शक्त्यादिसृष्टिनिरूपणम् / The Account of Creation Beginning with Śakti

Verse 1

मुनय ऊचुः । कथं जगदिदं कृत्स्नं विधाय च निधाय च । आज्ञया परमां क्रीडां करोति परमेश्वरः

ພວກມຸນີກ່າວວ່າ: «ພຣະປະຣະເມສະວະຣະ ໄດ້ສ້າງຈັກກະວານນີ້ທັງໝົດ ແລ້ວກໍຖອນກັບຄືນ; ດ້ວຍພຣະບັນຊາອັນເປັນເອກະລາດຂອງພຣະອົງ ພຣະອົງກະທໍາລີລາທິບພະອັນສູງສຸດແນວໃດ?»

Verse 2

किं तत्प्रथमसंभूतं केनेदमखिलं ततम् । केना वा पुनरेवेदं ग्रस्यते पृथुकुक्षिणा

ສິ່ງໃດເກີດຂຶ້ນກ່ອນສຸດ? ໂດຍໃຜ ຈັກກະວານທັງໝົດນີ້ຖືກແຜ່ຊຶມຄອບຄຸມ? ແລະໂດຍໃຜອີກ ທຸກສິ່ງນີ້ຖືກກືນກັບ—ໃນຍາມລະລາຍ—ເຂົ້າສູ່ຄັນອັນກວ້າງໃຫຍ່?

Verse 3

वायुरुवाच । शक्तिः प्रथमसम्भूता शांत्यतीतपदोत्तरा । ततो माया ततो ऽव्यक्तं शिवाच्छक्तिमतः प्रभोः

ວາຍຸກ່າວວ່າ: ອັນດັບທໍາອິດເກີດຂຶ້ນແມ່ນ «ສັກຕິ» ຜູ້ຢູ່ເຫນືອກະທັ້ງສະຖານະສູງສຸດແຫ່ງຄວາມສະງົບ (śānti). ຈາກນາງເກີດ «ມາຍາ»; ແລ້ວຕໍ່ມາ «ອະວະຍັກຕະ» (ອັນບໍ່ປາກົດ) ກໍເກີດຂຶ້ນ—ຈາກພຣະສິວະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ປະກອບດ້ວຍສັກຕິ.

Verse 4

शान्त्यतीतपदं शक्तेस्ततः शान्तिपदक्रमात् । ततो विद्यापदं तस्मात्प्रतिष्ठापदसंभवः

ຈາກ ສັກຕິ (Śakti) ເກີດຂຶ້ນສະພາວະທີ່ເກີນກວ່າຄວາມສະຫງົບ; ຕໍ່ມາ ຕາມລຳດັບຂັ້ນຂອງປະດະແຫ່ງສັນຕິ ຈຶ່ງບັນລຸປະດະແຫ່ງວິທະຍາ (ຄວາມຮູ້). ຈາກນັ້ນ ເກີດການປາກົດຂອງປະດະທີ່ເອີ້ນວ່າ «ປຣະຕິສະຖາ» (Pratiṣṭhā) ເປັນຖານສະຖາປະນາ.

Verse 5

निवृत्तिपदमुत्पन्नं प्रतिष्ठापदतः क्रमात् । एवमुक्ता समासेन सृष्टिरीश्वरचोदिता

ຕາມລຳດັບ ປະດະທີ່ເອີ້ນວ່າ «ນິວຣິຕຕິ» (Nivṛtti) ເກີດຂຶ້ນຈາກ «ປຣະຕິສະຖາ» (Pratiṣṭhā). ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍສະຫຼຸບ ການສ້າງສັນນີ້ເກີດຂຶ້ນພາຍໃຕ້ແຮງດົນໃຈ ແລະການປົກຄອງຂອງພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara).

