HomeUpanishadsYogatattvaVerse 18
Previous Verse
Next Verse

Verse 18

Yogatattva

ज्ञातं येन निजं रूपं कैवल्यं परमं पदम् । निष्कलं निर्मलं साक्षात् सच्चिदानन्दरूपकम् ॥

उत्पत्तिस्थितिसंहारस्फूर्तिज्ञानविवर्जितम् । एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तम् अथ योगं ब्रवीमि ते ॥

योगो हि बहुधा ब्रह्मन् भिद्यते व्यवहारतः । मन्त्रयोगो लयश्चैव हठोऽसौ राजयोगतः ॥१७-१९॥

ज्ञातम् येन निजम् रूपम् कैवल्यम् परमम् पदम् । निष्कलम् निर्मलम् साक्षात् सत्-चित्-आनन्द-रूपकम् ॥

उत्पत्ति-स्थिति-संहार-स्फूर्ति-ज्ञान-विवर्जितम् । एतत् ज्ञानम् इति प्रोक्तम् । अथ योगम् ब्रवीमि ते ॥

योगः हि बहुधा ब्रह्मन् भिद्यते व्यवहारतः । मन्त्र-योगः लयः च एव । हठः असौ राज-योगतः ॥१७-१९॥

jñātaṃ yena nijaṃ rūpaṃ kaivalyaṃ paramaṃ padam | niṣkalaṃ nirmalaṃ sākṣāt saccidānandarūpakam ||

utpattisthitisaṃhārasphūrtijñānavivarjitam | etaj jñānam iti proktam atha yogaṃ bravīmi te ||

yogo hi bahudhā brahman bhidyate vyavahārataḥ | mantrayogo layaś caiva haṭho 'sau rājayogataḥ ||17–19||

ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ຮູ້ຮູບແທ້ຂອງຕົນ—ໄກວັນຍະ ອັນເປັນສະຖານະສູງສຸດ—ບໍ່ມີສ່ວນ, ບໍ່ມີມົນທິນ, ເປັນຄວາມຈິງໂດຍກົງ, ມີສະພາບເປັນ ສັດ-ຈິດ-ອານັນທະ; ແລະປາສຈາກການຮັບຮູ້ເລື່ອງເກີດ, ດຳລົງ, ດັບ, ແລະການປາກົດ—ນີ້ເອີ້ນວ່າ ‘ຍານ’. ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງໂຍຄະແກ່ທ່ານ. ເພາະໂຍຄະ, ໂອ ພຣາຫມັນ, ໃນການໃຊ້ງານຈິງ ແບ່ງໄດ້ຫຼາຍຢ່າງ: ມັນຕຣະໂຍຄະ, ລະຍະ (ການກົມກືນ/ຊຶມຊັບ), ຫະຖະໂຍຄະ, ແລະ ຣາຊະໂຍຄະ.

That by which one’s own form is known—kaivalya, the supreme state—partless, stainless, directly (real), of the nature of being-consciousness-bliss; devoid of the cognition of arising, abiding, dissolution, and manifestation—this is declared to be ‘knowledge’. Now I shall tell you yoga. For yoga, O Brahman, is divided in many ways in practical usage: mantra-yoga, and also laya (absorption), haṭha, and that (called) rāja-yoga.

Brahman/Ātman as saccidānanda; mokṣa/kaivalya; yoga as pragmatic meansMahavakya: Reinforces mahāvākya intent by identifying the realized ‘own form’ with the supreme, immediate reality (saccidānanda), consistent with “ahaṃ brahmāsmi/ayam ātmā brahma”.Krishna YajurvedaChandas: Mixed/Anuṣṭubh-style śloka (post-Vedic metrical verse)