Adhyaya 18

Verse 1

श्रीसूत उवाच । कुंभसंभवतीर्थेऽस्मिन्विधायाभिषवं नरः । रामकुंडं ततः पुण्यं गच्छेत्पापविमुक्तये

ພຣະສີສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ອາບນ້ຳຊຳລະຕາມພິທີທີ່ກຳນົດ ທີ່ຕີຣຖະກຸມພະສັມພະວະນີ້ແລ້ວ ຄວນໄປຫາຣາມະກຸນດະອັນສັກສິດ ເພື່ອພົ້ນຈາກບາບ.

Verse 2

रघुनाथसरः पुण्यं द्विजाः पापहरं तथा । रघुनाथसरस्तीरे कृतो यज्ञोऽल्पदक्षिणः

ໂອ ທະວິຊະທັງຫຼາຍ, ສະຣະຣັຄຸນາຖະແຫ່ງນີ້ເປັນບຸນສັກສິດ ແລະເປັນຜູ້ກຳຈັດບາບ. ທີ່ຝັ່ງຂອງມັນ ເຄີຍມີການປະກອບຍັຊະນະ ດ້ວຍທັກຊິນາເພີຍນ້ອຍ.

Verse 3

संपूर्णफलदो भूयात्स्वाध्यायोऽपि जपस्तथा । रघुनाथ सरस्तीरे मुष्टिमात्रमपि द्विजाः

ໂອ ທະວິຊະທັງຫຼາຍ, ທີ່ຝັ່ງສະຣະຣັຄຸນາຖະ ບໍ່ວ່າເປັນການສະວາທະຍາຍ ຫຼື ການຈະປະ, ແມ່ນແຕ່ເຮັດເພີຍກຳມືໜຶ່ງ ກໍກາຍເປັນຜູ້ໃຫ້ຜົນບຸນຢ່າງຄົບຖ້ວນ.

Verse 4

दत्तं चेद्वेदविदुषे तदनंतगुणं भवेत् । रामतीर्थं समुद्दिश्य वक्ष्यामि मुनिपुंगवाः

ຖ້າຖວາຍທານແກ່ຜູ້ຮູ້ພຣະເວດ ບຸນນັ້ນຈະເປັນກຸສົນມີຄຸນອະນັນຕະ. ໂອ ມຸນີຜູ້ຍອດຢ່າງ, ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວໂດຍອ້າງເຖິງ ຣາມະຕີຣຖະ.

Verse 5

इतिहासं महापुण्यं सर्वपातकनाशनम् । सुतीक्ष्णनामा विप्रेंद्रो मुनिर्नियतमानसः

ນີ້ແມ່ນອິຕິຫາສະອັນສັກສິດ ມີບຸນຍິ່ງ ທຳລາຍບາບທັງປວງ. ມີມຸນີຜູ້ເປັນເລີດໃນບັນດາພຣາຫມັນ ຊື່ ສຸຕີກຊະນະ ຜູ້ມີໃຈສຳລວມຕາມນິຍົມ.

Verse 6

अगस्त्यशिष्यो रामस्य चरणाब्जविचिंतकः । रामचंद्रसरस्तीरे तपस्तेपे सुदुष्करम्

ເປັນສິດຂອງອະກັດສະຕະຍະ ແລະເປັນຜູ້ພິຈາລະນາພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະຣາມາຢູ່ເສມອ. ທ່ານໄດ້ບຳເນີນຕະປະອັນຫນັກຍາກຢ່າງຍິ່ງ ທີ່ຝັ່ງທະເລສາບຣາມຈັນທຣະ.

Verse 7

जपन्षडक्षरं मंत्रं रामचंद्राधिदैवतम् । नित्यं स पंचसाहस्रं मत्रराजमतंद्रितः

ທ່ານສວດຈະປະມັນຕຣາຫົກພະຍາງ ໂດຍມີພຣະຣາມຈັນທຣະເປັນອະທິເທວະຕາ. ບໍ່ຮູ້ເຫນື່ອຍ ທ່ານຈະປະ “ມັນຕຣາຣາຊ” ວັນລະຫ້າພັນຄັ້ງ.

Verse 8

जजाप कुर्वन्स्नानं च रघुनाथसरोजले । भिक्षाशी नियताहारो जितक्रोधो जितेंद्रियः

ແມ່ນແຕ່ຂະນະອາບນ້ຳໃນນ້ຳທະເລສາບຣະຄຸນາຖະ ທ່ານກໍຍັງຈະປະຕໍ່ເນື່ອງ. ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍບິນທະບາດ ກຳນົດອາຫານ ຊະນະໂທສະ ແລະສຳລວມອິນທຣີ.

Verse 9

एवं सुतीक्ष्णो विप्रेंद्रा बहुकालमवर्तत । ततः कदाचित्स मुनीरामं ध्याय न्सदा हृदि । तुष्टाव सीतासहितं रामचंद्रं सभक्तिकम्

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ເປັນເລີດໃນບັນດາພຣາຫມັນ, ສຸຕີກຊະນະໄດ້ດຳລົງຢູ່ດົນນານ. ຕໍ່ມາໃນຄັ້ງໜຶ່ງ ມຸນີນັ້ນຜູ້ທີ່ພິຈາລະນາພຣະຣາມາໃນດວງໃຈເສມອ ໄດ້ສັນລະເສີນພຣະຣາມຈັນທຣະພ້ອມພຣະສີຕາ ດ້ວຍພະຄະຕິອັນເຕັມປ່ຽມ.

Verse 10

सुतीक्ष्ण उवाच । नमस्ते जानकीनाथ नमस्ते हनुमत्प्रिय

ສຸຕີກຊະນະ ກ່າວວ່າ: “ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ໂອ ພຣະນາຖແຫ່ງຊານະກີ (ສີຕາ); ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ໂອ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງຫນຸມານ”

Verse 11

नमस्ते कौशिकमुनेर्यागरक्षणदीक्षित । नमस्ते कौसलेयाय विश्वामित्रप्रियाय च

“ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ປະຕິຍານປົກປ້ອງຍັດຍະຂອງລະສີກໍຊິກະ; ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ໂອ ພຣະບຸດແຫ່ງເກົາສະລະຍາ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງວິຊວາມິດຕະດ້ວຍ”

Verse 12

नमस्ते हरकोदण्डभंजकामरसेवित । मारीचांतक राजेंद्र ताटकाप्राणनाशन

“ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ຫັກຄັນທະນູຂອງຫຣະ (ພຣະສິວະ) ຜູ້ຖືກບູຊາໂດຍເທວະອະມະຕະ; ຜູ້ປະຫານມາຣີຈະ ໂອ ຣາຊາເອນທຣະ ຜູ້ທຳລາຍຊີວິດຂອງຕາດະກາ”

Verse 13

कबंधारे हरे तुभ्यं नमो दशरथात्मज । जामदग्न्यजिते तुभ्यं खरविध्वंसिने नमः

“ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ໂອ ຫຣິ ຜູ້ກຳຈັດກະບັນທະ; ຂໍຄຳນັບແດ່ພຣະອົງ ໂອ ພຣະບຸດແຫ່ງທະສະຣະຖ. ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ຊະນະຊາມະດັກນະຍະ (ປະຣະຊຸຣາມ); ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ທຳລາຍຂະຣະ”

Verse 14

नमः सुग्रीवनाथाय नमो वालिहराय ते । विभीषणभयक्लेशहारिणे मलहारिणे

“ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນນາຖາແລະຜູ້ຄຸ້ມຄອງສຸກຣີວະ; ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ປະຫານວາລີ. ແດ່ພຣະອົງຜູ້ຂັບໄລ່ຄວາມຢ້ານແລະຄວາມທຸກຂອງວິພີຊະນະ ຜູ້ຊຳລະມົນທິນ—ຂໍນະມັດສະການ”

Verse 15

अहल्यादुःखसंहर्त्रे नमस्ते भरताग्रज । अंभोधिगर्वसंहर्त्रे तस्मिन्सेतु कृते नमः

ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ທຳລາຍຄວາມທຸກຂອງອະຫັລຍາ; ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນອ້າຍໃຫຍ່ຂອງພະຣະຕະ. ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ຫຼຸດລົງຄວາມຍິ່ງຍໂສຂອງມະຫາສະມຸດ—ນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ໃຫ້ສ້າງເສຕຸ (ສະພານສັກສິດ) ນັ້ນ.

