कालमान-निर्णयः (Determination of the Measures of Time)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । केन मानेन कालेस्मिन्नायुस्संख्या प्रकल्प्यते । संख्यारूपस्य कालस्य कः पुनः परमो ऽवधिः

ບັນດາລຶສີກ່າວວ່າ: “ໃນບົດບາດຂອງເວລານີ້ ການກຳນົດມາດຕະຖານເພື່ອວັດອາຍຸຂອງຊີວິດ ເຮັດໂດຍຫຍັງ? ແລະສຳລັບ ‘ກາລະ’ ທີ່ມີຮູບແບບເປັນຈຳນວນແລະການຄຳນວນ ຂອບເຂດສູງສຸດຂອງມັນແມ່ນຫຍັງ?”

Verse 2

वायुरुवाच । आयुषो ऽत्र निमेषाख्यमाद्यमानं प्रचक्षते । संख्यारूपस्य कालस्य शांत्त्वतीतकलावधि

ວາຍຸກ່າວວ່າ: “ໃນທີ່ນີ້ ເຂົາປະກາດວ່າ ຫນ່ວຍວັດທີ່ວັດໄດ້ອັນທຳອິດຂອງອາຍຸ ແມ່ນສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ນິເມສະ’ (ຊົ່ວພິບຕາ). ນັ້ນແມ່ນມາດຕະວັດເບື້ອງຕົ້ນຂອງ ‘ກາລະ’ ຜູ້ມີຮູບແບບເປັນຈຳນວນແລະການຄຳນວນ—ຂະຫຍາຍໄປຈົນເຖິງຂອບເຂດຂອງ ‘ກະລາ’ ແລະຍັງເກີນກວ່ານັ້ນ.”

Verse 3

अक्षिपक्ष्मपरिक्षेपो निमेषः परिकल्पितः । तादृशानां निमेषाणां काष्ठा दश च पञ्च च

ນິເມຊະ (nimeṣa) ແມ່ນການປິດແລະເປີດຂອງຫນັງຕາ. ນິເມຊະ 15 ຄັ້ງ ເປັນ 1 ກາສຖາ (kāṣṭhā).

Verse 4

काष्ठांस्त्रिंशत्कला नाम कलांस्त्रिंशन्मुहूर्तकः । मुहूर्तानामपि त्रिंशदहोरात्रं प्रचक्षते

ເຂົາກ່າວວ່າ ກາສຖາ 30 ເປັນ 1 ກະລາ (kalā); ກະລາ 30 ເປັນ 1 ມຸຫູຣຕະ (muhūrta); ແລະ ມຸຫູຣຕະ 30 ເປັນ 1 ອະໂຫຣາຕຣະ—ວັນແລະຄືນ ຄົບຖ້ວນ.

Verse 5

त्रिंशत्संख्यैरहोरात्रैर्मासः पक्षद्वयात्मकः । ज्ञेयं पित्र्यमहोरात्रं मासः कृष्णसितात्मकः

ເດືອນໜຶ່ງ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າ ມີອະໂຫຣາຕຣະ 30 ແລະປະກອບດ້ວຍສອງປັກ (ສອງຄື່ງເດືອນ). ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ສໍາລັບພິຕຣະ (Pitṛ) ອະໂຫຣາຕຣະໜຶ່ງ ເທົ່າກັບເດືອນໜຶ່ງ ອັນປະກອບດ້ວຍຄື່ງມືດແລະຄື່ງສວ່າງ.

Verse 7

मासैस्तैरयनं षड्भिर्वर्षं द्वे चायनं मतम् । लौकिकेनैव मानेन अब्दो यो मानुषः स्मृतः

ດ້ວຍເດືອນເຫຼົ່ານັ້ນ ອາຍະນະ (ຄຶ່ງປີ) ປະກອບດ້ວຍ 6 ເດືອນ; ແລະດ້ວຍອາຍະນະ 2 ຈຶ່ງເປັນ 1 ປີ. ຕາມມາດຕະຖານໂລກທົ່ວໄປ ປີນັ້ນເອີ້ນວ່າປີຂອງມະນຸດ.

