Mantra 25
Rishi: Yājñavalkya-tradition (unit-level ṛṣi not securely fixed)
Devata: Loka/Devas with Agni (aspirational address)
Chandas: Yajus-style verse (triṣṭubh-like cadence, but treated as liturgical yajus)
Samhita Patha (Devanagari)
यत्र॒ ब्रह्म॑ च क्ष॒त्रं च॑ स॒म्यञ्चो॒ चर॑तः स॒ह । तँल्लो॒कं पुण्यं॒ प्रज्ञे॑षं॒ यत्र॑ दे॒वाः स॒हाग्निना॑
Transliteration
yátra bráhma ca kṣatráṃ ca samyáñco cárataḥ sahá | táṃ lokáṃ púṇyaṃ prajñéṣaṃ yátra devā́ḥ sahā́gnínā
Translation
Where priestly power and royal power move together in concord,—that blessed world, that world to be rightly known, where the gods are, together with Agni.
Padapatha (Word Analysis)
यत्र॑ । ब्रह्म॑ । च॑ । क्ष॒त्रम् । च॑ । स॒म्यञ्चः॑ । चर॑तः । स॒ह । तम् । लो॒कम् । पुण्य॑म् । प्रज्ञे॑षम् । यत्र॑ । दे॒वाः । स॒ह । अग्निना॑
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय-प्रातिपदिक)
ब्रह्मBrahman; sacred power / priesthood
ब्रह्म:
Kartā
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
क्षत्रम्kṣatra; royal power / rulership
क्षत्रम्:
Kartā
TypeNoun
Rootक्षत्र (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
सम्यञ्चौmoving together; in concord
सम्यञ्चौ:
Kartā
TypeAdjective
Rootसम्यञ्च् (प्रातिपदिक)
चरतः(they) move / proceed
चरतः:
—
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
सहtogether; with
सह:
—
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
तम्that
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
लोकम्world; realm
लोकम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
पुण्यम्holy; meritorious
पुण्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
प्रज्ञेषम्ruled by wisdom / fit for the wise
प्रज्ञेषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रज्ञेष (प्रातिपदिक; ‘प्रज्ञा-ईश’/‘प्रज्ञा-ईष’ इत्यर्थे)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय-प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सहtogether; with
सह:
—
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
अग्निनाwith Agni / by means of Agni
अग्निना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniD
Devas (Viśve Devāḥ)L
Loka (Puṇya-loka / Prājñeṣa-loka)B
Brahman (as power/principle)K
Kṣatra (as power/principle)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes