योगप्रकारनिर्णयः (Classification and Definition of Yoga)

Verse 1

श्रीकृष्ण उवाच । ज्ञाने क्रियायां चर्यायां सारमुद्धृत्य संग्रहात् । उक्तं भगवता सर्वं श्रुतं श्रुतिसमं मया

ພຣະສີກຣິດສະນາກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ສະກັດເອົາແກ່ນສານຂອງປັນຍາທາງທຳ, ພິທີກຳອັນສັກສິດ, ແລະຈັນຍາບັນອັນເຂັ້ມງວດ ແລ້ວຮວບຮວມເປັນບົດສະຫຼຸບສັ້ນໆ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຟັງທຸກຢ່າງທີ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ມີພຣະພາກກ່າວໄວ້—ຄໍາສອນທີ່ມີອໍານາດເທົ່າກັບສຣຸຕິ (ເວດ).

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामि योगं परमदुर्लभम् । साधिकारं च सांगं च सविधिं सप्रयोजनम्

ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງເລື່ອງໂຍຄະ (Yoga) ອັນຫາຍາກຢ່າງຍິ່ງທີ່ຈະບັນລຸ—ພ້ອມທັງຄຸນສົມບັດທີ່ຄວນມີ, ອົງປະກອບອັນຄົບຖ້ວນ, ວິທີປະຕິບັດທີ່ກຳນົດໄວ້, ແລະເປົ້າໝາຍອັນແທ້ຈິງ.

Verse 3

यद्यस्ति मरणं पूर्वं योगाद्यनुपमर्दतः । सद्यः साधयितुं शक्यं येन स्यान्नात्महा नरः

ຖ້າຄວາມຕາຍກ່ອນໄວອັນຄວນ ເກີດຈາກການຖືກລົບກວນ ຫຼືຄວາມລົ້ມເຫຼວຂອງໂຍຄະ ແລະວິທີປະຕິບັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ, ຍັງມີວິທີໜຶ່ງທີ່ສາມາດກະທຳໄດ້ທັນທີ; ໂດຍວິທີນັ້ນ ມະນຸດຈະບໍ່ກາຍເປັນ “ຜູ້ຂ້າອາດຕະມາ” (ບໍ່ຕົກສູ່ການທຳລາຍຕົນແລະຄວາມພິນາດທາງວິນຍານ).

Verse 4

तच्च तत्कारणं चैव तत्कालकरणानि च । तद्भेदतारतम्यं च वक्तुमर्हसि तत्त्वतः

ຂໍທ່ານຈົ່ງອະທິບາຍຕາມຄວາມຈິງ: ສິ່ງນັ້ນແລະເຫດຂອງມັນ, ເຄື່ອງມືແລະປັດໃຈທີ່ກຳລັງເຮັດວຽກໃນເວລານັ້ນ, ແລະລຳດັບຄວາມແຕກຕ່າງພ້ອມການປຽບທຽບໃນບັນດາການແບ່ງຢ່ອຍຂອງມັນ.

Verse 5

उपमन्युरुवाच । स्थाने पृष्टं त्वया कृष्ण सर्वप्रश्नार्थवेदिना । ततः क्रमेण तत्सर्वं वक्ष्ये शृणु समाहितः

ອຸປະມັນຍຸ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ກຣິດສະນະ, ເຈົ້າຖາມໄດ້ຖືກຕ້ອງ—ເຈົ້າຜູ້ຮູ້ແກ່ນແທ້ຂອງຄໍາຖາມທຸກປະການ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍທຸກຢ່າງຕາມລໍາດັບ; ຈົ່ງຟັງດ້ວຍໃຈທີ່ຮວບຮວມ»។

Verse 6

निरुद्धवृत्त्यंतरस्यं शिवे चित्तस्य निश्चला । या वृत्तिः स समासेन योगः स खलु पञ्चधा

ເມື່ອໃຈທີ່ຖືກຫ້າມການເຄື່ອນໄຫວພາຍໃນ ຕັ້ງມັ່ນບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນພຣະສິວະ, ສະພາບນັ້ນໂດຍຫຍໍ້ເອີ້ນວ່າ “ໂຍຄະ”; ແລະແທ້ຈິງມີຫ້າປະເພດ.

Verse 7

मंत्रयोगःस्पर्शयोगो भावयोगस्तथापरः । अभावयोगस्सर्वेभ्यो महायोगः परो मतः

ມັນຕຣະໂຢກ, ໂຢກແຫ່ງການສຳຜັດ (ສະປັຣຊະໂຢກ) ແລະ ໂຢກແຫ່ງການພິຈາລະນາພາຍໃນ (ພາວະໂຢກ) ກໍຖືກສອນ. ແຕ່ໂຢກທີ່ເຫນືອກວ່າທັງປວງ—ອະພາວະໂຢກ—ຖືກເຫັນວ່າເປັນມະຫາໂຢກອັນສູງສຸດ.

Verse 8

मंत्राभ्यासवशेनैव मंत्रवाच्यार्थगोचरः । अव्याक्षेपा मनोवृत्तिर्मंत्रयोग उदाहृतः

ໂດຍອຳນາດແຫ່ງການຝຶກມັນຕຣາຊ້ຳໆເທົ່ານັ້ນ ຈິດຈຶ່ງສາມາດເຂົ້າເຖິງຄວາມໝາຍທີ່ມັນຕຣາກ່າວໄວ້; ເມື່ອຄວາມເຄື່ອນໄຫວຂອງຈິດບໍ່ຖືກລົບກວນ ແລະຕັ້ງມັ່ນ ນັ້ນເອີ້ນວ່າ «ມັນຕຣາ-ໂຍກ»។

Verse 9

प्राणायाममुखा सैव स्पर्शे योगोभिधीयते । स मंत्रस्पर्शनिर्मुक्तो भावयोगः प्रकीर्तितः

