कालतत्त्वनिर्णयः / Doctrine of Kāla (Time) and Its Subordination to Śiva

Verse 1

मुनय ऊचुः । कालादुत्पद्यते सर्वं कालदेव विपद्यते । न कालनिरपेक्षं हि क्वचित्किंचन विद्यते

ບັນດາມຸນີກ່າວວ່າ: “ທຸກສິ່ງເກີດຈາກກາລະ (ເວລາ) ແລະດ້ວຍກາລະນັ້ນເອງຈຶ່ງດັບສູນ. ແທ້ຈິງ ບໍ່ມີສິ່ງໃດໃນທີ່ໃດທີ່ຢູ່ໂດຍບໍ່ພຶງກາລະ”।

Verse 2

यदास्यांतर्गतं विश्वं शश्वत्संसारमण्डलम् । सर्गसंहृतिमुद्राभ्यां चक्रवत्परिवर्तते

ເມື່ອຈັກກະວານນີ້—ວົງລໍ້ອັນຖາວອນແຫ່ງສັງສາຣາ—ສະຖິດຢູ່ພາຍໃນພຣະອົງ ມັນຈະໝຸນວຽນດັ່ງວົງລໍ້ ໂດຍຕາມມຸດຣາແຫ່ງການສ້າງ ແລະການລະລາຍ.

Verse 3

ब्रह्मा हरिश्च रुद्रश्च तथान्ये च सुरासुराः । यत्कृतां नियतिं प्राप्य प्रभवो नातिवर्तितुम्

ພຣະພຣະຫມາ, ຮະຣິ (ວິສນຸ) ແລະ ຣຸດຣະ ພ້ອມທັງເທວະ ແລະ ອະສຸຣະອື່ນໆ ເມື່ອໄດ້ຮັບນິຍະຕິ (ກົດກຳນົດ) ທີ່ພຣະຜູ້ສູງສຸດວາງໄວ້ ກໍບໍ່ອາດລ່ວງລະເມີດໄດ້ ແມ່ນແຕ່ຈະມີລິດອຳນາດກໍຕາມ.

Verse 4

भूतभव्यभविष्याद्यैर्विभज्य जरयन् प्रजाः । अतिप्रभुरिति स्वैरं वर्तते ऽतिभयंकरः

ພຣະກາລະແບ່ງສັດທັງຫມົດເປັນອະດີດ ປັດຈຸບັນ ແລະອະນາຄົດ ແລ້ວເຮັດໃຫ້ປະຊາສັດເສື່ອມໂຊມແກ່ຊະລາ. ທຣົງຄິດວ່າ “ຂ້າແມ່ນອຳນາດສູງສຸດ” ແລ້ວເດີນໄປຕາມໃຈ—ນ່າຢ້ານຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 5

क एष भगवान् कालः कस्य वा वशवर्त्ययम् । क एवास्य वशे न स्यात्कथयैतद्विचक्षण

ໂອ ຜູ້ຮູ້ທັນ—ພຣະກາລະ (Kāla) ຜູ້ນ່າເຄົາລົບນີ້ແມ່ນໃຜ? ມັນເຄື່ອນໄຫວຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງໃຜ? ແລະມີໃຜບໍ່ຕົກຢູ່ໃນອຳນາດຂອງມັນບໍ? ຂໍຈົ່ງອະທິບາຍໃຫ້ແຈ້ງ.

Verse 6

वायुरुवाच । कालकाष्ठानिमेषादिकलाकलितविग्रहम् । कालात्मेति समाख्यातं तेजो माहेश्वरं परम्

ວາຍຸກ່າວວ່າ: “ພຣະຣັດສະມີອັນສູງສຸດແຫ່ງພຣະມະເຫສວຣະ ຜູ້ມີຮູບປະກົດຖືກປະກອບດ້ວຍມາດຕາເວລາ ເຊັ່ນ kāla, kāṣṭhā, nimeṣa ແລະ kalā ອື່ນໆ—ຖືກເອີ້ນວ່າ ‘Kālātman’ ຄືອາຕະມັນແຫ່ງເວລາໂດຍແທ້.”