Verse 16

तारकब्रह्मणे तुभ्यं लक्ष्मणाग्रज ते नमः । रक्षःसंहारिणे तुभ्यं नमो रावणमर्द्दिने

ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນພຣະພຣະມັນຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ຂ້າມພົ້ນ; ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນອ້າຍໃຫຍ່ຂອງລັກສະມະນະ. ນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ປາບລ້າງພວກຣາກສະສ; ນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ບົດຂີ້ຣາວະນະ.

Verse 17

कोदण्डधारिणे तुभ्यं सर्व रक्षाविधायिने । इति स्तुवन्मुनिः सोऽयं सुतीक्ष्णो राममन्वहम्

ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ຖືຄັນທະນູໂກດັນດະ ແລະຜູ້ປະທານການຄຸ້ມຄອງທຸກດ້ານ. ດັ່ງນີ້ ມຸນີສຸຕີກຊະນະ ໄດ້ສັນລະເສີນພຣະຣາມ ມື້ແລ້ວມື້ເລົ່າ.

Verse 18

निनाय कालमनिशं रामचंद्रनिषण्णधीः । एवमभ्यसतस्तस्य राम मन्त्रं षडक्षरम्

ດ້ວຍຈິດໃຈທີ່ຈົມຢູ່ໃນພຣະຣາມຈັນທຣາ ລາວໄດ້ຜ່ານເວລາຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ. ເມື່ອຝຶກຢ່າງນີ້ ມົນຕຣາພຣະຣາມຫົກພະຍາງກໍເປັນວິນັຍປະຈຳຂອງລາວ.

Verse 19

स्तुवतो रामचंद्रं च स्तोत्रेणानेन सुव्रताः । तीर्थे च रघुनाथस्य कुर्वतः स्नानमन्वहम्

ໂອ ຜູ້ມີວັດຕະອັນດີ, ເມື່ອລາວສັນລະເສີນພຣະຣາມຈັນທຣາດ້ວຍບົດສະໂຕຕຣະນີ້ ແລະເມື່ອລາວອາບນ້ຳທຸກມື້ ທີ່ຕີຣຖະຂອງພຣະຣະຄຸນາຖ…

Verse 20

अभवन्निश्चला भक्ती रामचंद्रेतिनिर्मला । अभूदद्वैतविज्ञानं प्रत्यगात्मैकलक्षणम्

ດ້ວຍການລະລຶກອັນບໍລິສຸດແດ່ພຣະຣາມຈັນທຣາ ພັກຕິອັນໝັ້ນຄົງແລະໄຮ້ມົນທິນໄດ້ເກີດຂຶ້ນ; ແລະຍານອັດວັຍຕະກໍໄດ້ສ່ອງສະຫວ່າງ—ເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການຮູ້ແຈ້ງຕົງຕໍ່ອາດມັນພາຍໃນອັນດຽວ।

Verse 21

अनधीतत्रयीज्ञानं तथैवाश्रुतवेदनम् । परकायप्रवेशे च सामर्थ्यमभवद्द्विजाः

ແມ່ນວ່າບໍ່ໄດ້ຮຽນວິຊາວິເທດສາມ (ໄຕຣີ-ເວດ) ແລະບໍ່ໄດ້ຟັງພຣະເວດ ແຕ່ຄວາມຮູ້ແຫ່ງພຣະເວດກໍເກີດຂຶ້ນໃນຕົນ; ແລະໂອ ດວິຊະທັງຫຼາຍ ອຳນາດເຂົ້າສູ່ກາຍຜູ້ອື່ນ (ປະຣະກາຍ-ປຣະເວດ) ກໍປາກົດດ້ວຍ।

Verse 22

आकाशगमने शक्तिः कलावैदग्ध्यमेव च । अश्रुतानां च शास्त्राणामभिज्ञानं विना गुरुम्

ພະລັງໃນການເດີນທາງຜ່ານຟ້າອາກາດ ແລະຄວາມຊໍານານໃນສິລະປະວິທະຍາກໍເກີດຂຶ້ນ; ທັງຍັງຮູ້ຈັກຊາສຕຣາທີ່ບໍ່ເຄີຍຟັງ—ໂດຍບໍ່ຕ້ອງພຶ່ງຄູອາຈານ।

Verse 23

गमनं सर्वलोकेषु प्रति घातविवर्जितम् । अतींद्रियार्थद्रष्टृत्वं देवैः संभाषणं तथा

ໄດ້ເຄື່ອນໄຫວໄປມາໃນທຸກໂລກໂດຍບໍ່ມີອຸປະສັກ; ໄດ້ເຫັນສະພາວະທີ່ເກີນອິນທຣີຍ; ແລະຍັງສາມາດສົນທະນາກັບເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ດ້ວຍ।

Verse 24

पिपीलिकादिजंतूनां वार्ताज्ञानमपि द्विजाः । ब्रह्मविष्णुमहादेवलोकेषु गमनं तथा

ໂອ ດວິຊະທັງຫຼາຍ ແມ່ນແຕ່ຄວາມຮູ້ເຖິງຄໍາເວົ້າແລະການເຄື່ອນໄຫວຂອງສັດນ້ອຍໆເຊັ່ນມົດກໍເກີດຂຶ້ນ; ແລະຍັງມີອຳນາດເດີນທາງໄປຍັງໂລກຂອງພຣະພຣະຫມາ, ພຣະວິສນຸ ແລະພຣະມະຫາເທວະອີກດ້ວຍ।

Verse 25

चतुर्दशसु लोकेषु स्वाधीनगमनं तथा । एतान्यन्यानि सर्वाणि योगिलभ्यानि सत्तमाः

ໃນໂລກທັງສິບສີ່ ຍ່ອມໄປມາໄດ້ຢ່າງເສລີຕາມປາຖະໜາ. ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ຜູ້ມີທຳ, ສິດທິເຫຼົ່ານີ້ແລະອື່ນໆ ແມ່ນສິ່ງທີ່ໂຍຄີບັນລຸໄດ້.

Verse 26

सुतीक्ष्णस्याभवन्विप्रा रामा तीर्थनिषेवणात् । एवंप्रभावं तत्तीर्थं महापातकनाशनम्

ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ, ຜົນເຫຼົ່ານີ້ເກີດແກ່ສຸຕີກຊະນະ ເນື່ອງຈາກການໄປສະເຫຼີມສະເຫຼີຍຮາມະ-ຕີຣະຖະດ້ວຍສັດທາ. ອານຸພາບຂອງຕີຣະຖະນັ້ນແມ່ນເຊັ່ນນີ້—ມັນທຳລາຍບາບໃຫຍ່ໄດ້.

Verse 27

महासिद्धिकरं पुण्यमपमृत्युविनाशनम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं पुंसां नरकक्लेशना शनम्

ມັນເປັນບຸນອັນບໍລິສຸດ ໃຫ້ມະຫາສິດທິ ແລະທຳລາຍການຕາຍກ່ອນເວລາ. ມັນປະທານທັງພຸກຕິແລະມຸກຕິແກ່ມະນຸດ ແລະລົບລ້າງຄວາມທຸກໃນນະລົກ.