ການປະຕິບັດນັ້ນເອງ—ເລີ່ມຈາກປຣານາຍາມ—ເມື່ອປະກອບດ້ວຍ «ການສຳຜັດ» (ການຮູ້ແຈ້ງພາຍໃນໂດຍກົງ) ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ໂຍກ. ເມື່ອຫຼຸດພົ້ນຈາກການພຶງພາມັນຕຣາ ແລະການສຳຜັດພາຍນອກເຊັ່ນນັ້ນ ຈຶ່ງຖືກປະກາດວ່າ «ພາວະ-ໂຍກ» ໂຍກແຫ່ງສັດທາແລະເຈດຈຳນົງບໍລິສຸດພາຍໃນ।

Verse 10

विलीनावयवं विश्वं रूपं संभाव्यते यतः । अभावयोगः संप्रोक्तो ऽनाभासाद्वस्तुनः सतः

ເນື່ອງຈາກຈັກກະວານ—ເມື່ອອົງປະກອບທັງຫຼາຍລະລາຍ—ສາມາດຖືກຄິດເຫັນເປັນຮູບດຽວທີ່ບໍ່ແບ່ງແຍກ, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືກປະກາດວ່າ «ອະພາວະ-ໂຍກ» ໂຍກແຫ່ງຄວາມບໍ່ປາກົດ: ການບໍ່ປາກົດຂອງສະພາວະຈິງທີ່ມີຢູ່. ຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈແບບໄສວະ ເມື່ອນາມແລະຮູບດັບລົງ ພະປະຕິ (ພຣະສິວະ) ຍັງຄົງເປັນຄວາມຈິງອັນຖາວອນ ແລະການສະແດງຂອງໂລກບໍ່ປາກົດ.

Verse 11

शिवस्वभाव एवैकश्चिंत्यते निरुपाधिकः । यथा शैवमनोवृत्तिर्महायोग इहोच्यते

ພຽງແຕ່ສະພາວະຂອງພຣະສິວະເທົ່ານັ້ນທີ່ຄວນຖືກພິຈາລະນາ—ປາດສະຈາກອຸປາທິ (ເງື່ອນໄຂຈຳກັດ) ທັງປວງ. ດັ່ງນີ້ ທ່າທີ່ຈິດເປັນໄສວະ ຖືກເອີ້ນຢູ່ນີ້ວ່າ «ມະຫາ-ໂຍກ»।

Verse 12

दृष्टे तथानुश्रविके विरक्तं विषये मनः । यस्य तस्याधिकारोस्ति योगे नान्यस्य कस्यचित्

ມີແຕ່ຜູ້ທີ່ໃຈຫຼຸດພົ້ນຈາກອາຣົມວັດຖຸ—ທັງທີ່ເຫັນດ້ວຍຕາ ແລະທີ່ພຽງແຕ່ໄດ້ຍິນ (ເຊັ່ນ ຄວາມສຸກສະຫວັນທີ່ຖືກສັນຍາ)—ເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງມີສິດໃນໂຍຄະ; ບໍ່ແມ່ນຜູ້ອື່ນໃດເລີຍ.

Verse 13

विषयद्वयदोषाणां गुणानामीश्वरस्य च । दर्शनादेव सततं विरक्तं जायते मनः

ໂດຍການພິຈາລະນາແຕ່ລະຫຍັງເຖິງໂທດຂອງອາລົມສອງປະເພດ ແລະຄຸນອັນມົງຄຸນຂອງພຣະອີສະວະຣະ ຈິດໃຈຍ່ອມເກີດຄວາມວິຣາກະຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະຫັນອອກຈາກຄວາມຍຶດຕິດໂລກີຍະ।

Verse 14

अष्टांगो वा षडंगो वा सर्वयोगः समासतः । यमश्च नियमश्चैव स्वस्तिकाद्यं तथासनम्

ບໍ່ວ່າຈະກ່າວວ່າໂຍຄະມີ 8 ອົງປະກອບ ຫຼື 6 ອົງປະກອບ ກໍຕາມ ໂຍຄະທັງໝົດໂດຍຫຍໍ້ຄື: ຍະມະ ແລະ ນິຍະມະ ພ້ອມທັງການຝຶກອາສະນະ ເຊັ່ນ ສະວັສຕິກາສະນະ ແລະອື່ນໆ।

Verse 15

प्राणायामः प्रत्याहारो धारणा ध्यानमेव च । समाधिरिति योगांगान्यष्टावुक्तानि सूरिभिः

ປຣານາຍາມະ (ການຄວບຄຸມລົມຫາຍໃຈ), ປຣັດຍາຫາຣະ (ການຖອນອາລົມຈາກອິນທຣີ), ທາຣະນາ (ການຕັ້ງຈິດ), ທຽນ (ການພິຈາລະນາລຶກຊຶ້ງ), ແລະ ສະມາທິ—ນັກປັນຍາໄດ້ກ່າວວ່າ ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນອົງປະກອບ 8 ຂອງໂຍຄະ।

Verse 16

आसनं प्राणसंरोधः प्रत्याहारोथ धारणा । ध्यानं समाधिर्योगस्य षडंगानि समासतः

ອາສະນະ, ການກັ້ນລົມປຣານະ, ປຣັດຍາຫາຣະ, ທາຣະນາ, ທຽນ, ແລະ ສະມາທິ—ເຫຼົ່ານີ້ໂດຍຫຍໍ້ແມ່ນ 6 ອົງປະກອບຂອງໂຍຄະ।

Verse 17

पृथग्लक्षणमेतेषां शिवशास्त्रे समीरितम् । शिवागमेषु चान्येषु विशेषात्कामिकादिषु

ລັກສະນະທີ່ແຕກຕ່າງຂອງສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ຖືກອະທິບາຍໄວ້ຢ່າງຊັດເຈນໃນຄຳພີຂອງພຣະສິວະ; ແລະໃນອາຄະມະໄສວະອື່ນໆດ້ວຍ ໂດຍສະເພາະໃນຄຳພີກາມິກາ ແລະບົດງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ.

