Adhyaya 2

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कथं सूत महाभाग रामेणाक्लिष्टकर्मणा । सेतुर्बद्धो नदीनाथे ह्यगाधे वरुणालये

ພວກຣິສີກ່າວວ່າ: “ໂອ ສູຕະຜູ້ມີພາກອັນໃຫຍ່! ພຣະຣາມຜູ້ກະທຳກິດໂດຍບໍ່ລຳບາກ ໄດ້ຜູກສ້າງເສຕຸຂ້າມເຈົ້າແຫ່ງແມ່ນ້ຳທັງປວງ ຄືມະຫາສະໝຸດອັນຫຍັ່ງບໍ່ເຖິງ ອັນເປັນທີ່ສະຖິດຂອງວະຣຸນ ໄດ້ແນວໃດ?”

Verse 2

सेतौ च कति तीर्थानि गंधमादनपर्वते । एतन्नः श्रद्दधानानां ब्रूहि पौराणिकोत्तम

ໂອ ຜູ້ເລົ່າປຸຣານະຜູ້ປະເສີດ! ທີ່ເສຕຸ ແລະ ທີ່ພູກັນທະມາດະນະ ມີຕີຣຖະ (ສະຖານອາບນ້ຳສັກສິດ) ຈັກແຫ່ງ? ຂໍຈົ່ງບອກແກ່ພວກເຮົາຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍສັດທາ।

Verse 3

श्रीसूत उवाच । रामेण हि यथासेतुर्निबद्धो वरुणालये । तदहं संप्रवक्ष्यामि युष्माकं मुनिपुंगवाः

ສີສູຕະກ່າວວ່າ: ດັ່ງທີ່ພຣະຣາມະໄດ້ສ້າງເສຕຸຢ່າງແທ້ຈິງ ໃນອາໄສຂອງພຣະວຣຸນະ ຄືມະຫາສະມຸດ—ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າໃຫ້ພວກທ່ານຟັງໂດຍຄົບຖ້ວນ, ໂອ ມຸນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່।

Verse 4

आज्ञया हि पितू रामो न्यवसद्दंडकानने । सीतालक्ष्मणसंयुक्तः पंचवट्यां समाहितः

ດ້ວຍຄຳສັ່ງຂອງພຣະບິດາ ພຣະຣາມະໄດ້ພັກອາໄສໃນປ່າທັນດະກະ; ພ້ອມດ້ວຍນາງສີຕາ ແລະ ພຣະລັກສະມະນະ ປະທັບຢູ່ທີ່ປັນຈະວະຕີ ດ້ວຍຈິດຕັ້ງໝັ້ນ ແລະ ສຳລວມວິໄນ।

Verse 5

तस्मिन्निव सतस्तस्य राघवस्य महात्मनः । रावणेन हृता भार्या मारीचच्छद्मना द्विजाः

ໃນຂະນະທີ່ມະຫາອາດມະ ຣາຄະວະ ພັກຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ໂອ ດວິຊະທັງຫຼາຍ, ຣາວະນະໄດ້ລັກພາພຣະຊາຍາຂອງພຣະອົງ ໂດຍອາໄສກົນລວງຂອງມາຣີຈະ।

Verse 6

मार्गमाणो वने भार्यां रामो दशरथात्मजः । पंपातीरे जगा मासौ शोकमोहसमन्वितः

ໃນຂະນະທີ່ຊອກຫາພຣະຊາຍາໃນປ່າ, ພຣະຣາມະ ພຣະໂອຣສຂອງທະສະຣະຖະ ໄດ້ໄປຮອດຝັ່ງແມ່ນ້ຳປັມປາ; ຖືກຄວາມໂສກ ແລະ ຄວາມຫຼົງມົວຄອບງຳ।

Verse 7

दृष्टवान्वानरं तत्र कंचिद्दशरथात्मजः । वानरेणाथ पृष्टोऽयं को भवानिति राघवः

ທີ່ນັ້ນ ພຣະຣາມ ພຣະໂອຣສແຫ່ງທົສຣະຖ ໄດ້ເຫັນວານອນຜູ້ໜຶ່ງ. ແລ້ວວານອນນັ້ນຖາມພຣະຣາຆະວະວ່າ “ທ່ານແມ່ນໃຜ?”

Verse 8

आदितः स्वस्य वृत्तांत्तं तस्मै प्रोवाच तत्त्वतः । अथ राघवसंपृष्टो वानरः को भवानिति

ແຕ່ແຕ່ຕົ້ນ ພຣະອົງໄດ້ເລົ່າເລື່ອງຂອງພຣະອົງຢ່າງສັດຈິງໃຫ້ເຂົາຟັງ. ແລ້ວພຣະຣາຆະວະຈຶ່ງຖາມວານອນວ່າ “ເຈົ້າແມ່ນໃຜ?”

Verse 9

सोपि विज्ञापयामास राघवाय महात्मने । अहं सुग्रीवसचिवो हनूमा न्नाम वानरः

ວານອນນັ້ນກໍໄດ້ກາບທູນແກ່ພຣະຣາຆະວະຜູ້ມີໃຈຍິ່ງວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນຫນຸມານ ວານອນ ເປັນອຳມາດຂອງສຸກຣີວ”

Verse 10

तेन च प्रेरितोऽभ्यागां युवाभ्यां सख्यमिच्छता । आगच्छतं तद्भद्रं वां सुग्रीवांतिकमाशु वै

ໂດຍຖືກທ່ານ (ສຸກຣີວ) ສົ່ງມາ ແລະປາຖະໜາຈະຜູກມິດກັບທ່ານທັງສອງ ຂໍເຊີນ—ຂໍໃຫ້ມີມົງຄຸນແກ່ທ່ານ—ໄປພົບສຸກຣີວໂດຍໄວ

Verse 11

तथास्त्विति स रामो पि तेन साकं मुनीश्वराः । सुग्रीवांतिकमागप्य सख्यं चक्रेऽग्निसाक्षिकम्

ພຣະຣາມຕອບວ່າ “ດັ່ງນັ້ນເຖີດ” ແລ້ວໄປກັບເຂົາ—ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ—ເຖິງສຳນັກຂອງສຸກຣີວ ແລະທີ່ນັ້ນໄດ້ຜູກມິດໂດຍມີພຣະອັຄນີເປັນພະຍານ

Verse 12

प्रतिजज्ञेऽथ रामोऽपि तस्मै वालिवधं प्रति । सुग्रीवश्चापि वै देह्याः पुनरानयनं द्विजाः

ແລ້ວພຣະຣາມກໍໄດ້ປະຕິຍານຕໍ່ເຂົາ ເລື່ອງການປະຫານວາລີ. ແລະສຸກຣີວກໍສາບານວ່າ “ໂອ ທະວິຊະທັງຫຼາຍ ຈະນຳສິ່ງທີ່ສູນເສຍກັບຄືນອີກຄັ້ງ”

Verse 13

इत्येवं समयं कृत्वा विश्वास्य च परस्परम् । मुदा परमया युक्तौ नरेश्वरकपीश्वरौ

ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຂົາໄດ້ກຳນົດສັນຍາ ແລະເຊື່ອໃຈກັນແລະກັນ; ຈອມກະສັດແຫ່ງມະນຸດ ແລະຈອມເຈົ້າແຫ່ງວານອນ ຈຶ່ງຮ່ວມເປັນໜຶ່ງດ້ວຍຄວາມປິຕິສູງສຸດ

Verse 14

आसाते ब्राह्मणश्रेष्ठा ऋष्यमूकगिरौ तथा । सुग्रीवप्रत्ययार्थं च दुंदुभेः कायमाशु वै

ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ພວກເຂົາໄດ້ພັກຢູ່ເທິງພູຣິຊະຍະມູກ. ແລະເພື່ອໃຫ້ສຸກຣີວເກີດຄວາມໝັ້ນໃຈ ພຣະຣາມໄດ້ຈັດການເລື່ອງຮ່າງຂອງດຸນດຸບີຢ່າງວ່ອງໄວ