Verse 28

रामभक्तिप्रदं नित्यं संसारोच्छेदकारणम् । अस्य तीरे महल्लिंगं स्थापयित्वा रघूद्वहः । पूजयामास तल्लिंगं लोकानुग्रहका म्यया

ມັນປະທານຄວາມພັກຕິຕໍ່ພຣະຣາມະເປັນນິດ ແລະເປັນເຫດໃຫ້ຕັດຂາດສັງສາຣະ. ທີ່ຝັ່ງນັ້ນ ຜູ້ສືບສາຍຣະຄຸໄດ້ສະຖາປະນາລິງຄະອັນໃຫຍ່ ແລະບູຊາລິງຄະນັ້ນ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກທັງປວງ.

Verse 29

रामतीर्थे महापुण्ये स्नात्वा तल्लिंगदर्शनात् । नराणां मुक्तिरेव स्यात्किमुतान्या विभूतयः

ເມື່ອອາບນ້ຳທີ່ຮາມະ-ຕີຣະຖະອັນມີບຸນຍິ່ງ ແລະໄດ້ເຫັນລິງຄະນັ້ນ ມະນຸດຍ່ອມໄດ້ມຸກຕິແນ່ນອນ—ແລ້ວຈະຕ້ອງເວົ້າເຖິງວິພູຕິອື່ນໆ ອີກຫຍັງ?

Verse 30

तत्र स्नात्वा शिवं दृष्ट्वा धर्म पुत्रः पुरा द्विजाः । अनृतोक्तिसमुद्भूतदोषान्मुक्तोऽभवत्क्षणात्

ໂອ ພວກພຣາຫມັນ, ໃນການກ່ອນ ທັມມະບຸດ (ຢຸທິສຖິຣ) ໄດ້ອາບນ້ຳສັກສິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລະໄດ້ຮັບດາຣະຊັນພຣະສິວະ ຈຶ່ງພົ້ນຈາກມົນທິນທີ່ເກີດຈາກການເວົ້າບໍ່ຈິງໃນພິລິດຕາ.

Verse 31

ऋषय ऊचुः असत्यमुदितं कस्माद्धर्मपुत्रेण सूतज । यद्दोषशांतये सस्नौ रामतीथेऽतिपावने

ພວກລຶສີກ່າວວ່າ: “ໂອ ບຸດແຫ່ງສູຕະ, ເປັນຫຍັງທັມມະບຸດຈຶ່ງເວົ້າບໍ່ຈິງ, ເພາະດ້ວຍມົນທິນນັ້ນ ຈຶ່ງໄປອາບນ້ຳທີ່ຣາມະຕີຣຖະອັນບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ ເພື່ອສະງົບໂທດ?”

Verse 32

श्रीसूत उवाच । युष्माकमृषयो वक्ष्ये यथोक्तमनृतं रणे । छलेन धर्मपुत्रेण यन्नष्टं रामतीर्थके

ສຣີສູຕະກ່າວວ່າ: “ໂອ ພວກລຶສີ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າໃຫ້ຟັງວ່າ ໃນສົງຄາມ ທັມມະບຸດໄດ້ເວົ້າບໍ່ຈິງດ້ວຍອຸບາຍຢ່າງໃດ ແລະມົນທິນນັ້ນໄດ້ຖືກລ້າງອອກທີ່ຣາມະຕີຣຖະແນວໃດ.”

Verse 33

अन्योन्यं पांडवा विप्रा धर्मपुत्रादयः पुरा । धृतराष्ट्रस्य पुत्राश्च दुर्नोधनमुखास्तदा

ໂອ ພວກວິປຣະ, ໃນການກ່ອນ ພວກປານດະວະເລີ່ມຈາກທັມມະບຸດ ແລະບຸດທັງຫຼາຍຂອງທຣິຕະຣາສຕຣະ ນຳໂດຍທຸຣະໂຢທະນະ ໄດ້ຢືນປະຈັນໜ້າກັນເປັນສັດຕູ.

Verse 34

महद्वै वैरमासाद्य राज्यार्थं विप्रसत्तमाः । महत्या सेनया सार्द्धं कुरुक्षेत्रे समेत्य च

ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ເພາະເຫດແຫ່ງລາຊະອານາຈັກ ຄວາມຮຽດຮ້າຍແຫ່ງສັດຕູໄດ້ໃຫຍ່ຫຼວງ ແລ້ວພວກເຂົາໄດ້ມາຊຸມນຸມກັນທີ່ກຸຣຸກເຂດຕຣະ ພ້ອມດ້ວຍກອງທັບອັນມະຫາໃຫຍ່.

Verse 35

अयुध्यन्समरे वीराः समरेष्वनिवर्तिनः । युद्धं कृत्वा दशदिनं गांगेयः पतितो भुवि

ວິລະຊົນທັງຫຼາຍຮົບໃນສະໜາມສົງຄາມ ບໍ່ເຄີຍຖອຍຫຼັງໃນການປະລະ. ຄົບສິບວັນແຫ່ງຍຸດທະການ ກາງເກຍ (ພີສະມະ) ກໍລົ້ມລົງສູ່ພື້ນດິນ.

Verse 36

ततः पंचदिनं भूयो धृष्टद्युम्नेन वीर्यवान् । आचार्यो युयुधे द्रोणो महाबलपराक्रमः

ຕໍ່ມາອີກຫ້າວັນ ອາຈານໂດຣະນະ ຜູ້ມີພະລັງແລະວິລະກຳຍິ່ງ ໄດ້ປະລະກັບ ທຣິສະຕະດຍຸມນະ ຜູ້ກ້າຫาญ

Verse 37

अनेकास्त्राणि शस्त्राणि द्रोणाचर्यो महाबली । विसृजन्पांडवानीकं पीडयामास वीर्यवान्

ໂດຣະນາຈານຜູ້ມະຫາພະລັງ ໄດ້ຂວ້າງອາວຸດແລະອະສະຕຣານານາ ດ້ວຍວິລະກຳຂອງຕົນ ກໍໄດ້ກົດຂີ່ແລະທຳໃຫ້ກອງທັບປານດະວະທຸກທົນຢ່າງໜັກ

Verse 38

अथ दिव्यास्त्रविच्छूरो धृष्टद्युम्नो महाबलः । अभिनद्बाणवर्षेण द्रोणसेनामनेकधा

ຕໍ່ມາ ທຣິສະຕະດຍຸມນະຜູ້ມະຫາພະລັງ ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍອາວຸດທິບ ໄດ້ຍິງຝົນລູກສອນ ທຳລາຍກອງທັບຂອງໂດຣະນະໃຫ້ແຕກກະຈາຍໄປຫຼາຍທາງ

Verse 39

धृष्टद्युम्नं तदा द्रोणः शरवर्षैरवाकिरत् । पार्थसेना तथा द्रोणबाणवर्षातिपीडिता

ໃນຂະນະນັ້ນ ໂດຣະນະໄດ້ປົກຄຸມທຣິສະຕະດຍຸມນະດ້ວຍຝົນລູກສອນ ແລະກອງທັບຂອງປາຣຖະກໍຖືກຝົນລູກສອນຂອງໂດຣະນະກົດຂີ່ທຸກທົນຢ່າງຫນັກເຊັ່ນກັນ

Verse 40

दशदिक्षु भयाक्रांता विद्रुता द्विजसत्तमाः । ततोऽर्जुनो रणे द्रोणं युयुधे रथिनां वरः

ດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວ ພວກທະວິຊະຜູ້ປະເສີດໄດ້ແຕກກະຈາຍ ແລະຫນີໄປທົ່ວສິບທິດ. ແລ້ວອາຣະຈຸນ ຜູ້ເລີດໃນຫມູ່ນັກຮົບລົດສຶກ ໄດ້ເຂົ້າປະຈັນບານກັບ ໂດຣນະ ໃນສົງຄາມ.