Verse 18

यम इत्युच्यते सद्भिः पञ्चावयवयोगतः । शौचं तुष्टिस्तपश्चैव जपः प्रणिधिरेव च

ບັນດາຜູ້ດີງາມກ່າວວ່າ “ຍະມະ” ປະກອບດ້ວຍ 5 ອົງປະກອບ: ຄວາມບໍລິສຸດ (śauca), ຄວາມພໍໃຈ (tuṣṭi), ຕະປະ (tapas), ການສວດມົນຕຣາຊ້ຳໆ (japa), ແລະ ການມອບຕົນດ້ວຍສັດທາແດ່ພຣະເຈົ້າ (praṇidhāna).

Verse 19

इति पञ्चप्रभेदस्स्यान्नियमः स्वांशभेदतः । स्वस्तिकं पद्ममध्येंदुं वीरं योगं प्रसाधितम्

ດັ່ງນັ້ນ “ນິຍະມະ” ອັນເປັນຂໍ້ປະພຶດປະຕິບັດ ຖືກກ່າວວ່າມີ 5 ປະເພດ ຕາມການແບ່ງຂອງອົງປະກອບຂອງມັນ. ຄື: ສະວັສຕິກະ, ປັດມະ-ມັດຍະ-ເອນດຸ (ຈັນທຣາໃນກາງດອກບົວ), ວີຣະ, ແລະ ໂຍກະອັນສຳເລັດດີ.

Verse 20

पर्यंकं च यथेष्टं च प्रोक्तमासनमष्टधा । प्राणः स्वदेहजो वायुस्तस्यायामो निरोधनम्

ອາສນະ (ທ່ານັ່ງ) ຖືກກ່າວວ່າມີ 8 ປະເພດ—ເຊັ່ນ ທ່າ “ປະຣະຍັງກະ” ແລະ ທ່າ “ຢະເຖດ” (ຕາມທີ່ປາດຖະໜາ). ປຣານະ ແມ່ນລົມຊີວິດທີ່ເກີດໃນກາຍຂອງຕົນ; ການຝຶກຄວບຄຸມແລະຢັບຢັ້ງມັນ ນັ້ນແມ່ນ ປຣານາຍາມະ.

Verse 21

तद्रोचकं पूरकं च कुंभकं च त्रिधोच्यते । नासिकापुटमंगुल्या पीड्यैकमपरेण तु

ວິທີຝຶກລົມຫາຍໃຈນັ້ນ ຖືກກ່າວວ່າມີ 3 ຢ່າງ: ເຣຈະກະ (ຫາຍໃຈອອກ), ປູຣະກະ (ຫາຍໃຈເຂົ້າ), ແລະ ກຸມພະກະ (ກັ້ນລົມ). ຄວນໃຊ້ນິ້ວກົດປິດຮູດັງຂ້າງໜຶ່ງ ແລ້ວໃຊ້ອີກຂ້າງໜຶ່ງຄວບຄຸມລົມຫາຍໃຈຕາມຄວາມເໝາະສົມ।

Verse 22

औदरं रेचयेद्वायुं तथायं रेचकः स्मृतः । बाह्येन मरुता देहं दृतिवत्परिपूरयेत्

ຄວນຂັບລົມອອກຈາກທ້ອງ—ນີ້ເອີ້ນວ່າ «ເຣຈະກະ» (ຫາຍໃຈອອກ). ຈາກນັ້ນ ໃຫ້ໃຊ້ອາກາດພາຍນອກເຕີມກາຍໃຫ້ເຕັມ ດັ່ງຫອຍລົມຟືນໄຟ.

Verse 23

नासापुटेनापरेण पूरणात्पूरकं मतम् । न मुंचति न गृह्णाति वायुमंतर्बहिः स्थितम्

ການເຕີມລົມຜ່ານຮູດັງອີກຂ້າງ ຖືກເອີ້ນວ່າ «ປູຣະກະ» (ຫາຍໃຈເຂົ້າ). ໂຍຄີບໍ່ປ່ອຍ ແລະບໍ່ດຶງລົມຢ່າງບັງຄັບ; ທ່ານທຳໃຫ້ປຣານະວາຍຸຢູ່ຢ່າງສົມດຸນ ທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ.

Verse 24

संपूर्णं कुंभवत्तिष्ठेदचलः स तु कुंभक । रेचकाद्यं त्रयमिदं न द्रुतं न विलंबितम्

ຢືນຢູ່ໃຫ້ເຕັມສົມບູນດັ່ງໝໍ້ ແລະນິ່ງສະຫງົບ—ນີ້ແມ່ນ «ກຸມພະກະ» (ການກັ້ນລົມ). ສາມປະການນີ້ເລີ່ມຈາກເຣຈະກະ—ເຣຈະກະ, ປູຣະກະ, ກຸມພະກະ—ຄວນຝຶກບໍ່ໃຫ້ໄວເກີນ ແລະບໍ່ໃຫ້ຊ້າເກີນ.

Verse 25

तद्यतः क्रमयोगेन त्वभ्यसेद्योगसाधकः । रेचकादिषु योभ्यासो नाडीशोधनपूर्वकः

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ປະຕິບັດໂຍຄະຄວນຝຶກຕົນເອງເປັນຂັ້ນເປັນຕອນ ຕາມລຳດັບທີ່ຖືກຕ້ອງ. ການຝຶກເຣຈະກະ ແລະວິທີລົມອື່ນໆ ຄວນເຮັດຫຼັງຈາກຊຳລະນາດີ (ຊ່ອງທາງລະອຽດ) ເປັນກ່ອນ.