Verse 15

पादांगुष्ठेन चिक्षेप राघवो बहुयोजनम् । सप्तताला विनिर्भिन्ना राघवेण महात्मना

ພຣະຣາຄະວະໃຊ້ນິ້ວໂປ້ຕີນດີດຂວ້າງມັນໄປໄກຫຼາຍໂຍຊະນາ; ແລະພຣະຣາຄະວະຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່ໄດ້ທະລຸຕົ້ນຕາລາເຖິງເຈັດຕົ້ນ

Verse 16

ततः प्रीतमना वीरः सुग्रीवो राममब्रवीत् । इंद्रादिदेवताभ्योऽपि नास्ति राघव मे भयम्

ແລ້ວວີຣະບຸລຸດສຸກຣີວມີໃຈປິຕິ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະຣາມວ່າ: “ໂອ ຣາຄະວະ, ຂ້າພະອົງບໍ່ມີຄວາມຢ້ານ ແມ່ນແຕ່ພຣະອິນທຣາ ແລະເທວະອື່ນໆ”

Verse 17

भवान्मित्रं मया लब्धो यस्मादति पराक्रमः । अहं लंकेश्वरं हत्वा भार्यामानयितास्मि ते

ເຈົ້າເປັນມິດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ພົບ ເນື່ອງຈາກເຈົ້າມີວິລະກຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ຂ້າພະເຈົ້າຈະປາບອົງຄ໌ເຈົ້າແຫ່ງລັງກາ ແລ້ວນຳພຣະຊາຍາຂອງເຈົ້າກັບຄືນໃຫ້ເຈົ້າ

Verse 18

ततः सुग्रीवसहितो रामचंद्रो महाबलः । सलक्ष्मणो ययौ तूर्णं किष्किंधां वालिपालिताम्

ຕໍ່ມາ ພຣະຣາມຈັນທຣາຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງ ໄປພ້ອມກັບສຸຄຣີວ ແລະ ພຣະລັກສະມະນ ຢ່າງຮວດເລັວ ສູ່ກິສກິນທາ ເມືອງທີ່ວາລີພິທັກຮັກສາ

Verse 19

ततो जगर्ज सुग्रीवो वाल्यागमनकांक्षया । अमृष्यमाणो वाली च गर्जितं स्वानुजस्य वै

ແລ້ວສຸຄຣີວກໍຮ້ອງຄຳຮາມ ເພື່ອປາຖະໜາໃຫ້ວາລີອອກມາ. ວາລີກໍອົດທົນບໍ່ໄດ້ ໄດ້ຍິນສຽງຮາມຂອງນ້ອງຊາຍຕົນ ແລ້ວເກີດໂທສະ

Verse 20

अंतःपुराद्विनिष्क्रम्य युयुधेऽवरजेन सः । वालिमुष्टिप्रहारेण ताडितो भृशविह्वलः

ເມື່ອອອກຈາກພະລາຊວັງຊັ້ນໃນ ລາວກໍຕໍ່ສູ້ກັບນ້ອງຊາຍ. ຖືກກຳປັ້ນຂອງວາລີຕີເຂົ້າ ຈຶ່ງສັ່ນສະເທືອນຫນັກ ແລະ ວຸ້ນວາຍຢ່າງຫຼາຍ

Verse 21

सुग्रीवो निर्गतस्तूर्णं यत्र रामो महाबलः । ततो रामो महाबाहुस्सुग्रीवस्य शिरोधरे

ສຸຄຣີວຖອຍອອກໄປຢ່າງຮວດເລັວ ໄປຫາບ່ອນທີ່ພຣະຣາມຜູ້ມີພະລັງຍິ່ງຢູ່. ແລ້ວພຣະຣາມຜູ້ມີພຣະພາຫຸແຂງກ້າ ທີ່ບໍລິເວນຄໍ/ສ່ວນຫົວຂອງສຸຄຣີວ,

Verse 22

लतामाबध्य चिह्नं तु युद्धायाचोदयत्तदा । गर्जितेन समाहूय सुग्रीवो वालिनं पुनः

ລາວຜູກເຄືອໄມ້ເປັນໝາຍຈໍາແນກ ແລ້ວກະຕຸ້ນໃຫ້ອອກຮົບ; ດ້ວຍສຽງຄໍາຮາມກ້ອງ ສຸກຣີວຈຶ່ງເອີ້ນວາລີອີກຄັ້ງ

Verse 23

रामप्रेरणया तेन बाहुयुद्धमथाकरोत् । ततो वालिनमाजघ्ने शरेणैकेन राघवः

ດ້ວຍການຊັກຊວນຂອງພຣະຣາມ ລາວຈຶ່ງເຂົ້າສູ່ການປະລອງມືຕໍ່ມື; ແລ້ວຣາຆະວະກໍຍິງວາລີໃຫ້ລົ້ມດ້ວຍລູກສອນດຽວ

Verse 24

हते वालिनि सुग्रीवः किष्किंधां प्रत्यपद्यत । ततो वर्षास्वतीतासु सुग्रीवो वानराधिपः

ເມື່ອວາລີຖືກສັງຫານ ສຸກຣີວກໍໄດ້ຄືນຄິສກິນທາ; ແລ້ວເມື່ອລະດູຝົນຜ່ານໄປ ສຸກຣີວຜູ້ເປັນຈອມແຫ່ງວານອນ…

Verse 25

सीतामानयितुं तूर्णं वानराणां महाचमूम् । समादाय समागच्छदंतिकं नृपपुत्रयोः

ເພື່ອນໍານາງສີຕາກັບຄືນໃຫ້ໄວ ລາວໄດ້ຮວບຮວມກອງທັບວານອນອັນໃຫຍ່ ແລ້ວເຂົ້າໄປໃກ້ພຣະຣາຊະກຸມານທັງສອງ

Verse 26

प्रस्थापयामास कपीन्सीतान्वेषणकांक्षया । विदितायां तु वैदेह्या लंकायां वायुसूनुना

ດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາຈະຄົ້ນຫານາງສີຕາ ລາວຈຶ່ງສົ່ງຝູງກະປິອອກໄປ; ແລະເມື່ອບຸດແຫ່ງພຣະວາຍຸໄດ້ແຈ້ງວ່າ ນາງໄວເທຫີຢູ່ໃນລັງກາ

Verse 27

दत्ते चूडामणौ चापि राघवो हर्षशोकवान् । सुग्रीवेणानुजेनापि वायुपुत्रेण धीमता

ເມື່ອໄດ້ມອບຈູດາມະນີ (ເພັດຍອດ) ແລ້ວ ຣາຆະວະ (ພຣະຣາມ) ກໍເຕັມໄປດ້ວຍທັງປິຕິແລະໂສກ; ນັ້ນແມ່ນອະນຸຊາຂອງສຸກຣີວະ ຄືຮະນຸມານ ບຸດແຫ່ງພຣະວາຍຸຜູ້ມີປັນຍາ ນຳມາ।

Verse 28

तथान्यैः कपिभिश्चैव जांबवन्नलमुख्यकैः । अन्वीयमानो रामोऽसौ मुहूर्तेऽभिजिति द्विजाः

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຣາມຈຶ່ງເດີນທາງຕໍ່ ໂດຍມີຝູງວານອນອື່ນໆຕາມອມ—ໂດຍສະເພາະ ຈາມບະວານ ແລະ ນະລະ ເປັນຫົວໜ້າ—ໂອ ທະວິຊະທັງຫຼາຍ ໃນເວລາອະພິຈິດ-ມຸຫູຣຕະອັນເປັນມົງຄຸນ।

Verse 29

विलंघ्य विविधा न्देशान्महेंद्रं पर्वतं ययौ । चक्रतीर्थं ततो गत्वा निवासमकरोत्तदा

ຂ້າມຜ່ານດິນແດນຫຼາຍຫຼາຍ ພຣະອົງໄດ້ໄປຮອດພູມະເຫນທຣະ। ຕໍ່ມາໄປຮອດ ຈັກຣະຕີຣຖະ ແລະໃນເວລານັ້ນກໍຕັ້ງທີ່ພັກຢູ່ທີ່ນັ້ນ។

Verse 30

तत्रैव तु स धर्मात्मा समागच्छद्विभीषणः । भ्राता वै राक्षसेंद्रस्य चतुर्भिः सचिवैः सह

ທີ່ນັ້ນເອງ ວິພີຊະນະ ຜູ້ມີຈິດໃຈຕັ້ງຢູ່ໃນທຳ ໄດ້ມາຮອດ—ເປັນອ້າຍນ້ອງຂອງເຈົ້າແຫ່ງຣາກສະສະ (ຣາວະນະ)—ພ້ອມດ້ວຍອຳມາດ 4 ຄົນ।

Verse 31

प्रतिजग्राह रामस्तं स्वागतेन महात्मना । सुग्रीवस्य तु शंकाऽभूत्प्रणिधिः स्यादयं त्विति

ພຣະຣາມຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ ໄດ້ຮັບເຂົາດ້ວຍຖ້ອຍຄຳຕ້ອນຮັບ; ແຕ່ສຸກຣີວະກໍເກີດຄວາມສົງໄສໃນໃຈວ່າ “ຜູ້ນີ້ຈະເປັນສາຍລັບບໍ?”

