Adhyaya 45

Verse 1

श्रीसूत उवाच । एवं प्रतिष्ठिते लिंगे रामेणाक्लिष्टकारिणा । लिंगं वरं समादाय मारुतिः सहसाऽययौ

ພຣະສູຕະໄດ້ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພຣະຣາມ ຜູ້ບຳເນັດກິດບໍ່ຄາດຄືນ ໄດ້ສະຖາປະນາລິງຄະນັ້ນຕາມພິທີແລ້ວ ມາຣຸຕິກໍໄດ້ຍົກເອົາລິງຄະອັນປະເສີດ ແລ້ວອອກເດີນທາງໄປທັນທີດ້ວຍຄວາມຮີບຮ້ອນ।

Verse 2

रामं दाशरथिं वीरमभिवाद्य स मारुतिः । वैदेहीलक्ष्मणौ पश्चात्सुग्रीवं प्रणनाम च

ມາຣຸຕິໄດ້ຖວາຍຄວາມນົບນ້ອມແດ່ພຣະຣາມ ວິລະບຸດແຫ່ງທ້າວທະສະຣະຖ ແລ້ວຈຶ່ງກົ້ມກາບພຣະໄວເທຫີ (ສີຕາ) ແລະພຣະລັກສະມະນະ ພ້ອມທັງຖວາຍປຣະນາມແດ່ສຸກຣີວະດ້ວຍ।

Verse 3

सीता सैकतलिंगं तत्पूजयंतं रघूद्वहम् । दृष्ट्वाथ मुनिभिः सार्द्धं चुकोप पवनात्मजः

ເມື່ອພະຍາວາຍຸບຸດ (ຫນຸມານ) ເຫັນນາງສີຕາພ້ອມດ້ວຍຫມູ່ມຸນີ ກຳລັງເບິ່ງພຣະຣາມ ຜູ້ປະເສີດແຫ່ງວົງສ໌ຣະຄຸ ບູຊາລິງຄະທີ່ປັ້ນດ້ວຍຊາຍ ກໍເກີດຄວາມໂກດຂຶ້ນ।

Verse 4

अत्यंतं खेदखिन्नः सन्वृथाकृतपरिश्रमः । उवाच रामं धर्मज्ञं हनूमानंजनात्मजः

ດ້ວຍຄວາມເສົ້າໂສກຢ່າງຫນັກ ແລະຮູ້ສຶກວ່າຄວາມພາກເພຍຂອງຕົນເປັນໄປໂດຍປ່າວ ຫນຸມານ ບຸດແຫ່ງອັນຈະນາ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະຣາມ ຜູ້ຮູ້ທັນທຳມະ।

Verse 5

हनूमानुवाच । दुर्जातोऽहं वृथा राम लोके क्लेशाय केवलम् । खिन्नोऽस्मि बहुशो देव राक्षसैः क्रूरकर्मभिः

ຫນຸມານກ່າວວ່າ: “ໂອ້ ພຣະຣາມ, ຂ້າພະອົງເປັນຜູ້ເກີດມາອັບມົງຄົນ; ໃນໂລກນີ້ກໍເປັນໄປໂດຍປ່າວ ຄືມີໄວ້ແຕ່ເພື່ອກໍ່ຄວາມທຸກຂ໌. ໂອ້ ພຣະເທວະ, ພວກຣາກສະສະຜູ້ກະທຳການໂຫດຮ້າຍ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຂ້າພະອົງເຫນື່ອຍລ້າຫຼາຍເທື່ອແລ້ວ।”

Verse 6

मा स्म सीमंतिनी काचिज्जनयेन्मादृशं सुतम् । यतोऽनुभूयते दुःखमनंतं भवसागरे

ຂໍຢ່າໃຫ້ຍິງໃດເກີດລູກຊາຍເຊັ່ນຂ້າເລີຍ; ເພາະໃນມະຫາສະມຸດແຫ່ງພະວະ ຄືວົງວຽນສັງສານ ຈະປະສົບທຸກຂ໌ອັນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ.

Verse 7

खिन्नोऽस्मि सेवया पूर्वं युद्धेनापि ततोधिकम् । अनन्तं दुःखमधुना यतो मामवमन्यसे

ຂ້າເຄີຍເຫນື່ອຍລ້າຈາກການຮັບໃຊ້ມາກ່ອນ—ຫນັກກວ່າການຮົບພົນອີກ. ບັດນີ້ຂ້າປະສົບທຸກຂ໌ບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ ເພາະເຈົ້າເມີນແລະດູໝິ່ນຂ້າ.

Verse 8

सुग्रीवेण च भार्यार्थं राज्यार्थं राक्षसेन च । रावणावरजेन त्वं सेवितो ऽसि रघूद्वह

ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງສາຣະຄຸ, ສຸຄຣີວະຮັບໃຊ້ທ່ານເພື່ອເມຍຂອງຕົນ, ແລະຣາກຊະສະ (ວິພີຊະນະ) ນ້ອງຊາຍຂອງຣາວະນະ ຮັບໃຊ້ທ່ານເພື່ອອານາຈັກ.

Verse 9

मया निर्हेतुकं राम सेवितोऽसि महामते । वानराणामनेकेषु त्वयाज्ञप्तोऽहमद्य वै

ແຕ່ໂອ ພຣະຣາມຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ, ຂ້າໄດ້ຮັບໃຊ້ທ່ານໂດຍບໍ່ມີເຫດຫວັງຜົນ. ແຕ່ມື້ນີ້ໃນຫມູ່ວານອນຫຼາຍຕົວ ທ່ານກັບເລືອກຂ້າແລະອອກຄຳສັ່ງແກ່ຂ້າ.

Verse 10

शिवलिंगं समानेतुं कैलासात्पर्वतो त्तमात् । कैलासं त्वरितो गत्वा न चापश्यं पिनाकिनम्

ເພື່ອນຳສິວະລິງຄະມາຈາກໄກລາສ ພູເຂົາອັນປະເສີດ, ຂ້າໄດ້ຮີບໄປຫາໄກລາສ; ແຕ່ຂ້າບໍ່ໄດ້ເຫັນປິນາກິນ (ພຣະສິວະຜູ້ຖືຄັນສອນປິນາກາ).

Verse 11

तपसा प्रीणयित्वा तं सांबं वृषभवाहनम् । प्राप्तलिंगो रघुपते त्वरितः समु पागतः

ຫຼັງຈາກບຳເພັນຕົບະຈົນເປັນທີ່ພໍພຣະໄທຂອງພຣະສິວະ ຜູ້ຊົງໂຄເປັນພາຫະນະແລະເປັນພຣະສະວາມີຂອງພຣະອຸມາ ລາວໄດ້ຮັບສິວະລຶງແລະຮີບກັບມາຫາທ່ານ ໂອ ຣະຄຸປະຕິ.