Verse 8

एतद्दिव्यमहोरात्रमिति शास्त्रस्य निश्चयः । दक्षिणं चायनं रात्रिस्तथोदगयनं दिनम्

ດັ່ງນັ້ນ ຄຳພີຈຶ່ງຕັດສິນວ່າ ນີ້ແມ່ນ “ກາງວັນ-ກາງຄືນຂອງເທວະ”: ການເຄື່ອນຂອງດວງອາທິດໄປທາງໃຕ້ (ທັກສິນາຍະນະ) ແມ່ນ “ກາງຄືນ” ແລະການເຄື່ອນໄປທາງເໜືອ (ອຸດະກະຍະນະ/ອຸດຕະຣາຍະນະ) ແມ່ນ “ກາງວັນ”.

Verse 9

मासस्त्रिंशदहोरात्रैर्दिव्यो मानुषवत्स्मृतः । संवत्सरो ऽपि देवानां मासैर्द्वादशभिस्तथा

ເດືອນອັນເປັນທິບຍະ ຖືກເຂົ້າໃຈວ່າມີ 30 ມື້ ແລະ 30 ຄືນ ເທົ່າກັນກັບມະນຸດ. ແລະປີຂອງເທວະດາ ກໍຖືກກ່າວວ່າປະກອບດ້ວຍ 12 ເດືອນແບບນັ້ນ.

Verse 10

त्रीणि वर्षशतान्येव षष्टिवर्षयुतान्यपि । दिव्यस्संवत्सरो ज्ञेयो मानुषेण प्रकीर्तितः

ຕາມການນັບຂອງມະນຸດ 300 ປີ ພ້ອມອີກ 60 ປີ ຖືກປະກາດວ່າເປັນ 1 ປີທິບຍະ.

Verse 11

दिव्येनैव प्रमाणेन युगसंख्या प्रवर्तते । चत्वारि भारते वर्षे युगानि कवयो विदुः

ດ້ວຍມາດຕະຖານທິບຍະເທົ່ານັ້ນ ການນັບຈໍານວນຍຸກະຈຶ່ງເລີ່ມດໍາເນີນ. ບັນດາ຤ິສີຮູ້ວ່າໃນພາຣະຕະວັຣສະ ມີຍຸກະ 4.

Verse 12

पूर्वं कृतयुगं नाम ततस्त्रेता विधीयते । द्वापरं च कलिश्चैव युगान्येतानि कृत्स्नशः

ກ່ອນອື່ນແມ່ນຍຸກຊື່ ກຣິຕະ (ສັດຕະຍຸກ); ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຕຣີຕາ ຖືກກຳນົດ. ແລ້ວຈຶ່ງມີ ດວາປະຣະ ແລະ ກະລິ—ນີ້ແມ່ນຊຸດຍຸກທັງປວງຢ່າງຄົບຖ້ວນ।

Verse 13

चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां तत्कृतं युगम् । तस्य तावच्छतीसंध्या संध्यांशश्च तथाविधः

ກຣິຕະຍຸກ ມີໄລຍະເວລາ 4,000 ປີ. ຊ່ວງສັນທະຍາ (ຍາມຮຸ່ງ) ຂອງມັນ ມີເທົ່ານັ້ນເປັນຮ້ອຍປີ, ແລະ ສັນທະຍາອັມສະ (ຍາມຄ່ຳສຸດທ້າຍ) ກໍ່ມີມາດຕະຖານດຽວກັນ।

Verse 14

इतरेषु ससंध्येषु ससंध्यांशेषु च त्रिषु । एकापायेन वर्तंते सहस्राणि शतानि च

ໃນຊ່ວງສັນທິອື່ນໆ ແລະໃນສາມສ່ວນຂອງສັນທິເຫຼົ່ານັ້ນດ້ວຍ ຈໍານວນພັນແລະຮ້ອຍດໍາເນີນໄປດ້ວຍການຫຼຸດລົງຢ່າງດຽວ ຢ່າງສະໝໍາເສມ.