Verse 7

यदलंघ्यमशेषस्य स्थावरस्य चरस्य च । नियोगरूपमीशस्य बलं विश्वनियामकम्

ພະລັງອຳນາດຂອງພຣະເຈົ້າ—ໃນຮູບແຫ່ງພຣະບັນຊາອັນອະທິປະໄຕ—ເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ອາດລ້ຳເກີນໄດ້ສຳລັບສັດທັງປວງ ທັງຢືນນິ່ງແລະເຄື່ອນໄຫວ; ມັນແມ່ນພະລັງທີ່ຄວບຄຸມ ແລະຈັດລະບຽບຈັກກະວານທັງມວນ।

Verse 8

तस्यांशांशमयी मुक्तिः कालात्मनि महात्मनि । ततो निष्क्रम्य संक्रांता विसृष्टाग्रेरिवायसी

ມຸກຕິ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) ອັນປະກອບດ້ວຍສ່ວນເຫນືອສ່ວນຂອງພຣະອົງ ດຳລົງຢູ່ໃນມະຫາວິນຍານຜູ້ເປັນເວລາເອງ. ຈາກພຣະອົງນັ້ນ ມັນອອກມາແລະເຄື່ອນຜ່ານໄປ—ດັ່ງລູກສອນເຫຼັກທີ່ຖືກຍິງອອກຈາກໄຟ।

Verse 9

तस्मात्कालवशे विश्वं न स विश्ववशे स्थितः । शिवस्य तु वशे कालो न कालस्य वशे शिवः

ດັ່ງນັ້ນ ຈັກກະວານຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງເວລາ; ແຕ່ເວລາບໍ່ໄດ້ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງຈັກກະວານ. ເວລາຢູ່ໃຕ້ພຣະອຳນາດຂອງພຣະສິວະ; ແຕ່ພຣະສິວະບໍ່ເຄີຍຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງເວລາ.

Verse 10

यतो ऽप्रतिहतं शार्वं तेजः काले प्रतिष्ठितम् । महती तेन कालस्य मर्यादा हि दुरत्यया

ເນື່ອງຈາກລັດສະຫມີແຫ່ງພຣະສິວະອັນບໍ່ອາດຕ້ານທານໄດ້ ຖືກສະຖາປະນາໄວ້ໃນເວລາເອງ; ດັ່ງນັ້ນ ຂອບເຂດແລະກົດລະບຽບຂອງເວລາຈຶ່ງກວ້າງໃຫຍ່ຢ່າງແທ້ ແລະບໍ່ອາດລ້ຳເກີນໄດ້.

Verse 11

कालं प्रज्ञाविशेषेण को ऽतिवर्तितुमर्हति । कालेन तु कृतं कर्म न कश्चिदतिवर्तते

ໃຜຈະສາມາດຂ້າມພົ້ນເວລາໄດ້ຢ່າງແທ້ ດ້ວຍປັນຍາອັນພິເສດໃດໆ? ແລະກຳທີ່ເວລາໄດ້ຈັດສັນໄວ້ ບໍ່ມີໃຜຈະຂ້າມພົ້ນຜົນທີ່ຖືກກຳນົດຂອງມັນໄດ້.

Verse 12

एकच्छत्रां महीं कृत्स्नां ये पराक्रम्य शासति । ते ऽपि नैवातिवर्तंते कालवेलामिवाब्धयः

ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ດ້ວຍວິລະກຳ ປົກຄອງແຜ່ນດິນທັງປວງໃຕ້ອຳນາດດຽວ ກໍບໍ່ອາດກ້າວຂ້າມຂອບເຂດທີ່ກາລະກຳນົດໄວ້; ດັ່ງທະເລບໍ່ຂ້າມແດນຂອງນ້ຳຂຶ້ນນ້ຳລົງ.

Verse 13

ये निगृह्येंद्रियग्रामं जयंति सकलं जगत् । न जयंत्यपि ते कालं कालो जयति तानपि

ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ຂົນາດຄວບຄຸມຫມູ່ອິນທຣີຍະ ແລະຊະນະໂລກທັງປວງ—ແມ່ນແຕ່ພວກເຂົາກໍບໍ່ອາດຊະນະກາລະໄດ້; ກາລະນັ້ນແຫຼະຊະນະພວກເຂົາດ້ວຍ.

Verse 14

आयुर्वेदविदो वैद्यास्त्वनुष्ठितरसायनाः । न मृत्युमतिवर्तंते कालो हि दुरतिक्रमः

ແມ່ນແຕ່ແພດຜູ້ຊ່ຽວຊານອາຍຸເວດ ແມ່ນວ່າຈະປະຕິບັດຣະສາຍະນະ (ການບຳລຸງຟື້ນຟູ) ຢ່າງຂະຫຍັນຫມັ້ນພຽນ ກໍບໍ່ອາດກ້າວຂ້າມຄວາມຕາຍໄດ້; ເພາະກາລະ (Kāla) ແທ້ໆແລ້ວຍາກຈະຂ້າມພົ້ນ.