Verse 32

राघवस्तस्य चेष्टाभिः सम्यक्स्वचरितैर्हितैः । अदुष्टमेनं दृष्ट्वैव तत एनमपूजयत्

ເມື່ອຣາຆະວະເຫັນການປະພຶດ—ຖືກຕ້ອງ ເປັນປະໂຫຍດ ແລະສອດຄ່ອງກັບຄຸນຄວາມດີ—ຮູ້ວ່າເຂົາບໍ່ມີຈິດຮ້າຍ ຈຶ່ງໄດ້ໃຫ້ກຽດແລະນະມັດສະການບູຊາເຂົາ।

Verse 33

सर्वराक्षसराज्ये तमभ्यषिंचद्विभीषणम् । चक्रे च मंत्रिप्रवरं सदृशं रविसूनुना

ພຣະອົງໄດ້ປະກອບພິທີອະພິເສກສະຖາປະນາວິພີສະນະໃຫ້ຄອງອານາຈັກຂອງຣາກສະສະທັງປວງ ແລະຍັງແຕ່ງຕັ້ງມະນະຕຣີເອກຜູ້ປະເສີດ ສົມຄວນ ດັ່ງທີ່ບຸດແຫ່ງຣະວິ (ສຸກຣີວະ) ເຄີຍເຮັດ।

Verse 34

चक्रतीर्थं समासाद्य निवसद्रघुनंदनः । चिंतयन्राघवः श्रीमान्सुग्रीवादीनभाषत

ເມື່ອເຖິງຈັກຣະຕີຣຖະ ຣະຄຸນັນທະນະໄດ້ພັກອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນ। ຣາຆະວະຜູ້ສະຫງ່າງາມໄດ້ຄິດໄຕ່ຕອງ ແລ້ວກ່າວກັບສຸກຣີວະແລະຜູ້ອື່ນໆ।

Verse 35

मध्ये वानरमु ख्यानां प्राप्तकालमिदं वचः । उपायः को नु भवतामेतत्सागरलंघने

ທ່າມກາງບັນດາຫົວໜ້າວານະຣະຜູ້ເລີດ ພຣະອົງໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳອັນຖືກການວ່າ: “ພວກທ່ານຈະມີອຸບາຍໃດໃນການຂ້າມສະຫມຸດນີ້?”

Verse 36

इयं च महती सेना सागरश्चापि दुस्तरः । अंभोराशिरयं नीलश्चंचलोर्म्मिसमाकुलः

“ກອງທັບນີ້ໃຫຍ່ຫຼາຍ ແລະສະຫມຸດນີ້ກໍຂ້າມຍາກ—ຜືນນ້ຳສີຟ້ານີ້ບໍ່ນິ່ງ ເຕັມໄປດ້ວຍຄື້ນທີ່ໂຄງເຄງປັ່ນປ່ວນ।”

Verse 37

उद्यन्मत्स्यो महानक्रशंखशुक्तिसमाकुलः । क्वचिदौर्वानलाक्रांतः फेनवानतिभीषणः

ມະຫາສະມຸດກໍ່ຄືນຄືກດ້ວຍຝູງປາກະໂດດ ແອດແນ່ນດ້ວຍຈະເຂ້ໃຫຍ່ ສັງຂ໌ ແລະຫອຍນາງລົມ; ບາງແຫ່ງຮາວກັບຖືກຄອບງຳໂດຍໄຟໃຕ້ນ້ຳ “ອໍຣະວານະລະ” ຂອງລະສີ ມີຟອງຟູຟ່ອງ ນ່າຢ້ານຢິ່ງນັກເມື່ອເຫັນ।

Verse 38

प्रकृष्टपवनाकृष्टनीलमेघसमन्वितः । प्रलयांभोधरारावः सारवाननिलोद्धतः

ຖືກລົມແຮງພັດກະແທກ ມະຫາສະມຸດມີເມກສີນ້ຳເງິນເຂັ້ມຄຽງຄູ່; ມັນຮ້ອງຄຳຮາມດັ່ງຟ້າຮ້ອງແຫ່ງເມກປຣະລະຍະຍາມສິ້ນການ ຄືນຄືກດ້ວຍພະລັງ ແລະຖືກລົມພາຍຸກວນໃຫ້ປັ່ນປ່ວນ।

Verse 39

कथं सागरमक्षोभ्यं तरामो वरुणा लयम् । सैन्यैः परिवृताः सर्वे वानराणां महौजसाम्

“ພວກເຮົາຈະຂ້າມມະຫາສະມຸດອັນບໍ່ອາດສັ່ນຄືນນີ້—ອັນເປັນທີ່ສະຖິດຂອງພຣະວະຣຸນ—ໄດ້ແນວໃດ? ພວກເຮົາທັງໝົດຖືກລ້ອມດ້ວຍກອງທັບວານະຣາຜູ້ມີພະລັງແລະເດດສູງ।”

Verse 40

उपायैरधिगच्छामो यथा नदनदीपतिम् । कथं तरामः सहसा ससैन्या वरुणालयम्

“ຂໍໃຫ້ພວກເຮົາເຂົ້າເຖິງເຈົ້າແຫ່ງແມ່ນ້ຳແລະລຳທານ (ມະຫາສະມຸດ) ດ້ວຍອຸບາຍອັນຖືກຕ້ອງ; ພວກເຮົາຈະຂ້າມທີ່ສະຖິດຂອງພຣະວະຣຸນພ້ອມກອງທັບ ແບບກະທັນຫັນໄດ້ແນວໃດ?”

Verse 41

शतयोजनमायातं मनसापि दुरासदम् । अतो नु विघ्ना बहवः कथं प्राप्या च मैथिली

“ພວກເຮົາເດີນທາງມາໄດ້ຮ້ອຍໂຢຊະນະແລ້ວ—ແຕ່ແມ່ນແຕ່ໃນໃຈກໍຍາກຈະຝ່າຝືນ (ມະຫາສະມຸດ) ນີ້ໄດ້. ດັ່ງນັ້ນອຸປະສັກຈຶ່ງມີຫຼາຍ; ແລ້ວຈະເຂົ້າເຖິງນາງໄມຖິລີໄດ້ແນວໃດ?”

Verse 42

कष्टात्कष्टतरं प्राप्ता वयमद्य निराश्रयाः । महाजले महावाते समुद्रे हि निराश्रये

ຈາກຄວາມທຸກຍາກ ພວກເຮົາຕົກສູ່ຄວາມທຸກທີ່ຫນັກກວ່າ; ມື້ນີ້ພວກເຮົາໄຮ້ທີ່ພຶ່ງ. ໃນນ້ຳອັນກວ້າງໃຫຍ່, ໃນລົມພາຍຸຮຸນແຮງ, ໃນທະເລນີ້ບໍ່ມີທີ່ຫຼົບພັກເລີຍ.