Verse 41

रणप्रवीणयोस्तत्र विजयद्रोणयो रणे । द्रष्टुं समागतैर्देवैरभूद्व्योमनिरं तरम्

ເມື່ອນັກຮົບຜູ້ຊໍານານສົງຄາມທັງສອງ—ວິໄຊ (ອາຣະຈຸນ) ແລະ ໂດຣນະ—ສູ້ກັນຢູ່ນັ້ນ ເທວະທັງຫຼາຍກໍມາຊຸມນຸມເພື່ອຊົມ ຈົນຟ້າເຕັມແນ່ນບໍ່ມີຊ່ອງວ່າງ.

Verse 42

द्रोणफाल्गुनयोर्विप्रा नास्ति युद्धोपमा भुवि । सामर्षयोस्तदाचार्यशिष्ययोरभवद्रणः

ໂອ ພຣາຫມະນທັງຫຼາຍ ໃນໂລກນີ້ບໍ່ມີສົງຄາມໃດຈະທຽບໄດ້ກັບສົງຄາມຂອງ ໂດຣນະ ແລະ ຜາລຄຸນະ. ການປະລະນັ້ນເກີດຂຶ້ນລະຫວ່າງອາຈານແລະສິດ ທັງສອງເຕັມໄປດ້ວຍໄຟກ້າຫານ.

Verse 43

द्रोणफाल्गुनयोर्युद्धं द्रोणफाल्गुन योरिव । बहु मेनेऽथ मनसा द्रोणोऽर्जुनपराक्रमम्

ສົງຄາມຂອງ ໂດຣນະ ແລະ ຜາລຄຸນະ ປານດັ່ງວ່າເປັນສົງຄາມ ໂດຣນະ–ຜາລຄຸນະ ທີ່ເກີດຂຶ້ນອີກຄັ້ງ. ແລ້ວໂດຣນະກໍຍົກຍ້ອງຄວາມກ້າຫານຂອງອາຣະຈຸນໃນໃຈຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 44

ततो द्रोणो महावीर्यं प्रियशिष्यं स फाल्गुनम् । विहाय पांचालबलं समयुध्यत वीर्यवान्

ແລ້ວໂດຣນະຜູ້ມີວິລະພະລັງອັນໃຫຍ່ ໄດ້ວາງກອງທັບປານຈາລະໄວ້ຂ້າງໜຶ່ງ ແລະສູ້ໂດຍກົງກັບ ຜາລຄຸນະ ສິດຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ຜູ້ມີພະລັງກ້າຫານ.

Verse 45

सविंशतिसहस्राणि दश तत्रायुतानि च । द्रोणाचार्योऽवधीद्राज्ञां युद्धे सगजवाजिनाम्

ໃນສົງຄາມນັ້ນ ດໂຣນາຈາຣຍາ ໄດ້ສັງຫານກະສັດທັງຫຼາຍ—ພ້ອມຊ້າງແລະມ້າຂອງເຂົາ—ຈໍານວນສອງໝື່ນ ແລະອີກສິບອະຍຸຕະເພີ່ມເຕີມ।

Verse 46

धृष्टद्युम्नोऽथ कुपितो द्रोण मभ्यहनच्छरैः । द्रोणश्च पट्टिशं गृह्य धृष्टद्युम्नमताडयत्

ຕໍ່ມາ ທຣິດສະຕະດຍຸມນ ໂກດແຄ້ນ ກໍຍິງລູກສອນໃສ່ ດໂຣນ; ແລະ ດໂຣນ ຈັບປັດຕິສະ (ຫອກ) ແລ້ວຟາດທຣິດສະຕະດຍຸມນ

Verse 47

शरैर्विव्याध तं युद्धे तीक्ष्णैरग्निशिखोपमैः । परङ्मुखोऽभवत्तत्र धृष्ट द्युम्नः शराहतः

ໃນສົງຄາມ ລາວໄດ້ທະລຸດເຂົາດ້ວຍລູກສອນຄົມ ດັ່ງລິ້ນໄຟ; ແລ້ວທຣິດສະຕະດຍຸມນ ຖືກລູກສອນທໍາຮ້າຍ ຈຶ່ງຫັນຫຼັງອອກຈາກການຮົບ

Verse 48

ततो विरथमागत्य धृष्टद्युम्नं वृकोदरः । स्वं स्यंदनं समारोप्य द्रोणाचार्यमथाब्रवीत्

ຕໍ່ມາ ວຣິໂກດະຣະ (ພີມ) ໄດ້ໄປຫາ ທຣິດສະຕະດຍຸມນ ຜູ້ເສຍລົດຮົບ; ລາວຍົກເຂົາຂຶ້ນລົດຂອງຕົນ ແລ້ວຈຶ່ງກ່າວກັບ ດໂຣນາຈາຣຍາ

Verse 49

स्वकर्मभिरसंतुष्टाः शिक्षितास्त्रा द्विजाधमाः । न युद्ध्येरन्यदि क्रूरा न नश्येरन्नृपा रणे

ບໍ່ພໍໃຈຕໍ່ໜ້າທີ່ຕາມທຳຂອງຕົນ ບັນດາພຣາຫມັນຊົ່ວຜູ້ຝຶກວິຊາອາວຸດ ຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ໂຫດຮ້າຍ; ບໍ່ຊັ້ນແລ້ວ ກະສັດທັງຫຼາຍຄົງບໍ່ຮົບ ແລະນາຍປົກຄອງກໍຄົງບໍ່ພິນາດໃນສະໜາມຮົບ

Verse 50

अहिंसा हि परो धर्मो ब्राह्मणानां सदा स्मृतः । हिंसया दारपुत्रादीन्रक्षंते व्याधजातयः

ອະຫິງສາແມ່ນທຳອັນສູງສຸດຂອງພຣາຫມັນ ທີ່ຖືກລະລຶກເສມອ. ແຕ່ພວກນັກລ່າກໍໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງເພື່ອປົກປ້ອງເມຍ ລູກຊາຍ ແລະອື່ນໆ.

Verse 51

हिंसीस्त्वमेकपुत्रार्थे युद्धे स्थित्वा बहून्नृपान् । स चापि ते सुतो ब्रह्मन्हतः शेते रणाजिरे

ເພື່ອລູກຊາຍພຽງຄົນດຽວ ເຈົ້າໄດ້ກໍ່ຄວາມຮຸນແຮງ; ຢືນຢັນໃນສົງຄາມແລ້ວສັງຫານກະສັດຫຼາຍອົງ. ແຕ່ລູກຊາຍຂອງເຈົ້າເອງ ໂອ້ ພຣາຫມັນ ກໍນອນຕາຍຢູ່ໃນລານຮົບ.

Verse 52

तथापि लज्जा ते नास्ति शोकोऽपीह न जायते । वचनं त्विति भीमस्य सत्यं श्रुत्वा युधिष्ठिरात्

ແມ່ນແຕ່ຢ່າງນັ້ນ ເຈົ້າກໍບໍ່ມີຄວາມອາຍ ແລະໃນນີ້ກໍບໍ່ເກີດຄວາມໂສກ. ເມື່ອໄດ້ຟັງຈາກຢຸທິສຖິຣ ຂ່າວສັດຈິງເຖິງຖ້ອຍຄຳຂອງພີມະ…

Verse 53

निजायुधं स तत्याज पपात स्यंदनो परि । योगवित्प्रायमातस्थे द्रोणाचार्यस्तदा द्विजाः

ລາວໄດ້ປ່ອຍວາງອາວຸດຂອງຕົນ ແລະລົ້ມລົງເທິງລົດຮົບ. ແລ້ວທ່ານໂດຣະນາຈານ ຜູ້ຮູ້ໂຍຄະ, ໂອ້ ດວິຊະທັງຫຼາຍ, ໄດ້ເຂົ້າສູ່ປຣາໂຍປະເວສ ຄືການອົດອາຫານຈົນສິ້ນຊີວິດ.