Verse 12

अन्यलिंगं त्वमधुना प्रतिष्ठाप्य तु सैकतम् । मुनिभिर्देवगन्धर्वैः साकं पूजयसे विभो

ແຕ່ບັດນີ້ ຂ້າແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ຊົງເປັນເຈົ້າ ທ່ານໄດ້ປະດິດສະຖານສິວະລຶງອີກອົງໜຶ່ງທີ່ເຮັດຈາກຊາຍ ແລະທ່ານກຳລັງບູຊາລຶງນັ້ນຮ່ວມກັບເຫຼົ່າລືສີ ເທວະດາ ແລະຄົນທັນ.

Verse 13

मयानीतमिदं लिंगं कैलासा त्पर्वताद्वृथा । अहो भाराय मे देहो मन्दभाग्यस्यजायते

ຂ້າພະເຈົ້ານຳສິວະລຶງນີ້ມາຈາກເຂົາໄກລາດ ແຕ່ກັບກາຍເປັນເລື່ອງບໍ່ມີປະໂຫຍດ ອະນິຈາ ສຳລັບຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ໂຊກຮ້າຍ ຮ່າງກາຍນີ້ໄດ້ກາຍເປັນພາລະເສຍແລ້ວ.

Verse 14

भूतलस्य महाराज जानकीरमण प्रभो । इदं दुःखमहं सोढुं न शक्नोमि रघूद्वह

ຂ້າແດ່ພຣະມະຫາຣາຊາແຫ່ງພື້ນພິພົບ ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງນາງຈານະກີ ຂ້າແດ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຄວາມໂສກເສົ້ານີ້ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ອາດທົນທານໄດ້ ໂອ ຜູ້ປະເສີດແຫ່ງຕະກຸນຣະຄຸ.

Verse 15

किं करिष्यामि कुत्राहं गमिष्यामि न मे गतिः । अतः शरीरं त्यक्ष्यामि त्वयाहमवमानितः

ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດແນວໃດ? ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປທີ່ໃດ? ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີທີ່ເພິ່ງພິງ ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະເຈົ້າຈະລະຖິ້ມຮ່າງກາຍນີ້ ເພາະຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮັບຄວາມອັບປະຍົດຈາກທ່ານ.

Verse 16

श्रीसूत उवाच । एवं स बहुशो विप्राः क्रुशित्वा पवनात्मजः । दण्डवत्प्रणतो भूमौ क्रोधशोकाकुलोऽभवत्

ພຣະສູຕາກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ບຸດແຫ່ງພະວາຍຸໄດ້ຮ້ອງໄຫ້ຄຳຄວນຊ້ຳໆ; ແລ້ວຖືກໂກດແລະໂສກຄອບງຳ ກໍກົ້ມກາບແບບດັນດະວັດລົງກັບດິນ ດຸດດັ່ງໄມ້ທ່ອນຕົງ.

Verse 17

तं दृष्ट्वा रघुनाथोऽपि प्रहसन्निदमब्रवीत् । पश्यतां सवदेवानां मुनीनां कपिरक्षसाम् । सांत्वयन्मारुतिं तत्र दुःखं चास्य प्रमार्जयन्

ເມື່ອເຫັນເຂົາ ພຣະຣະຄຸນາຖະກໍຍິ້ມ ແລະກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້—ໃນຂະນະທີ່ເທວະ, ມຸນີ, ວານອນ ແລະ ຣາກສະສາ ທັງຫຼາຍກຳລັງເບິ່ງຢູ່—ພຣະອົງໄດ້ປອບໂຍນມາຣຸຕິ ແລະປັດເປົ່າຄວາມໂສກຂອງເຂົາ.

Verse 18

श्रीराम उवाच । सर्वं जानाम्यहं कार्यमात्मनोऽपि परस्य च

ພຣະສີຣາມກ່າວວ່າ: ເຮົາຮູ້ກິດທຸກຢ່າງ—ທັງທີ່ກ່ຽວກັບຕົນເອງ ແລະທີ່ກ່ຽວກັບຜູ້ອື່ນດ້ວຍ.

Verse 19

जातस्य जायमानस्य मृतस्यापि सदा कपे । जायते म्रियते जन्तुरेक एव स्वकर्मणा

ໂອ ວີຣະກະປິ, ບໍ່ວ່າຈະເກີດແລ້ວ, ກຳລັງເກີດ, ຫຼືແມ່ນຕາຍແລ້ວກໍຕາມ—ສັດມີຊີວິດຍ່ອມເກີດແລະຕາຍຊ້ຳໆ ໂດຍກຳຂອງຕົນເອງແຕ່ຜູ້ດຽວ.

Verse 20

प्रयाति नरकं चापि परमात्मा तु निर्गुणः । एवं तत्त्वं विनिश्चित्य शोकं मा कुरु वानर

ຜູ້ໃດກໍອາດໄປສູ່ນະລົກໄດ້; ແຕ່ພຣະປະຣະມາດຕະມານນັ້ນເປັນນິຣຄຸນ ບໍ່ມີຄຸນລັກສະນະ. ເມື່ອວິນິດໄສຄວາມຈິງນີ້ແລ້ວ ໂອ ວານອນ ຢ່າໂສກເສົ້າເລີຍ.

Verse 21

लिंगत्रयविनिर्मुक्तं ज्योतिरेकं निरंजनम् । निराश्रयं निर्विकारमात्मानं पश्य नित्यशः

ຈົ່ງເບິ່ງອາດມັນເປັນນິດ—ພົ້ນຈາກລິງຄະສາມ (ກາຍສາມ), ເປັນແສງດຽວອັນບໍ່ມີມົນທິນ; ບໍ່ອາໄສ ບໍ່ແປປ່ຽນ—ຈົ່ງພິຈາລະນາຢູ່ເສມອ

Verse 22

किमर्थं कुरुषे शोकं तत्त्वज्ञानस्य बाधकम् । तत्त्वज्ञाने सदा निष्ठां कुरु वानरसत्तम

ເຈົ້າເປັນຫຍັງຈຶ່ງປະພຶດຕາມຄວາມໂສກ ອັນຂັດຂວາງຕັດຕະວະຍານ? ໂອ ຜູ້ຍອດແຫ່ງວານອນ ຈົ່ງຕັ້ງມັ່ນເສມອໃນຄວາມໝັ້ນຄົງຕໍ່ຍານແຫ່ງສັດຈະ