Verse 43

उपायं कं विधास्यामस्तरणार्थं वनौकसाम् । राज्याद्भ्रष्टो वनं प्राप्तो हृता सीता मृतः पिता

ເພື່ອໃຫ້ພວກຜູ້ຢູ່ປ່າ (ມິດສະຫາຍຂອງເຮົາ) ຂ້າມໄປໄດ້ ພວກເຮົາຈະຄິດອຸບາຍໃດ? ຖືກຂັບອອກຈາກລາຊະອານາຈັກ ຂ້ອຍມາຮອດປ່າ; ສີຕາຖືກລັກພາ; ພໍ່ກໍສິ້ນຊີວິດແລ້ວ.

Verse 44

इतोऽपि दुःसहं दुःखं यत्सागरविलंघनम् । धिग्धिग्गर्जितमंभोधे धिगेतां वारिराशिताम्

ທຸກທີ່ທົນບໍ່ໄດ້ຍິ່ງກວ່ານີ້ ແມ່ນການຕ້ອງຂ້າມທະເລ. ຊ່າງນ່າຕຳນິສຽງຄຳຮ້ອງກັບຂອງເຈົ້າ, ໂອ ທະເລ! ຊ່າງນ່າຕຳນິມວນນ້ຳອັນມະຫາສານນີ້!

Verse 45

कथं तद्वचनं मिथ्या महर्षेः कुम्भजन्मनः । हत्वा त्वं रावणं पापं पवित्रे गंधमादने । पापोपशमनायाशु गच्छस्वेति यदीरितम्

ຄຳຂອງມະຫາຣິສີ ກຸມພະກຳເນີດ (ອະກັດສະຕະຍະ) ຈະເປັນເທັດໄດ້ແນວໃດ? ເມື່ອທ່ານໄດ້ກ່າວວ່າ: ‘ຂ້າຣາວະນະຜູ້ບາບແລ້ວ ຈົ່ງໄປໂດຍໄວສູ່ຄັນທະມາດະນະອັນສັກສິດ ເພື່ອໃຫ້ບາບສົງບລົງໂດຍພລັນ’

Verse 46

श्रीसूत उवाच । इति रामवचः श्रुत्वा सुग्रीवप्रमुखास्तदा

ພຣະສີສູຕະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄຳຂອງພຣະຣາມາແລ້ວ ໃນເວລານັ້ນ ສຸກຣີວະ ແລະຜູ້ນຳທັງຫຼາຍຈຶ່ງ…

Verse 47

ऊचुः प्रांजलयः संर्मे राघवं तं महाबलम् । नौभिरेनं तरिष्यामः प्लवैश्च विविधैरिति

ພວກເຂົາປະນົມມື ແລ້ວກ່າວດ້ວຍໃຈຈິງຕໍ່ພຣະຣາຆະວະຜູ້ມີພະລັງອັນໃຫຍ່ວ່າ: “ພວກເຮົາຈະຂ້າມທະເລນີ້ດ້ວຍເຮືອ ແລະດ້ວຍແພຫຼາຍປະເພດ”

Verse 48

मध्ये वानरकोटीनां तदोवाच विभीषणः । समुद्रं राघवो राजा शरणं गन्तुमर्हति

ຕໍ່ມາ ໃນທ່າມກາງວານະຣານັບໂກຕິ ວິພີສະນະໄດ້ກ່າວວ່າ: “ພຣະຣາຊາຣາຆະວະຄວນໄປຂໍພຶ່ງພາ (ສະຣະນະ) ຕໍ່ທະເລ”

Verse 49

खनितः सागरैरेष समुद्रो वरुणालयः । कर्तुमर्हति रामस्य तज्ज्ञातेः कार्यमंबुधिः

“ທະເລນີ້—ເປັນທີ່ສະຖິດຂອງພຣະວະຣຸນ—ຖືກພວກສາຄະຣະຂຸດຂຶ້ນ; ດັ່ງນັ້ນ ອັມພຸທິຄວນສຳເລັດພຣະກິດຂອງພຣະຣາມ ໂດຍຮູ້ແຈ້ງເຈດຈຳນົງອັນຖືກທຳນອງ”

Verse 50

विभीषणेनैवमुक्तो राक्षसेन विपश्चिता । सांत्वयन्राघवः सर्वान्वानरानिदमब्रवीत्

ເມື່ອວິພີສະນະ ຣາກສະສະຜູ້ຮູ້ທັນ ໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣະຣາຆະວະໄດ້ປອບໃຈວານະຣາທັງປວງ ແລ້ວຕັດຖ້ອຍຄຳນີ້

Verse 51

शतयोजन विस्तारमशक्ताः सर्ववानराः । तर्तुं प्लवोडुपैरेनं समुद्रमतिभीषणम्

ວານະຣາທັງປວງບໍ່ສາມາດຂ້າມທະເລອັນນ່າຢ້ານຢິ່ງນີ້ ທີ່ແຜ່ກວ້າງຮ້ອຍໂຍຊະນາ ໄດ້ ແມ່ນແຕ່ໃຊ້ແພ ແລະເຮືອນ້ອຍໆ

Verse 52

नावो न संति सेनाया बह्व्या वानरपुंगवाः । वणिजामुपघातं च कथमस्मद्विधश्चरेत्

ໂອ ຜູ້ນຳແຫ່ງວານະຣາ, ບໍ່ມີເຮືອພຽງພໍສຳລັບກອງທັບອັນໃຫຍ່ນີ້. ແລ້ວຄົນເຊັ່ນຂ້ອຍຈະໄປໄດ້ແນວໃດ ໂດຍໃຫ້ເກີດໂທດແກ່ພໍ່ຄ້າ?

Verse 53

विस्तीर्णं चैव नः सैन्यं हन्याच्छिद्रेषु वा परः । प्लवोडुपप्रतारोऽतो नैवात्र मम रोचते

ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ກອງທັບຂອງພວກເຮົາແຜ່ກວ້າງ; ສັດຕູອາດໂຈມຕີຕາມຊ່ອງໂຫວ່ໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ການຂ້າມດ້ວຍແພ ແລະ ເຮືອນ້ອຍ ບໍ່ເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງຂ້ອຍໃນທີ່ນີ້

Verse 54

विभीषेणोक्तमे वेदं मोदते मम वानराः । अहं त्विमं जलनिधिमुपास्ये मार्गसिद्धये

ວານະຣາຂອງຂ້ອຍຍິນດີຕໍ່ຄຳຂອງວິພີສະນະ. ແຕ່ສ່ວນຂ້ອຍ ຈະນະມັດສະການບູຊາພະສະມຸດຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງນ້ຳນີ້ ເພື່ອໃຫ້ເສັ້ນທາງສຳເລັດ

Verse 55

नो चेद्दर्शयिता मार्गं धक्ष्याम्येनमहं तदा । महास्त्रैरप्रतिहतैरत्यग्निपवनोज्ज्वलैः

ຖ້າລາວບໍ່ສະແດງເສັ້ນທາງ ຂ້ອຍຈະເຜົາລາວ (ທະເລ) ດ້ວຍມະຫາອາວຸດອັນບໍ່ອາດຕ້ານທານ—ລຸກໂພງດ້ວຍໄຟກ້າ ແລະ ລົມແຮງ

Verse 56

इत्युक्त्वा सहसौमित्रिरुपस्पृश्याथ राघवः । प्रतिशिश्ये जलनिधिं विधिवत्कुशसंस्तरे

ເມື່ອເວົ້າດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ຣາຆະວະພ້ອມດ້ວຍເສົາມິຕຣີ ໄດ້ເຮັດອາຈະມະນະເພື່ອຊຳລະຕົນ; ແລ້ວຈຶ່ງນອນຫັນໜ້າສູ່ທະເລ ຕາມພິທີ ເທິງທີ່ປູຫຍ້າກຸສະ

Verse 57

तदा रामः कुशा स्तीर्णे तीरे नदनदीपतेः । संविवेश महाबाहुर्वेद्यामिव हुताशनः

ໃນເວລານັ້ນ ພຣະຣາມຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ ໄດ້ນອນລົງທີ່ຝັ່ງແຫ່ງຈອມເຈົ້າແຫ່ງແມ່ນ້ຳແລະລຳທານ ເທິງທີ່ປູດ້ວຍຫຍ້າກຸຊະ—ດຸດໄຟສັກສິດສະຖິດຢູ່ເທິງເວທີບູຊາ।

