Adhyaya 111: The Eulogy of Donating a Tawny (Kapilā) Cow
Kapilādhenudāna-māhātmya
Ritual-Manual (Dāna-vidhi and Phalaśruti) with Ethical-Discourse on bovine care
ໃນກອບການສອນລະຫວ່າງ ວະຣາຫະ–ປຣິຖະວີ ບົດນີ້ກ່າວສັນລະເສີນ “ກະປິລາເທນຸດານ” ຄືການຖວາຍ/ບໍລິຈາກ ງົວແມ່ສີກະປິລາ (ນ້ຳຕານອອກທອງ) ອັນມີບຸນຫຼາຍ. ກ່າວວ່າຄວນໃຫ້ງົວພ້ອມລູກງົວ ປະດັບເຄື່ອງປະດັບແລະແກ້ວມະນີ ຕາມວິທີພິທີ (ວິທານ) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແດ່ພຣາຫມັນ. ຕໍ່ມາລະບຸການປະພຶດບັກຕິປະຈຳວັນກັບງົວ ເຊັ່ນ ນົບນ້ຳທີ່ຢອດຈາກຫົວງົວ, ເດີນປະທັກສິນາ, ແລະອາບດ້ວຍນ້ຳປັດສະວະງົວ ເຊິ່ງກ່າວວ່າຊຳລະບາບທີ່ສະສົມມາຍາວນານ. ການໃຫ້ງົວກະປິລາ 1 ໂຕ ຖືກທຽບເທົ່າກັບການໃຫ້ງົວ 1,000 ໂຕ ແລະບຸນຍັງຄອບຄຸມການດູແລ—ຫວີຂົນ, ປົກປ້ອງ, ແລະໃຫ້ອາຫານແກ່ງົວທີ່ຫິວ. ມີການລາຍຊື່ປະເພດສີຂອງງົວ ແລະສະຫຼຸບວ່າ ຖວາຍແດ່ພຣາຫມັນແລ້ວໄດ້ທັງຄວາມສຸກໂລກີ ແລະ ໂມກສະ ພ້ອມເຊື່ອມດານກັບການອຸປະຖຳງົວເພື່ອຄວາມຜາສຸກຂອງແຜ່ນດິນ.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 111
Verse 1
अथ कपिलाधेनुदानमाहात्म्यम् ॥ होतॊवाच ॥ अथातः सम्प्रवक्ष्यामि कपिलां धेनुमुत्तमाम् ॥ यत्प्रदानान्नरो याति विष्णुलोकमनुत्तमम् ॥
ບັດນີ້ເລີ່ມກ່າວເຖິງມະຫິມາແຫ່ງການຖວາຍທານໂຄກະປິລາ (ໂຄສີທອງແດງ)។ ໂຫຕາກ່າວວ່າ: “ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍໂຄກະປິລາອັນປະເສີດ; ຜູ້ໃດຖວາຍນາງ ຍ່ອມໄປຮອດໂລກຂອງພຣະວິສນຸອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້।”
Verse 2
पूर्वोक्तेन विधानॆन दद्याद्धेनुं सवत्सकाम् ॥ सर्वालङ्कारसंयुक्तां सर्वरत्नसमन्विताम् ॥
ຕາມວິທີການທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນ ພຶງຖວາຍທານໂຄພ້ອມລູກໂຄ; ໃຫ້ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງອາພອນທັງປວງ ແລະພ້ອມດ້ວຍຮັດນະທຸກຊະນິດ।
Verse 3
कपिलायाः शिरो ग्रीवा सर्वतीर्थानि भामिनि ॥ पितामहनीयॊगाच्च निवसन्ति हि निश्चयः ॥
ໂອ ຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ໃນຫົວແລະຄໍຂອງໂຄກະປິລາ ມີຕີຣຖະ (ສະຖານທີ່ສັກສິດ) ທັງປວງສະຖິດຢູ່—ແນ່ນອນ—ຕາມບັນຍັດຂອງປິຕາມະຫະ (ພຣະພຣົມ)
Verse 4
प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कपिलागलमस्तकात् ॥ च्युतं तु भक्त्या पानीयं शिरसा वन्दते शुचिः ॥
ຜູ້ໃດຕື່ນຂຶ້ນຕອນເຊົ້າ ແລ້ວດ້ວຍພັກຕິ ນ້ອມສະຫວັດດີດ້ວຍສີສະ ຕໍ່ນ້ຳທີ່ດື່ມໄດ້ທີ່ຢອດລົງຈາກຄໍແລະຫົວຂອງໂຄກະປິລາ ໂດຍຮັກສາຄວາມບໍລິສຸດໃນວັດຕະ (ຍ່ອມໄດ້ບຸນ)
Verse 5
स तेन पुण्यतोयेन तत्क्षणाद्दग्धकिल्बिषः ॥ त्रिंशद्वर्षकृतं पापं दहत्यग्निरिवेन्धनम् ॥