Verse 23

स्वयंप्रकाशमात्मानं ध्यायस्व सततं कपे । देहादौ ममतां मुंच तत्त्वज्ञानविरोधिनीम्

ໂອ ກະເປ, ຈົ່ງພາວະນາອາດມັນຜູ້ສ່ອງແສງດ້ວຍແສງຂອງຕົນເອງຢູ່ເສມອ. ຈົ່ງປ່ອຍວາງຄວາມຍຶດຖືໃນກາຍແລະອື່ນໆ ເພາະມັນຂັດກັບຕັດຕະວະຍານ

Verse 24

धर्मं भजस्व सततं प्राणिहिंसां परित्यज । सेवस्व साधुपुरुषाञ्जहि सर्वेंद्रियाणि च

ຈົ່ງປະພຶດທຳເປັນນິດ ແລະລະທິ້ງການເບຍດບຽນສັດມີຊີວິດ. ຈົ່ງຮັບໃຊ້ສາທຸບຸລຸດ ແລະຂົ່ມອິນທຣີທັງປວງໃຫ້ສົງົບ

Verse 25

परित्यजस्व सततमन्येषां दोषकीर्तनम् । शिवविष्ण्वादिदेवानामर्चां कुरु सदा कपे

ຈົ່ງລະທິ້ງການເວົ້າຖຶງຂໍ້ຜິດຂອງຜູ້ອື່ນເປັນນິດ. ໂອ ກະເປ, ຈົ່ງເຮັດອາຣຈາ (ບູຊາ) ແດ່ພຣະສິວະ, ພຣະວິສນຸ ແລະເທວະອື່ນໆ ຢູ່ເສມອ

Verse 26

सत्यं वदस्व सततं परित्यज शुचं कपे । प्रत्यग्ब्रह्मैकताज्ञानं मोहवस्तुसमुद्गतम्

ໂອ ວານະຣາ! ຈົ່ງເວົ້າຄວາມຈິງເປັນນິດ ແລະລະທິ້ງຄວາມໂສກ. ເມື່ອວັດຖຸແຫ່ງໂມຫະຖືກກຳຈັດ ຍານແຫ່ງຄວາມເປັນໜຶ່ງຂອງພຣະພຣະມັນພາຍໃນຈະເກີດຂຶ້ນ.

Verse 27

शोभनाशोभना भ्रांतिः कल्पि तास्मिन्यथार्थवत् । अध्यास्ते शोभनत्वेन पदार्थे मोहवैभवात्

ຄວາມຫຼົງວ່າ ‘ງາມ’ ແລະ ‘ບໍ່ງາມ’ ຖືກສ້າງຂຶ້ນຢູ່ນັ້ນດັ່ງວ່າເປັນຄວາມຈິງ. ໂດຍອຳນາດແຫ່ງໂມຫະ ຈຶ່ງທັບຊ້ອນ ‘ຄວາມງາມ’ ລົງໃນວັດຖຸ.

Verse 28

रोगो विजायते नृणां भ्रांतानां कपिसत्तम । रागद्वेषबलाद्बद्धा धर्मा धर्मवशंगताः

ໂອ ກະປິຜູ້ປະເສີດ! ຄົນທີ່ຫຼົງຜິດຍ່ອມເກີດໂຣກ. ຖືກຜູກມັດດ້ວຍກຳລັງແຫ່ງຣາຄະແລະທໂວສະ ‘ໜ້າທີ່’ ຂອງເຂົາຈຶ່ງເຄື່ອນໄປຕາມການບັງຄັບ ບໍ່ແມ່ນທຳອັນແທ້.

Verse 29

देवतिर्यङ्मनुष्याद्या निरयं यांति मानवाः । चंदनागरुकर्पूरप्रमुखा अतिशोभनाः

ມະນຸດເມື່ອຕິດຕາມໂມຫະຍ່ອມໄປສູ່ນະຣົກ—ຈະເກີດເປັນເທວະ ເປັນສັດ ຫຼືເປັນມະນຸດກໍຕາມ. ຈັນທະນາ, ອະກະຣູ, ກາບູນ ແລະອື່ນໆ ແມ່ນຫອມແລະນ່າຊົມຍິ່ງ ແຕ່ກໍຍັງເປັນຂອງບໍ່ທົນຖາວອນ.

Verse 30

मलं भवंति यत्स्पर्शात्तच्छरीरं कथं सुखम् । भक्ष्यभोज्यादयः सर्वे पदार्था अतिशोभनाः

ສິ່ງໃດທີ່ແຕ່ສຳຜັດກໍກາຍເປັນຂີ້ເປື້ອນ ກາຍນັ້ນຈະເປັນສຸກໄດ້ແນວໃດ? ອາຫານທີ່ກິນແລະລິ້ມລອງ ພ້ອມທັງວັດຖຸທັງປວງ ແມ່ນແມ່ນວ່ານ່າຊົມຍິ່ງ ແຕ່ບໍ່ໃຫ້ຄວາມສຸກອັນຖາວອນ.

Verse 31

विष्ठा भवंति यत्संगात्तच्छरीरं कथं सुखम् । सुगंधि शीतलं तोयं मूत्रं यत्संगमाद्भवेत्

ດ້ວຍການຄົບຄ່າກັນອັນໃດຈຶ່ງເກີດອຸຈະລະ—ກາຍນັ້ນຈະເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງສຸກໄດ້ແນວໃດ? ແລະດ້ວຍການຄົບຄ່າກັນອັນໃດຈຶ່ງເກີດປັດສະວະ—ນ້ຳນັ້ນຈະຫອມແລະເຢັນໄດ້ແນວໃດ?