Verse 15

एतद्द्वादशसाहस्रं साधिकं च चतुर्युगम् । चतुर्युगसहस्रं यत्संकल्प इति कथ्यते

ມາດຕານີ້ເວົ້າວ່າ ສິບສອງພັນ (ປີເທວະ) ແລະເພີ່ມອີກໜ່ອຍ ເປັນວົງຈອນສີ່ຍຸກ. ພັນວົງຈອນສີ່ຍຸກນັ້ນ ເອີ້ນວ່າ ກັລປະ.

Verse 16

चतुर्युगैकसप्तत्या मनोरंतरमुच्यते । कल्पे चतुर्दशैकस्मिन्मनूनां परिवृत्तयः

ສີ່ຍຸກ 71 ວົງຈອນ ເອີ້ນວ່າ ມັນວັນຕະຣະ. ໃນກັລປະດຽວ ມີການຜັນຜ່ຽນຕໍ່ເນື່ອງຂອງມະນູ 14 ຄັ້ງ.

Verse 17

एतेन क्रमयोगेन कल्पमन्वंतराणि च । सप्रजानि व्यतीतानि शतशो ऽथ सहस्रशः

ດ້ວຍລຳດັບແຫ່ງເວລາອັນເປັນລະບຽບນີ້ ກັລປະ ແລະ ມັນວັນຕະຣະ ທັງຫຼາຍ ພ້ອມດ້ວຍປະຊາກອນຂອງມັນ ໄດ້ຜ່ານພົ້ນໄປເປັນຮ້ອຍໆ ແລະກະທັ້ງເປັນພັນໆ.

Verse 18

अज्ञेयत्वाच्च सर्वेषामसंख्येयतया पुनः । शक्यो नैवानुपूर्व्याद्वै तेषां वक्तुं सुविस्तरः

ເນື່ອງຈາກມັນເປັນສິ່ງທີ່ທຸກຜູ້ບໍ່ອາດຮູ້ໄດ້ ແລະຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ເນື່ອງຈາກມັນມີຈຳນວນຫາທີ່ນັບບໍ່ໄດ້ ຈຶ່ງບໍ່ອາດກ່າວອະທິບາຍໃຫ້ລະອຽດຄົບຖ້ວນ ຕາມລຳດັບໄດ້ເລີຍ.

Verse 19

कल्पो नाम दिवा प्रोक्तो ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः । कल्पानां वै सहस्रं च ब्राह्मं वर्षमिहोच्यते

“ກັລປະ” ຖືກກ່າວວ່າເປັນວັນໜຶ່ງຂອງພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເກີດຈາກອະວະຍັກຕະ (ອັນບໍ່ປາກົດ). ແລະກັລປະພັນໜຶ່ງ ຖືກກ່າວໃນນີ້ວ່າເປັນ “ປີຂອງພຣະພຣະຫມາ” ໜຶ່ງປີ.

Verse 20

वर्षाणामष्टसाहस्रं यच्च तद्ब्रह्मणो युगम् । सवनं युगसाहस्रं ब्रह्मणः पद्मजन्मनः

ແປດພັນປີ—ນີ້ແທ້ໆເວົ້າກັນວ່າ ເປັນຍຸກໜຶ່ງຂອງພຣະພຣະຫມາ. ແລະ “ສະວະນະ” ຖືກປະກາດວ່າ ເປັນພັນຍຸກເຊັ່ນນັ້ນ ສໍາລັບພຣະພຣະຫມາຜູ້ເກີດຈາກດອກບົວ.

