पशु-पाश-पतिविचारः / Inquiry into Paśu, Pāśa, and Pati

Verse 1

मुनय ऊचुः । यो ऽयं पशुरिति प्रोक्तो यश्च पाश उदाहृतः । अभ्यां विलक्षणः कश्चित्कोयमस्ति तयोः पतिः

ມຸນີທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: “ຜູ້ທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າ ປະສຸ (ວິນຍານຖືກຜູກ) ແລະ ສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ປາສະ (ເຊືອກຜູກ) — ຜູ້ໃດແມ່ນສັດຈະທີ່ແຕກຕ່າງຈາກທັງສອງ ແລະເປັນພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ (ປະຕິ) ຂອງພວກມັນ?”

Verse 2

वायुरुवाच । अस्ति कश्चिदपर्यंतरमणीयगुणाश्रयः । पतिर्विश्वस्य निर्माता पशुपाशविमोचनः

ວາຍຸກ່າວວ່າ: “ມີຜູ້ໜຶ່ງ ເປັນທີ່ພັກພິງອັນບໍ່ມີຂອບເຂດ ຂອງຄຸນຄ່າອັນລະອຽດງາມອັນເປັນສຸກຢ່າງຫາທີ່ສິ້ນສຸດບໍ່ໄດ້. ພຣະອົງແມ່ນປະຕິ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງສາກົນ, ຜູ້ສ້າງໂລກ, ແລະຜູ້ປົດປ່ອຍປະສຸຈາກປາສະ.”

Verse 3

अभावे तस्य विश्वस्य सृष्टिरेषा कथं भवेत् । अचेतनत्वादज्ञानादनयोः पशुपाशयोः

ຖ້າປາດສະຈາກພຣະອົງນັ້ນ (ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ) ການສ້າງສັນຈັກກະວານນີ້ຈະເກີດຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດ? ເພາະທັງ «ປະສຸ» (ວິນຍານທີ່ຖືກຜູກ) ແລະ «ປາສະ» (ເຊືອກຜູກ) ເປັນອະເຈຕະນາ ແລະອະວິຊາ ຈຶ່ງບໍ່ອາດເກີດການສ້າງໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ.

Verse 4

प्रधानपरमाण्वादि यावत्किंचिदचेतनम् । तत्कर्तृकं स्वयं दृष्टं बुद्धिमत्कारणं विना

ຕັ້ງແຕ່ປຣະທານ (ສານດັ້ງເດີມ) ລົງມາຮອດອະນຸ ແລະສິ່ງໃດໆທີ່ອະເຈຕະນາ ບໍ່ເຄີຍເຫັນວ່າມັນຈະເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຜົນໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ ໂດຍບໍ່ມີເຫດປັດໃຈອັນມີປັນຍາ. ດັ່ງນັ້ນ ພື້ນຖານອະເຈຕະນາຂອງໂລກບໍ່ແມ່ນຜູ້ສ້າງສູງສຸດ; ມັນຕ້ອງອາໄສພຣະອົງ ພຣະປະຕິ ຜູ້ມີສະຕິຮູ້.

Verse 5

जगच्च कर्तृसापेक्षं कार्यं सावयवं यतः । तस्मात्कार्यस्य कर्तृत्वं पत्युर्न पशुपाशयोः

ເນື່ອງຈາກໂລກນີ້ເປັນຜົນທີ່ອາໄສເຫດຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດ ແລະເປັນສິ່ງປະກອບດ້ວຍສ່ວນຫຼາຍ ດັ່ງນັ້ນ ຄວາມເປັນຜູ້ກະທຳຕໍ່ຜົນນີ້ ເປັນຂອງພຣະປະຕິ (Pati) ແຕ່ຜູ້ດຽວ ບໍ່ແມ່ນຂອງປະຊຸ (Paśu) ຫຼືປາຊະ (Pāśa) ເລີຍ.

Verse 6

पशोरपि च कर्तृत्वं पत्युः प्रेरणपूर्वकम् । अयथाकरणज्ञानमंधस्य गमनं यथा

ແມ່ນແຕ່ປະຊຸ (Paśu) ຜູ້ຖືກຜູກມັດ ກໍມີຄວາມເປັນຜູ້ກະທຳ ແຕ່ເປັນໄປໂດຍມີພຣະປະຕິ (Pati) ຊັກນຳກ່ອນ. ການຮູ້ແລະການເຮັດໂດຍບໍ່ມີປັນຍາແທ້ ເຫມືອນຄົນຕາບອດເດີນ—ໄປແຕ່ບໍ່ເຫັນທາງຖືກ.

Verse 7

आत्मानं च पृथङ्मत्वा प्रेरितारं ततः पृथक् । असौ जुष्टस्ततस्तेन ह्यमृतत्वाय कल्पते

ເມື່ອຜູ້ໃດແຍກຮູ້ວ່າ “ຕົນ” ແມ່ນຕ່າງຫາກ ແລະຕໍ່ມາຮູ້ຈັກ “ຜູ້ຊັກນຳ” ຄືພຣະເຈົ້າ ວ່າຕ່າງຈາກຕົນ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຮັບການຮັບເອົາຈາກພຣະອົງ; ແລະໂດຍພຣະກະລຸນາ ຈຶ່ງເໝາະສົມຕໍ່ອະມະຕະພາບ (ຫຼຸດພົ້ນ).