Verse 32

तत्कथं शोभनं पिंडं भवेद्ब्रूहि कपेऽधुना । अतीव धवलाः शुद्धाः पटा यत्संगमेनहि

ດັ່ງນັ້ນບອກຂ້າໃນບັດນີ້ເຖີດ ໂອ ວານອນ—ກ້ອນກາຍນີ້ຈະງາມແທ້ໄດ້ແນວໃດ? ເພາະແຕ່ສຳຜັດກັບມັນ ແມ່ນແຕ່ຜ້າຂາວບໍລິສຸດກໍຍັງເປື້ອນໄດ້

Verse 33

भवंति मलिनाः स्वेदात्तत्कथं शोभनं भवेत । श्रूयतां परमार्थो मे हनूमन्वायुनंदन

ດ້ວຍເຫື່ອມັນຈຶ່ງເປື້ອນ—ດັ່ງນັ້ນຈະງາມໄດ້ແນວໃດ? ຈົ່ງຟັງຄຳສອນອັນສູງສຸດຂອງຂ້າ ໂອ ຫນຸມານ ບຸດແຫ່ງວາຍຸ

Verse 34

अस्मिन्संसारगर्ते तु किंचित्सौख्यं न विद्यते । प्रथमं जंतुराप्नोति जन्म बाल्यं ततः परम्

ໃນຫຼຸມເຫວແຫ່ງສັງສາຣານີ້ ບໍ່ມີສຸກແທ້ແມ່ນແຕ່ນ້ອຍໜຶ່ງ; ກ່ອນອື່ນສັດມີຊີວິດໄດ້ຮັບການເກີດ ແລ້ວຈຶ່ງຕາມມາເປັນວັຍເດັກ

Verse 35

पश्चाद्यौवनमाप्नोति ततो वार्धक्यमश्नुते । पश्चान्मृत्युमवाप्नोति पुनर्जन्म तदश्नुते

ຕໍ່ມາຈຶ່ງເຖິງວັຍໜຸ່ມສາວ ແລ້ວຈຶ່ງຕ້ອງປະສົບຄວາມແກ່; ຕໍ່ຈາກນັ້ນພົບຄວາມຕາຍ—ແລ້ວກໍຕ້ອງຮັບການເກີດໃໝ່ອີກ

Verse 36

अज्ञानवैभवादेव दुःखमाप्नोति मानवः । तदज्ञान निवृत्तौ तु प्राप्नोति सुखमुत्तमम्

ໂດຍອຳນາດແຫ່ງອະວິຊາ ມະນຸດຍ່ອມຕົກຢູ່ໃນທຸກຂ໌; ແຕ່ເມື່ອອະວິຊານັ້ນຖືກກຳຈັດ ຍ່ອມໄດ້ຮັບສຸກອັນສູງສຸດ.

Verse 37

अज्ञानस्य निवृत्तिस्तु ज्ञानादेव न कर्मणा । ज्ञानं नाम परं ब्रह्म ज्ञानं वेदांतवाक्यजम्

ການດັບອະວິຊາ ເກີດຈາກປັນຍາ/ຍານເທົ່ານັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຈາກກຳພິທີ. ຍານນັ້ນແຫຼະແມ່ນພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ—ຍານທີ່ເກີດຈາກພະວາຈາແຫ່ງເວທານຕະ.

Verse 39

तज्ज्ञानं च विरक्तस्य जायते नेतरस्य हि । मुख्याधिकारिणः सत्यमाचार्यस्य प्रसादतः

ຍານນັ້ນເກີດໃນຜູ້ມີຄວາມວິຣາກະ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມຍຶດຕິດ) ບໍ່ເກີດໃນຜູ້ອື່ນ. ສຳລັບຜູ້ມີສິດທິອັນແທ້ ມັນມາ—ແທ້ຈິງ—ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງອາຈານ.

Verse 40

जाग्रतं च स्वपंतं च भुंजंतं च स्थितं तथा । इमं जनं सदा क्रूरः कृतांतः परिकर्षति

ຈະຕື່ນຢູ່ຫຼືຫຼັບຢູ່ ຈະກິນຢູ່ຫຼືຢືນຢູ່ກໍຕາມ ຄົນນີ້ຖືກກຣິຕານຕະ—ຄວາມຕາຍອັນໂຫດຮ້າຍ—ລາກພາໄປເສມອ.

Verse 41

सर्वे क्षयांता निचयाः पतनांताः समुच्छ्रयाः । संयोगा विप्रयोगांता मरणांतं च जीवितम्

ການສະສົມທັງປວງລົງທ້າຍດ້ວຍຄວາມເສື່ອມສິ້ນ; ຄວາມສູງສົ່ງທັງປວງລົງທ້າຍດ້ວຍການຕົກຕ່ຳ. ການພົບພາກັນທັງປວງລົງທ້າຍດ້ວຍການພັດພາກ—ແລະຊີວິດເອງລົງທ້າຍດ້ວຍຄວາມຕາຍ.

Verse 42

यथा फलानां पक्वानां नान्यत्र पतनाद्भयम् । यथा नराणां जातानां नान्यत्र पतनाद्भयम्

ດັ່ງຜົນໄມ້ສຸກບໍ່ຢ້ານອັນໃດນອກຈາກການຕົກຫຼົ່ນ ສັນໃດ ມະນຸດຜູ້ເກີດແລ້ວກໍບໍ່ຢ້ານອັນໃດນອກຈາກການຕົກດັບອັນຫຼີກບໍ່ພົ້ນ—ຄືຄວາມຕາຍ—ສັນນັ້ນ

Verse 43

यथा गृहं दृढस्तंभं जीर्णं काले विनश्यति । एवं विनश्यंति नरा जरामृत्युवशंगताः

ດັ່ງເຮືອນທີ່ມີເສົາແຂງແຮງ ເມື່ອເກົ່າຊຳຮຸດແລ້ວ ຍ່ອມພິນາດຕາມການເວລາ ສັນໃດ ມະນຸດກໍພິນາດສັນນັ້ນ ເມື່ອຕົກຢູ່ໃນອຳນາດຊະຣາແລະມໍຣະນະ

Verse 44

अहोरात्रस्य गमनान्नृणामायुर्विनश्यति । आत्मानमनुशोच त्वं किमन्यमनुशोचसि

ເມື່ອກາງວັນແລະກາງຄືນຜ່ານໄປ ອາຍຸຂອງມະນຸດຍ່ອມຫຼຸດລົງ ຈົ່ງໂສກແລະເອົາໃຈໃສ່ຕົນເອງ—ເຈົ້າຈະໂສກເພື່ອຜູ້ອື່ນເຮັດໄມ

Verse 45

नश्यत्यायुः स्थितस्यापि धावतोऽपि कपीश्वर । सहैव मृत्युर्व्रजति सह मृत्युर्निषीदति

ໂອ ຈອມວານອນ! ອາຍຸຍ່ອມຫຼຸດຫາຍ ບໍ່ວ່າຈະຢືນນິ່ງຫຼືວິ່ງໄປ ມໍຣະນະເດີນໄປກັບເຮົາ ແລະມໍຣະນະກໍນັ່ງລົງກັບເຮົາເຊັ່ນກັນ

Verse 46

चरित्वा दूरदेशं च सह मृत्युर्निवर्तते । शरीरे वलयः प्राप्ताः श्वेता जाताः शिरोरुहाः