Verse 21

सवनानां सहस्रं च त्रिगुणं त्रिवृतं तथा । कल्प्यते सकलः कालो ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

ສະວະນະພັນໜຶ່ງ—ນໍາໄປຄູນສາມ ແລ້ວແບ່ງເປັນສາມອີກ—ຖືກນັບເປັນມາດຕາເວລາອັນຄົບຖ້ວນ ຂອງພຣະພຣະຫມາ ພຣະປະຣະເມດຖິນ ຜູ້ຈັດລຽງສັບພະສິ່ງ.

Verse 22

तस्य वै दिवसे यांति चतुर्दश पुरंदराः । शतानि मासे चत्वारि विंशत्या सहितानि च

ໃນວັນດຽວຂອງພຣະອົງ ອິນທຣະ (ປຸຣັນດະຣະ) 14 ອົງ ຜ່ານພົ້ນໄປ. ແລະໃນເດືອນໜຶ່ງ ມີ 420 ອົງ ຜ່ານພົ້ນໄປເຊັ່ນກັນ.

Verse 23

अब्दे पञ्च सहस्राणि चत्वारिंशद्युतानि च । चत्वारिंशत्सहस्राणि पञ्च लक्षाणि चायुषि

ໃນປີໜຶ່ງ ມີ 5,040 ຍຸຕະ (ໝື່ນ) ຕາມທີ່ກ່າວໄວ້. ແລະໃນຊ່ວງອາຍຸຄົບຖ້ວນ ມີ 40,000 ແລະ 5 ລັກ (ລ້ານສ່ວນໜຶ່ງ) ໂດຍລວມ.

Verse 24

ब्रह्मा विष्णोर्दिने चैको विष्णू रुद्रदिने तथा । ईश्वरस्य दिने रुद्रस्सदाख्यस्य तथेश्वरः

ໃນວັນຂອງວິສນຸ ຄວນພິຈາລະນາພຣະພຣະຫມາເປັນເທວະປະທານ; ໃນວັນຂອງຣຸດຣະ ຄວນພິຈາລະນາວິສນຸ. ໃນວັນຂອງອີສະວະຣະ ຄວນພິຈາລະນາຣຸດຣະ; ແລະໃນວັນຂອງສະດາຊິວະ ຄວນພິຈາລະນາອີສະວະຣະ.

Verse 25

साक्षाच्छिवस्य तत्संख्यस्तथा सो ऽपि सदाशिवः । चत्वारिंशत्सहस्राणि पञ्चलक्षाणि चायुषि

ຈໍານວນນັ້ນເປັນຂອງພຣະຊິວະໂດຍກົງ; ແລະພຣະອົງນັ້ນເອງກໍແມ່ນສະດາຊິວະ. ອາຍຸຂອງພຣະອົງກ່າວວ່າ ສີ່ໝື່ນ ແລະ ຫ້າລ້ານ (ປີ).

Verse 26

तस्मिन्साक्षाच्छिवेनैष कालात्मा सम्प्रवर्तते । यत्तत्सृष्टेस्समाख्यातं कालान्तरमिह द्विजाः । एतत्कालान्तरं ज्ञेयमहर्वै पारमेश्वरम् । रात्रिश्च तावती ज्ञेया परमेशस्य कृत्स्नशः । अहस्तस्य तु या सृष्टी रात्रिश्च प्रलयः स्मृतः

ໃນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດນັ້ນ ຫຼັກການແຫ່ງເວລານີ້ເຄື່ອນໄຫວໂດຍກົງຜ່ານພຣະຊິວະ. ໂອ ທ່ານດວິຊະຜູ້ຮູ້, ຊ່ວງເວລາທີ່ກ່າວເຖິງໃນການສ້າງສັນນີ້ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນ “ວັນ” ຂອງພຣະປະຣະເມສະວະຣະ. ແລະຊ່ວງເວລາທີ່ເທົ່າກັນນັ້ນ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນ “ຄືນ” ຂອງພຣະອົງໂດຍຄົບຖ້ວນ. ວັນຂອງພຣະອົງແມ່ນການແຜ່ຂະຫຍາຍແຫ່ງການສ້າງ; ຄືນຂອງພຣະອົງຖືກຈື່ຈໍາວ່າເປັນປຣະລະຍະ (ການລະລາຍ).