ດ້ວຍນ້ຳບຸນອັນສັກສິດນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມມີມົນທິນຖືກເຜົາຜານໃນທັນທີ; ບາບທີ່ສະສົມມາສາມສິບປີ ຖືກເຜົາດັ່ງໄຟເຜົາເຊື້ອໄຟ
Verse 6
कल्यमुत्थाय यो मर्त्यः कुर्यात्तासां प्रदक्षिणम् ॥ प्रदक्षिणी कृता तेन पृथिवी स्याद्वसुन्धरे ॥
ຜູ້ໃດຕື່ນຂຶ້ນຍາມອະຮຸນ ແລ້ວເຮັດປະທັກສິນາວຽນຮອບ (ງົວເຫຼົ່ານັ້ນ) ໂອ ວະສຸນທະຣາ ກໍເສມືອນໄດ້ວຽນຮອບແຜ່ນດິນເອງ।
Verse 7
प्रदक्षिणेन चैकेन श्रद्धायुक्तेन तत्क्षणात् ॥ दशजन्मकृतं पापं तस्य नश्यत्यसंशयम् ॥
ແລະດ້ວຍການເຮັດປະທັກສິນາພຽງຄັ້ງດຽວ ດ້ວຍສັດທາ ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ບາບທີ່ສະສົມມາສິບຊາດຂອງຜູ້ນັ້ນຍ່ອມສິ້ນໄປ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ।
Verse 8
कपिलायास्तु मूत्रेण स्नायाच्चैव शुचिव्रतः । स गङ्गादिषु तीर्थेषु स्नातो भवति मानवः ॥
ຜູ້ຖືພຣະວຣະຕ໌ແຫ່ງຄວາມບໍລິສຸດ ຄວນອາບນ້ຳດ້ວຍນ້ຳປັດສະວະຂອງງົວກະປິລາ (ສີນ້ຳຕານແດງ) ດ້ວຍ; ຜູ້ນັ້ນເສມືອນໄດ້ອາບໃນທີຣຖະ ເຊັ່ນ ຄົງຄາ।
Verse 9
तेन स्नानेन चैकेन भावयुक्तेन वै नरः ॥ यावज्जीवकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः ॥
ແລະດ້ວຍການອາບນ້ຳພຽງຄັ້ງດຽວນັ້ນ ເມື່ອເຮັດດ້ວຍພາວະອັນຖືກຕ້ອງ ບຸກຄົນຍ່ອມພົ້ນຈາກບາບທີ່ເຮັດຕະຫຼອດຊີວິດ; ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ।
Verse 10
गवामस्थि ततोऽप्येतन्मृतगन्धेन दूषयेत् ॥ यावज्जिघ्रति तं गन्धं तावत्पुण्यैस्तु पूर्यते ॥
ແມ່ນແຕ່ກະດູກຂອງງົວກໍອາດຖືກເປື້ອນໂດຍກິ່ນສົບ; ແຕ່ຕາມເວລາທີ່ຜູ້ໃດດົມກິ່ນນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນກໍຖືກເຕີມເຕັມດ້ວຍບຸນ (ປຸນຍະ) ຕະຫຼອດເວລານັ້ນ।
Verse 11
गवां कण्डूयनं श्रेष्ठं तथा च परिपालनम् ॥ तुल्यं गोशतदानस्य भयरोगादिपालने ॥
ການຮັບໃຊ້ງົວທີ່ປະເສີດທີ່ສຸດ ແມ່ນຊ່ວຍບັນເທົາອາການຄັນ ແລະປົກປ້ອງດູແລລ້ຽງຮັກສາ; ການປົກປ້ອງຈາກຄວາມຢ້ານ, ໂລກໄພ ແລະອື່ນໆ ຖືກກ່າວວ່າເທົ່າກັບການຖວາຍທານງົວຮ້ອຍຕົວ.
Verse 12
तृणादिकानि यो दद्यात्क्षुधितेन गवाऽह्निकम् ॥ गोमेधस्य फलं दिव्यं लभते मानवोत्तमः ॥
ຜູ້ໃດໃຫ້ຫຍ້າ ແລະສິ່ງຄ້າຍກັນ ເປັນອາຫານປະຈໍາວັນແກ່ງົວທີ່ຫິວໂຫຍ, ໂອ ບຸລຸດຜູ້ປະເສີດ, ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຜົນບຸນອັນເທວະດາທີ່ເກີ່ຍວກັບຍັດຍະ «ໂກເມທ» (gomedha).
Verse 13
विमानैर्विविधैर्दिव्यैः कन्याभिरभितोऽर्पितैः ॥ सेव्यमानः सुगन्धैर्वै दीप्यमान इवाग्नयः ॥
ຜູ້ນັ້ນຖືກສັກກາລະດ້ວຍວິມານທິບຫຼາຍປະເພດ; ມີນາງກັນຍາທີ່ຖວາຍມາລ້ອມຮອບທຸກທິດ; ໄດ້ຮັບການປະຄົບປະງົມດ້ວຍກິ່ນຫອມ ແລະສ່ອງສະຫວ່າງດຸດໄຟທີ່ລຸກໂຊດ.