ແມ່ນແຕ່ໄດ້ເດີນທາງໄປດິນແດນໄກ ມໍຣະນະກໍຍັງຫວນກັບມາກັບເຂົາ ຮອຍຍັບປາກົດໃນກາຍ ແລະຜົມເທິງສີສະກໍຂາວຜ່ອງ

Verse 47

जीर्यते जरया देहः श्वासकासादिना तथा । यथा काष्ठं च काष्ठं च समेयातां महोदधौ

ກາຍນີ້ເສື່ອມສະລາຍໂດຍຊະລາພາບ ແລະໂດຍໂລກເຊັ່ນ ຫາຍໃຈຫຍຸ້ງ ແລະໄອ ເປັນຕົ້ນ; ດັ່ງທ່ອນໄມ້ອັນໜຶ່ງກັບທ່ອນໄມ້ອື່ນ ລອຍມາພົບກັນໃນມະຫາສະມຸດ.

Verse 48

समेत्य च व्यपेयातां कालयोगेन वानर । एवं भार्या च पुत्रश्च वधुक्षेत्रधनानि च

ເມື່ອໄດ້ພົບກັນແລ້ວ ໂອ້ ວານະຣະ ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງກາລະ ກໍຕ້ອງແຍກຈາກກັນ. ດັ່ງນັ້ນກໍຕ້ອງພົບການພຣາກຈາກ ເມຍ ລູກ ລູກສະໄພ ນາໄຮ່ ແລະຊັບສິນ.

Verse 49

क्वचित्संभूय गच्छंति पुनरन्यत्र वानर । यथा हि पांथं गच्छंतं पथि कश्चित्पथि स्थितः

ບາງຄັ້ງຜູ້ຄົນມາຮ່ວມກັນ ແລ້ວກໍໄປອີກບ່ອນໜຶ່ງ ໂອ້ ວານະຣະ; ດັ່ງຄົນຜູ້ໜຶ່ງຢືນຢູ່ທາງ ໄດ້ພົບນັກເດີນທາງທີ່ກຳລັງຜ່ານໄປຕາມທາງ.

Verse 50

अहमप्या गमिष्यामि भवद्भिः साकमित्यथ । कंचित्कालं समेतौ तौ पुनरन्यत्र गच्छतः

“ຂ້ອຍກໍຈະໄປນຳທ່ານທັງຫຼາຍ” ແລ້ວຈຶ່ງອອກເດີນ. ຊົ່ວເວລາໜຶ່ງ ທັງສອງເດີນທາງຮ່ວມກັນ ແລ້ວຕໍ່ມາກໍໄປຄົນລະທິດຄົນລະທາງ.

Verse 51

एवं भार्यासुतादीनां संगमो नश्वरः कपे । शरीरजन्मना साकं मृत्युः संजायते ध्रुवम्

ດັ່ງນັ້ນ ການຄົບຄົນກັບເມຍ ລູກ ແລະອື່ນໆ ເປັນຂອງບໍ່ຖາວອນ ໂອ້ ກະປິ. ພ້ອມກັບການເກີດຂອງກາຍ ຄວາມຕາຍກໍເກີດຂຶ້ນແນ່ນອນ.

Verse 52

अवश्यंभाविमरणे न हि जातु प्रतिक्रिया । एतच्छरीरपाते तु देही कर्मगतिं गतः

ຄວາມຕາຍທີ່ຈະເກີດແນ່ນອນນັ້ນ ບໍ່ມີວິທີໃດຕ້ານທານໄດ້. ເມື່ອກາຍນີ້ລົ້ມລົງ ດວງວິນຍານຜູ້ສະຖິດໃນກາຍ ຈະໄປຕາມຄະຕິທີ່ກຳນົດໂດຍກຳຂອງຕົນ.

Verse 53

प्राप्य पिंडांतरं वत्स पूर्वपिंडं त्यजत्यसौ । प्राणिनां न सदैकत्र वासो भवति वानर

ໂອ້ລູກນ້ອຍ, ເມື່ອໄດ້ຮັບຮ່າງກາຍໃໝ່ ມັນກໍລະທິ້ງຮ່າງເກົ່າ. ໂອ້ວານະຣະ, ສັດມີຊີວິດບໍ່ໄດ້ຢູ່ຖາວອນໃນບ່ອນດຽວ ຫຼືສະພາບດຽວ.

Verse 54

स्वस्वकर्मवशात्सर्वे वियुज्यंते पृथक्पृथक् । यथा प्राणिशरीराणि नश्यंति च भवंति च

ທຸກຜູ້ທຸກສັດຢູ່ໃຕ້ອຳນາດກຳຂອງຕົນ ຈຶ່ງແຍກຈາກກັນໄປຄົນລະທາງ; ເຫມືອນຮ່າງກາຍຂອງສັດມີຊີວິດຍ່ອມສູນສະລາຍ ແລະຍ່ອມເກີດຂຶ້ນອີກ.

Verse 55

आत्मनो जन्ममरणे नैव स्तः कपिसत्तम । अतस्त्वमंजनासूनो विशोकं ज्ञानमद्वयं

ໂອ້ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ວານອນ, ສຳລັບອາຕະມັນແທ້ໆ ບໍ່ມີທັງເກີດແລະຕາຍ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ບຸດແຫ່ງອັນຈະນາ, ຈົ່ງສະຖິດໃນຍານອັດໄວຕະອັນປອດຈາກໂສກ.

Verse 56

सद्रूपममलं ब्रह्म चिंतयस्व दिवानिशम् । त्वत्कृतं मत्कृतं कर्म मत्कृतं त्वाकृतं तथा

ຈົ່ງພິຈາລະນາທັງກາງວັນກາງຄືນເຖິງພຣະພຣະຫມັນ (Brahman) ຜູ້ບໍລິສຸດ ໄຮ້ມົນທິນ ແລະເປັນສະພາບແທ້. ແລະຈົ່ງຮູ້ວ່າ ກຳທີ່ເຈົ້າເຮັດກາຍເປັນຂອງຂ້ອຍ; ກຳທີ່ຂ້ອຍເຮັດກໍກາຍເປັນຂອງເຈົ້າເຊັ່ນກັນ.

Verse 57

मल्लिंगस्थापनं तस्मात्त्वल्लिंग स्थापनं कपे । मुहूर्तातिक्रमाल्लिंगं सैकतं सीतया कृतम्

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ວານະຣາ, ການສະຖາປະນາລິງຄະຂອງເຮົາ ກໍເປັນການສະຖາປະນາລິງຄະຂອງເຈົ້າ. ເມື່ອມູຫູຣຕະໃກ້ຈະຜ່ານ ສີຕາຈຶ່ງປັ້ນລິງຄະດ້ວຍຊາຍ.