Verse 27

अहर्न विद्यते तस्य न रात्रिरिति धारयेत् । एषोपचारः क्रियते लोकानां हितकाम्यया

ຄວນຍຶດໝັ້ນໃນຄວາມເຂົ້າໃຈນີ້ຢ່າງແນ່ນອນ: ສຳລັບພຣະອົງ ບໍ່ມີ “ກາງວັນ” ແລະ ບໍ່ມີ “ກາງຄືນ”. ການເວົ້າແບບນີ້ເຮັດຂຶ້ນເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຊາວໂລກ (ເພື່ອນຳທາງຜູ້ທົ່ວໄປ) ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 28

प्रजाः प्रजानां पतयो मूर्तयश्च सुरासुराः । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थाश्च महाभूतानि पञ्च च

ສັດທັງຫຼາຍ ແລະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສັດ; ຮູບກາຍຕ່າງໆ; ເທວະ ແລະ ອະສຸຣະ; ອິນທຣີຍະ ແລະ ອາຣົມຂອງອິນທຣີຍະ; ພ້ອມທັງມະຫາພູຕະທັງຫ້າ—ທັງໝົດນີ້ (ເກີດຂຶ້ນ ແລະ ດຳເນີນໄປ) ພາຍໃນລະບຽບອັນຄອບຄຸມທົ່ວທັງຂອງພຣະເຈົ້າ, ໂດຍມີພຣະສິວະເຈົ້າເປັນປະຕິສູງສຸດ ຜູ້ປົກຄອງວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດ ແລະ ພັນທະຂອງພວກເຂົາ.

Verse 29

तन्मात्राण्यथ भूतादिर्बुद्धिश्च सह दैवतः । अहस्तिष्ठंति सर्वाणि पारमेशस्य धीमतः

ຕໍ່ມາ ຕັນມາຕຣາ (ອົງປະກອບລະອຽດ) ແລະ ມູນເຫດແຫ່ງພູດທັງຫຼາຍ ພ້ອມດ້ວຍ ປັນຍາ (ພຸດທິ) — ຮວມທັງເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງ — ລ້ວນດຳລົງ ແລະ ເຄື່ອນໄຫວ ໂດຍພຣະປຣະເມສະວະຣະຜູ້ມີປັນຍາເທົ່ານັ້ນ।

Verse 30

अहरंते प्रलीयन्ते रात्र्यन्ते विश्वसंभवः । यो विश्वात्मा कर्मकालस्वभावाद्यर्थे शक्तिर्यस्य नोल्लंघनीया

ໃນທ້າຍວັນ ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນລະລາຍເຂົ້າສູ່ການດັບສູນ; ໃນທ້າຍຄືນ ຜູ້ເກີດແຫ່ງສາກົນ ກໍ່ໃຫ້ການສ້າງເກີດຂຶ້ນອີກ. ພຣະອົງແມ່ນອາດຕະມາແຫ່ງສາກົນ; ພະລັງຂອງພຣະອົງໃນເລື່ອງກຳ, ເວລາ, ແລະສະພາວະດັ່ງເດີມ ເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ອາດລ່ວງລະເມີດໄດ້।

Verse 31

यस्यैवाज्ञाधीनमेतत्समस्तं नमस्तस्मै महते शंकराय

ສາກົນທັງປວງນີ້ ຢູ່ໃຕ້ພຣະບັນຊາຂອງພຣະອົງແຕ່ຜູ້ດຽວ; ຂໍນົບນ້ອມແດ່ ພຣະສັງກະຣະ (Śaṅkara) ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ພຣະຜູ້ເປັນມງຄົນ, ປະຕິສູງສຸດຜູ້ປົກຄອງທຸກສິ່ງ।