Verse 54

तदंतरं परिज्ञाय द्रोणाचार्यस्य पार्श्वतः । खङ्गपाणिः शिरच्छेत्तुमभ्यधावद्रणा जिरे

ເມື່ອຮູ້ເຖິງຊ່ອງວ່າງນັ້ນຂ້າງກາຍທ່ານໂດຣະນາຈານ ນັກຮົບຜູ້ຖືດາບໃນມື ກໍພຸ່ງເຂົ້າໃນລານຮົບ ເພື່ອຕັດສະຫຼະຫົວຂອງທ່ານ.

Verse 55

वार्यमाणोऽपि पार्थाद्यैस्तच्छिरश्छेत्तुमुद्ययौ । योगवित्त्वाद्द्रोणमूर्ध्नो ज्योतिरूर्ध्वं दिवं ययौ

ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຖືກຫ້າມໂດຍ ປາຣຖະ ແລະ ຄົນອື່ນໆ, ລາວກໍຍັງພະຍາຍາມຕັດຫົວນັ້ນ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກ ໂທຣນາ ເປັນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໃນໂຍຄະ, ແສງສະຫວ່າງຈຶ່ງພຸ່ງຂຶ້ນຈາກກະໝ່ອມຂອງເພິ່ນ ແລະ ໄປສູ່ສະຫວັນ.

Verse 56

दृष्टं कृष्णार्जुनकृपधर्मपुत्रादि भिर्मृधे । द्रोणस्यास्य गतप्राणाच्छरीरादच्छिनच्छिरः

ໃນການຮົບນັ້ນ ກຣິສນະ, ອໍຣະຊຸນ, ກຣິປະ, ທັມມະບຸດ ແລະ ຄົນອື່ນໆ ໄດ້ເຫັນເຫດການ: ຫົວຂອງ ໂທຣນາ ຖືກຕັດອອກຈາກຮ່າງທີ່ບໍ່ມີຊີວິດແລ້ວ.

Verse 57

भारद्वाजे हते युद्धे कौरवाः प्राद्रवन्भयात् । जहृषुः पांडवा विप्रा धृष्टद्युम्नादय स्तदा

ເມື່ອບຸດແຫ່ງ ພາຣະທະວາຊ (ໂທຣນາ) ຖືກສັງຫານໃນການຮົບ ພວກເກົາຣົບ ຕ່າງພາກັນຫຼົບໜີດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວ. ໂອ ພຣາມ, ເມື່ອນັ້ນພວກປານດົບ ພ້ອມດ້ວຍ ທຣິດສະຕະດະຍຸມນະ ແລະ ຄົນອື່ນໆ ຕ່າງພາກັນຍິນດີ.

Verse 58

सेनां तां विद्रुतां दृष्ट्वा द्रौणिरूचे सुयोधनम् । एतद्द्रवति कि सैन्यं त्यक्तप्रहरणं नृप

ເມື່ອເຫັນກອງທັບນັ້ນກຳລັງຫຼົບໜີ ເທຣານິ (ອັດສະວັດຖາມາ) ຈຶ່ງກ່າວກັບ ສຸໂຍທະນະ ວ່າ: "ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເຫດໃດກອງທັບນີ້ຈຶ່ງແລ່ນໜີໄປ ໂດຍຖິ້ມອາວຸດຂອງຕົນເສຍ?"

Verse 59

तदा दुर्योधनो राजा स्वयं वक्तु मशक्नुवन् । युद्धे द्रोणवधं वक्तुं कृपाचार्यमचोदयत् । द्रौणयेऽथ कृपाचार्यो वधमूचे गुरोस्तदा

ຄັ້ງນັ້ນ ກະສັດທຸຣະໂຍດ ບໍ່ສາມາດຕັດໄດ້ດ້ວຍພຣະອົງເອງ ຈຶ່ງຊົງຂໍໃຫ້ ກຣິປາຈານ ບອກເລົ່າເລື່ອງການສັງຫານ ໂທຣນາ ໃນທີ່ຮົບ. ດັ່ງນັ້ນ ກຣິປາຈານ ຈຶ່ງບອກແກ່ ເທຣານິ ກ່ຽວກັບການຕາຍຂອງບິດາ ແລະ ອາຈານຂອງລາວ.

Verse 60

कृप उवाच । अश्वत्थामंस्तव पिता ब्रह्मास्त्रेण मृधे रिपून् । हत्वा निनाय सदनं यमस्य शतशो बली

ກຣິປະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ອັສວັດຖາມາ ບິດາຂອງເຈົ້າແຂງກ້າໃນສົງຄາມ; ດ້ວຍພຣະພຣົມມາສະຕຣາ ທ່ານໄດ້ສັງຫານສັດຕູໃນຍຸດທະ ແລະສົ່ງພວກເຂົາເປັນຮ້ອຍໆໄປສູ່ທີ່ພັກຂອງຍະມະ.”

Verse 61

दुराधर्षतमं दृष्ट्वा तद्वीर्यं केशवस्तदा । पांडवान्प्राह विप्रेंद्र वाक्यं वाक्यविशारदः

ເມື່ອເຫັນພະລັງອັນບໍ່ອາດຕ້ານທານນັ້ນ ເກສະວະຈຶ່ງ, ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ໄດ້ກ່າວກັບພວກປານຑະວະ; ທ່ານເວົ້າດ້ວຍຄຳອັນຊຳນານຢ່າງຍິ່ງ।

Verse 62

केशव उवाच । द्रोणं जेतुमुपायोऽस्ति पांडवा युधि दुर्जयम्

ເກສະວະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ປານຑະວະທັງຫຼາຍ ມີອຸບາຍໜຶ່ງເພື່ອຊະນະ ໂດຣນະ ຜູ້ຍາກຈະພ່າຍໃນສົງຄາມ।”

Verse 63

अश्वत्थात्मा तव सुतो हतो द्रोण मृधेऽधुना । सत्यवादी वदेदेवं यदि प्रामाणिको जनः

“ໂອ ໂດຣນະ, ‘ອັສວັດຖາມາ ລູກຊາຍຂອງທ່ານ ບັດນີ້ຖືກສັງຫານໃນຍຸດທະແລ້ວ’—ຖ້າຜູ້ທີ່ເຊື່ອຖືໄດ້ ແລະຍຶດສັດຈະ ເວົ້າເຊັ່ນນີ້ ກໍຈະເປັນທີ່ເຊື່ອຖື.”

Verse 64

द्रोणो निवर्तेत रणात्तदा त्यक्त्वायुधं क्षणात् । अत एनां मृषावार्तां धर्मराजोऽधुना वदेत्

“ເມື່ອນັ້ນ ໂດຣນະຈະຖອນອອກຈາກສົງຄາມ ແລະຈະວາງອາວຸດລົງໃນພິບຕາ. ດັ່ງນັ້ນ ທັມມະຣາຊາຄວນກ່າວຂ່າວລວງນີ້ໃນບັດນີ້.”