Verse 26

स्वेच्छोत्क्रमणपर्यंतः प्रोक्तो योगानुशासने । कन्यकादिक्रमवशात्प्राणायामनिरोधनम्

ໃນວິໄນໂຍຄະ ໄດ້ສອນໄວ້ວ່າ (ອຳນາດຂອງໂຍຄີ) ສາມາດໄປເຖິງການອອກຈາກກາຍດ້ວຍຄວາມປາດຖະໜາຂອງຕົນ. ຕາມຂັ້ນຕອນທີ່ໄລ່ລຳດັບ ເລີ່ມຈາກ «ກັນຍະກະ» ແລະອື່ນໆ ການຢັບຢັ້ງປຣານະດ້ວຍປຣານາຍາມ ຄວນປະຕິບັດຕາມນັ້ນ.

Verse 27

तच्चतुर्धोपदिष्टं स्यान्मात्रागुणविभागतः । कन्यकस्तु चतुर्धा स्यात्स च द्वादशमात्रकः

ສຽງ/ຮູບແບບມັນຕຣານັ້ນ ຖືກສອນໃຫ້ເປັນ 4 ປະເພດ ຕາມການແບ່ງມາດຣາ (ຈັງຫວະ) ແລະ ຄຸນະ (ຄຸນນະພາບ)។ “ກັນຍະກະ” ກໍເປັນ 4 ປະເພດ ແລະມີ 12 ມາດຣາ។

Verse 28

मध्यमस्तु द्विरुद्धातश्चतुर्विंशतिमात्रकः । उत्तमस्तु त्रिरुद्धातः षड्विंशन्मात्रकः परः

ຮູບແບບ “ປານກາງ” ເກີດຈາກການເພີ່ມມາດຣາພື້ນຖານເປັນສອງເທົ່າ ແລະມີ 24 ມາດຣາ. ຮູບແບບ “ສູງສຸດ” ເກີດຈາກການເພີ່ມເປັນສາມເທົ່າ ເປັນຂັ້ນສູງກວ່າ ມີ 26 ມາດຣາ.

Verse 29

स्वेदकंपादिजनकः प्राणायामस्तदुत्तरः । आनंदोद्भवरोमांचनेत्राश्रूणां विमोचनम्

ຕໍ່ຈາກນັ້ນແມ່ນ ປຣານາຍາມ (ການຄວບຄຸມລົມຫາຍໃຈ) ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດເຫື່ອ ແລະການສັ່ນໄຫວຂອງກາຍ. ຕໍ່ມາ ມີຂົນລຸກ ແລະນ້ຳຕາໄຫຼຈາກດວງຕາ ອັນເກີດຈາກອານັນທະ (ຄວາມປິຕິ).

Verse 30

जल्पभ्रमणमूर्छाद्यं जायते योगिनः परम् । जानुं प्रदक्षिणीकृत्य न द्रुतं न विलंबितम्

ສໍາລັບໂຍຄີ ສະພາວະອັນສູງສຸດເກີດຂຶ້ນ—ໂດຍມີເຄື່ອງໝາຍແມ່ນການຢຸດຈາກການເວົ້າເລື່ອຍໆ, ການເດີນວົນວາຍ, ອາການຫມົດສະຕິ ແລະອື່ນໆ. ໃຫ້ຫັນຫົວເຂົ່າໄປທາງຂວາ (ທ່ານັ່ງທີ່ຖືກ) ແລ້ວປະຕິບັດ ບໍ່ໃຫ້ໄວເກີນ ແລະບໍ່ໃຫ້ຊ້າເກີນ.

Verse 31

अंगुलीस्फोटनं कुर्यात्सा मात्रेति प्रकीर्तिता । मात्राक्रमेण विज्ञेयाश्चोद्वातक्रमयोगतः

ຄວນເຮັດການດີດນິ້ວໃຫ້ເກີດສຽງ; ນັ້ນຖືກກ່າວວ່າເປັນ “ມາຕຣາ” (ໜ່ວຍເວລາ). ລຳດັບຂອງມາຕຣາທັງຫຼາຍ ຄວນຮູ້ຕາມຂັ້ນຕອນ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບວິທີການເຄື່ອນໄຫວລົມຫາຍໃຈທີ່ຄວບຄຸມ (codvāta-krama).

Verse 32

नाडीविशुद्धिपूर्वं तु प्राणायामं समाचरेत् । अगर्भश्च सगर्भश्च प्राणायामो द्विधा स्मृतः

ເມື່ອຊໍາລະນາດີ (ຊ່ອງທາງລະອຽດ) ໃຫ້ບໍລິສຸດກ່ອນແລ້ວ ຈຶ່ງຄວນຝຶກປຣານາຍາມ. ປຣານາຍາມຕາມຈາລະນີມີສອງປະເພດ: ອະຄັຣພ (ບໍ່ມີ “ເມັດ” ມັນຕຣາ) ແລະ ສະຄັຣພ (ມີ “ເມັດ” ມັນຕຣາ)។

Verse 33

जपं ध्यानं विनागर्भः सगर्भस्तत्समन्वयात् । अगर्भाद्गर्भसंयुक्तः प्राणायामःशताधिकः

ຈະປະ (ສວດມັນຕຣາ) ແລະ ທຽນ (ສະມາທິ) ເມື່ອເຮັດໂດຍບໍ່ມີຫຼັກພຶ່ງພາພາຍໃນ ຖືກເອີ້ນວ່າ “ອະຄັຣພ” (ບໍ່ມີເມັດ). ແຕ່ເມື່ອປະສານກັບຫຼັກພຶ່ງພານັ້ນ ຈຶ່ງເປັນ “ສະຄັຣພ” (ມີເມັດ). ປຣານາຍາມທີ່ປະກອບດ້ວຍ “ເມັດ” ສູງກວ່າອະຄັຣພເກີນຮ້ອຍເທົ່າ।