Verse 8

पशोः पाशस्य पत्युश्च तत्त्वतो ऽस्ति पदं परम् । ब्रह्मवित्तद्विदित्वैव योनिमुक्तो भविष्यति

ໂດຍຄວາມແທ້ ມີສະຖານະສູງສຸດ (ປະດະ) ກ່ຽວກັບ ປະຊຸ (ວິນຍານ), ປາຊະ (ພັນທະ), ແລະ ປະຕິ (ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ). ຜູ້ຮູ້ພຣະພຣະຫມັນ—ໂດຍການຮູ້ແຈ້ງພຣະອົງນັ້ນແຕ່ຜູ້ດຽວ—ຈະພົ້ນຈາກການເກີດຮ່າງຊ້ຳໆ, ພົ້ນຈາກຄັນຄອດແຫ່ງການເກີດໃໝ່.

Verse 9

संयुक्तमेतद्द्वितयं क्षरमक्षरमेव च । व्यक्ताव्यक्तं बिभर्तीशो विश्वं विश्वविमोचकः

ພຣະອົງຊົງຖືກຮັບໄວ້ຄວາມເປັນຄູ່ນີ້—ທັງສິ່ງທີ່ເສື່ອມສະລາຍ (ຂະຣະ) ແລະສິ່ງທີ່ບໍ່ເສື່ອມ (ອະຂະຣະ); ທັງທີ່ປາກົດ (ວະຍັກຕະ) ແລະບໍ່ປາກົດ (ອະວະຍັກຕະ). ພຣະອົງຊົງຄ້ຳຈຸນຈັກກະວານ ແລະເປັນຜູ້ປົດປ່ອຍໂລກ (ວິສະວະວິໂມຈະກະ) ຈາກພັນທະ.

Verse 10

भोक्ता भोग्यं प्रेरयिता मंतव्यं त्रिविधं स्मृतम् । नातः परं विजानद्भिर्वेदितव्यं हि किंचनः

ຜູ້ຮູ້ຄວນເຂົ້າໃຈສາມປະການນີ້: ຜູ້ເສບສົມປະສົບ (ປະຊຸຜູ້ຖືກຜູກ), ສິ່ງທີ່ໃຫ້ເສບສົມປະສົບ (ໂລກແຫ່ງອາຣົມ), ແລະພຣະຜູ້ຜັກດັນ (ຜູ້ຄອບຄອງພາຍໃນ). ເຫນືອຈາກນີ້ ສໍາລັບຜູ້ທີ່ຮູ້ແຈ້ງແທ້ ບໍ່ມີສິ່ງໃດອື່ນທີ່ຈໍາເປັນຕ້ອງຮູ້ອີກ.

Verse 11

तिलेषु वा यथा तैलं दध्नि वा सर्पिरर्पितम् । यथापः स्रोतसि व्याप्ता यथारण्यां हुताशनः

ດັ່ງນ້ຳມັນຢູ່ໃນເມັດງາ ແລະ ດັ່ງເນີຍກີຢູ່ໃນນົມສົ້ມ; ດັ່ງນ້ຳແຜ່ຊຶມໃນລຳທານທີ່ໄຫຼ ແລະ ດັ່ງໄຟລາມໃນປ່າ—ພຣະເຈົ້າ (ພຣະສິວະ) ຜູ້ເປັນອາດຕະພາຍໃນ ແຜ່ຊຶມຢູ່ໃນສັດທັງປວງ ແລະ ໂລກທັງຫມົດ ແມ່ນແຕ່ບໍ່ປາກົດແກ່ສາຍຕາພາຍນອກ.

Verse 12

एवमेव महात्मानमात्मन्यात्मविलक्षणम् । सत्येन तपसा चैव नित्ययुक्तो ऽनुपश्यति

ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ ຜູ້ແສວງຫາຜູ້ຝຶກຝົນຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີ ຍ່ອມເຫັນຢ່າງໝັ້ນຄົງ ມະຫາອາດຕະມັນ (Mahātman) ຜູ້ແຕກຕ່າງຈາກອາດຕະສ່ວນຕົວ ສະຖິດຢູ່ໃນອາດຕະ ໂດຍອາໄສຄວາມສັດຈິງ ແລະ ຕະປະ (ຄວາມພາກເພຍ/ພິທີບຳເນັດ).

Verse 13

य एको जालवानीश ईशानीभिस्स्वशक्तिभिः । सर्वांल्लोकानिमान् कृत्वा एक एव स ईशते १

ພຣະອົງຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າພຽງອົງດຽວ ຜູ້ມີລິດອຳນາດ ແລະ ສະຖິດຢູ່ທົ່ວທຸກແຫ່ງ—ໂດຍພະລັງຂອງພຣະອົງເອງ ຄືສັກຕິທີ່ເອີ້ນວ່າ ອີສານີ (Īśānī) ທັງຫຼາຍ ພຣະອົງສ້າງໂລກທັງປວງນີ້; ແລະເຖິງຈະສ້າງທັງໝົດ ພຣະອົງກໍຍັງຄົງເປັນອົງດຽວ ປົກຄອງທຸກສິ່ງ.

Verse 14

एक एव तदा रुद्रो न द्वितीयो ऽस्ति कश्चन । संसृज्य विश्वभुवनं गोप्ता ते संचुकोच यः

ໃນເວລານັ້ນ ມີແຕ່ຣຸດຣະ (Rudra) ພຽງອົງດຽວ—ບໍ່ມີຜູ້ທີ່ສອງແມ່ນແຕ່ນ້ອຍ. ພຣະອົງແຜ່ອອກສັບພະຈັກກະວານ ແລະ ໂລກທັງປວງ ແລ້ວກໍເປັນຜູ້ປົກປ້ອງ; ແລະພຣະອົງນັ້ນເອງ ຜູ້ທີ່ດຶງກັບທຸກສິ່ງເຂົ້າສູ່ພຣະອົງ ໃນຍາມລະລາຍ.