Verse 58

शेषभोगनिभं बाहुमुपधाय रघूद्वहः । दक्षिणो दक्षिणं बाहुमुपास्ते मकरालयम्

ຜູ້ປະເສີດແຫ່ງວົງສາຣະຄຸ ໄດ້ນຳແຂນດຸດພັງພານຂົດຂອງເສສະມາເປັນໝອນ; ຫັນໜ້າໄປທາງທິດໃຕ້ ແລະອຸປາສະນາສະຫມຸດ—ຖິ່ນອາໄສຂອງມະກະຣາ—ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ।

Verse 59

तस्य रामस्य सुप्तस्य कुशास्तीर्णे महीतले । नियमादप्रमत्तस्य निशास्तिस्रोऽतिचक्रमुः

ເມື່ອພຣະຣາມນອນຢູ່ເທິງດິນທີ່ປູດ້ວຍຫຍ້າກຸຊະ ແລະຍັງຮັກສາວິໄນແຫ່ງພຣະຕະຢ່າງບໍ່ປະມາດ ສາມຄືນກໍຜ່ານໄປ

Verse 60

स त्रिरात्रोषितस्तत्र नयज्ञो धर्मतत्परः । उपास्तेस्म तदा रामः सागरं मार्गसिद्धये

ຢູ່ທີ່ນັ້ນຄົບສາມຄືນ ຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນທຳ ແລະດຳລົງວິໄນດຸດກຳລັງປະກອບຍັດ ພຣະຣາມຈຶ່ງບູຊາສະຫມຸດເພື່ອໃຫ້ການຂ້າມທາງສຳເລັດ

Verse 61

न च दर्शयते मन्दस्तदा रामस्य सागरः । प्रयतेनापि रामेण यथार्हमपि पूजितः

ແຕ່ສະຫມຸດຜູ້ເຉື່ອຍແລະບໍ່ຕອບຮັບ ກໍບໍ່ໄດ້ສະແດງຕົນໃຫ້ພຣະຣາມເຫັນ—ແມ່ນແຕ່ພຣະຣາມໄດ້ບູຊາຢ່າງຖືກຄວນດ້ວຍຄວາມພາກພຽນເຕັມທີ່

Verse 62

तथापि सागरो रामं न दर्शयति चात्मनः । समुद्राय ततः क्रुद्धो रामो रक्तांतलोचनः

ແມ່ນແຕ່ຢ່າງນັ້ນ ມະຫາສະມຸດກໍບໍ່ສະແດງຕົນໃຫ້ພຣະຣາມເຫັນ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຣາມ—ຫາງຕາແດງ—ຈຶ່ງກໍເກີດພິໂຣດຕໍ່ທະເລ.

Verse 63

समीपवर्तिनं चेदं लक्ष्मणं प्रत्यभाषत । अद्य मद्बाणनिर्भिन्नैर्मकरैर्वरुणालयम्

ພຣະອົງຕັດກັບພຣະລັກສະມະນະຜູ້ຢືນໃກ້ວ່າ: “ມື້ນີ້ ດ້ວຍມະກະຣາທີ່ຖືກລູກສອນຂອງເຮົາທະລຸ ເຮົາຈະກະທຳທີ່ພຳນັກຂອງພຣະວະຣຸນ—ທະເລ—…”

Verse 64

निरुद्धतोयं सौमित्रे करिष्यामि क्षणादहम् । सशंखशुक्ताजालं हि समीनमकरं शनैः

“ໂອ ສໍມິຕຣີ, ໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ ເຮົາຈະກັ້ນນ້ຳຂອງມັນ, ໃຫ້ຄ່ອຍໆກາຍເປັນກອງຫອຍສັງຂ໌ແລະເປືອກຫອຍ, ພ້ອມທັງປາແລະມະກະຣາຖືກເປີດເຜີຍ.”

Verse 66

असमर्थं विजानाति धिक्क्षमामीदृशे जने । न दर्शयति साम्ना मे सागरो रूपमात्मनः

“ມັນເຫັນເຮົາວ່າອ່ອນແອ—ຄວນຕຳນິຜູ້ເປັນແບບນັ້ນ! ແມ່ນແຕ່ເຮົາໃຊ້ຄຳປອບໂຍນ ທະເລກໍບໍ່ສະແດງຮູບຂອງຕົນໃຫ້ເຮົາເຫັນ.”

Verse 67

चापमानय सौमित्रे शरांश्चाशीविषोपमान् । सागरं शोषयिष्यामि पद्भ्यां यांतु प्लवंगमाः

“ໂອ ສໍມິຕຣີ, ຈົ່ງນຳຄັນທະນູຂອງເຮົາມາ ແລະລູກສອນດຸດດັ່ງງູພິດ. ເຮົາຈະເຮັດໃຫ້ທະເລແຫ້ງ; ໃຫ້ພວກວານະຣາເດີນຕໍ່ໄປດ້ວຍຕີນ.”

Verse 68

एनं लंघितमर्यादं सहस्रोर्मिसमाकुलम् । निर्मर्यादं करिष्यामि सायकैर्वरुणालयम्

ມະຫາສະມຸດນີ້ລ່ວງເກີນຂອບເຂດ ແລະປັ່ນປ່ວນດ້ວຍຄື້ນນັບພັນ; ຂ້າຈະໃຊ້ລູກສອນເຮັດໃຫ້ທີ່ພຳນັກຂອງວຣຸນາ ກາຍເປັນໄຮ້ຂອບເຂດໄຮ້ກົດກາ.

Verse 69

अद्य बाणैरमोघास्त्रैर्वारिधिं परिशोषये । क्षमया हि समायुक्तं मामयं मकरालयः

ມື້ນີ້ ຂ້າຈະໃຊ້ລູກສອນອັສຕຣາອັນບໍ່ພາດ ແລະບໍ່ອາດຕ້ານທານ ເຮັດໃຫ້ມະຫາສະມຸດແຫ້ງ; ທີ່ພຳນັກແຫ່ງມະກະຣານີ້ກັບເຫັນຂ້າ—ຜູ້ມີຄວາມອົດທົນ—ເປັນຜູ້ຄວນຖືກເມີນເຉີຍ.

Verse 70

एवमुक्त्वा धनुष्पाणिः क्रोधपर्याकुलेक्षणः । रामो बभूव दुर्धर्षस्त्रिपुरघ्नो यथा शिवः

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພຣະຣາມຜູ້ຖືຄັນທະນູ ດວງຕາປັ່ນປ່ວນດ້ວຍໂກດ ກໍກາຍເປັນຜູ້ບໍ່ອາດຕ້ານທານ ດຸດດັ່ງພຣະສິວະຜູ້ປະຫານຕຣິປຸຣາ.

Verse 71

आकृष्य चापं कोपेन कम्पयित्वा शरैर्जगत् । मुमोच विशिखानुग्रांस्त्रिपुरेषु यथा भवः

ດ້ວຍໂກດ ພຣະອົງຊັກຄັນທະນູ ໃຫ້ໂລກສັ່ນສະເທືອນດ້ວຍລູກສອນ ແລ້ວປ່ອຍລູກສອນອັນດຸຮ້າຍ—ດຸດດັ່ງພະພະວະ (ສິວະ) ທີ່ກະທຳຕໍ່ຕຣິປຸຣາ.

Verse 72

दीप्ता बाणाश्च ये घोरा भासयन्तो दिशो दश । प्राविशन्वारिधेस्तोयं दृप्तदानवसंकुलम्

ລູກສອນອັນລຸກໄຟນ່າຢ້ານ ສ່ອງສະຫວ່າງທັງສິບທິດ ແລ້ວພຸ່ງຈົມເຂົ້າໃນນ້ຳມະຫາສະມຸດ—ນ້ຳນັ້ນແອດແນ້ນດ້ວຍດານະວະຜູ້ຈອງຫອງ.

