Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 101

Devanagari script

उर्वश्युवाच । भगवन्मे प्रसीद त्वं पराधीना यतस्त्वहम् । त्वच्छापस्य कथं मुक्तिर्भविता नियतव्रत

Transliteration

urvaśyuvāca | bhagavanme prasīda tvaṃ parādhīnā yatastvaham | tvacchāpasya kathaṃ muktirbhavitā niyatavrata

Translation

ອຸຣະວະຊີ ກ່າວວ່າ: «ຂໍພຣະອົງຜູ້ປະເສີດ ໂປດເມດຕາຂ້າເຈົ້າ, ເພາະຂ້າເຈົ້າຢູ່ໃຕ້ອໍານາດຜູ້ອື່ນ. ໂອ ຜູ້ຖືວຣະຕະຢ່າງໝັ້ນຄົງ, ຂ້າເຈົ້າຈະພົ້ນຈາກຄໍາສາບແຊ່ງຂອງທ່ານໄດ້ແນວໃດ?»

Word by Word

• उर्वशी: Urvashi
• उर्वशी: Karta (Speaker/Subject)
• Type: Noun
• Root: उर्वशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वक्तृ-निर्देशः

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Main verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• भगवन्: O venerable one
• भगवन्: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-एकवचन रूपम्; अत्र चतुर्थी (Dative) ‘to me’

• प्रसीद: be gracious
• प्रसीद: Kriya (Request/Command)
• Type: Verb
• Root: प्र-सीद् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पराधीना: dependent on others
• पराधीना: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पर + अधीन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अहम्); ‘परस्य अधीना’

• यतः: because
• यतः: Sambandha (Reason marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यतस् (अव्यय)
• Form: हेतुवाचक अव्यय (causal conjunction)

• त्वहम्: I (indeed)
• त्वहम्: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: त्वम् + अहम् (सर्वनाम)
• Form: सन्ध्यन्तरूपम् = त्वम् + अहम्; अहम्—प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘I’ (emphatic)

• त्वत्: your
• त्वत्: Sambandha (Possessor)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-एकवचन ‘त्वत्’ (genitive stem-form used in compound)

• शापस्य: of the curse
• शापस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• कथम्: how
• कथम्: Kriya-visheshana (Interrogative)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नवाचक अव्यय (interrogative adverb)

• मुक्तिः: release
• मुक्तिः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भविता: will happen/be
• भविता: Kriya (Future becoming)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकारार्थे कर्तरि ‘भविता’ (Periphrastic future agent-noun), पुंलिङ्ग/स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-एकवचन; अत्र ‘भविष्यति’ इत्यर्थे

• नियतव्रत: O one of firm vows
• नियतव्रत: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: नियत + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; विशेषणात्मक संज्ञा

Speaker

Urvāśī

Visual Art Cues

Scene: Urvāśī, humbled, pleads before Sage Raibhya—hands folded, eyes moist—asking how to be freed from the curse; the sage stands firm, embodying niyama.

Characters & Entities

• Urvāśī
• Raibhya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere surrender and seeking guidance from the disciplined (niyata-vrata) is upheld as the gateway to remedy and purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The answer points to Ayodhyā’s sacred tīrtha in the next verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it requests the method of liberation from the curse.