Verse 15

विश्वतश्चक्षुरेवायमुतायं विश्वतोमुखः । तथैव विश्वतोबाहुविश्वतः पादसंयुतः

ພຣະເຈົ້າມີພຣະເນດຢູ່ທົ່ວທິດ; ພຣະພັກກໍຢູ່ທົ່ວທິດ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ພຣະພາຫຸຢູ່ທົ່ວທິດ ແລະພຣະບາດມີຢູ່ທຸກດ້ານ—ດັ່ງນັ້ນ ພຣະປະຕິ ຜູ້ແຜ່ຊຶມທົ່ວສັບພະສິ່ງ ສະຖິດຢູ່ທົ່ວຈັກກະວານເປັນຜູ້ປົກຄອງພາຍໃນ.

Verse 16

द्यावाभूमी च जनयन् देव एको महेश्वरः । स एव सर्वदेवानां प्रभवश्चोद्भवस्तथा

ພຣະເຈົ້າພຽງອົງດຽວ ຄື ມະຫາເທວະ ມະເຫສະວະ ຊົງໃຫ້ເກີດຟ້າແລະດິນ. ພຣະອົງນັ້ນແຕ່ອົງດຽວເປັນຕົ້ນກຳເນີດ ແລະການອຸບັດຂຶ້ນຂອງເທວະທັງປວງດ້ວຍ.

Verse 17

हिरण्यगर्भं देवानां प्रथमं जनयेदयम् । विश्वस्मादधिको रुद्रो महर्षिरिति हि श्रुतिः

ພຣະຣຸດຣະນີ້ ຊົງໃຫ້ເກີດຮິຣັນຍະຄັຣພະ (ພຣະພຣະຫມາ) ເປັນອົງທຳອິດ ຜູ້ເປັນປູ່ຍ່າຂອງເທວະທັງປວງ. ແລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ພຣະຣຸດຣະ—ມະຫາຣິສິ—ສູງກວ່າຈັກກະວານທີ່ປາກົດທັງໝົດ.

Verse 18

वेदाहमेतं पुरुषं महांतममृतं ध्रुवम् । आदित्यवर्णं तमसः परस्तात्संस्थितं प्रभुम्

«ຂ້ອຍຮູ້ຈັກພຣະບຸລຸດສູງສຸດນັ້ນ—ຍິ່ງໃຫຍ່, ອະມະຕະ, ໝັ້ນຄົງບໍ່ແປປ່ຽນ—ເປັນພຣະເຈົ້າຜູ້ສະຖິດຢູ່ເຫນືອຄວາມມືດ, ສະຫວ່າງໄສດັ່ງດວງອາທິດ»।

Verse 19

अस्मान्नास्ति परं किंचिदपरं परमात्मनः । नाणीयो ऽस्ति न च ज्यायस्तेन पूर्णमिदं जगत्

ເຫນືອກວ່າພຣະອາດຕະມັນສູງສຸດ ບໍ່ມີສິ່ງໃດເລີຍ; ບໍ່ມີສິ່ງໃດລະອຽດກວ່າ ຫຼື ຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າພຣະອົງ. ດັ່ງນັ້ນ ຈັກກະວານທັງໝົດນີ້ ຖືກພຣະອົງແຜ່ຊຶມແລະເຕັມພອງ.

Verse 20

सर्वाननशिरोग्रीवः सर्वभूतगुहाशयः । सर्वव्यापी च भगवांस्तस्मात्सर्वगतश्शिवः

ພຣະອົງມີໃບໜ້າທຸກໃບໜ້າ, ຫົວທຸກຫົວ, ແລະຄໍທຸກຄໍ; ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ໃນຖໍ້າລຶກລັບພາຍໃນຂອງສັດທຸກຕົວ. ພຣະພະຄະວານແຜ່ຊຶມທົ່ວທຸກທີ່; ດັ່ງນັ້ນ ພຣະສິວະຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ “ຜູ້ໄປຮອດທຸກຫນ່ວຍ” ສະຖິດຢູ່ທຸກແຫ່ງ.

Verse 21

सर्वतः पाणिपादो ऽयं सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखः । सर्वतः श्रुतिमांल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति

ພຣະອົງ (ປະຕິ) ນີ້ມີມືແລະຕີນຢູ່ທຸກທິດ; ມີຕາ, ຫົວ, ແລະໃບໜ້າຢູ່ທຸກແຫ່ງ. ໃນໂລກນີ້ພຣະອົງຊົງໄດ້ຍິນຈາກທຸກດ້ານ; ຊົງປົກຄຸມທຸກສິ່ງ ແລະສະຖິດເປັນຜູ້ຄອບຄຸມທັງປວງ—ຢູ່ໃນສັດທັງຫມົດແຕ່ກໍເຫນືອກວ່າທັງຫມົດ.

Verse 22

सर्वेन्द्रियगुणाभासस्सर्वेन्द्रियविवर्जितः । सर्वस्य प्रभुरीशानः सर्वस्य शरणं सुहृत्

ພຣະອົງປາກົດເປັນຄຸນລັກສະນະຂອງອິນທຣີທັງປວງ ແຕ່ພຣະອົງກໍເຫນືອກວ່າອິນທຣີທັງປວງ. ພຣະອົງເປັນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ແລະອີຊານຜູ້ປົກຄອງທຸກສິ່ງ; ເປັນທີ່ພຶ່ງພາຂອງສັດທັງຫມົດ, ເປັນມິດຜູ້ເມດຕາດີຕະຫຼອດການ.

Verse 23

अचक्षुरपि यः पश्यत्यकर्णो ऽपि शृणोति यः । सर्वं वेत्ति न वेत्तास्य तमाहुः पुरुषं परम्

ພຣະອົງຜູ້ເຫັນໄດ້ແມ່ນແມ່ນບໍ່ມີຕາ, ຜູ້ໄດ້ຍິນແມ່ນແມ່ນບໍ່ມີຫູ; ຜູ້ຮູ້ທຸກສິ່ງ ແຕ່ບໍ່ມີໃຜຮູ້ພຣະອົງໄດ້ຄົບຖ້ວນ—ນັກ຤ິສີທັງຫຼາຍເອີ້ນພຣະອົງນັ້ນວ່າ «ປຸຣຸສະສູງສຸດ», ຄືພຣະສິວະ.