Verse 73

समुद्रस्तु ततो भीतो वेपमानः कृतांजलिः । अनन्यशरणो विप्राः पाता लात्स्वयमुत्थितः

ແລ້ວນັ້ນ ມະຫາສະມຸດກໍຢ້ານກົວ ສັ່ນສະທ້ານ ພະນົມມືດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ—ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ—ບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງອື່ນ ຈຶ່ງລຸກຂຶ້ນເອງຈາກປາຕາລາ।

Verse 74

शरणं राघवं भेजे कैवल्यपदकारणम् । तुष्टाव राघवं विप्रा भूत्वा शब्दैर्मनोरमैः

ລາວໄດ້ເຂົ້າພຶ່ງພາຣາຆະວະ ຜູ້ເປັນເຫດແຫ່ງສະຖານະໄກວັນຍະ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) ແລ້ວ—ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ—ຈຶ່ງສັນລະເສີນຣາຆະວະດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອັນໄພເຣາະນ່າຟັງ।

Verse 76

समुद्र उवाच । नमामि ते राघव पादपंकजं सीतापते सौख्यद पादसेवनात् । नमामि ते गौतमदारमोक्षजं श्रीपादरेणुं सुरवृन्दसेव्यम्

ມະຫາສະມຸດກ່າວວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້ານອບນ້ອມຕໍ່ບົດບົວແຫ່ງພຣະບາດຂອງພຣະອົງ ໂອ ຣາຆະວະ ໂອ ພຣະສະຫວາມີແຫ່ງສີຕາ; ການຮັບໃຊ້ພຣະບາດປະທານສຸກມົງຄຸນ. ຂ້າພະເຈົ້ານອບນ້ອມຕໍ່ຝຸ່ນອັນສັກສິດແຫ່ງພຣະບາດ ທີ່ໝູ່ເທວະບູຊາ ແລະເລື່ອງລືວ່າເປັນເຫດໃຫ້ພັນລະຍາຂອງໂຄຕະມະພົ້ນຈາກຄຳສາບ”

Verse 77

रामराम नमस्यामि भक्तानामिष्टदायिनम् । अवतीर्णो रघुकुले देवकार्यचिकीर्षया

“ຣາມະ ຣາມະ ຂ້າພະເຈົ້ານອບນ້ອມຕໍ່ພຣະອົງ ຜູ້ປະທານສິ່ງທີ່ຜູ້ພັກຕະປາຖະໜາ. ພຣະອົງໄດ້ອະວະຕານໃນວົງຣະຄຸ ເພື່ອສຳເລັດກິດຂອງເທວະ”

Verse 78

नारायणमनाद्यंतं मोक्षदं शिवमच्युतम् । रामराम महाबाहो रक्ष मां शरणागतम्

“ພຣະອົງແມ່ນນາຣາຍະນະ—ບໍ່ມີຕົ້ນ ບໍ່ມີປາຍ—ຜູ້ປະທານໂມກສະ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ ແລະອະຈຸຕະຜູ້ບໍ່ເສື່ອມ. ຣາມະ ຣາມະ ໂອ ມະຫາບາຫຸ ຂໍຈົ່ງປົກປ້ອງຂ້າພະເຈົ້າ ຜູ້ມາເຂົ້າພຶ່ງພາ”

Verse 79

कोपं संहर राजेंद्र क्षमस्व करुणालय । भूमिर्वातो वियच्चापो ज्योतींषि च रघूद्वह

ໂອ ພະຣາຊາເຫນືອພະຣາຊາທັງປວງ ຈົ່ງລະງັບຄວາມໂກດ; ໂອ ທີ່ສະຖິດແຫ່ງຄວາມເມດຕາ ຂໍໂປດອະໄພ. ໂອ ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງວົງລະຄຸ, ດິນ ລົມ ຟ້າ ນ້ຳ ແລະແສງສະຫວ່າງທັງຫມົດ ລ້ວນດຳລົງຕາມສະພາວະຂອງຕົນ.

Verse 80

यत्स्वभावानि सृष्टानि ब्रह्मणा परमेष्ठिना । वर्तंते तत्स्वभा वानि स्वभावो मे ह्यगाधता

ສະພາວະໃດໆ ທີ່ພຣະພຣົມາ ຜູ້ຈັດວາງສູງສຸດ ໄດ້ສ້າງໄວ້ ສັດທັງຫມົດຍ່ອມປະພຶດຕາມສະພາວະນັ້ນ. ສ່ວນສະພາວະຂອງຂ້າ ແທ້ຈິງລຶກລ້ຳຫາຂອບບໍ່ໄດ້ ບໍ່ງ່າຍຈະປ່ຽນແປງ.

Verse 81

विकारस्तु भवेद्गाध एतत्सत्यं वदाम्यहम् । लोभात्कामाद्भयाद्वापि रागाद्वापि रघूद्वह

ແຕ່ຄວາມແປປ່ຽນ (ວິກາຣ) ອາດຈະລຶກແລະນ່າຢ້ານໄດ້ແທ້—ນີ້ແມ່ນຄວາມຈິງທີ່ຂ້າກ່າວ. ຈະເກີດຈາກຄວາມໂລບ ກາມ ຄວາມຢ້ານ ຫຼືຄວາມຕິດພັນກໍຕາມ, ໂອ ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງວົງລະຄຸ.

Verse 82

न वंशजं गुणं हातुमुत्सहेयं कथंचन । तत्करिष्ये च साहाय्यं सेनायास्तरणे तव

ຂ້າບໍ່ອາດຈະລະທິ້ງຄຸນທຳທີ່ສືບທອດມາຈາກວົງຕະກູນໄດ້ເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າຈະຊ່ວຍໃນການໃຫ້ກອງທັບຂອງທ່ານຂ້າມຝັ່ງ.

Verse 83

इत्युक्तवन्तं जलधिं रामोऽवादीन्नदीपतिम् । ससैन्योऽहं गमि ष्यामि लंकां रावणपालिताम्

ເມື່ອມະຫາສະມຸດໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣະຣາມາໄດ້ຕອບແກ່ຈອມແຫ່ງນ້ຳ ຜູ້ເປັນນາຍແຫ່ງແມ່ນ້ຳທັງປວງວ່າ: “ຂ້າຈະໄປລັງກາພ້ອມກອງທັບ ອັນຣາວະນະພິທັກຮັກສາ.”

Verse 84

तच्छोषमुपयाहि त्वं तरणार्थं ममाधुना । इत्युक्तस्तं पुनः प्राह राघवं वरुणालयः

“ບັດນີ້ ຈົ່ງມາຫາທາງທີ່ແຫ້ງນັ້ນ ເພື່ອການຂ້າມຂອງເຮົາ。” ເມື່ອກ່າວແລ້ວ ທະເລອັນເປັນທີ່ສະຖິດຂອງວະຣຸນ ກໍໄດ້ກ່າວກັບຣາຆະວະອີກຄັ້ງ।

Verse 85

शृणुष्वाव हितो राम श्रुत्वा कर्तव्यमाचर । यद्याज्ञया ते शुष्यामि ससैन्यस्य यियासतः

ໂອ ພຣະຣາມ ຈົ່ງຟັງເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພຣະອົງ; ຟັງແລ້ວ ຈົ່ງປະພຶດຕາມກະທຳອັນຄວນ. ຖ້າໂດຍພຣະບັນຊາຂອງພຣະອົງ ເຮົາຈະຕ້ອງແຫ້ງ ເພື່ອກອງທັບທີ່ປາຖະໜາຈະອອກເດີນທາງໄປຂ້າມ…

Verse 87

अस्ति ह्यत्र नलोनाम वानरः शिल्पिसंमतः । त्वष्टुः काकुत्स्थ तनयो बलवान्विश्वकर्मणः

ທີ່ນີ້ມີວານອນຊື່ ນະລະ ຜູ້ໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງໃນຫມູ່ຊ່າງສິລະປະ. ໂອ ຜູ້ສືບສາຍກາກຸດສະຖະ, ລາວແມ່ນບຸດຜູ້ມີພະລັງຂອງ ຕະວັດສະຕຣຶ (ວິສະວະກັມມະ)