Verse 58

मयात्र स्थापितं तस्मात्कोपं दुःखं च मा कुरु । कैलासादागतं लिंगं स्थापयास्मिच्छुभे दिने

ເນື່ອງຈາກເຮົາໄດ້ສະຖາປະນາໄວ້ທີ່ນີ້ແລ້ວ ຢ່າໃຫ້ໂກດ ຫຼື ໂສກເສົ້າ. ໃນວັນມົງຄຸນນີ້ ເຮົາຈະສະຖາປະນາລິງຄະທີ່ມາຈາກໄກລາສ.

Verse 59

तव नाम्ना त्विदं लिंगं यातु लोकत्रये प्रथाम् । हनूमदीश्वरं दृष्ट्वा द्रष्टव्यो राघवेश्वरः

ຂໍໃຫ້ລິງຄະນີ້ ໂດຍນາມຂອງເຈົ້າ ໂດງດັງໃນສາມໂລກ. ເມື່ອໄດ້ເຫັນ ຮະນູມະດີສະວະຣະ ແລ້ວ ຄວນໄດ້ເຫັນ ຣາຆະເວສະວະຣະ ດ້ວຍ.

Verse 60

ब्रह्मराक्षसयूथानि हतानि भवता कपे । अतः स्वनाम्ना लिंगस्य स्थापनात्त्वं प्रमोक्ष्यसे

ໂອ ກະປິ, ຝູງບຣະຫະມະ-ຣາກສະສະ ຖືກເຈົ້າປາບແລ້ວ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອສະຖາປະນາລິງຄະໃນນາມຂອງຕົນ ເຈົ້າຈະພົ້ນຈາກພາລະນັ້ນໂດຍສິ້ນເຊີງ.

Verse 61

स्वयं हरेण दत्तं तु हनूमन्नामकं शिवम् । संपश्यन्रामनाथं च कृतकृत्यो भवेन्नरः

ຊິວະລິງຄະທີ່ມີນາມວ່າ ຮະນູມານ ນັ້ນ ແທ້ຈິງແມ່ນຮະຣິເປັນຜູ້ປະທານເອງ. ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນບູຊາມັນ ພ້ອມທັງ ຣາມະນາຖ ຜູ້ນັ້ນຈະເປັນຜູ້ສຳເລັດເປົ້າໝາຍແຫ່ງຊີວິດ.

Verse 62

योजनानां सहस्रेऽपि स्मृत्वा लिंगं हनूमतः । रामनाथेश्वरं चापि स्मृत्वा सायुज्यमाप्नुयात्

ແມ່ນແຕ່ຢູ່ໄກເຖິງພັນໂຍຊະນາ ຜູ້ໃດລະລຶກເຖິງລິງຄະຂອງຫນຸມານ ແລະລະລຶກເຖິງຣາມນາເທສວຣດ້ວຍ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບັນລຸສາຍຸຊະຍະ ຄືການຮ່ວມເປັນໜຶ່ງຢ່າງໃກ້ຊິດກັບພຣະສິວະ

Verse 63

तेनेष्टं सर्वयज्ञैश्च तपश्चाकारि कृत्स्नशः । येन दृष्टौ महादेवौ हनूमद्राघवेश्वरौ

ດ້ວຍການເຫັນອັນສັກສິດ ແລະພັກຕິນີ້ ປານດັ່ງໄດ້ປະກອບຍັດຍະທັງປວງ ແລະບຳເນັດຕະປະສຳເລັດຄົບຖ້ວນ; ເພາະດ້ວຍນີ້ຈຶ່ງໄດ້ເຫັນພຣະເຈົ້າຍິ່ງໃຫຍ່ສອງພຣະອົງ ຄື ຫນຸມັດ-ອີສວຣ ແລະ ຣາຆເວສວຣ

Verse 64

हनूमता कृतं लिंगं यच्च लिंगं मया कृतम् । जानकीयं च यल्लिंगं यल्लिंगं लक्ष्मणेश्वरम्

ລິງຄະທີ່ຫນຸມານສ້າງ; ລິງຄະທີ່ຂ້າພະເຈົ້າສ້າງ; ລິງຄະຂອງຊານະກີ (ສີຕາ); ແລະລິງຄະທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ລັກສະມະເນສວຣ—ທັງໝົດນີ້ແມ່ນຮູບສັກສິດໃນສະຖານທີ່ນີ້

Verse 65

सुग्रीवेण कृतं यच्च सेतुकर्त्रा नलेन च । अंगदेन च नीलेन तथा जांबवता कृतम्

ຍັງມີລິງຄະທີ່ສຸກຣີວະສ້າງ; ແລະລິງຄະທີ່ນະລະ ຜູ້ສ້າງສະພານ ສ້າງ; ພ້ອມທັງລິງຄະທີ່ອັງຄະດະ, ນີລະ ແລະຈຳບະວານ ສ້າງໄວ້ເຊັ່ນກັນ

Verse 66

विभीषणेन यच्चापि रत्नलिंगं प्रतिष्ठितम् । इन्द्राद्यैश्च कृतं लिंगं यच्छेषाद्यैः प्रतिष्ठितम्

ແລະຍັງມີລິງຄະແກ້ວອັນມີຄ່າທີ່ວິພີຊະນະໄດ້ສະຖາປະນາ; ລິງຄະທີ່ພຣະອິນທຣະ ແລະເທວະອື່ນໆ ສ້າງ; ແລະລິງຄະທີ່ເສສະ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ໄດ້ສະຖາປະນາໄວ້

Verse 67

इत्येकादशरूपोऽयं शिवः साक्षाद्विभासते । सदा ह्येतेषु लिंगेषु संनिधत्ते महेश्वरः

ດັ່ງນີ້ ພຣະສິວະປາກົດສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ນີ້ໃນຮູບປາກົດ 11 ປະການ. ເພາະພຣະມະເຫສະວະສະຖິດຢູ່ດ້ວຍສານນິທິໃນລິງຄ໌ເຫຼົ່ານີ້ເສມອ.