Verse 34

तस्मात्सगर्भं कुर्वन्ति योगिनः प्राणसंयमम् । प्राणस्य विजयादेव जीयंते देह १ आयवः

ດັ່ງນັ້ນ ໂຍຄີທັງຫຼາຍຈຶ່ງຝຶກການສະກັດກັ້ນປຣານະໂດຍມີຫຼັກພຶ່ງພາ (ສະຄັຣພ). ແທ້ຈິງ ໂດຍການຊະນະເຫນືອລົມຊີວິດເທົ່ານັ້ນ ອົງປະກອບແຫ່ງກາຍຈຶ່ງຖືກຄ້ຳຈຸນ ແລະຮັກສາໄວ້।

Verse 35

प्राणो ऽपानः समानश्च ह्युदानो व्यान एव च । नागः कूर्मश्च कृकलो देवदत्तो धनंजयः

ປຣານະ, ອະປານະ, ສະມານະ, ອຸດານະ, ວຽານະ—ແລະຍັງມີ ນາກະ, ກູຣມະ, ກຣິກະລະ, ເທວະດັດຕະ, ທະນັນຊະຍະ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນລົມຊີວິດທີ່ເຄື່ອນໄຫວໃນຜູ້ມີກາຍ. ເມື່ອຮູ້ໜ້າທີ່ຂອງມັນ ໂຍຄີຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ພະລັງຊີວິດນິ່ງສະຫງົບ ແລະຫັນເຂົ້າພາຍໃນ ມຸ່ງສູ່ພຣະສິວະ ພຣະເຈົ້າ (ປະຕິ) ຜູ້ເຫນືອກວ່າ ແລະຄອບຄອງລົມທັງປວງ।

Verse 36

प्रयाणं कुरुते यस्मात्तस्मात्प्राणो ऽभिधीयते । अवाङ्नयत्यपानाख्यो यदाहारादि भुज्यते

ເນື່ອງຈາກມັນເຮັດໃຫ້ເກີດການ «ເຄື່ອນອອກໄປຂ້າງໜ້າ» ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ປຣານະ (prāṇa)। ແລະສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ອະປານະ (apāna) ນໍາໄປທາງລຸ່ມ ໂດຍມັນ ອາຫານແລະສິ່ງອື່ນໆ ຖືກຮັບເຂົ້າ ແລະຖືກຍ່ອຍຢ່າງເໝາະສົມ।

Verse 37

व्यानो व्यानशयत्यंगान्यशेषाणि विवर्धयन् । उद्वेजयति मर्माणीत्युदानो वायुरीरितः

ລົມຊີວິດຊື່ ວະຍານ (Vyāna) ແຜ່ຊຶມໄປທົ່ວ ແລະຄຸ້ມຄອງອະວະຍະວະທັງປວງ ບໍ່ເຫຼືອຫຍັງ ບຳລຸງແລະເສີມກຳລັງໃຫ້ແຂງແຮງ. ລົມທີ່ປຸກເຕືອນຈຸດຊີວິດ (marmas) ນັ້ນ ຖືກກ່າວວ່າແມ່ນ ອຸດານ (Udāna).

Verse 38

समं नयति सर्वांगं समानस्तेन गीयते । उद्गारे नाग आख्यातः कूर्म उन्मीलने स्थितः

ລົມຊີວິດທີ່ນຳໃຫ້ຮ່າງກາຍທັງໝົດຢູ່ໃນຄວາມສົມດຸນ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ສະມານ (Samāna). ລົມທີ່ເຮັດວຽກໃນການເຮັດອຸດການ/ເບີດອາກາດ (belching) ເອີ້ນວ່າ ນາກ (Nāga) ແລະ ກູຣະມ (Kūrma) ສະຖິດຢູ່ໃນການເປີດຕາ.

Verse 39

कृकलः क्षवथौ ज्ञेयो देवदत्तो विजृंभणे । न जहाति मृतं चापि सर्वव्यापी धनंजयः

ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ລົມຊີວິດຊື່ ກຣິກະລະ (Kṛkala) ເຮັດວຽກໃນການຈາມ; ແລະ ເທວະດັດຕະ (Devadatta) ເຮັດວຽກໃນການຫາວ. ທະນັນຊະຍະ (Dhanañjaya) ຜູ້ແຜ່ຊຶມທົ່ວທັງປວງ ບໍ່ຈາກໄປແມ່ນແຕ່ຈາກຮ່າງຜູ້ຕາຍ.

Verse 40

क्रमेणाभ्यस्यमानोयं प्राणायामप्रमाणवान् । निर्दहत्यखिलं दोषं कर्तुर्देहं च रक्षति

ເມື່ອການຝຶກ ປຣານາຍາມ (prāṇāyāma) ທີ່ມີລະບຽບຖືກຕ້ອງນີ້ ຖືກປະຕິບັດຢ່າງຄ່ອຍໆຕາມລຳດັບ ແລະສະໝໍ້ສະເໝີ ມັນຈະເຜົາຜານມົນທິນທັງປວງ ແລະຍັງປົກປ້ອງຮ່າງກາຍຂອງຜູ້ປະຕິບັດ.

Verse 41

प्राणे तु विजिते सम्यक्तच्चिह्नान्युपलक्षयेत् । विण्मूत्रश्लेष्मणां तावदल्पभावः प्रजायते

ເມື່ອຊະນະແລະຄວບຄຸມປຣານະ (prāṇa) ໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຄວນຮູ້ຈັກເຄື່ອງໝາຍຂອງມັນ: ໃນເວລານັ້ນ ການຂັບຖ່າຍອຸຈະ, ປັດສະວະ ແລະ ເສມຫະ ຈະຫຼຸດລົງຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດ.

