Adhyaya 101: The Eulogy and Procedure of the ‘Rasadhenu’ (Sugarcane-Juice Cow) Donation
Rasadhenu-dāna-māhātmya
Ritual-Manual (Dāna-vidhi and Phalaśruti)
ໃນກອບການສອນລະຫວ່າງ ວະຣາຫະ–ປຣິຖະວີ ບົດນີ້ເປັນຄູ່ມືພິທີກຳ ທີ່ໂຫຕຣ (ຜູ້ປະກອບພິທີ) ກ່າວແກ່ພະຣາຊາ ວ່າດ້ວຍວິທີຖວາຍທານ “ຣະສະເທນຸ”। ອະທິບາຍການສ້າງຮູບ “ງົວ” ຈາກວັດຖຸພິທີ ໂດຍມີໝໍ້ນ້ຳອ້ອຍ (ikṣu-rasa) ເປັນໃຈກາງ ແລະມີລູກງົວຕາມສັດສ່ວນ; ກຳນົດການປະດັບເຊິ່ງໝາຍເຊັ່ນ ເຂົາຄຳ, ເຕົ້ານົມເຕັມດ້ວຍ ghee, ປາກແລະລີ້ນເຮັດດ້ວຍນ້ຳຕານ, ແຂ້ວຄ້າຍໝາກໄມ້, ຫຼັງທອງແດງ, ຕາຄ້າຍໄຂ່ມຸກ ແລະອື່ນໆ; ພ້ອມການວາງໂຄມໄຟ ແລະພາຊະນະງາ 4 ໃບຕາມທິດ. ເມື່ອສຳເລັດແລ້ວ ໃຫ້ຖວາຍແກ່ພຣາຫມັນຄອບຄົວຜູ້ຄວນ (śrotriya, kuṭumbin) ໂດຍຜູ້ໃຫ້ແລະຜູ້ຮັບຖືອຸປະວາສ. ຟະລະສຣຸຕິທ້າຍບົດກ່າວເຖິງການຊຳລະບາບ ແລະໄດ້ສະຖານະສູງຫຼັງມໍລະນະ ຊີ້ວ່າພິທີທີ່ເປັນລະບຽບຊ່ວຍຄ້ຳຈຸນທຳມະໃນໂລກ.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 101
Verse 1
अथ रसधेनुदानमाहात्म्यम् ॥ होतॊवाच ॥ रसधेनुविधानं ते कथयामि समासतः ॥ अनु्लिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशास्तरे
ບັດນີ້ເປັນການກ່າວເຖິງມະຫາຕະມະຍະ ຄືຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງການຖວາຍທານຣະສະເທນຸ। ໂຫຕຣຶກ່າວວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າໃຫ້ທ່ານຟັງໂດຍຫຍໍ້ເຖິງວິທີຣະສະເທນຸ—ເທິງພື້ນດິນທີ່ທາແລະຈັດການໄວ້ແລ້ວ ປູດ້ວຍໜັງກວາງດຳ (ກຣິສນາຊິນະ) ແລະຫຍ້າກຸສະເປັນອາສນະ”
Verse 2
रसस्य तु घटं राजन् सम्पूर्णं त्वैक्षवस्य तु ॥ तद्वत्ससङ्कल्पयेत्प्राज्ञश्चतुर्थांशेन वत्सकम् ॥
ໂອ ພະຣາຊາ ພຶງຈັດພາຊະນະໃຫ້ເຕັມດ້ວຍນ້ຳອ້ອຍ; ແລະຜູ້ຮູ້ພຶງປັ້ນລູກງົວໃຫ້ສອດຄ່ອງກັນ ໂດຍໃຊ້ມາດຕາສ່ວນໜຶ່ງໃນສີ່।
Verse 3
तुरीयांशेन वत्सं तु तत्पार्श्वे स्थापयेत्सुधीः ॥ इक्षुदण्डमयाः पादा रजतस्य खुरैर्युताः ॥
ໃຊ້ມາດຕາສ່ວນໜຶ່ງໃນສີ່ ຜູ້ຮູ້ພຶງວາງລູກງົວໄວ້ຂ້າງຄຽງ ຂາເຮັດດ້ວຍລຳອ້ອຍ ແລະຕິດກີບເງິນ
Verse 4
एवं कार्या रसैर्धेनुरिक्षुपादसमन्विता ।
ດັ່ງນີ້ພຶງສ້າງ ‘ງົວນ້ຳອ້ອຍ’ ດ້ວຍນ້ຳອ້ອຍ ແລະໃຫ້ມີຂາເຮັດຈາກອ້ອຍ
Verse 5
सुवर्णशृङ्गाभरणा वस्त्रपुच्छा घृतस्तनी ॥ पुष्पकम्बलसंयुक्ता शर्करामुखजिह्वका ॥
ພຶງປະດັບດ້ວຍເຂົາຄຳ ມີຫາງເປັນຜ້າ ມີເຕົ້ານົມເປັນເນີຍໃສ ມີຜ້າຫົ່ມດອກໄມ້ ແລະມີປາກກັບລິ້ນເຮັດດ້ວຍນ້ຳຕານ