Verse 68

तत्स्वपापौघशुद्ध्यर्थं स्थापयस्व महेश्वरम् । अथ चेत्त्वं महाभाग लिंगमुत्सादयिष्यसि

ດັ່ງນັ້ນ ເພື່ອຊໍາລະລ້າງກອງບາບຂອງເຈົ້າ ຈົ່ງສະຖາປະນາພຣະມະເຫສະວະ. ແຕ່ຖ້າເຈົ້າ ໂອ ຜູ້ມີພາກດີ ຄິດຈະຖອນລິງຄ໌ນັ້ນ—

Verse 69

मयात्र स्थापितं वत्स सीतया सैकतं कृतम् । स्थापयिष्यामि च ततो लिंगमेतत्त्वया कृतम्

ໂອ ລູກນ້ອຍທີ່ຮັກ, ຂ້າໄດ້ສະຖາປະນາ (ລິງຄ໌ໜຶ່ງ) ໄວ້ທີ່ນີ້ແລ້ວ, ແລະ ນາງສີຕາໄດ້ປັ້ນລິງຄ໌ຈາກຊາຍໄວ້ອີກໜຶ່ງ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຂ້າຈະສະຖາປະນາລິງຄ໌ນີ້ທີ່ເຈົ້າໄດ້ເຮັດດ້ວຍ.

Verse 70

पातालं सुतलं प्राप्य वितलं च रसातलम् । तलातलं च तदिदं भेदयित्वा तु तिष्ठति

ໄປຮອດປາຕາລະ ແລະ ສຸຕະລະ, ທະລຸວິຕະລະ ແລະ ຣະສາຕະລະ, ພ້ອມທັງ ຕະລາຕະລະດ້ວຍ—ລິງຄ໌ນີ້ຍືນຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງ ຫຼັງຈາກຜ່າຜ່ານແດນບາດານເຫຼົ່ານັ້ນ.

Verse 71

प्रतिष्ठितं मया लिंगं भेत्तुं कस्य बलं भवेत् । उत्तिष्ठ लिंगमुद्वास्य मयैतत्स्थापितं कपे

ລິງຄ໌ນີ້ຂ້າໄດ້ປະຕິສະຖານໄວ້ແລ້ວ—ໃຜຈະມີກໍາລັງພໍທີ່ຈະທໍາລາຍໄດ້? ຈົ່ງລຸກຂຶ້ນ; ຢຸດການຖອນລິງຄ໌ນັ້ນເສຍ. ໂອ ກະເປ (ວານອນ), ນີ້ແມ່ນຂ້າເອງສະຖາປະນາໄວ້.

Verse 72

त्वया समाहृतं लिंगं स्थापयस्वाशु मा शुचः । इत्युक्तस्तं प्रणम्याथाज्ञातसत्त्वोऽथ वानरः

“ຈົ່ງຮີບປະດິດສະຖານ ລິງຄະ ທີ່ເຈົ້ານຳມາ; ຢ່າໂສກເສົ້າເລີຍ।” ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ວີຣະວານະໄດ້ກ້ມກາບ ແລ້ວວານະນັ້ນ—ທີ່ພະລັງແທ້ຍັງບໍ່ປາກົດຊັດ—ກໍ່ເລີ່ມກິດງານ।

Verse 73

उद्वासयामि वेगेन सैकतं लिंगमुत्त मम् । संस्थापयामि कैलासादानीतं लिंगमादरात्

“ຂ້ອຍຈະຮີບຖອນລິງຄະອັນປະເສີດທີ່ເຮັດດ້ວຍຊາຍນັ້ນອອກໂດຍໄວ ແລະຈະປະດິດສະຖານລິງຄະທີ່ນຳມາຈາກໄກລາສາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ।”

Verse 74

उद्वासने सैकतस्य कियान्भारो भवेन्मम । चेतसैवं विचार्यायं हनूमान्मारुता त्मजः

“ການຖອນລິງຄະທີ່ເຮັດດ້ວຍຊາຍນັ້ນ ຈະເປັນພາລະຫຍັງແກ່ຂ້ອຍໄດ້?” ຄິດໃນໃຈດັ່ງນີ້ ຫນຸມານ ບຸດແຫ່ງມາຣຸຕະ ກໍ່ຕຽມລົງມື।

Verse 75

पश्यतां सर्वदेवानां मुनीनां कपिरक्षसाम् । पश्यतो रामचन्द्रस्य लक्ष्मणस्यापि पश्यतः

ໃນຂະນະທີ່ເທວະທັງປວງ, ມຸນີ, ວານະ ແລະ ຣາກສະສາ ພາກັນເບິ່ງຢູ່—ໃນຂະນະທີ່ຣາມະຈັນທຣະກໍ່ຊົມເບິ່ງ ແລະ ລັກສະມະນະກໍ່ຊົມເບິ່ງ—

Verse 76

पश्यंत्या अपि वैदेह्या लिंगं तत्सैकतं बलात् । पाणिना सर्वयत्नेन जग्राह तरसा बली

ແມ່ນແຕ່ໃນຂະນະທີ່ໄວເດຫີ (ສີຕາ) ກຳລັງເບິ່ງຢູ່ ຜູ້ກ້າແຂງນັ້ນກໍ່ໄດ້ຈັບລິງຄະທີ່ເຮັດດ້ວຍຊາຍນັ້ນດ້ວຍມື ດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມທຸກປະການ ດ້ວຍແຮງ ແລະ ຄວາມໄວຢ່າງຫນັກແນ່ນ।

Verse 77

यत्नेन महता चायं चालयन्नपि मारुतिः । नालं चालयितुं ह्यासीत्सैकतं लिंगमोजसा

ແມ່ນແຕ່ມາຣຸຕິຈະພະຍາຍາມຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງເພື່ອຂະຍັບມັນ ແຕ່ດ້ວຍພະລັງຂອງຕົນກໍບໍ່ອາດເຮັດໃຫ້ລິງຄະທີ່ປັ້ນດ້ວຍຊາຍນັ້ນເຄື່ອນໄດ້ເລີຍ।

Verse 78

ततः किलकिलाशब्दं कुर्वन्वानरपुंगवः । पुच्छमुद्यम्य पाणिभ्यां निरास्थत्तन्निजौजसा

ຕໍ່ມາ ຈອມວານອນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຮ້ອງສຽງອື້ອຶງກຶກກ້ອງ ຍົກຫາງຂຶ້ນ ແລະໃຊ້ມືທັງສອງຟາດໃສ່ມັນດ້ວຍກໍາລັງຂອງຕົນເອງ।

Verse 79

इत्यनेकप्रकारेण चाल यन्नपि वानरः । नैव चालयितुं शक्तो बभूव पवनात्मजः

ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ວານອນຈະລອງຂະຍັບມັນຫຼາຍວິທີ ບຸດແຫ່ງວາຍຸກໍຍັງບໍ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ມັນເຄື່ອນໄດ້ເລີຍ।