Verse 42

बहुभोजनसामर्थ्यं चिरादुच्छ्वासनं तथा । लघुत्वं शीघ्रगामित्वमुत्साहः स्वरसौष्ठवम्

«ຄວາມສາມາດກິນອາຫານໄດ້ຫຼາຍ, ການຫາຍໃຈອອກໄດ້ຍາວນານ, ຄວາມເບົາບາງຂອງກາຍ, ການເຄື່ອນໄຫວໄວ, ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງກະຕືລືລົ້ນ, ແລະສຽງອ່ອນຫວານກົງຈັງຫວະ»।

Verse 43

सर्वरोगक्षयश्चैव बलं तेजः सुरूपता । धृतिर्मेधा युवत्वं च स्थिरता च प्रसन्नता

«ການສິ້ນໄປຂອງໂລກທັງປວງເກີດຂຶ້ນແທ້, ພ້ອມກັບພະລັງ, ຄວາມສະຫວ່າງໄສ, ແລະຮູບງາມ; ທັງຄວາມອົດທົນ, ປັນຍາແຫຼມຄົມ, ຄວາມໜຸ່ມ, ຄວາມໝັ້ນຄົງ, ແລະຄວາມຜ່ອງໃສໃນໃຈ»។

Verse 44

तपांसि पापक्षयता यज्ञदानव्रतादयः । प्राणायामस्य तस्यैते कलां नार्हन्ति षोडशीम्

«ຕະປະ, ການສິ້ນໄປຂອງບາບ, ພິທີບູຊາຍັດ, ການໃຫ້ທານ, ວຣະຕະ ແລະອື່ນໆ—ທັງໝົດນີ້ບໍ່ອາດເທົ່າໄດ້ແມ່ນແຕ່ໜຶ່ງໃນສິບຫົກສ່ວນ ຂອງຄຸນຄ່າແຫ່ງປຣານາຍາມະນັ້ນ»।

Verse 45

इन्द्रियाणि प्रसक्तानि यथास्वं विषयेष्विह । आहत्य यन्निगृह्णाति स प्रत्याहार उच्यते

«ອິນທຣີຍະທັງຫຼາຍທີ່ເກາະຕິດຕາມທຳມະຊາດກັບອາຣົມຂອງຕົນໃນໂລກນີ້, ເມື່ອຖືກຮວບກັບຄືນມາດ້ວຍພະລັງ ແລະຖືກຄວບຄຸມ, ນັ້ນເອີ້ນວ່າ ປຣະຕະຍາຫາຣະ (ການຖອນອິນທຣີຍະ)»।

Verse 46

नमःपूर्वाणींद्रियाणि स्वर्गं नरकमेव च । निगृहीतनिसृष्टानि स्वर्गाय नरकाय च

ນະໂມແດ່ອິນທຣີຍະເກົ່າແກ່ ແລະແດ່ສະຫວັນ ແລະນະລົກດ້ວຍ—ອິນທຣີຍະເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອຖືກຂົ່ມໄວ້ ຫຼືເມື່ອຖືກປ່ອຍໃຫ້ໄຫຼໄປ ຍ່ອມເປັນເຫດນໍາໄປສະຫວັນ ຫຼືນະລົກຕາມລໍາດັບ.

Verse 47

तस्मात्सुखार्थी मतिमाञ्ज्ञानवैराग्यमास्थितः । इंद्रियाश्वान्निगृह्याशु स्वात्मनात्मानमुद्धरेत्

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາຜູ້ແສວຫາຄວາມສຸກແທ້ ຄວນພຶ່ງພາປັນຍາທາງວິນຍານ ແລະ ວິຣາຄະ (ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ)។ ຄວນຮີບຮ້ອນຂັບຄຸມອິນທຣີຍະດັ່ງມ້າ ແລ້ວຍົກອັດຕາສ່ວນຕົວ ໂດຍອໍານາດອັດຕາສູງສຸດພາຍໃນຕົນ।

Verse 48

धारणा नाम चित्तस्य स्थानबन्धस्समासतः । स्थानं च शिव एवैको नान्यद्दोषत्रयं यतः

ທາຣະນາ ໂດຍຫຍໍ້ ແມ່ນການຜູກມັດຈິດໃຫ້ຢູ່ກັບຈຸດດຽວ. ຈຸດນັ້ນແມ່ນ ພຣະສິວະ ແຕ່ຜູ້ດຽວ—ບໍ່ມີອື່ນ—ເພາະສິ່ງອື່ນທັງໝົດຕົກຢູ່ໃນຄວາມບົກພ່ອງສາມປະການ.

Verse 49

कालं कंचावधीकृत्य स्थाने ऽवस्थापितं मनः । न तु प्रच्यवते लक्ष्याद्धारणा स्यान्न चान्यथा

ເມື່ອຄວບຄຸມການໄຫຼຂອງເວລາ (ໝາຍເຖິງຄວາມຫວັ່ນໄຫວຂອງຈິດ) ແລະຕັ້ງຈິດໃຫ້ໝັ້ນຄົງໃນບ່ອນອັນຄວນ, ເມື່ອມັນບໍ່ເລື່ອນຫຼຸດຈາກອາລົມທີ່ເລືອກໄວ້—ນັ້ນແຫຼະເອີ້ນວ່າ ທາຣະນາ ແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວ, ບໍ່ມີຢ່າງອື່ນ.

Verse 50

मनसः प्रथमं स्थैर्यं धारणातः प्रजायते । तस्माद्धीरं मनः कुर्याद्धारणाभ्यासयोगतः

ຄວາມໝັ້ນຄົງຂັ້ນທໍາອິດຂອງຈິດ ເກີດຈາກທາຣະນາ. ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍວິໄນແຫ່ງການຝຶກທາຣະນາຊໍ້າໆ ຄວນເຮັດໃຫ້ຈິດແນ່ນອນ ແລະ ສະຫງົບສຸກ.