Verse 88

स यत्काष्ठं तृणं वापि शिलां वा क्षेप्स्यते मयि । सर्वं तद्धारयिष्यामि स ते सेतुर्भविष्यति

ບໍ່ວ່າລາວຈະໂຍນໄມ້ ຫຍ້າ ຫຼືແມ່ນແຕ່ຫີນໃດໆ ລົງເທິງເຮົາ ເຮົາຈະຮັບໄວ້ທັງໝົດ; ນັ້ນແຫຼະຈະເປັນ ເສຕຸ (ຂົວ) ຂອງເຈົ້າ

Verse 89

सेतुना तेन गच्छ त्वं लंकां रावणपालि ताम् । उक्त्वेत्यंतर्हिते तस्मिन्रामो नलमुवाच ह

“ຈົ່ງໄປຫາ ລັງກາ ທີ່ຣາວະນະປົກຄອງ ໂດຍເສຕຸນັ້ນ。” ເມື່ອກ່າວແລ້ວ ເຂົາ (ທະເລ) ກໍອັນຕະທານໄປ; ແລ້ວພຣະຣາມຈຶ່ງກ່າວກັບນະລະ

Verse 90

कुरु सेतुं समुद्रे त्वं शक्तो ह्यसि महामते । तदाऽब्रवीन्नलो वाक्यं रामं धर्मभृतां वरम्

“ທ່ານຈົ່ງສ້າງເສຕຸ (ຂົວ) ຂ້າມມະຫາສະໝຸດ; ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ ທ່ານຍ່ອມສາມາດແທ້.” ແລ້ວນະລະໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້ແດ່ພຣະຣາມ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ຜູ້ທົງທຳມະ।

Verse 91

अहं सेतुं विधास्यामि ह्यगाधे वरुणालये । पित्रा दत्तवरश्चाहं सामर्थ्ये चापि तत्समः

“ຂ້າພະເຈົ້າຈະສ້າງເສຕຸໃນມະຫາສະໝຸດອັນຫຍັ່ງບໍ່ເຖິງນີ້ ອັນເປັນທີ່ສະຖິດຂອງພຣະວຣຸນ. ຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ຮັບພອນຈາກບິດາ ແລະໃນຄວາມສາມາດ ຂ້າພະເຈົ້າສະເໝີກັບພອນນັ້ນ.”

Verse 92

मातुर्मम वरो दत्तो मन्दरे विश्वक र्मणा । शिल्पकर्मणि मत्तुल्यो भविता ते सुतस्त्विति

“ທີ່ພູມັນດະຣາ ພຣະວິສະວະກັມມະໄດ້ປະທານພອນແກ່ແມ່ຂອງຂ້າພະເຈົ້າວ່າ: ‘ບຸດຂອງເຈົ້າຈະເທົ່າທຽມກັບເຮົາໃນງານຊ່າງ ແລະການກໍ່ສ້າງ’.”

Verse 93

पुत्रोऽहमौरसस्तस्य तुल्यो वै विश्वकर्मणा । अद्यैव कामं बध्नंतु सेतुं वानरपुं गवाः

“ຂ້າພະເຈົ້າເປັນບຸດແທ້ຂອງທ່ານນັ້ນ ແລະແທ້ຈິງສະເໝີກັບພຣະວິສະວະກັມມະ. ຂໍໃຫ້ວີຣະວານະຣາຈົ່ງຜູກປະສານເສຕຸຕາມປາດຖະນາ—ໃຫ້ສຳເລັດໃນມື້ນີ້ເທົ່ານັ້ນ.”

Verse 94

ततो रामनिसृष्टास्ते वानरा बलवत्तराः । पर्वतान्गिरिशृंगाणि लतातृणमहीरुहान्

ຕໍ່ມາ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງພຣະຣາມ ວານະຣາຜູ້ມີກຳລັງຫນັກແນ່ນັ້ນ ໄດ້ໄປຮວບຮວມພູເຂົາ ແລະຍອດພູ ພ້ອມທັງເຄືອໄມ້ ຫຍ້າ ແລະຕົ້ນໄມ້ທັງຫຼາຍ।

Verse 95

समाजह्रुर्महाकाया गरुडानिलरंहसः । नलश्चक्रे महासेर्तुमध्ये नदनदीपतेः

ບັນດາຜູ້ກາຍໃຫຍ່ ວ່ອງໄວດັ່ງຄຣຸດແລະລົມ ໄດ້ນຳສິ່ງທັງປວງມາຮວບຮວມ. ແລະນະລະໄດ້ສ້າງມະຫາເສຕຸກາງທະເລ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງແມ່ນ້ຳທັງຫມົດ.

Verse 96

दशयोजनविस्तीर्णं शतयोजनमायतम् । जानकीरमणो रामः सेतुमेवमकारयत्

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຣາມ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງຊານະກີ ໄດ້ໃຫ້ສ້າງເສຕຸ—ກວ້າງສິບໂຢຊະນະ ແລະຍາວຮ້ອຍໂຢຊະນະ.

Verse 97

नलेन वानरेन्द्रेण विश्वकर्मसुतेन वै । तमेवं सेतुमासाद्य रामचन्द्रेण कारितम्

ເສຕຸນັ້ນ—ທີ່ໄດ້ເຂົ້າເຖິງແລະສ້າງຕັ້ງໄວ້ດັ່ງນີ້—ພຣະຣາມຈັນທຣາໃຫ້ນະລະ ຈອມແຫ່ງວານະຣະ ແລະເປັນບຸດຂອງວິສະວະກັມມະນ ກໍ່ສ້າງຂຶ້ນ.

Verse 98

सर्वे पातकिनो मर्त्या मुच्यन्ते सर्वपातकैः । व्रतदान तपोहोमैर्न तथा तुष्यते शिवः

ທີ່ນັ້ນ ມະນຸດຜູ້ມີບາບທັງປວງ ຍ່ອມພົ້ນຈາກບາບທຸກປະການ. ດ້ວຍວຣະຕະ ທານະ ຕະປະ ແລະໂຫມະ ພຣະສິວະກໍບໍ່ພໍພຣະໄທເທົ່າກັບບຸນອັນສັກສິດນີ້.

Verse 99

सेतुमज्जनमात्रेण यथा तुष्यति शंकरः । न तुल्यं विद्यते तेजोयथा सौरेण तेजसा

ພຽງແຕ່ອາບນ້ຳທີ່ເສຕຸ ພຣະສັງກະຣະກໍພໍພຣະໄທຢ່າງຫຼາຍ. ບໍ່ມີລັດສະມີໃດເທົ່າລັດສະມີນັ້ນ—ດັ່ງທີ່ບໍ່ມີສິ່ງໃດເທົ່າຄວາມສະຫວ່າງຂອງພຣະອາທິດ.

Verse 100

सेतुस्नानेन च तथा न तुल्यं विद्यते क्वचित् । तत्सेतुमूलं लंकायां यत्ररामो यियासया

ບໍ່ມີສິ່ງໃດໃນທຸກສະຖານທີ່ຈະເທົ່າທັນການອາບນ້ຳສັກສິດທີ່ເສຕຸ. ຮາກແຫ່ງເສຕຸນັ້ນຫັນໄປທາງລັງກາ ບ່ອນທີ່ພຣະຣາມຜູ້ປາດຖະນາຂ້າມ ໄດ້ອອກເດີນທາງດ້ວຍປະຕິຍານອັນໝັ້ນຄົງ.

Verse 101

वानरैः सेतुमारेभे पुण्यं पाप प्रणाशनम् । तद्दर्भशयनं नाम्ना पश्चाल्लोकेषु विश्रुतम्

ເມື່ອຝູງວານອນເລີ່ມກໍ່ສ້າງເສຕຸ ກໍເກີດກຸສົນອັນສັກສິດທີ່ທຳລາຍບາບ. ຕໍ່ມາຈຶ່ງໂດ່ງດັງໃນໂລກທັງຫຼາຍດ້ວຍນາມ ‘ດັຣພະຊະຍະນ’.