Verse 80

तद्वेष्टयित्वा पुच्छेन पाणिभ्यां धरणीं स्पृशन् । उत्पपाताथ तरसा व्योम्नि वायुसुतः कपिः

ແລ້ວລາວໃຊ້ຫາງພັນຮອບມັນ ພ້ອມທັງໃຊ້ມືທັງສອງແຕະພື້ນດິນ ແລ້ວວານອນຜູ້ເປັນບຸດແຫ່ງວາຍຸກໍກະໂດດຂຶ້ນສູ່ຟ້າດ້ວຍຄວາມໄວ।

Verse 81

कंपयन्स धरां सर्वां सप्तद्वीपां सपर्वतम् । लिंगस्य क्रोशमात्रे तु मूर्च्छितो रुधिरं वमन्

ລາວເຮັດໃຫ້ແຜ່ນດິນທັງປວງ—ພ້ອມທັງທະວີບທັງເຈັດແລະພູເຂົາ—ສັ່ນສະເທືອນ ແຕ່ດຶງລິງຄະນັ້ນໄດ້ພຽງໜຶ່ງກໂຣຊາ; ແລ້ວກໍສະຫຼົບ ແລະອາເມັນເລືອດ।

Verse 82

पपात हनुमान्विप्राः कंपितांगो धरातले । पततो वायुपुत्रस्य वक्त्राच्च नयनद्वयात्

ໂອ ພວກພຣາຫມະ, ຫນຸມານລົ້ມລົງສູ່ພື້ນດິນ ກາຍສັ່ນສະທ້ານ. ເມື່ອບຸດແຫ່ງວາຍຸພັງລົງ ເລືອດກໍໄຫຼອອກຈາກປາກ ແລະຈາກຕາທັງສອງ.

Verse 83

नासापुटाच्छ्रोत्ररंध्रादपानाच्च द्विजोत्तमाः । रुधिरौघः प्रसुस्राव रक्तकुण्ड मभूच्च तत्

ໂອ ທະວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ເລືອດໄຫຼພຸ່ງອອກຈາກຮູດັງ, ຈາກຮູຫູ, ແລະຈາກທາງລຸ່ມ; ທີ່ນັ້ນກໍເກີດເປັນຫນອງເລືອດຂຶ້ນ.

Verse 84

ततो हाहाकृतं सर्वं सदेवासुरमानुषम् । धावंतौ कपिभिः सार्द्धमुभौ तौ रामलक्ष्मणौ

ແລ້ວສຽງຮ້ອງໄຫ້ຄຳຄວນກໍດັງຂຶ້ນທົ່ວທຸກແຫ່ງ—ທັງໃນຫມູ່ເທວະ, ອະສຸຣະ, ແລະມະນຸດ. ຣາມະແລະລັກສະມະນະທັງສອງ ກໍຮີບວິ່ງໄປພ້ອມກອງວານອນ.

Verse 85

जानकीसहितौ विप्रा ह्यास्तां शोकाकुलौ तदा । सीतया सहितौ वीरौ वानरैश्च महाबलौ

ໂອ ພວກພຣາຫມະ, ໃນເວລານັ້ນ ວີຣະທັງສອງພ້ອມດ້ວຍ ຊານະກີ (ສີຕາ) ແລະມີຝູງວານອນຜູ້ມີພະລັງຍິ່ງໃຫຍ່ຕິດຕາມ ຢືນຢູ່ດ້ວຍໃຈຖືກຄວາມໂສກຄອບງຳ.

Verse 86

रुरुचाते तदा विप्रा गन्धमादनपर्वते । यथा तारागणयुतौ रजन्यां शशि भास्करौ

ໂອ ພວກພຣາຫມະ, ໃນເວລານັ້ນ ທີ່ພູກັນທະມາດະນະ ທັງສອງສ່ອງສະຫວ່າງອັນຮຸ່ງເຮືອງ—ດຸດດັ່ງຈັນທຣາແລະສຸຣິຍະປາກົດຄູ່ກັນໃນຄືນ ພ້ອມກຸ່ມດາວພະຍັບພະຍາບ.

Verse 87

ददर्शतुर्हनूमंतं चूर्णीकृतकलेवरम् । मूर्च्छितं पतितं भूमौ वमन्तं रुधिरं मुखात्

ພວກເຂົາເຫັນຫະນຸມານ ຜູ້ທີ່ມີຮ່າງກາຍແຫຼກເຫຼວ ໄດ້ສະຫຼົບລົ້ມລົງພື້ນດິນ ແລະ ຮາກເລືອດອອກມາຈາກປາກ.

Verse 88

विलोक्य कपयः सर्वे हाहाकृत्वाऽपतन्भुवि । कराभ्यां सदयं सीता हनूमंतं मरुत्सुतम्

ເມື່ອເຫັນດັ່ງນັ້ນ, ເຫຼົ່າລີງທັງຫຼາຍຕ່າງກໍຮ້ອງໄຫ້ດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ ແລະ ລົ້ມລົງພື້ນດິນ. ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ, ນາງສີດາໄດ້ເອົາມືບາຍຫະນຸມານ ຜູ້ເປັນລູກຂອງພະພາຍ.

Verse 89

ताततातेति पस्पर्श पतितं धरणीतले । रामोऽपि दृष्ट्वा पतितं हनूमंतं कपीश्वरम्

ນາງຮ້ອງໄຫ້ວ່າ "ພໍ່! ພໍ່!" ພ້ອມທັງບາຍລາວຜູ້ທີ່ນອນຢູ່ເທິງພື້ນດິນ. ພະຣາມກໍເຊັ່ນກັນ, ເມື່ອເຫັນຫະນຸມານ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລີງ ນອນລົ້ມລົງ.

Verse 90

आरोप्यांकं स्वपाणिभ्यामाममर्श कलेवरम् । विमुंचन्नेत्रजं वारि वायुजं चाव्रवीद्द्विजाः

ພະອົງໄດ້ຍົກລາວຂຶ້ນວາງເທິງຕັກ ແລະ ໃຊ້ມືລູບໄລ້ຮ່າງກາຍຂອງລາວຢ່າງອ່ອນໂຍນ. ນ້ຳຕາໄຫຼອອກມາຈາກຕາ, ພະອົງໄດ້ເວົ້າກັບຫະນຸມານ ລູກຂອງພະພາຍ ດູກອນພາມທັງຫຼາຍ.