Verse 51

ध्यै चिंतायां स्मृतो धातुः शिवचिंता मुहुर्मुहुः । अव्याक्षिप्तेन मनसा ध्यानं नाम तदुच्यते

ຮາກຄຳ «dhyai» ຖືກກ່າວວ່າໝາຍເຖິງ ‘ການພິຈາລະນາ/ຄິດຄຳນຶງ’. ການຄິດຄຳນຶງພຣະສິວະ (Śiva) ຊ້ຳໆ ໂດຍໃຈບໍ່ຟຸ້ງຊ່ານ ນັ້ນແຫຼະເອີ້ນວ່າ ທະຍານ (dhyāna).

Verse 52

ध्येयावस्थितचित्तस्य सदृशः प्रत्ययश्च यः । प्रत्ययान्तरनिर्मुक्तः प्रवाहो ध्यानमुच्यते

ເມື່ອໃຈຖືກວາງໄວ້ຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນສິ່ງທີ່ຄວນພິຈາລະນາ, ຄວາມຮູ້ສຶກ/ປະຈັກຮູ້ທີ່ເກີດຂຶ້ນມີຮູບແບບຄ້າຍກັນກັບສິ່ງນັ້ນ, ໄຫຼຕໍ່ເນື່ອງ ແລະປອດຈາກການແຊກແຊງຂອງຄວາມຄິດອື່ນ—ນັ້ນເອີ້ນວ່າ ທະຍານ (dhyāna).

Verse 53

सर्वमन्यत्परित्यज्य शिव एव शिवंकरः । परो ध्येयो ऽधिदेवेशः समाप्ताथर्वणी श्रुतिः

ລະທິ້ງທຸກສິ່ງອື່ນເສຍ ແລ້ວຈົ່ງຮູ້ວ່າ ພຣະສິວະແຕ່ຜູ້ດຽວ—ສິວັງກະຣະ (Śivaṅkara) ຜູ້ປະທານສິຣິມົງຄຸນ—ແມ່ນອົງສູງສຸດທີ່ຄວນພິຈາລະນາ, ເປັນຈອມເຈົ້າເໜືອເທວະທັງປວງ. ດັ່ງນີ້ແຫຼະ ສຣຸຕິອະຖັຣວະນີ (Atharvaṇī) ຈຶ່ງສິ້ນສຸດ।

Verse 54

तथा शिवा परा ध्येया सर्वभूतगतौ शिवौ । तौ श्रुतौ स्मृतिशास्त्रेभ्यः सर्वगौ सर्वदोदितौ

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະສິວາ (Śivā) ຜູ້ສູງສຸດ ຄວນໃຫ້ເຮົາເພັ່ງພິຈາລະນາດ້ວຍສະມາທິ ແລະພຣະສິວະ (Śiva) ສອງພຣະອົງຜູ້ແຜ່ຊຶມໃນສັດທັງປວງ. ພຣະທັງສອງນັ້ນ ຖືກເປີດເຜີຍໂດຍ Śruti, Smṛti ແລະ Śāstra ເປັນຜູ້ຢູ່ທົ່ວທຸກແຫ່ງ ແລະຖືກປະກາດວ່າເປັນຜູ້ປະທານທຸກສິ່ງ (ພອນແລະການບັນລຸ).

Verse 55

सर्वज्ञौ सततं ध्येयौ नानारूपविभेदतः । विमुक्तिः प्रत्ययः पूर्वः प्रत्ययश्चाणिमादिकम्

ພຣະເຈົ້າຜູ້ຮູ້ທຸກຢ່າງສອງພຣະອົງ ຄວນໃຫ້ເຮົາເພັ່ງພິຈາລະນາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຕາມຄວາມແຕກຕ່າງແຫ່ງຮູບພັນຫຼາຍປະການ. ກ່ອນອື່ນເກີດຄວາມໝັ້ນໃຈອັນແນ່ນອນ ນຳໄປສູ່ວິມຸກຕິ (vimukti); ຕໍ່ມາເກີດຄວາມໝັ້ນໃຈທີ່ໃຫ້ສິດທິດັ່ງ aṇimā ແລະອື່ນໆ.

Verse 56

इत्येतद्द्विविधं ज्ञेयं ध्यानस्यास्य प्रयोजनम् । ध्याता ध्यानं तथा ध्येयं यच्च ध्यानप्रयोजनम्

ດັ່ງນັ້ນ ຈຸດປະສົງຂອງການພິຈາລະນາ (ທຽນ) ນີ້ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າມີສອງປະການ: (1) ສາມປະກອບ—ຜູ້ພິຈາລະນາ, ການພິຈາລະນາ, ແລະອາລົມທີ່ພິຈາລະນາ; (2) ເປົ້າໝາຍສູງສຸດທີ່ເຮັດການພິຈາລະນາເພື່ອບັນລຸ.

Verse 57

एतच्चतुष्टयं ज्ञात्वा योगं युञ्जीत योगवित् । ज्ञानवैराग्यसंपन्नः श्रद्दधानः क्षमान्वितः

ເມື່ອຮູ້ແຈ້ງຖານຮາກສີ່ປະການນີ້ແລ້ວ ຜູ້ຮູ້ໂຍຄະຄວນອຸທິດຕົນຝຶກໂຍຄະ ພ້ອມດ້ວຍປັນຍາຖືກຕ້ອງ ແລະຄວາມຄາຍຄວາມຍຶດຕິດ ມີສັດທາ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມອົດທົນ।

Verse 58

निर्ममश्च सदोत्साही ध्यातेत्थं पुरुषः स्मृतः । जपाच्छ्रांतः पुनर्ध्यायेद्ध्यानाच्छ्रांतः पुनर्जपेत्

ຜູ້ທີ່ບໍ່ຍຶດຖືຄວາມເປັນເຈົ້າຂອງ ແລະມີຄວາມພາກພຽນຢູ່ເທື່ອ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເໝາະສົມສຳລັບການເຮັດທຽນແບບນີ້. ເມື່ອເມື່ອຍຈາກການຈະປະ (japa) ຈົ່ງກັບໄປທຽນ; ເມື່ອເມື່ອຍຈາກທຽນ ຈົ່ງກັບໄປຈະປະອີກ.