Verse 24

अणोरणीयान्महतो महीयानयमव्ययः । गुहायां निहितश्चापि जंतोरस्य महेश्वरः

ພຣະມະຫາເທວະນີ້ ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ—ລະອຽດກວ່າສິ່ງທີ່ລະອຽດທີ່ສຸດ ແລະ ໃຫຍ່ກວ່າສິ່ງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ. ພຣະມະເຫສະວະຣະຍັງຊ່ອນຢູ່ໃນຖ້ຳແຫ່ງດວງໃຈຂອງຜູ້ມີກາຍນີ້ ເປັນອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າພາຍໃນ.

Verse 25

तमक्रतुं क्रतुप्रायं महिमातिशयान्वितम् । धातुः प्रसादादीशानं वीतशोकः प्रपश्यति

ດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງອົງພຣະເຈົ້າ ທາຕາ (ພຣະພຣົມ) ໄດ້ເຫັນພຣະອີສານະ—ຜູ້ເກີນກວ່າພິທີກຳ ແຕ່ເປັນແກ່ນສານຂອງພິທີທັງປວງ—ພ້ອມດ້ວຍມະຫິມາອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້; ແລະເມື່ອເຫັນພຣະອົງ ທ່ານກໍພົ້ນຈາກຄວາມໂສກເສົ້າ.

Verse 26

वेदाहमेनमजरं पुराणं सर्वगं विभुम् । निरोधं जन्मनो यस्य वदंति ब्रह्मवादिनः

ຂ້ອຍຮູ້ຈັກພຣະອົງ—ຜູ້ບໍ່ເກີດ, ຜູ້ເກົ່າແກ່ດັ່ງບູຮານ, ຜູ້ແຜ່ຊຶມທົ່ວທຸກແຫ່ງ ແລະ ເປັນອົງອະທິປະໄຕ. ນັກປາກບຣະຫມັນກ່າວວ່າ ສຳລັບພຣະອົງ ມີການດັບສິ້ນແຫ່ງການເກີດ, ເພາະພຣະອົງຢູ່ເຫນືອການບີບຄັ້ນແຫ່ງການເປັນມີກາຍ.

Verse 27

एको ऽपि त्रीनिमांल्लोकान् बहुधा शक्तियोगतः । विदधाति विचेत्यंते १ विश्वमादौ महेश्वरः

ແມ່ນແຕ່ພຣະອົງເປັນອົງດຽວ ແຕ່ພຣະມະຫາເທວະ ໂດຍການປະສານ ແລະ ການໃຊ້ພຣະພະລັງສັກຕິ (Śakti) ຂອງພຣະອົງ ກໍເຮັດໃຫ້ໂລກທັງສາມນີ້ປາກົດໄດ້ຫຼາຍຮູບແບບ. ຈົ່ງຮູ້ ແລະ ໄຕ່ຕອງ: ໃນປະຖົມການ ຈັກກະວານທັງປວງນີ້ ຖືກຈັດສ້າງໂດຍພຣະມະເຫສະວະຣະ.

Verse 28

विश्वधात्रीत्यजाख्या च शैवी चित्रा कृतिः परा । तामजां लोहितां शुक्लां कृष्णामेकां त्वजः प्रजाम्

ພະລັງງານແຫ່ງພຣະສິວະອັນສູງສຸດ ແລະນ່າພິສົດນັ້ນ ຍັງຖືກເອີ້ນວ່າ «ອະຊາ» ແລະ «ວິດສະວະທາຕຣີ» ຜູ້ຄ້ຳຈຸນສາກົນ. ແມ່ນບໍ່ເກີດແຕ່ຖືກກ່າວວ່າເປັນອົງດຽວ ປາກົດເປັນສາມສີ—ແດງ ຂາວ ແລະດຳ—ເປັນລູກຫຼານຄືໂລກແລະສັດທັງປວງ.

Verse 29

जनित्रीमनुशेते ऽन्योजुषमाणस्स्वरूपिणीम् । तामेवाजामजो ऽन्यस्तु भक्तभोगा जहाति च

ມີຜູ້ໜຶ່ງ (ຊີວະ) ນອນຢູ່ກັບແມ່—ປຣະກຣິຕິ—ເພີດເພີນນາງດັ່ງເປັນຮູບຮ່າງຂອງຕົນ. ແຕ່ອີກຜູ້ໜຶ່ງ ຄືອົງບໍ່ເກີດ (ພຣະເຈົ້າ) ແມ່ນຢູ່ກັບປຣະກຣິຕິດຽວກັນ ແຕ່ລະທິ້ງຄວາມເພີດເພີນ ໂດຍຕັ້ງຢູ່ໃນພັກຕິ.

Verse 30

द्वौ सुपर्णौ च सयुजौ समानं वृक्षमास्थितौ । एको ऽत्ति पिप्पलं स्वादु परो ऽनश्नन् प्रपश्यति

ມີນົກສອງຕົວ ຜູກພັນກັນຢູ່ເປັນນິດ ເກາະຢູ່ເທິງຕົ້ນໄມ້ດຽວກັນ. ຕົວໜຶ່ງກິນຜົນພິບພະລະອັນຫວານ; ອີກຕົວໜຶ່ງບໍ່ກິນ ແຕ່ເປັນພະຍານເບິ່ງຢູ່. ດັ່ງນັ້ນ ໃນກາຍດຽວກັນ ອັດຕາທີ່ຖືກຜູກມັດ (ປະສຸ) ລອງຊິມຜົນແຫ່ງກຳ; ແຕ່ພຣະປະຕິ—ພຣະສິວະ—ບໍ່ຕິດພັນ ດຳລົງເປັນຜູ້ເຫັນອັນບໍລິສຸດ.

