verse 30

एकस्नानस्य हि फलं तव दत्तं च राक्षस ॥ विप्रे चेति उक्तमात्रे च मोक्षावासमवाप सः ॥

“ຜົນບຸນແຫ່ງການອາບນ້ໍາພິທີພຽງຄັ້ງດຽວ ໄດ້ຖືກປະທານໃຫ້ເຈົ້າແລ້ວ, ໂອ ຣາກສະ.” ເມື່ອພຣາຫມັນເວົ້າພຽງແຕ່ຄໍານີ້ ລາວກໍໄດ້ຮັບທີ່ພໍານັກແຫ່ງໂມກສະ.