Verse 15

श्रिया रूपेण शीलेन बलेन च कुलेन च । अन्यच्चिंतयते जंतुः कालो ऽन्यत्कुरुते बलात्

ສັດທັງຫຼາຍຄິດວາງແຜນຢ່າງໜຶ່ງ ອາໄສຊັບສິນ ຄວາມງາມ ສິນທຳ ກຳລັງ ແລະຕະກູນ; ແຕ່ກາລະ ດ້ວຍອຳນາດບໍ່ອາດຕ້ານ ກໍ່ໃຫ້ເກີດອີກຢ່າງໜຶ່ງ.

Verse 16

अप्रियैश्च प्रियैश्चैव ह्यचिंतितगमागमैः । संयोजयति भूतानि वियोजयति चेश्वरः

ດ້ວຍເຫດການທີ່ບໍ່ພໍໃຈ ແລະທີ່ພໍໃຈພ້ອມກັນ—ດ້ວຍການມາແລະໄປທີ່ບໍ່ໄດ້ຄາດຄິດ—ພຣະເຈົ້າ ອີສະວະຣະ ຊົມຊວນໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍພົບກັນ ແລະກໍ່ໃຫ້ແຍກຈາກກັນ.

Verse 17

यदैव दुःखितः कश्चित्तदैव सुखितः परः । दुर्विज्ञेयस्वभावस्य कालास्याहो विचित्रता

ໃນຂະນະດຽວກັນທີ່ຄົນໜຶ່ງທຸກໃຈ ອີກຄົນໜຶ່ງກໍມີຄວາມສຸກ. ໂອ້—ທໍາມະຊາດຂອງກາລະ (Kāla) ຊ່າງພິສົດ ແລະຍາກຈະຮູ້ເຖິງ!

Verse 18

यो युवा स भवेद्वृद्धो यो बलीयान्स दुर्बलः । यः श्रीमान्सो ऽपि निःश्रीकः कालश्चित्रगतिर्द्विजा

ຜູ້ໜຸ່ມຍ່ອມກາຍເປັນຜູ້ເຖົ້າ; ຜູ້ແຂງແຮງຍ່ອມກາຍເປັນຜູ້ອ່ອນແອ; ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີສິຣີກໍອາດກາຍເປັນຜູ້ໄຮ້ສິຣີ. ໂອ ທ່ານຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ດວິຈະ) ກາລະເຄື່ອນໄຫວຢ່າງພິສົດ ແລະບໍ່ແນ່ນອນ.

Verse 19

नाभिजात्यं न वै शीलं न बलं न च नैपुणम् । भवेत्कार्याय पर्याप्तं कालश्च ह्यनिरोधकः

ບໍ່ແມ່ນຊາດກຳເນີດສູງ ບໍ່ແມ່ນຄຸນທຳດີ ບໍ່ແມ່ນກຳລັງ ແລະບໍ່ແມ່ນຄວາມຊ່ຽວຊານ—ຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງລ້ວນບໍ່ພໍສຳລັບໃຫ້ການງານສຳເລັດ. ເພາະກາລະແທ້ໆແມ່ນພະລັງທີ່ຕ້ານທານບໍ່ໄດ້.

Verse 20

ये सनाथाश्च दातारो गीतवाद्यैरुपस्थिताः । ये चानाथाः परान्नादाः कालस्तेषु समक्रियः

ບໍ່ວ່າຈະເປັນຜູ້ມີທີ່ພຶ່ງ ແລະເປັນຜູ້ໃຫ້ທານຜູ້ຮັ່ງມີ ມີເພງແລະດົນຕີຄອບລ້ອມ, ຫຼືເປັນຜູ້ອະນາດ ອາໄສອາຫານຈາກຄົນອື່ນ—ກາລະ (ເວລາ) ກະທຳດ້ວຍພະລັງດຽວກັນຕໍ່ທຸກຄົນ.

Verse 21

फलंत्यकाले न रसायनानि सम्यक्प्रयुक्तान्यपि चौषधानि । तान्येव कालेन समाहृतानि सिद्धिं प्रयांत्याशु सुखं दिशंति

ຢາບຳລຸງແລະຢາຮັກສາ ແມ່ນແຕ່ຈັດກຽມດີກໍບໍ່ໃຫ້ຜົນ ຫາກກິນຜິດເວລາ. ແຕ່ຢາເຫຼົ່ານັ້ນເອງ ເມື່ອເກັບກ່ຽວແລະນຳໃຊ້ໃນກາລະທີ່ຖືກຕ້ອງ ຈະສຳເລັດຜົນໄວ ແລະປະທານຄວາມສຸກສະບາຍ.