Verse 31

वृक्षेस्मिन् पुरुषो मग्नो गुह्यमानश्च शोचति । जुष्टमन्यं यदा पश्येदीशं परमकारणम्

ຈົມຢູ່ໃນຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງສັງສາຣນີ້ ວິນຍານປະຈຳຕົວຕົກຕ່ຳ; ຖືກປິດບັງແລ້ວກໍໂສກເສົ້າ. ແຕ່ເມື່ອເຫັນພຣະເຈົ້າ—ຜູ້ອື່ນຈາກຕົນ, ສະຫາຍຄູ່ຄຽງອັນຖາວອນ, ເຫດປັດໃຫຍ່ສຸດ—ຄວາມໂສກກໍດັບສິ້ນ.

Verse 32

तदास्य महिमानं च वीतशोकस्सुखी भवेत् । छंदांसि यज्ञाः ऋतवो यद्भूतं भव्यमेव च

ເມື່ອນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຮູ້ເຫັນພຣະມະຫິມາຂອງພຣະອົງ ແລະພົ້ນຈາກຄວາມໂສກ ຢູ່ໃນຄວາມສຸກ. ສັນທະສະຫວັນແຫ່ງເວດ, ພິທີຍັດ, ລະດູການ ແລະທຸກສິ່ງ—ທັງອະດີດແລະອະນາຄົດ—ລ້ວນຢູ່ໃນພຣະອົງ ແລະຖືກພຣະອົງຄ້ຳຈຸນ.

Verse 33

मायी विश्वं सृजत्यस्मिन्निविष्टो मायया परः । मायां तु प्रकृतिं विद्यान्मायिनं तु महेश्वरम्

ພຣະຜູ້ສູງສຸດ ແມ່ນແຕ່ຢູ່ເຫນືອກວ່າທຸກສິ່ງ ກໍເຂົ້າສູ່ຈັກກະວານນີ້ດ້ວຍມາຍາຂອງພຣະອົງ ແລະໃນຖານະຜູ້ຄອບຄອງມາຍາ ກໍສ້າງສັນສາກົນ. ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ມາຍາ ແມ່ນ ປະກຣິຕິ (ທຳມະຊາດ) ແລະຜູ້ມີມາຍາ ແມ່ນ ມະເຫສະວະຣະ (ພຣະສິວະ).

Verse 34

तस्यास्त्ववयवैरेव व्याप्तं सर्वमिदं जगत् । सूक्ष्मातिसूक्ष्ममीशानं कललस्यापि मध्यतः

ແທ້ຈິງແລ້ວ ຈັກກະວານທັງໝົດນີ້ ຖືກແຜ່ຊຶມດ້ວຍອະວະຍະ (ພະລັງ ແລະພາກສ່ວນ) ຂອງພຣະອົງເທົ່ານັ້ນ. ອີສານະ ຜູ້ລະອຽດຍິ່ງກວ່າສິ່ງລະອຽດທີ່ສຸດ ສະຖິດຢູ່ແມ່ນແຕ່ໃນກາງຂອງກະລະລະ (ກ້ອນຕົ້ນອ່ອນອັນນ້ອຍຍິ່ງ) ເປັນພຣະເຈົ້າພາຍໃນ.

Verse 35

स्रष्टारमपि विश्वस्य वेष्टितारं च तस्य तु । शिवमेवेश्वरं ज्ञात्वा शांतिमत्यंतमृच्छति

ແມ່ນແຕ່ຮູ້ຜູ້ສ້າງຈັກກະວານ ແລະຜູ້ຫໍ້ຫຸ້ມມັນທັງປວງ ກໍຈະເຖິງສັນຕິສູງສຸດ ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອຮູ້ຊັດວ່າ ພຣະສິວະພຽງອົງດຽວ ແມ່ນພຣະເຈົ້າສູງສຸດ (ປະຕິ)។

Verse 36

स एव कालो गोप्ता च विश्वस्याधिपतिः प्रभुः । तं विश्वाधिपतिं ज्ञात्वा मृत्युपाशात्प्रमुच्यते

ພຣະອົງພຽງອົງດຽວແມ່ນ “ເວລາ” (ກາລະ) ແມ່ນຜູ້ປົກປ້ອງ ແລະເປັນອົງອະທິປະໄຕແຫ່ງຈັກກະວານ. ເມື່ອຮູ້ພຣະອົງນັ້ນເປັນຜູ້ປົກຄອງທັງປວງ ກໍພົ້ນຈາກບ່ວງແຫ່ງຄວາມຕາຍ.

Verse 37

घृतात्परं मंडमिव सूक्ष्मं ज्ञात्वा स्थितं प्रभुम् । सर्वभूतेषु गूढं च सर्वपापैः प्रमुच्यते

ເມື່ອຮູ້ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ດຳລົງຢູ່ຢ່າງລະອຽດຍິ່ງກວ່າແກ່ນສານອັນລະອຽດ—ດັ່ງຄຣີມອ່ອນບາງທີ່ຢູ່ເນື້ອເກີນກວ່ານ້ຳມັນເນຍ (ghṛta)—ແລະຜູ້ຊ່ອນຢູ່ໃນສັດທັງປວງ ກໍພົ້ນຈາກບາບທັງຫມົດ.