Verse 65

नान्यथा शक्यते जेतुं द्रोणो युद्धविशारदः । धर्माज्जेतुमशक्यं चेद्धर्मं त्यक्त्वाऽप्यरिं जयेत्

ໂດຣນະ ຜູ້ຊໍານານໃນສົງຄາມ ບໍ່ອາດຖືກພິຊິດໄດ້ດ້ວຍວິທີອື່ນ. ຖ້າຊະນະດ້ວຍທຳມະບໍ່ເປັນໄປໄດ້ ກໍອາດລະທຳມະແລ້ວຊະນະສັດຕູໄດ້

Verse 66

इति केशववाक्यं तच्छ्रुत्वा भीमः पृथासतः । पितरं ते समभ्येत्य मिथ्यावाक्यमभाषत

ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຂອງເກສະວະ ພີມະ ບຸດແຫ່ງປຣິຖາ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາພໍ່ຂອງທ່ານ ແລ້ວເວົ້າຄໍາທີ່ບໍ່ຈິງ

Verse 67

अश्वत्थामा हतो द्रोण युद्धेऽत्र पतितोऽधुना । द्रोणाचार्योपि तद्वाक्यममन्यत यथार्थतः

“ອັສວັດຖາມາ ຖືກສັງຫານແລ້ວ ໂອ ໂດຣນະ; ບັດນີ້ລົ້ມຢູ່ນີ້ໃນສົງຄາມ” ແມ່ນແຕ່ໂດຣນາຈາຣຍະກໍເຊື່ອວ່າເປັນຄວາມຈິງ

Verse 68

अविश्वस्य पुनः सोऽथ धर्मजं प्राप्य चाब्रवीत् । धर्मात्मज मृधे सूनुरश्वत्थामा ममाधुना

ແຕ່ຍັງສົງໄສຢູ່ ລາວຈຶ່ງເຂົ້າໄປຫາ ທັມມະຣາຊາ ແລ້ວກ່າວວ່າ: “ໂອ ບຸດແຫ່ງທຳມະ ໃນສົງຄາມນີ້ ລູກຊາຍຂອງຂ້າ ອັສວັດຖາມາ ບັດນີ້—”

Verse 69

हतः किं त्वं वदस्वाद्य सत्यवादी भवान्मतः । धर्मपुत्रोऽसत्यभीरुरासीच्चारिजयोत्सुकः

“ລາວຖືກຂ້າແລ້ວບໍ? ຈົ່ງບອກຂ້າໃນມື້ນີ້—ເພາະເຈົ້າໄດ້ຮັບການນັບຖືວ່າເປັນຜູ້ເວົ້າຄວາມຈິງ” ທັມມະບຸດກົວຄໍາເທັດ ແຕ່ກໍປາຖະໜາຊະນະ ຈຶ່ງກໍເກີດຄວາມລັງເລໃນໃຈ

Verse 70

किं कर्तव्यं मयाद्येति दोलालोलमना अभूत् । स दृष्ट्वा भीमनिहतमश्वत्थामाभिधं गजम्

“ບັດນີ້ ຂ້ອຍຄວນເຮັດຫຍັງ?”—ໃຈຂອງເຂົາຫວັ່ນໄຫວ ບໍ່ໝັ້ນຄົງ. ແລ້ວເມື່ອເຫັນຊ້າງນາມ “ອັສວັດຖາມາ” ທີ່ພີມະສັງຫານ ກໍເກີດຄວາມສົງໄສຄິດຄຳນຶງ।

Verse 71

अश्वत्थामा हतो युद्धे भीमेनाद्य रणे महान् । इत्थं द्रोणं बभाषेऽसौ धर्मपुत्रश्छलोक्तितः

“ມື້ນີ້ ໃນສົງຄາມໃຫຍ່ນີ້ ອັສວັດຖາມາ ຖືກພີມະສັງຫານແລ້ວ” ເວົ້າດັ່ງນີ້ ທ່ານທຳມະບຸດ (ຢຸທິສຖິຣ) ໄດ້ກ່າວຕໍ່ດໂຣນະດ້ວຍວາຈາອັນມີເລ່ຫ໌।

Verse 72

तच्छ्रुत्वा त्वत्पिता शस्त्रं त्यक्त्वा युद्धान्न्यवर्त्तत । अथ धर्मसुतः प्राह परं वारण इत्यपि

ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ພໍ່ຂອງເຈົ້າໄດ້ວາງອາວຸດ ແລະຖອນອອກຈາກສົງຄາມ. ແລ້ວບຸດແຫ່ງທຳມະກ່າວອີກວ່າ “ພໍແລ້ວ—ຈົ່ງຢຸດ”।

Verse 73

त्यक्तं शस्त्रं न गृह्णीयां युद्धे पुनरिति स्म सः । प्रतिजज्ञे तव पिता वत्स द्रोणो बली पुनः

“ອາວຸດທີ່ຂ້ອຍວາງແລ້ວ ຂ້ອຍຈະບໍ່ຢືນຂຶ້ນສູ້ໃນສົງຄາມອີກ” ເຂົາໄດ້ປະກາດສັດຈະ. ໂອ ລູກນ້ອຍຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ພໍ່ຂອງເຈົ້າ ດໂຣນະຜູ້ກ້າແຂງ ໄດ້ຕັ້ງປະຕິຍານອັນສັກສິດນັ້ນອີກຄັ້ງ।

Verse 74

अतः शस्त्रं न जग्राह प्रतिज्ञाभंगकातरः । धृष्टद्युम्नं तदा दृष्ट्वा पिता ते मृत्युमात्मनः

ດັ່ງນັ້ນ ເພາະຫວາດຫວັ່ນຕໍ່ການຜິດສັດຈະ ເຂົາຈຶ່ງບໍ່ຈັບອາວຸດ. ແຕ່ເມື່ອເຫັນ ທຣິສຕະດຸມນະ ພໍ່ຂອງເຈົ້າກໍເຫັນວ່າ ນັ້ນແມ່ນຄວາມຕາຍເອງທີ່ມາຮອດຕົນ।

Verse 75

मत्वा प्रायोपवेशेन रथोपस्थे स योगवित् । अशयिष्ट समाधिस्थः प्राणानायम्य वाग्यतः

ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໃນໂຍຄະນັ້ນ ໄດ້ຕັດສິນໃຈກະທຳປາໂຍປະເວດ (ການອົດອາຫານຈົນສິ້ນໃຈ) ຈຶ່ງນອນລົງເທິງບ່ອນນັ່ງຂອງລົດເສິກ. ທ່ານຕັ້ງຢູ່ໃນສະມາທິ, ກັ້ນລົມຫາຍໃຈ ແລະ ສະຫງົບວາຈາ.

Verse 76

ततो निर्भिद्य मूर्धानं तत्प्राणा निर्ययुः क्षणात् । तदा मृतस्य द्रोणस्य वत्स खङ्गेन तच्छिरः

ຈາກນັ້ນ, ເມື່ອຫົວແຕກອອກ, ລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດຂອງທ່ານກໍຫຼຸດລອຍໄປໃນທັນທີ. ດູກ່ອນລູກຮັກ, ຫົວຂອງໂທຣະນາຈານຜູ້ລ່ວງລັບ ຖືກຕັດຂາດດ້ວຍດາບ.

Verse 77

केशागृहीत्वा हस्तेन धृष्टद्युम्नोऽच्छिनद्युधि । मावधीरिति पार्थाद्याः प्रोचुः सर्वे च सैनिकाः । सर्वैर्निवार्यमाणोपि त्वत्तातं पार्श्वतोऽवधीत्

ທຣິດສະດະຍຸມັນ ກະຊາກຜົມຂອງທ່ານດ້ວຍມື ແລ້ວສັງຫານທ່ານທ່າມກາງສະໜາມຮົບ. 'ຢ່າຂ້າ!' ປາຖະ ແລະ ຄົນອື່ນໆ ພ້ອມທັງທະຫານທັງປວງຕ່າງຮ້ອງຫ້າມ. ເຖິງແມ່ນວ່າຈະຖືກຫ້າມປາມຈາກທຸກຄົນ, ລາວກໍຍັງສັງຫານບິດາຂອງເຈົ້າຈາກດ້ານຂ້າງ.

Verse 78

श्रीसूत उवाच । पितरं निहतं श्रुत्वा रुदन्द्रौणिश्चिरं द्विजाः

ພຣະສູຕະ ກ່າວວ່າ: ດູກ່ອນພຣາມທັງຫຼາຍ, ເມື່ອໄດ້ຍິນວ່າບິດາຂອງຕົນຖືກສັງຫານແລ້ວ, ທຣෞນິ (ອັດສະວັດຖາມາ) ກໍຮ້ອງໄຫ້ຢູ່ເປັນເວລາດົນນານ.