Verse 6

आनुलोम्यात्तथैतेषां प्रतिलोम्येन संहृतिः । अस्मात्पञ्चपदोद्दिष्टात्परस्स्रष्टा समिष्यते

ດ້ວຍລຳດັບໄປຂ້າງໜ້າ ການປາກົດຂອງພວກນັ້ນເກີດຂຶ້ນ; ແລະດ້ວຍລຳດັບກັບຄືນ ການຮວບຮວມກັບເຂົ້າໄປເກີດຂຶ້ນ. ຈາກຄຳສອນທີ່ຊີ້ໄວ້ເປັນຫ້າບົດນີ້ ພຶງເຂົ້າໃຈພຣະຜູ້ສ້າງສູງສຸດ।

Verse 7

कलाभिः पञ्चभिर्व्याप्तं तस्माद्विश्वमिदं जगत् । अव्यक्तं कारणं यत्तदात्मना समनुष्ठितम्

ດັ່ງນັ້ນ ຈັກກະວານທັງປວງນີ້ຖືກແຜ່ຊຶມດ້ວຍກະລາຫ້າ (ພະລັງທິບ) ແລະເຫດປັດໃຈທີ່ບໍ່ປາກົດ (ອະວະຍັກຕະ-ກາຣະນະ) ນັ້ນ ຖືກສະຖາປະນາ ແລະຄຸ້ມຄອງໂດຍອາດຕະມາ—ໂດຍພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນຜູ້ຄອງພາຍໃນ।

Verse 8

महदादिविशेषांतं सृजतीत्यपि संमतम् । किं तु तत्रापि कर्तृत्वं नाव्यक्तस्य न चात्मनः

ເປັນທີ່ຍອມຮັບວ່າ ການວິວັດຂອງການສ້າງ ເກີດຈາກມະຫັດ ແລະອື່ນໆ ລົງມາຈົນເຖິງອົງປະກອບທີ່ແຍກຈຳແນກ. ແຕ່ແມ່ນກະນັ້ນກໍຕາມ ຄວາມເປັນຜູ້ກະທຳຢ່າງແທ້ ບໍ່ເປັນຂອງອະວະຍັກຕະ (ປຣະກຣິຕິ) ແລະບໍ່ເປັນຂອງອາດຕະມາ.

Verse 9

अचेतनत्वात्प्रकृतेरज्ञत्वात्पुरुषस्य च । प्रधानपरमाण्वादि यावत्किञ्चिदचेतनम्

ເນື່ອງຈາກ ປຣະກຣິຕິ (Prakṛti) ເປັນອະເຈຕະນະ ແລະ ປຸຣຸສະ (puruṣa) ຜູ້ຖືກຜູກມັດ ຂາດປັນຍາແທ້ ດັ່ງນັ້ນ ທຸກສິ່ງຕັ້ງແຕ່ ປຣະທານ (Pradhāna) ຈົນເຖິງ ອະນຸພາກ—ສິ່ງໃດກໍຕາມໃນຂອບເຂດນັ້ນ—ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າ ເປັນອະເຈຕະນະໂດຍຕົນເອງ।

Verse 10

तत्कर्तृकं स्वयं दृष्टं बुद्धिमत्कारणं विना । जगच्च कर्तृसापेक्षं कार्यं सावयवं यतः

ໂລກອັນເປັນລະບຽບນີ້ ເຮົາເຫັນໂດຍກົງວ່າ ເປັນຜົນງານຂອງຜູ້ກະທຳ; ມັນບໍ່ອາດມີໄດ້ ຫາກບໍ່ມີເຫດປັນຍາວິເສດ. ເພາະຈັກກະວານເປັນຜົນທີ່ພຶງພາຜູ້ສ້າງ ເນື່ອງຈາກມັນເປັນສິ່ງປະກອບດ້ວຍສ່ວນຫຼາຍ।

Verse 11

तस्माच्छक्तस्स्वतन्त्रो यः सर्वशक्तिश्च सर्ववित् । अनादिनिधनश्चायं महदैश्वर्यसंयुतः

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງຊົງສາມາດ ແລະເປັນເອກະລາດຢ່າງສົມບູນ—ພ້ອມດ້ວຍພະລັງທັງປວງ ແລະຮູ້ທຸກສິ່ງ. ພຣະເຈົ້ານີ້ບໍ່ມີຕົ້ນກໍາເນີດ ແລະບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ ພ້ອມດ້ວຍອໍານາດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ (ໄອສະວະຣະຍະ).

Verse 12

स एव जगतः कर्ता महादेवो महेश्वराः । पाता हर्ता च सर्वस्य ततः पृथगनन्वयः

ພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວແມ່ນຜູ້ສ້າງຈັກກະວານ—ມະຫາເທວະ, ມະເຫສະວະຣະ. ພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວປົກປ້ອງ ແລະກໍຖອນຄືນທຸກສິ່ງ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະອົງແຕກຕ່າງຈາກທຸກສິ່ງ ບໍ່ມີຜູ້ເທົ່າທຽມ ຫຼືຄູ່ຄຽງໃດໆ.