Verse 14
सुवर्णकपिला पूर्वं द्वितीया गौरपिङ्गला ॥ तृतीया चैव रक्ताक्षी चतुर्थी गुडपिङ्गला ॥
ຕົວທຳອິດແມ່ນ «ສຸວັນນະ-ກະປິລາ» ສີທອງອົມນ້ຳຕານ; ຕົວທີສອງແມ່ນ «ເກົາຣະ-ປິງກະລາ» ສີເຫຼືອງນ້ຳຕານ; ຕົວທີສາມແມ່ນ «ຣັກຕາກຊີ» ຕາແດງ; ຕົວທີສີ່ແມ່ນ «ກຸຑ-ປິງກະລາ» ສີນ້ຳຕານຄ້າຍນ້ຳອ້ອຍຂົ້ນ (ກຸຑ).
Verse 15
पञ्चमी बहुवर्णा स्यात्षष्ठी च श्वेतपिङ्गला ॥ सप्तमी श्वेतपिङ्गाक्षी त्वष्टमी कृष्णपिङ्गला ॥
ຕົວທີຫ້າຄວນເປັນ «ພະຫຸວັນນາ» ມີຫຼາຍສີ; ຕົວທີຫົກແມ່ນ «ສະເວຕະ-ປິງກະລາ» ຂາວອົມນ້ຳຕານ; ຕົວທີເຈັດແມ່ນ «ສະເວຕະ-ປິງກາກຊີ» ຕາຂາວອົມນ້ຳຕານ; ຕົວທີແປດແມ່ນ «ກຣິດສະນະ-ປິງກະລາ» ດຳອົມນ້ຳຕານ.
Verse 16
नवमी पाटला ज्ञेया दशमी पुच्छपिङ्गला ॥ एकादशी खुरश्वेता त्वेतासां सर्वलक्षणाः ॥
ອັນທີ 9 ພຶງຮູ້ວ່າເປັນ “ປາຏະລາ” ສີກຸຫຼາບ; ອັນທີ 10 ມີຫາງສີນ້ຳຕານທອງ; ອັນທີ 11 ມີກີບຕີນສີຂາວ—ນີ້ແມ່ນລັກສະນະຈຳແນກໂດຍສະຫຼຸບທັງໝົດ។
Verse 17
सर्वलक्षणसंयुक्ता सर्वालङ्कृतसुन्दरी ॥ ब्राह्मणाय प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिप्रदायिनी ॥
ນາງ (ງົວ) ຜູ້ປະກອບດ້ວຍລັກສະນະຄົບຖ້ວນ ແລະງາມດ້ວຍອາພອນທັງປວງ ພຶງຖວາຍເປັນທານແກ່ພຣາຫມັນ; ກ່າວກັນວ່າທານນີ້ໃຫ້ທັງ ພຸກຕິ (ຄວາມສຸກໂລກີຍ) ແລະ ມຸກຕິ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ)។
Verse 18
भुक्तिमुक्तिप्रदा तेषां विष्णुमार्गप्रदायिनी ॥
ສຳລັບເຂົາທັງຫຼາຍ ທານນີ້ໃຫ້ທັງພຸກຕິ ແລະ ມຸກຕິ ແລະຍັງຖືກກ່າວວ່າໃຫ້ “ວິສນຸມາກ” ຄືເສັ້ນທາງແຫ່ງພຣະວິສນຸ।
Verse 19
गोसहस्रं च यो दद्यादेकां वा कपिलां नरः ॥ सममेतत्पुरा प्राह ब्रह्मा लोकपितामहः ॥
ບໍ່ວ່າຊາຍຄົນໜຶ່ງຈະໃຫ້ທານງົວໜຶ່ງພັນຕົວ ຫຼືໃຫ້ພຽງງົວກະປິລາ (ສີນ້ຳຕານແດງ) ຕົວດຽວ—ທັງສອງຖືກກ່າວວ່າເທົ່າກັນ ດັ່ງທີ່ພຣະພຣົມາ ປິຕາມະຫະແຫ່ງໂລກ ໄດ້ປະກາດໄວ້ແຕ່ກ່ອນ।
Frequently Asked Questions
The text instructs that merit is generated not only through formal dāna (donation) but also through sustained go-sevā: protecting, grooming, and feeding cattle. This frames moral action as both ritual correctness (vidhāna) and practical care, presenting an ethics of responsibility toward living beings that indirectly supports terrestrial well-being (Pṛthivī-centered stewardship).
No tithi, nakṣatra, māsa, or seasonal timing is specified. The practices are presented as daily or situational actions (e.g., prātaḥ—morning rising; kalyam utthāya—rising at an auspicious time; feeding when cattle are hungry), indicating a routine discipline rather than calendar-fixed observance.
While not explicitly ecological in modern terms, the chapter valorizes protection and maintenance of cattle (paripālana, kaṇḍūyana, feeding), which implies a model of terrestrial balance: sustaining domesticated animals as part of agrarian life and resource cycles. In a Varāha–Pṛthivī interpretive frame, these prescriptions function as practical stewardship supporting the stability and productivity of the Earth.
The chapter references Brahmā as lokapitāmaha and invokes Pitāmaha-niyoga (assignment by the Grandfather figure) regarding sacred presences associated with the kapilā cow. No royal dynasties or administrative lineages are named in the provided passage.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.