Verse 6
दन्ताः फलमयास्तस्याः पृष्ठं ताम्रमयं शुभम् ॥ पुष्परोमां तु राजेन्द्र मुक्ताफलकृतेक्षणाम् ॥
ແຂ້ວຂອງມັນພຶງເຮັດດ້ວຍໝາກໄມ້ ແລະຫຼັງອັນເປັນມົງຄຸນພຶງເຮັດດ້ວຍທອງແດງ ໂອ ຈອມກະສັດ ‘ຂົນ’ ພຶງເປັນດອກໄມ້ ແລະຕາພຶງເຮັດຈາກໄຂ່ມຸກ
Verse 7
सप्तव्रीहिसमायुक्तां चतुर्दिक्षु च दीपिताम् ॥ सर्वोपस्करसयुक्तां सर्वगन्धादिवासिताम् ॥
ຄວນຈັດໃຫ້ປະກອບດ້ວຍເຂົ້າ/ທັນຍາຫານ 7 ຊະນິດ ໃຫ້ສະຫວ່າງໄສໃນສີ່ທິດ ພ້ອມດ້ວຍເຄື່ອງປະກອບຈໍາເປັນທັງປວງ ແລະອົບອວນດ້ວຍກິ່ນຫອມທຸກປະການເປັນຕົ້ນ।
Verse 8
चत्वारि तिलपात्राणि चतुर्दिक्षु निवेशयेत् ॥ सर्वलक्षणयुक्ताय श्रोत्रियाय कुटुम्बिने ॥
ພຶງວາງພາຊະນະໃສ່ງາ 4 ໃບໄວ້ໃນສີ່ທິດ ແລ້ວ(ຈຶ່ງຖວາຍ)ແກ່ຄະຫັດຜູ້ເປັນ śrotriya ຜູ້ມີຄຸນສົມບັດຄົບຖ້ວນທຸກປະການ।
Verse 9
रसधेनुः प्रदातव्या स्वर्गकामेन नित्यदा ॥ दाता स्वर्गमवाप्नोति सर्वपापविवर्जितः ॥
ຜູ້ປາຖະໜາສະຫວັນ ຄວນຖວາຍທານ ‘ຣະສະທະເຫນຸ’ ເປັນນິດ; ຜູ້ໃຫ້ທານຈະໄດ້ຮອດສະຫວັນ ໂດຍພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ।
Verse 10
दीयमानां तु पश्यन्ति ते च यान्ति परां गतिम् ॥ धेनुं च पूजयित्वाग्रे गन्धधूपस्रगादिभिः ॥
ຜູ້ໃດເຫັນໃນຂະນະທີ່ກໍາລັງຖວາຍທານ ຜູ້ນັ້ນກໍຈະໄດ້ໄປສູ່ຄະຕິອັນສູງສຸດເຊັ່ນກັນ। ແລະເມື່ອບູຊາໂຄກ່ອນ ດ້ວຍກິ່ນຫອມ ທູບ ພວງມາລາ ເປັນຕົ້ນ,
Verse 11
पूर्वोक्तैरेव मन्त्रैस्तु ततस्तां प्रार्थयेत्सुधीः ॥ प्रार्थनापूर्वकं भक्त्या द्विजाग्र्याय निवेदयेत् ॥
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາພຶງໃຊ້ມົນຕຣາທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ແລ້ວອະທິຖານພ້ອມຄໍາວິງວອນ; ແລະດ້ວຍພັກຕິທີ່ມີການອ້ອນວອນນໍາໜ້າ ພຶງນ້ອມນໍາໄປນິເວດນແກ່ທະວິຊະຜູ້ປະເສີດ (ພຣາຫມັນຜູ້ເລີດ)។
Verse 12
दशपूर्वान्परांश्चैव आत्मानं चैकविंशकम् ॥ प्रापयेत्परमं स्थानं स्वर्गान्नावर्त्तते पुनः ॥
ລາວຍ່ອມນໍາບັນພະບຸລຸດສິບຊົ່ວ ແລະຜູ້ທີ່ຈະມາພາຍຫຼັງດ້ວຍ ພ້ອມທັງຕົນເອງເປັນຄົນທີ່ຊາວເອັດ ໄປສູ່ສະຖານອັນສູງສຸດ; ເມື່ອໄດ້ຮອດສະຫວັນແລ້ວ ບໍ່ຫວນກັບອີກ.
Verse 13
एषा ते कथिता राजन् रसधेनुरनुत्तमा ॥ ददस्व च महाराज परं स्थानमवाप्नुहि ॥
ໂອ ພະຣາຊາ, ຂ້າໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ພະອົງແລ້ວ ກ່ຽວກັບ ‘ຣະສະເທນຸ’ ອັນຍອດຢ່າງຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ຈົ່ງຖວາຍທານນັ້ນ ແລະຈົ່ງບັນລຸສະຖານອັນສູງສຸດ.