Verse 38

एष एव परो देवो विश्वकर्मा महेश्वरः । हृदये संनिविष्टं तं ज्ञात्वैवामृतमश्नुते

ພຣະອົງນີ້ແຕ່ພຣະອົງດຽວແມ່ນເທວະສູງສຸດ—ມະເຫສະວະຣະ ຜູ້ເປັນວິສະວະກັມມະ ຊ່າງສ້າງແຫ່ງຈັກກະວານ. ຜູ້ໃດຮູ້ພຣະອົງນັ້ນວ່າປະທັບຢູ່ໃນດວງໃຈ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຊິມອະມະຕະ (ມົກຂະ) ແທ້.

Verse 39

यदा समस्तं न दिवा न रात्रिर्न सदप्यसत् । केवलश्शिव एवैको यतः प्रज्ञा पुरातनी

ເມື່ອທຸກສິ່ງຍັງບໍ່ມີ—ບໍ່ມີກາງວັນ ບໍ່ມີກາງຄືນ ບໍ່ມີ sat ແລະບໍ່ມີ asat—ໃນເວລານັ້ນ ມີແຕ່ພຣະສິວະອົງດຽວ ເປັນອົງເອກ ຈາກພຣະອົງເກີດປັນຍາບູຮານຂຶ້ນ।

Verse 40

नैनमूर्ध्वं न तिर्यक्च न मध्यं पर्यजिग्रहत् । न तस्य प्रतिमा चास्ति यस्य नाम महद्यशः

ບໍ່ມີໃຜຈະຄອບຄຸມພຣະອົງໄດ້—ບໍ່ວ່າເທິງ ບໍ່ວ່າຂ້າງ ບໍ່ວ່າກາງ. ສໍາລັບຜູ້ມີມະຫາຍົດ—ຜູ້ທີ່ແມ່ນແຕ່ນາມກໍລືຊາ—ບໍ່ມີຮູບພາບຫຼືອຸປະມາທີ່ຈະຈໍາກັດພຣະອົງໄດ້।

Verse 41

अजातमिममेवैके बुद्धा जन्मनि भीरवः । रुद्रस्यास्य प्रपद्यंते रक्षार्थं दक्षिणं सुखम्

ບາງຄົນ ແມ່ນແຕ່ມີປັນຍາຕື່ນຮູ້ ກໍຍັງຢ້ານການເກີດ. ດັ່ງນັ້ນເຂົາເຈົ້າຈຶ່ງຂໍພຶ່ງພາຣຸດຣະ (Rudra) ອົງນີ້ ເພື່ອການຄຸ້ມຄອງ—ໃນພາກຂວາ (ທິດໃຕ້) ອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະເມດຕາ ຜູ້ປະທານຄວາມສຸກສະບາຍ।

Verse 42

द्वे अक्षरे ब्रह्मपरे त्वनंते समुदाहृते । विद्याविद्ये समाख्याते निहिते यत्र गूढवत्

ທີ່ນັ້ນ ມີສອງພະຍາງ ຖືກປະກາດວ່າເປັນພຣະພຣະມັນສູງສຸດ—ອະນັນຕະ ບໍ່ມີຂອບເຂດ. ໃນສອງພະຍາງນັ້ນ ທັງວິທະຍາ (ຄວາມຮູ້) ແລະອະວິທະຍາ (ຄວາມບໍ່ຮູ້) ຖືກເອີ້ນນາມ ແລະຖືກຊ່ອນໄວ້ດັ່ງຢູ່ໃນບ່ອນລັບ.

Verse 43

क्षरं त्वविद्या ह्यमृतं विद्येति परिगीयते । ते उभे ईशते यस्तु सो ऽन्यः खलु महेश्वरः

ອະວິດຍາ (ຄວາມບໍ່ຮູ້) ຖືກເວົ້າວ່າເປັນ «ກະສະຣະ» ອັນເສື່ອມສະລາຍ; ວິດຍາ (ຄວາມຮູ້ແທ້) ຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນ «ອະມຣິຕະ» ອັນອະມະຕະ. ແຕ່ຜູ້ທີ່ປົກຄອງທັງສອງນັ້ນ ຢູ່ເຫນືອກວ່າທັງສອງ—ແທ້ຈິງແລ້ວ ພຣະອົງນັ້ນແມ່ນມະເຫສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າ.

Verse 44

एकैकं बहुधा जालं विकुर्वन्नेकवच्च यः । सर्वाधिपत्यं कुरुते सृष्ट्वा सर्वान् प्रतापवान्

ພຣະອົງຜູ້ເປັນໜຶ່ງ ແຕ່ກໍປັ່ນແປງພຣະອົງໃຫ້ເປັນຕາຂ່າຍແຫ່ງສັບພະສິ່ງອັນຫຼາກຫຼາຍ ແລະຍັງຄົງເປັນໜຶ່ງດຽວ—ເມື່ອສ້າງສັດທັງປວງແລ້ວ ພຣະອົງຜູ້ມີພຣະເດດຊານຸພາບ ກໍປົກຄອງອຳນາດເໜືອທຸກສິ່ງ.

Verse 45

दिश ऊर्ध्वमधस्तिर्यक्भासयन् भ्राजते स्वयम् । यो निःस्वभावादप्येको वरेण्यस्त्वधितिष्ठति

ພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍພຣະອຳນາດຂອງພຣະອົງເອງ ສ່ອງແສງໃຫ້ທິດທັງປວງ—ເທິງ, ລຸ່ມ, ແລະທົ່ວທາງ. ແມ່ນແຕ່ຢູ່ເຫນືອຄຸນລັກສະນະແລະສະພາບທັງປວງ ພຣະອົງຜູ້ຄວນແກ່ການນະມັດສະການສູງສຸດນັ້ນ ກໍຍັງປົກຄອງຢູ່ເໜືອທຸກສິ່ງ.