Verse 79

कोपेन महता तत्र ज्वलन्वाक्यमथाब्रवीत । अनृतं प्रोच्य पितरं न्यस्तशस्त्रं चकार यः

ທີ່ນັ້ນ, ດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນຢ່າງຍິ່ງ ລາວໄດ້ກ່າວວາຈາອັນຮ້ອນແຮງວ່າ: "ຜູ້ທີ່ເວົ້າຕົວະຕໍ່ບິດາ ແລະ ຜູ້ທີ່ວາງອາວຸດລົງແລ້ວ ກັບກະທຳການທໍລະຍົດ."

Verse 80

पितरं मेऽद्य तं पार्थमप्यन्या थ पांडवान् । गृहीत्वा केशपाशं यस्त्यक्तशस्त्रशिरोऽहनत्

“ມື້ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຟັນປາຣຖະ (ອາຣຈຸນ) ຜູ້ເປັນບິດາຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ແລະພວກປານດະວະອື່ນໆດ້ວຍ—ຜູ້ທີ່ຈັບປອຍຜົມ ແລ້ວຂ້າຜູ້ກົ້ມຫົວ ແລະປ່ອຍອາວຸດແລ້ວ.”

Verse 81

छद्मना पार्षतं तं च हनिष्याम्यचिरादहम् । कृष्णेन सह पश्यंतु पाण्डवा मत्पराक्रमम्

“ດ້ວຍກົນອຸບາຍ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຂ້າປາຣສະຕະ (ທຣິສຕະດຍຸມນ) ໃນໄວໆນີ້. ໃຫ້ພວກປານດະວະພ້ອມພຣະກຣິສນະ ເບິ່ງພະລັງກ້າຫານຂອງຂ້າພະເຈົ້າ!”

Verse 82

इति द्रौणिर्द्विजास्तत्र प्रतिजज्ञे भयंकरम् । ततोस्तं गत आदित्ये राजानः सर्व एव ते

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣາຫມະນທັງຫຼາຍ ດຣາວນີໄດ້ປະກາດປະຕິຍານອັນນ່າຢ້ານກົວຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ເມື່ອຕາເວັນຕົກ ແລະຄ່ຳຄືນລົງມາ ບັນດາກະສັດນັກຮົບທັງໝົດກໍຖອນກັບໄປ.

Verse 83

उभये निहते द्रोणे प्राविशन्पटमण्डपम् । अष्टादशदिनैरेवं निवृत्तमभवद्रणम्

ເມື່ອໂດຣະນະຖືກສັງຫານລົງທ່າມກາງທັງສອງຝ່າຍ ພວກເຂົາກໍເຂົ້າໄປສູ່ມະນະດົບທີ່ກາງເຕັນ. ດັ່ງນັ້ນ ພາຍໃນສິບແປດມື້ ສົງຄາມກໍສິ້ນສຸດລົງ.

Verse 84

शल्यं कर्णं तथान्यांश्च दुर्योधनमुखांस्ततः । धार्तराष्ट्रान्निहत्याजौ धर्मराजो युधिष्ठिरः

ຫຼັງຈາກຊັລຍະ, ກັນນະ ແລະຜູ້ອື່ນໆ—ມີທຸຣະໂຍທະນະເປັນຫົວໜ້າ—ຖືກສັງຫານໃນສະໜາມຮົບ ທຳມະຣາຊ ຢຸທິສຖິຣະ ກໍໄດ້ທຳລາຍພວກທາຣຕະຣາສະຕຣະໃນທົ່ງສົງຄາມ.

Verse 85

स्वीयानां च परेषां च मृतानां सांपरायिकम् । अकरोद्विधिवद्विप्राः सार्धं धौम्या दिभिर्द्विजैः

ຕໍ່ມາ ພວກພຣາຫມັນໄດ້ປະກອບພິທີສົບ ແລະ ພິທີສຣາດທະ ຕາມວິທີທຳອັນສັກສິດ ຮ່ວມກັບມຸນີ ທໍາມະຍະ ແລະ ດວິຊະອື່ນໆ ເພື່ອຜູ້ຕາຍທັງຝ່າຍຕົນ ແລະ ຝ່າຍສັດຕູ।

Verse 86

वंदित्वा धृतराष्ट्रं च सर्वे संभूय पाण्डवाः । धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञाता हतशिष्टजनैर्वृताः

ພວກປານດະວະທັງໝົດໄດ້ຊຸມນຸມກັນ ແລ້ວນົບນ້ອມບູຊາພຣະທຣິຕຣາສະຕຣະ; ແລະໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພຣະອົງ ຈຶ່ງເດີນທາງຕໍ່ໄປ ໂດຍມີຜູ້ຄົນທີ່ຍັງເຫຼືອຫຼັງການຂ້າຟັນລ້ອມຮອບ।

Verse 87

संप्राप्य हास्तिनपुरं प्राविशंस्ते स्वमंदिरम् । ततः कतिपयाहःसु गतेषु किल नागराः

ເມື່ອເຖິງຮາສຕິນະປຸຣະ ພວກເຂົາໄດ້ເຂົ້າສູ່ພຣະຮາຊວັງຂອງຕົນ. ຕໍ່ມາເມື່ອຜ່ານໄປຫຼາຍມື້ ຊາວນະຄອນກໍແທ້ຈິງໄດ້ຫັນໃຈໄປສູ່ເຫດການທີ່ຈະຕາມມາ।

Verse 89

धौम्यादिमुनिभिः सार्धं धर्मजस्य महात्मनः । राज्या भिषेचनं कर्तुं प्रारभंत मुनीश्वराः । राज्याभिषेचने तस्य प्रवृत्ते धर्मजस्य तु । अशरीरा ततो वाणी बभाषे धर्मनंदनम्

ພ້ອມກັບມຸນີທໍາມະຍະ ແລະ ມຸນີອື່ນໆ ບັນດາມຸນີເຈົ້າໄດ້ເລີ່ມປະກອບພິທີຣາຊະຍາພິເສກແດ່ທໍາມະຣາຊະຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່. ແຕ່ເມື່ອພິທີຣາຊະຍາພິເສກໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນ ກໍມີສຽງອະສະຣີຣະໄດ້ກ່າວເຖິງບຸດແຫ່ງທໍາມະ।

Verse 90

धर्म पुत्र महाभाग रिपूणामपि वत्सल । राज्याभिषेकं मा कार्षीर्नार्हस्त्वं राज्यपालने

“ໂອ ບຸດແຫ່ງທໍາມະ ຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນຍິ່ງ ແລະ ເມດຕາແມ່ນແຕ່ຕໍ່ສັດຕູ; ຢ່າເຮັດພິທີຣາຊະຍາພິເສກເລີຍ. ເຈົ້າຍັງບໍ່ສົມຄວນທີ່ຈະແບກພາລະການພິທັກຮາຊະອານາຈັກ.”