Verse 14
य इदं पठते नित्यं शृणुयादथ भक्तितः ॥ सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोके महीयते ॥
ຜູ້ໃດອ່ານສວດນີ້ເປັນນິດ ຫຼືຟັງດ້ວຍຄວາມເຊື່ອມສັດທາ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ແລະໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນໃນໂລກຂອງພຣະວິດສະນຸ.
Verse 15
दाता च ग्राहकश्चैव एककालमभोजनः ॥ सोमपानफलं तस्य सर्वत्र तु फलं भवेत् ॥
ທັງຜູ້ໃຫ້ແລະຜູ້ຮັບ ເມື່ອຖືອຸປະວາສະ ງົດອາຫານເພີງໜຶ່ງເວລາກິນ ຍ່ອມໄດ້ຜົນເທົ່າກັບຜົນແຫ່ງການດື່ມໂສມ; ແລະກ່າວວ່າຜົນນັ້ນເກີດຂຶ້ນໃນທຸກກໍລະນີ.
Frequently Asked Questions
The passage frames disciplined giving (dāna) to a qualified recipient as a mechanism for moral self-regulation and social order: the text instructs constructing a ritually specified gift (rasadhenu) and offering it with reverence, presenting donation as a purificatory act (pāpa-vivarjana) that reinforces dharmic conduct.
No tithi, lunar month, nakṣatra, or seasonal marker is specified in the excerpt. The only timing-related observance stated is ekakāla-amabhojana (single-time eating/fasting) for both donor and recipient.
While it does not explicitly discuss ecology, the adhyāya implicitly links terrestrial stability (Pṛthivī’s well-being in the broader Varāha–Pṛthivī frame) to dharmic resource circulation: agricultural products (ikṣu-rasa, ghṛta, tila, phala, puṣpa, gandha) are ritualized and redistributed through regulated gifting, portraying orderly consumption and offering as a form of maintaining social-terrestrial equilibrium.
No genealogies or named historical lineages appear here. The only culturally specific roles invoked are the hotṛ (Vedic ritual priest) as narrator and a rājan (king) as addressee, with the intended recipient defined as a śrotriya kuṭumbin (learned brāhmaṇa householder).
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.