Verse 59

जपध्यनाभियुक्तस्य क्षिप्रं योगः प्रसिद्ध्यति । धारणा द्वादशायामा ध्यानं द्वादशधारणम्

ສຳລັບຜູ້ທີ່ມຸ່ງໝັ້ນຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີໃນຈະປະ ແລະທຽນ ໂຍຄະຈະສຳເລັດໄດ້ໄວ. ທາຣະນາມີໄລຍະ 12 ຢາມະ; ແລະທຽນ (dhyāna) ແມ່ນ 12 ທາຣະນາ.

Verse 60

ध्यानद्वादशकं यावत्समाधिरभिधीयते । समाधिर्न्नाम योगांगमन्तिमं परिकीर्तितम्

ຈົນເຖິງການທຽນສິບສອງຊັ້ນ ສະພາບທີ່ເອີ້ນວ່າ ສະມາທິ ຖືກສອນໄວ້. ສະມາທິ—ການກົມກຽວຈົນຫຼອມລວມໃນພຣະເຈົ້າ—ຖືກປະກາດວ່າເປັນອົງປະກອບສຸດທ້າຍຂອງໂຍຄະ.

Verse 61

समाधिना च सर्वत्र प्रज्ञालोकः प्रवर्तते । यदर्थमात्रनिर्भासं स्तिमितो दधिवत्स्थितम्

ດ້ວຍສະມາທິ ແສງແຫ່ງປັນຍາອັນຕື່ນຮູ້ ເລີ່ມເຮັດວຽກຢູ່ທົ່ວທຸກແຫ່ງ. ໃນເວລານັ້ນ ຈິດໃຈກໍສະຫງົບໝັ້ນຄົງ ດັ່ງນົມສົ້ມທີ່ເຊັດຕົວ—ສ່ອງແສງແຕ່ຄວາມໝາຍລ້ວນໆ (ການຮູ້ວັດຖຸບໍລິສຸດ) ໂດຍທີ່ຮູບປາກົດອື່ນໆຖືກສະງົບລົງ.

Verse 62

स्वरूपशून्यवद्भानं समाधिरभिधीयते । ध्येये मनः समावेश्य पश्येदपि च सुस्थिरम्

ເມື່ອຄວາມຮູ້ສຶກສ່ອງສະຫວ່າງ ດັ່ງວ່າປາດຈາກຮູບຮ່າງທັງປວງ ນັ້ນເອີ້ນວ່າ ສະມາທິ. ນໍາໃຈໃຫ້ຈົມຢູ່ໃນອາລົມພິຈາລະນາ ແລ້ວເບິ່ງມັນດ້ວຍຄວາມໝັ້ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ.

Verse 63

निर्वाणानलवद्योगी समाधिस्थः प्रगीयते । न शृणोति न चाघ्राति न जल्पति न पश्यति

ຜູ້ໂຍຄີຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນສະມາທິ ຖືກສັນລະເສີນວ່າ ດັ່ງໄຟແຫ່ງນິຣວານ. ລາວບໍ່ໄດ້ຍິນ ບໍ່ໄດ້ດົມ; ບໍ່ເວົ້າ ບໍ່ເຫັນ—ອາຍະຕະນະພາຍນອກຖອນເຂົ້າສູ່ຄວາມສະງົບພາຍໃນ.

Verse 64

न च स्पर्शं विजानाति न संकल्पयते मनः । नवाभिमन्यते किंचिद्बध्यते न च काष्टवत्

ລາວບໍ່ຮູ້ສຶກການສຳຜັດທາງກາຍອີກ; ໃຈບໍ່ປຸງແຕ່ງແຜນຄິດຫຼືເຈດຕະນາ. ລາວບໍ່ຍຶດອັນໃດວ່າ “ຂອງຂ້ອຍ” ແລະກໍບໍ່ຖືກຜູກມັດ—ກໍບໍ່ກາຍເປັນເຉື່ອນຊາດັ່ງໄມ້.

Verse 65

एवं शिवे विलीनात्मा समाधिस्थ इहोच्यते । यथा दीपो निवातस्थः स्पन्दते न कदाचन

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ທີ່ອັດຕາໄດ້ລະລາຍເຂົ້າໃນພຣະສິວະ ຖືກປະກາດໃນນີ້ວ່າ ຕັ້ງຢູ່ໃນສະມາທິ. ເຫມືອນໂຄມໄຟຢູ່ໃນທີ່ບໍ່ມີລົມ ລາວບໍ່ສັ່ນໄຫວເລີຍ.

Verse 66

तथा समाधिनिष्ठो ऽपि तस्मान्न विचलेत्सुधीः । एवमभ्यसतश्चारं योगिनो योगमुत्तमम्

ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ຕັ້ງຢູ່ໃນສະມາທິ ຜູ້ໂຍຄີຜູ້ມີປັນຍາກໍບໍ່ຄວນຫວັ່ນໄຫວຈາກນັ້ນ—ຈາກການດູດຊຶມຢ່າງມີວິໄນໃນພຣະສິວະ. ດ້ວຍການຝຶກຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີນີ້ ໂຍຄີຈຶ່ງບັນລຸໂຍຄະອັນສູງສຸດ—ການພັກຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນ Pati ຜູ້ປົດປ່ອຍຈາກພັນທະທັງປວງ.

Verse 67

तदन्तराया नश्यंति विघ्नाः सर्वे शनैःशनैः

ແລ້ວຕໍ່ມາ ອຸປະສັກທີ່ເກີດຂຶ້ນເປັນການຂັດຂວາງຕໍ່ການປະຕິບັດທາງວິນຍານນັ້ນ ຈະຄ່ອຍໆສູນຫາຍ—ອຸປະສັກທັງປວງຖືກລະລາຍໄປທີລະນ້ອຍ।