Verse 102

एवमुक्तं मया विप्राः समुद्रे सेतुबंधनम् । अत्र तीर्थान्यनेकानि संति पुण्यान्यनेकशः

ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກ່າວແລ້ວດັ່ງນີ້ເຖິງການຜູກສ້າງເສຕຸເທິງມະຫາສະໝຸດ. ທີ່ນີ້ມີຕີຣຖະຫຼາຍປານໃດ ເປັນສະຖານທີ່ບຸນອັນສັກສິດຢ່າງອຸດົມ.

Verse 103

न संख्यां नामधेयं वा शेषो गणयितुं क्षमः । किं त्वहं प्रब्रवीम्यद्य तत्र तीर्थानि कानिचित्

ແມ່ນແຕ່ພຣະເສສະກໍບໍ່ສາມາດນັບຈຳນວນ ຫຼື ກ່າວນາມໃຫ້ຄົບໄດ້. ແຕ່ວັນນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດຕີຣຖະບາງແຫ່ງທີ່ຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

Verse 104

चतुर्विंशति तीर्थानि संति सेतौ प्रधानतः । प्रथमं चकतीर्थं स्याद्वेतालवरदं ततः

ໂດຍຫຼັກແລ້ວ ທີ່ເສຕຸມີຕີຣຖະ 24 ແຫ່ງ. ແຫ່ງທຳອິດເອີ້ນວ່າ ‘ຈະກະຕີຣຖະ’; ຕໍ່ມາແມ່ນ ‘ເວຕາລະວະຣະດະ’ ຕີຣຖະເວຕາລະຜູ້ປະທານພອນ.

Verse 105

ततः पापविनाशार्थं तीर्थं लोकेषु विश्रुतम् । ततः सीतासरः पुण्यं ततो मंगलतीर्थकम्

ຕໍ່ຈາກນັ້ນແມ່ນຕີຣະຖະອັນໂດ່ງດັງໃນໂລກທັງຫຼາຍ ເພື່ອທຳລາຍບາບ. ຕໍ່ມາແມ່ນສີຕາ-ສະຣະອັນບຸນສິດ ແລະຕໍ່ໄປແມ່ນມັງຄະລະ-ຕີຣະຖະ.

Verse 106

ततः सकलपापघ्नी नाम्ना चामृतवापिका । ब्रह्मकुण्डं ततस्तीर्थं ततः कुंडं हनूमतः

ຕໍ່ມາແມ່ນ ‘ອະມຣິຕະ-ວາປິກາ’ ຊຶ່ງກໍເອີ້ນວ່າ ‘ສະກະລະ-ປາປະ-ຆນີ’ ຜູ້ທຳລາຍບາບທັງປວງ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນແມ່ນ ພຣະພຣົມ-ກຸນຑະ ອັນສັກສິດ ແລະຕໍ່ໄປແມ່ນ ກຸນຑະຂອງຫນຸມານ.

Verse 107

आगस्त्यं हि ततस्तीर्थं रामतीर्थ मतः परम् । ततो लक्ष्मणतीर्थं स्याज्जटातीर्थमतः परम्

ຕໍ່ມາແມ່ນ ອະກັດສະຕະຍະ-ຕີຣະຖະ; ຍິ່ງກວ່ານັ້ນເຖິງຖືກນັບວ່າເປັນ ຣາມະ-ຕີຣະຖະ ອັນສູງສຸດ. ຕໍ່ມາແມ່ນ ລັກສະມະນະ-ຕີຣະຖະ ແລະຕໍ່ໄປແມ່ນ ຊະຏາ-ຕີຣະຖະ.

Verse 108

ततो लक्ष्म्याः परं तीर्थमग्नितीर्थमतः परम् । चक्रतीर्थं ततः पुण्यं शिवतीर्थमतः परम्

ຕໍ່ມາແມ່ນ ຕີຣະຖະອັນສູງສຸດຂອງ ພຣະລັກສະມີ; ຕໍ່ຈາກນັ້ນແມ່ນ ອັກນີ-ຕີຣະຖະ. ຕໍ່ມາແມ່ນ ຈັກຣະ-ຕີຣະຖະ ອັນບຸນສິດ ແລະຕໍ່ໄປແມ່ນ ສິວະ-ຕີຣະຖະ.

Verse 109

ततः शंखाभिधं तीर्थं ततो यामुनतीर्थकम् । गंगातीर्थं ततः पश्चाद्गयातीर्थमनन्तरम्

ຕໍ່ມາແມ່ນ ຕີຣະຖະທີ່ເອີ້ນວ່າ ສັງຄະ; ຕໍ່ຈາກນັ້ນແມ່ນ ຢາມຸນາ-ຕີຣະຖະ. ຕໍ່ມາແມ່ນ ຄັງຄາ-ຕີຣະຖະ ແລະຕໍ່ທັນທີແມ່ນ ຄະຍາ-ຕີຣະຖະ.

Verse 110

ततः स्यात्कोटितीर्थाख्यं साध्यानाममृतं ततः । मानसाख्यं ततस्तीर्थं धनुष्कोटिस्ततः परम्

ຕໍ່ຈາກນັ້ນມີທີຣະຖະອັນສັກສິດຊື່ ໂກຕິທີຣະຖະ; ຕໍ່ມາແມ່ນ ‘ອະມຣິຕະຂອງພວກສາດຍະ’. ຕໍ່ຈາກນັ້ນແມ່ນທີຣະຖະຊື່ ມານະສະ; ແລະຖັດໄປອີກແມ່ນ ທະນຸສໂກຕິ.

Verse 111

प्रधानतीर्थान्येतानि महापापहराणि च । कथितानि द्विजश्रेष्ठास्सेतुमध्यगतानि वै

ນີ້ແມ່ນທີຣະຖະຫຼັກໆ ແລະຍັງທຳລາຍບາບໃຫຍ່ໄດ້ດ້ວຍ. ໂອ ທ່ານດວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ທີຣະຖະເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ຖືກກ່າວວ່າຢູ່ໃນພາກກາງແຫ່ງເສຕຸແທ້ໆ.

Verse 112

यथा सेतुश्च बद्धोऽभूद्रामेण जलधौ महान् । कथितं तच्च विप्रेन्द्राः पुण्यं पापहारं तथा

ວ່າພຣະຣາມາໄດ້ສ້າງເສຕຸອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໃນທະເລແນວໃດ—ກໍໄດ້ຖືກເລົ່າໄວ້ແລ້ວ ໂອ ພຣາຫມະນຜູ້ເປັນເລີດ; ແລະບຸນກຸສົນຂອງມັນທີ່ຊຳລະບາບ ກໍໄດ້ກ່າວໄວ້ເຊັ່ນກັນ.

Verse 113

यच्छ्रुत्वा च पठित्वा च मुच्यते मानवो भुवि

ເມື່ອໄດ້ຟັງ ແລະໄດ້ສວດອ່ານ ມະນຸດຍ່ອມພົ້ນໄດ້ໃນໂລກນີ້ຂະນະຍັງມີຊີວິດ

Verse 114

अध्यायमेनं पठते मनुष्यः शृणोति वा भक्तियुतो द्विजेंद्राः । सो नंतमाप्नोति जयं परत्र पुनर्भवक्लेशमसौ न गच्छेत्

ໂອ ທ່ານດວິເຈນດຣະ, ຜູ້ໃດສວດອ່ານບົດນີ້ ຫຼືຟັງດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ, ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຊັຍຊະນະອັນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດໃນປະໂລກ ແລະບໍ່ກັບໄປສູ່ຄວາມທຸກແຫ່ງການເກີດໃໝ່ຊ້ຳໆອີກ

Verse 816

अन्येऽप्याज्ञापयिष्यंति मामेवं धनुषो बलात् । उपायमन्यं वक्ष्यामि तरणार्थं बलस्य ते

ຄົນອື່ນໆກໍຈະສັ່ງຂ້າພະເຈົ້າແບບນີ້ ໂດຍອາໄສພະລັງແຫ່ງຄັນທະນູ. ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ກອງທັບຂອງເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວອຸບາຍອື່ນໃນການຂ້າມຝັ່ງ।