Verse 91

यतस्त्वं छद्मनाचार्यमुक्त्वा सत्यं द्विजोत्तमम् । न्यस्त शस्त्रं रणे राजन्नघातयदलज्जकः

ໂອ ພະຣາຊາ! ທ່ານໄດ້ຫລອກລວງເອີ້ນທະວິຊະຜູ້ປະເສີດນັ້ນວ່າ “ອາຈາຣະຍາ” ແລະ “ຜູ້ເວົ້າສັດຈິງ”; ແລ້ວເມື່ອລາວວາງອາວຸດໃນສົງຄາມ ທ່ານກໍຢ່າງບໍ່ອາຍໃຫ້ລາວຖືກສັງຫານ।

Verse 92

अतस्ते पापबाहुल्यं विद्यते धर्मनंदन । प्रायश्चित्तमकृत्वास्य राज्यपालनकर्मणि

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ບຸດແຫ່ງທັມມະ, ບາບຂອງທ່ານໄດ້ທະວີຫຼາຍ; ແລະຖ້າບໍ່ເຮັດ “ປຣາຍະສະຈິຕ” ເພື່ອຊຳລະບາບ ທ່ານບໍ່ຄວນສືບຕໍ່ໜ້າທີ່ປົກປ້ອງແລະປົກຄອງອານາຈັກ।

Verse 93

नार्हता विद्यते यस्मात्प्रायश्चित्तमतश्चर । इत्युक्त्वा विररामाथ सा तु वागशरीरिणी

ເນື່ອງຈາກບໍ່ມີ “ປຣາຍະສະຈິຕ” ແລ້ວ ຄວາມສົມຄວນບໍ່ເຫຼືອ; ດັ່ງນັ້ນຈົ່ງປະຕິບັດການຊຳລະບາບ. ເວົ້າແລ້ວ ສຽງອະສະຣີຣີນັ້ນກໍສງົບງຽບໄປ।

Verse 94

ततो धर्मसुतो राजा तद्वाक्यं भृशकातरः । मूढोऽहं साहसी क्रूरः पिशुनो लोभमोहितः

ແລ້ວນັ້ນ ພະຣາຊາຜູ້ເປັນບຸດແຫ່ງທັມມະ ຖືກຄຳນັ້ນສັ່ນສະເທືອນຢ່າງແຮງ ແລະກ່າວວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້າຫຼົງຜິດ—ບ້າບິ່ນ, ໂຫດຮ້າຍ, ນິນທາກ່າວຮ້າຍ, ແລະຖືກລາບໂລບປິດບັງໃຈ”

Verse 95

तुच्छराज्याभिलाषेण कृतवान्पापमीदृशम् । एतत्पापविशुद्ध्यर्थं किं करिष्यामि का गतिः

ເນື່ອງຈາກຄວາມປາຖະໜາຕໍ່ອານາຈັກນ້ອຍນິດ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກະທຳບາບເຊັ່ນນີ້. ເພື່ອຊຳລະບາບນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດຫຍັງ—ທີ່ພຶ່ງຂອງຂ້າພະເຈົ້າຢູ່ໃສ?

Verse 96

किं वा दानं प्रदास्यामि कुत्र यास्यामि वा पुनः । इति शोकसमाविष्टे तस्मिन्राजनि धर्मजे

“ຂ້ອຍຄວນໃຫ້ທານອັນໃດ? ແລ້ວຂ້ອຍຈະໄປໃສອີກ?” ດັ່ງນັ້ນ ພະຣາຊາຜູ້ເປັນບຸດແຫ່ງທຳມະ ຖືກໂສກເສົ້າຄອບງຳ।

Verse 97

कृष्णद्वैपायनो व्यासस्समायातस्तदंतिकम् । ततोऽभिवंद्य तं व्यासं प्रत्युत्थाय कृतांजलिः

ກຣິສນະ-ທວຍປາຍນະ ວະຍາສ ໄດ້ມາຮອດໃກ້ພະອົງ. ແລ້ວພະຣາຊາກໍລຸກຂຶ້ນຕ້ອນຮັບ ປະນົມມື ແລະນ້ອມນະມັດສະການພຣະວະຍາສ।

Verse 98

संपूज्यार्घ्यादिना विप्रा भक्तियुक्तेन चेतसा । अदेहवाचा यत्प्रोक्तं तत्सर्वमखिलेन सः

ດ້ວຍໃຈເຕັມໄປດ້ວຍພັກຕິ ລາວໄດ້ບູຊາພຣະລິສີດ້ວຍອັຣຄະຍະ ແລະເຄື່ອງບູຊາອື່ນໆ. ແລ້ວຈຶ່ງເລົ່າທຸກຖ້ອຍຄຳທີ່ສຽງບໍ່ມີຮ່າງໄດ້ກ່າວໄວ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ।

Verse 99

व्यासाय श्रावयामास दुःखितो धर्मनंदनः । श्रुत्वा तदखिलं वाक्यं धर्मजस्य महामुनिः । ध्यात्वा तु सुचिरं कालं ततो वक्तुं प्रच क्रमे

ທ່ານທັມມະນັນດະນະຜູ້ເສົ້າໂສກ ໄດ້ເລົ່າໃຫ້ພຣະວະຍາສຟັງ. ເມື່ອມະຫາມຸນີໄດ້ຟັງຄຳທັງໝົດຂອງບຸດແຫ່ງທຳມະແລ້ວ ກໍຄິດພິຈາລະນາຢູ່ດົນ ແລ້ວຈຶ່ງເລີ່ມກ່າວ।

Verse 100

व्यास उवाच । मा कार्षीस्त्वं भयं राजन्नुपायं प्रब्रवीमि ते । अस्य पापस्य शांत्यर्थं श्रुत्वानुष्ठीयतां त्वया

ພຣະວະຍາສກ່າວວ່າ: “ຂໍພະຣາຊາຢ່າຫວາດກົວ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະບອກອຸປາຍໃຫ້ທ່ານ; ເພື່ອໃຫ້ບາບນີ້ສົງບົບ ຈົ່ງຟັງແລ້ວປະຕິບັດຕາມພິທີໃຫ້ຖືກຕ້ອງ.”

Verse 101

युधिष्ठिर उवाच । किं तद्ब्रूहि महायोगिन्पाराशर्य कृपानिधे । येन मे पापनाशः स्यादचिरात्तद्वदाधुना

ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: ໂອ ມະຫາໂຍຄິນ, ໂອ ບຸດແຫ່ງ ປາຣາຊະຣະ, ຄັງແຫ່ງຄວາມເມດຕາ! ຂໍຈົ່ງບອກອຸບາຍທີ່ຈະທຳລາຍບາບຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ໄວ; ຈົ່ງກ່າວໃນບັດນີ້.

Verse 102

व्यास उवाच । दक्षिणांभोनिधौ सेतौ गंधमादनपर्वते

ວະຍາສະ ກ່າວວ່າ: ທີ່ເສຕຸໃນມະຫາສະໝຸດທາງໃຕ້ ແລະ ທີ່ພູ ຄັນທະມາດະນະ—

Verse 110

रामसेतुं समुद्दिश्य प्रतस्थे वाहनं विना । दिनैः कतिपयैरेव रामसेतुं जगाम सः

ເຂົາຕັ້ງຣາມເສຕຸເປັນເປົ້າໝາຍ ແລ້ວອອກເດີນທາງໂດຍບໍ່ມີພາຫະນະ; ແລະໃນເວລາພຽງບໍ່ກີ່ມື້ ກໍໄປຮອດຣາມເສຕຸ.

Verse 120

अभिषिक्तोऽथ राज्येऽसौ पालयामास मेदिनीम् । इत्थं धर्मात्मजो विप्रा रामतीर्थनिमज्जनात्

ຕໍ່ມາ ເຂົາໄດ້ຮັບພິທີອະພິເສກເປັນກະສັດ ແລະປົກຄອງພ້ອມປົກປ້ອງແຜ່ນດິນ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ຜູ້ມີຈິດໃນທຳຜູ້ນັ້ນ—ໂດຍການດຳນ້ຳອາບທີ່ ຣາມຕີຣຖະ—ຈຶ່ງໄດ້ຮັບຜົນນີ້.

Verse 123

पठंति येऽ ध्यायमिदं द्विजोत्तमाः शृण्वंति वा ये मनुजा विपातकाः । यास्यंति कैलासमनन्यलभ्यं गत्वा न संयांति पुनश्च जन्म

ຜູ້ເປັນດວິຊະຜູ້ປະເສີດທີ່ສວດອ່ານບົດນີ້ ຫຼື ມະນຸດທັງຫຼາຍ—ແມ່ນແຕ່ຜູ້ແບກບາບໜັກ—ຜູ້ໄດ້ຟັງ ຈະໄປຮອດໄກລາສະທີ່ບໍ່ອາດໄດ້ດ້ວຍວິທີອື່ນ; ໄປແລ້ວ ບໍ່ຫວນກັບມາສູ່ການເກີດໃໝ່ອີກ.