Verse 13

परिणामः प्रधानस्य प्रवृत्तिः पुरुषस्य च । सर्वं सत्यव्रतस्यैव शासनेन प्रवर्तते

ການແປປ່ຽນຂອງປຣະທານະ (ທໍາມະຊາດດັ້ງເດີມ) ແລະການເຄື່ອນໄຫວຂອງປຸຣຸສະ (ຫຼັກຈິດຮູ້)—ທຸກຢ່າງນັ້ນດໍາເນີນໄປແຕ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງສັດຕະຍະວຣະຕະ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສັດຈະປະຕິຍານ (ພຣະສິວະ) ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 14

इतीयं शाश्वती निष्ठा सतां मनसि वर्तते । न चैनं पक्षमाश्रित्य वर्तते स्वल्पचेतनः

ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມໝັ້ນຄົງອັນນິລັນດອນນີ້ ດຳລົງຢູ່ໃນໃຈຂອງຜູ້ດີງາມ. ແຕ່ຜູ້ປັນຍານ້ອຍ ບໍ່ດຳເນີນຊີວິດໂດຍອາໄສຈຸດຍືນແຫ່ງສັດຈະນີ້.

Verse 15

यावदादिसमारंभो यावद्यः प्रलयो महान् । तावदप्येति सकलं ब्रह्मणः शारदां शतम्

ນັບແຕ່ການເກີດຂຶ້ນແຫ່ງສັບພະສິ່ງ ຈົນເຖິງມະຫາປຣະລະຍະອັນໃຫຍ່—ເທົ່ານັ້ນແຫຼະ ວົງຈັກຈັກກະວານທັງປວງຍາວນານ; ຄິດເປັນໜຶ່ງຮ້ອຍປີລະດູໃບໄມ້ຫຼົ່ນຂອງພຣະພຣະຫມາ.

Verse 16

परमित्यायुषो नाम ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः । तत्पराख्यं तदर्धं च परार्धमभिधीयते

ສໍາລັບພຣະພຣະຫມາ—ຜູ້ເກີດຢ່າງບໍ່ປາກົດ—ອາຍຸຂອງພຣະອົງເອີ້ນວ່າ «ປະຣະມະ». ໃນມາດຕາເວລານັ້ນ ສ່ວນທີ່ເອີ້ນ «ປະຣາ» ແລະ ຄື່ງໜຶ່ງຂອງມັນ ເອີ້ນວ່າ «ປະຣາຣະດະ».

Verse 17

परार्धद्वयकालांते प्रलये समुपस्थिते । अव्यक्तमात्मनः कार्यमादायात्मनि तिष्ठति

ເມື່ອສິ້ນສຸດເວລາຂອງປະຣາຣະດະສອງຄັ້ງ ແລະ ພຣະລະຍະ (ການລະລາຍໂລກ) ມາຮອດ ອະວິຍັກຕະ (ອັນບໍ່ປາກົດ) ດຶງຜົນງານຂອງຕົນກັບເຂົ້າໄປໃນຕົນ ແລະ ດໍາລົງຢູ່ໃນອາດຕະຂອງຕົນ.

Verse 18

आत्मन्यवस्थिते ऽव्यक्ते विकारे प्रतिसंहृते । साधर्म्येणाधितिष्ठेते प्रधानपुरुषावुभौ

ເມື່ອອະວິຍັກຕະດໍາລົງຢູ່ໃນອາດຕະ ແລະ ການປ່ຽນແປງທັງປວງຖືກຮວບຮວມກັບຄືນ ແລ້ວ ໂດຍຄວາມຄ້າຍຄືກັນ ທັງປະທານ (ປະກຣິຕິດັ້ງເດີມ) ແລະ ປຸຣຸສະ (ຫຼັກຈິດຮູ້) ກໍຄືຢືນຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເຫມືອນຖືກສະຖາປະນາໃນສະພາບນັ້ນ.