Verse 22

नाकालतो ऽयं म्रियते जायते वा नाकालतः पुष्टिमग्र्यामुपैति । नाकालतः सुखितं दुःखितं वा नाकालिकं वस्तु समस्ति किंचित्

ບໍ່ມີໃຜຕາຍ ຫຼື ເກີດ ກ່ອນເວລາຂອງຕົນ; ບໍ່ມີໃຜບັນລຸຄວາມຈະເລີນອັນສູງສຸດ ກ່ອນເວລາທີ່ກຳນົດ. ບໍ່ມີໃຜສຸກ ຫຼື ທຸກ ກ່ອນເວລາ—ແທ້ຈິງແລ້ວ ບໍ່ມີສິ່ງໃດເປັນ “ນອກເວລາ” ເລີຍ.

Verse 23

कालेन शीतः प्रतिवाति वातःकालेन वृष्टिर्जलदानुपैति । कालेन चोष्मा प्रशमं प्रयाति कालेन सर्वं सफलत्वमेति

ໂດຍ «ກາລະ» ລົມໜາວພັດຕາມລະດູ; ໂດຍ «ກາລະ» ຝົນຕົກຕາມຫມູ່ເມກຜູ້ໃຫ້ນ້ຳ. ໂດຍ «ກາລະ» ຄວາມຮ້ອນສົງບົບລົງ; ໂດຍ «ກາລະ» ທຸກສິ່ງບັນລຸຜົນສົມບູນຕາມຄວນ. ດັ່ງນັ້ນ «ກາລະ» ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງພຣະເຈົ້າ (ພຣະສິວະ) ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເງື່ອນໄຂແລະຜົນທັງປວງສຸກງອມ.

Verse 24

कालश्च सर्वस्य भवस्य हेतुः कालेन सस्यानि भवंति नित्यम् । कालेन सस्यानि लयं प्रयांति कालेन संजीवति जीवलोकः

«ກາລະ» ແມ່ນເຫດແຫ່ງການເກີດຂຶ້ນຂອງທຸກສິ່ງ. ໂດຍ «ກາລະ» ພືດຜົນເກີດຂຶ້ນຢູ່ເປັນນິດ; ໂດຍ «ກາລະ» ພືດຜົນນັ້ນເຂົ້າສູ່ຄວາມສິ້ນສະລາຍ. ໂດຍ «ກາລະ» ໂລກແຫ່ງສັດມີຊີວິດຖືກຫຼ້ຽງດູ ແລະຖືກຮັກສາໃຫ້ມີຊີວິດ.

Verse 25

इत्थं कालात्मनस्तत्त्वं यो विजानाति तत्त्वतः । कालात्मानमतिक्रम्य कालातीतं स पश्यति

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ໃດຮູ້ຢ່າງແທ້ຈິງຕາມຄວາມເປັນຈິງ ຖຶງຫຼັກການຂອງ «ເວລາ» ເປັນພະລັງຂອງອາດມາ ຍ່ອມຂ້າມພົ້ນຕົນຕົວທີ່ຖືກເວລາຜູກມັດ ແລະເຫັນພຣະສິວະ—ຄວາມຈິງອັນຢູ່ເຫນືອເວລາ।

Verse 26

न यस्य कालो न च बंधमुक्ती न यः पुमान्न प्रकृतिर्न विश्वम् । विचित्ररूपाय शिवाय तस्मै नमःपरस्मै परमेश्वराय

ຂໍນະມັດສະການແດ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດ ພຣະປະຣະເມສະວະຣະ ສິວະ—ຜູ້ທີ່ເວລາບໍ່ອາດຄອບງຳ; ສໍາລັບພຣະອົງ ບໍ່ມີທັງພັນທະ ແລະ ການຫຼຸດພົ້ນ; ບໍ່ແມ່ນປຸຣຸສະ, ບໍ່ແມ່ນປະກຣິຕິ, ບໍ່ແມ່ນແມ່ນກະທັ້ງຈັກກະວານ; ແຕ່ກໍຊົງປາກົດເປັນຮູບອັນພິສົດຫຼາກຫຼາຍ.