Verse 46

स्वभाववाचकान् सर्वान् वाच्यांश्च परिणामयन् । गुणांश्च भोग्यभोक्तृत्वे तद्विश्वमधितिष्ठति

ພຣະອົງຊົງແປງປ່ຽນທຸກສິ່ງທີ່ບອກສະພາວະແທ້ ແລະທຸກສິ່ງທີ່ເປັນວັດຖຸຖືກກ່າວເຖິງ; ຊົງປັ້ນແຕ່ງຄຸນະ (guṇa) ໃຫ້ເປັນ «ສິ່ງຖືກເສບສຸກ» ແລະ «ຜູ້ເສບສຸກ» ແລ້ວຊົງປົກຄອງຄ້ຳຈຸນຈັກກະວານທັງປວງນັ້ນ.

Verse 47

ते वै गुह्योपणिषदि गूढं ब्रह्म परात्परम् । ब्रह्मयोनिं जगत्पूर्वं विदुर्देवा महर्षयः

ແທ້ຈິງແລ້ວ ທັງເທວະດາ ແລະ ມະຫາຣິຊິ ໄດ້ຮູ້ແຈ້ງໂດຍຄຳສອນອຸປນິສັດອັນລັບນັ້ນ ພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ ຜູ້ຖືກຊ່ອນເຮັ້ນຈາກສາຍຕາທົ່ວໄປ ເກີນກວ່າຄວາມສູງສຸດທັງປວງ; ເປັນບໍ່ເກີດຂອງພຣະບຣະຫມາ ແລະເປັນເຫດດັ້ງເດີມກ່ອນຈັກກະວານ.

Verse 48

भावग्राह्यमनीहाख्यं भावाभावकरं शिवम् । कलासर्गकरं देवं ये विदुस्ते जहुस्तनुम्

ຜູ້ໃດຮູ້ຈັກ ພຣະຊິວະ ຢ່າງແທ້ຈິງ—ຜູ້ທີ່ຈັບຕ້ອງໄດ້ດ້ວຍການຮູ້ສຶກພາຍໃນເທົ່ານັ້ນ, ຜູ້ຖືກຂານວ່າບໍ່ມີຄວາມປາດຖະໜາ, ຜູ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດທັງການປາກົດແລະການດັບສູນ, ແລະເປັນເທວະຜູ້ສ້າງສັນດ້ວຍກະລາ—ຜູ້ນັ້ນລະທິ້ງກາຍ ແລະເຖິງມົກຂະ.

Verse 49

स्वभावमेके मन्यंते कालमेके विमोहिताः । देवस्य महिमा ह्येष येनेदं भ्राम्यते जगत्

ບາງຄົນເຫັນວ່າເປັນແຕ່ສະພາບທໍາມະຊາດ (svabhāva); ບາງຄົນຜູ້ຫຼົງໄຫຼ ເຫັນວ່າເປັນເວລາ (kāla). ແຕ່ນີ້ແທ້ໆແມ່ນພຣະມະຫິມາຂອງພຣະເທວະ, ດ້ວຍອໍານາດນີ້ໂລກທັງປວງຈຶ່ງເຄື່ອນໄຫວ ແລະຫມຸນວຽນ.

Verse 50

येनेदमावृतं नित्यं कालकालात्मना यतः । तेनेरितमिदं कर्म भूतैः सह विवर्तते

ສິ່ງທີ່ຫໍ້ຫຸ້ມຈັກກະວານທັງໝົດໄວ້ເປັນນິດ—ເນື່ອງຈາກມັນດຳລົງເປັນເວລາ ແລະເປັນອັດຕາຂອງເວລາ—ໂດຍຫຼັກສູງສຸດນັ້ນ ກຳນີ້ຖືກກະຕຸ້ນ; ແລະພ້ອມກັບສັດທັງຫຼາຍ ມັນຫມຸນວຽນ ແລະຄ່ອຍໆຄລີ່ຄາຍຕາມວົງຈອນແຫ່ງການເກີດດັບ।

Verse 51

तत्कर्म भूयशः कृत्वा विनिवृत्य च भूयशः । तत्त्वस्य सह तत्त्वेन योगं चापि समेत्य वै

ເມື່ອໄດ້ປະຕິບັດສາທະນານັ້ນຊ້ຳໆ ແລະຖອນຄືນຈາກການກະທຳພາຍນອກຊ້ຳໆ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເຖິງໂຍຄະແທ້ ໂດຍປະສານຕັດຕະວະກັບຕັດຕະວະ; ໃຫ້ຄວາມເປັນຈິງຂອງຕັດຕະວະທັງຫຼາຍຖືກຮວມເຂົ້າ ແລະຖືກກ້າວຂ້າມ ໃນເສັ້ນທາງມຸ່ງສູ່ພຣະສິວະ ພຣະຜູ້ເປັນຈອມນາຍ (ປະຕິ).

Verse 52

अष्टाभिश्च त्रिभिश्चैवं द्वाभ्यां चैकेन वा पुनः । कालेनात्मगुणैश्चापि कृत्स्नमेव जगत्स्वयम्

ໂດຍແປດ ໂດຍສາມ ໂດຍສອງ ຫຼືອີກຄັ້ງໂດຍໜຶ່ງ; ແລະຍັງໂດຍເວລາ ແລະໂດຍພະລັງອັນເປັນຄຸນສົມບັດດັ່ງເດີມຂອງພຣະອົງເອງ—ພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນຈອມນາຍ ຍ່ອມເປັນຈັກກະວານທັງໝົດໂດຍພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງ ຢ່າງຄົບຖ້ວນ.