Verse 19

तमः सत्त्वगुणावेतौ समत्वेन व्यवस्थितौ । अनुद्रिक्तावनन्तौ तावोतप्रोतौ परस्परम्

ຕະມັສ ແລະ ສັດຕະວະ—ກຸນະສອງປະການນີ້—ດໍາລົງຢູ່ໃນຄວາມສົມດຸນ. ບໍ່ຖືກກະທົບ ແລະ ບໍ່ມີຈຸດເລີ່ມ ພວກມັນສອດປະສານກັນແລະກັນ ເຫມືອນເສັ້ນຍືນແລະເສັ້ນພຸ້ນ ຢູ່ໃນກັນແລະກັນ.

Verse 20

गुणसाम्ये तदा तस्मिन्नविभागे तमोदये । शांतवातैकनीरे च न प्राज्ञायत किंचन

ໃນເວລານັ້ນ ເມື່ອກຸນະທັງປວງຢູ່ໃນຄວາມສົມດຸນຢ່າງສົມບູນ—ບໍ່ມີການແບ່ງແຍກ ແລະ ຄວາມມືດຄອບງໍາ—ແມ່ນແຕ່ລົມກໍສະຫງົບ ແລະ ທຸກສິ່ງເປັນຜືນດຽວບໍ່ແຕກອອກ ຈຶ່ງບໍ່ອາດຮູ້ເຫັນສິ່ງໃດເລີຍ.

Verse 21

अप्रज्ञाते जगत्यस्मिन्नेक एव महेश्वरः । उपास्य रजनीं कृत्स्नां परां माहेश्वरीं ततः

ເມື່ອໂລກນີ້ຍັງບໍ່ປາກົດ ແລະບໍ່ຖືກຮູ້ ມີແຕ່ພຣະມະຫາເທວ (ມະເຫສວຣ) ພຽງອົງດຽວ. ຕໍ່ມາ ພຣະອົງໄດ້ບູຊາຕະຫຼອດຄືນແດ່ສະພາວະໄສວະອັນສູງສຸດ (ມາເຫສວຣີ) ແລ້ວການເຜີຍພຣະອົງຈຶ່ງດໍາເນີນຕໍ່ໄປ.

Verse 22

प्रभातायां तु शर्वर्यां प्रधानपुरुषावुभौ । प्रविश्य क्षोभयामास मायायोगान्महेश्वरः

ເມື່ອຮຸ່ງອອກ ພຣະມະຫາເທວ ໂດຍອໍານາດແຫ່ງ ມາຍາ-ໂຍກະ ຂອງພຣະອົງ ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນ ປຣະທານ (ທໍາມະຊາດດັ້ງເດີມ) ແລະ ປຸຣຸສະ (ຫຼັກຮູ້ສຶກ) ທັງສອງ ແລ້ວກະຕຸ້ນໃຫ້ເຄື່ອນໄຫວ.

Verse 23

ततः पुनरशेषाणां भूतानां प्रभवाप्ययात् । अव्यक्तादभवत्सृष्टिराज्ञया परमेष्ठिनः

ຕໍ່ມາອີກ ສໍາລັບສັດທັງປວງ ດ້ວຍການເກີດຂຶ້ນແລະການດັບໄປຂອງພວກເຂົາ ການສ້າງໄດ້ເກີດຈາກ ອະວະຍັກຕະ (ອັນບໍ່ປາກົດ) ໂດຍພຣະບັນຊາຂອງ ພຣະປະຣະເມດຖິນ ຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າອັນສູງສຸດ.

Verse 24

विश्वोत्तरोत्तरविचित्रमनोरथस्य यस्यैकशक्तिशकले सकलस्समाप्तः । आत्मानमध्वपतिमध्वविदो वदंति तस्मै नमः सकललोकविलक्षणाय

ຂໍນະມະສະການແດ່ພຣະອົງນັ້ນ ຜູ້ຢູ່ເຫນືອຈັກກະວານ; ພຣະປະສົງອັນພິສົດ ແລະຍິ່ງເກີນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຂອງພຣະອົງ ຄອບຄຸມທຸກສິ່ງ. ໃນເສດສ່ວນດຽວຂອງພຣະພະລັງ ສັບພະສິ່ງທັງປວງກໍສໍາເລັດຄົບຖ້ວນ. ຜູ້ຮູ້ທາງຈິດວິນຍານກ່າວວ່າ ພຣະອົງແມ່ນອາດຕະມາ ແລະເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງມັກ (ປະຕິ) ຜູ້ແຕກຕ່າງແລະເຫນືອກວ່າໂລກທັງປວງ; ຂໍນະມະສະການແດ່ພຣະອົງນັ້ນ.