Verse 53

गुणैरारभ्य कर्माणि स्वभावादीनि योजयेत् । तेषामभावे नाशः स्यात्कृतस्यापि च कर्मणः

ຄວນເລີ່ມການກະທຳຕາມຄຸນ (guṇa) ແລະເຊື່ອມໂຍງກັບສະພາບທໍາມະຊາດ ແລະນິໄສທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຂອງຕົນ. ຖ້າສິ່ງຄ້ຳຈຸນເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ມີ ແມ່ນແຕ່ການກະທຳທີ່ເຮັດແລ້ວກໍອາດພິນາດ—ຜົນຂອງມັນສູນເສຍ.

Verse 54

कर्मक्षये पुनश्चान्यत्ततो याति स तत्त्वतः । स एवादिस्स्वयं योगनिमित्तं भोक्तृभोगयोः

ເມື່ອກຳລັງກຳ (karma) ຖືກໃຊ້ໝົດ ວິນຍານຈຶ່ງຜ່ານໄປສູ່ສະພາບອື່ນຢ່າງແທ້ຈິງ. ພຣະສິວະ—ອົງດັ້ງເດີມ—ເປັນເຫດແຫ່ງໂຍຄະດ້ວຍພຣະອົງເອງ ແລະເປັນພື້ນຖານທັງຂອງຜູ້ສຳຜັດ ແລະສິ່ງທີ່ຖືກສຳຜັດ (ຜູ້ເສບສຸກ ແລະ ວັດຖຸແຫ່ງການເສບສຸກ).

Verse 55

परस्त्रिकालादकलस्स एव परमेश्वरः । सर्ववित्त्रिगुणाधीशो ब्रह्मसाक्षात्परात्परः

ພຣະອົງພຣະເຈົ້າສູງສຸດມີພຽງພຣະອົງດຽວ—ເກີນກວ່າສາມການເວລາ ບໍ່ມີສ່ວນແຍກ ແລະສູງສົ່ງຫຼືອເກີນ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ຮູ້ທັງປວງ ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງສາມກຸນ ເປັນພຣະພຣະຫມັນທີ່ປາກົດແຈ້ງ ສູງກວ່າສູງສຸດທັງປວງ.

Verse 56

तं विश्वरूपमभवं भवमीड्यं प्रजापतिम् । देवदेवं जगत्पूज्यं स्वचित्तस्थमुपास्महे

ພວກເຮົານະມັດສະການບູຊາພຣະພະວະ (Bhava)—ຜູ້ນ່າສັນລະເສີນ ແລະບໍ່ເກີດ—ຜູ້ມີຮູບເປັນສາກົນທັງປວງ, ເປັນພຣະປະຈາປະຕິ, ເປັນເທວະແຫ່ງເທວະ, ຄວນແກ່ການບູຊາຂອງໂລກທັງປວງ, ແລະສະຖິດຢູ່ໃນຈິດຮູ້ຂອງຕົນເອງ.

Verse 57

कालादिभिः परो यस्मात्प्रपञ्चः परिवर्तते । धर्मावहं पापनुदं भोगेशं विश्वधाम च

ເນື່ອງຈາກພຣະອົງຢູ່ເຫນືອການເວລາແລະອື່ນໆ ສາກົນທີ່ປາກົດທັງປວງຈຶ່ງຫມຸນວຽນປ່ຽນແປງດ້ວຍພຣະອຳນາດຂອງພຣະອົງ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ປະທານທຳມະ, ຜູ້ຂັບໄລ່ບາບ, ຈອມເຈົ້າແຫ່ງພົວພັນຄວາມສຸກທັງປວງ, ແລະເປັນທີ່ພັກພິງສາກົນ—ພຣະສິວະ, ປະຕິສູງສຸດ.

Verse 58

तमीश्वराणां परमं महेश्वरं तं देवतानां परमं च दैवतम् । पतिं पतीनां परमं परस्ताद्विदाम देवं भुवनेश्वरेश्वरम्

ພວກເຮົາຮູ້ວ່າ ພຣະເທວະ—ພຣະມະຫາເທວະ—ແມ່ນມະເຫສວຣະສູງສຸດໃນບັນດາຜູ້ປົກຄອງ, ເປັນເທວະສູງສຸດໃນບັນດາເທວະທັງຫມົດ, ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງຈອມເຈົ້າ, ຢູ່ເທິງສຸດເກີນກວ່າທຸກສິ່ງ; ພຣະອົງແມ່ນອິດສະວຣະເຫນືອອິດສະວຣະແຫ່ງໂລກທັງປວງ.

Verse 59

न तस्य विद्येत कार्यं कारणं च न विद्यते । न तत्समो ऽधिकश्चापि क्वचिज्जगति दृश्यते

ສຳລັບພຣະອົງ ບໍ່ມີຜົນງານໃດທີ່ຕ້ອງຖືກຜະລິດ ແລະກໍບໍ່ມີເຫດປັດໃດທີ່ຜະລິດພຣະອົງ. ໃນໂລກນີ້ບໍ່ມີບ່ອນໃດເຫັນຜູ້ເທົ່າທຽມພຣະອົງ ຫຼືຜູ້ສູງກວ່າພຣະອົງ.

Verse 60

परास्य विविधा शक्तिः श्रुतौ स्वाभाविकी श्रुता । ज्ञानं बलं क्रिया चैव याभ्यो विश्वमिदं कृतम्

ໃນຄຳພີໄດ້ສອນວ່າ ພຣະເຈົ້າສູງສຸດມີພະລັງອັນຫຼາກຫຼາຍ ເປັນພະລັງທີ່ຕິດຕົວຕາມທຳມະຊາດຂອງພຣະອົງ. ຈາກພະລັງແຫ່ງປັນຍາ, ພະລັງແຫ່ງກຳລັງ, ແລະພະລັງແຫ່ງການກະທຳ ຈຶ່ງເກີດເປັນຈັກກະວານນີ້ທັງມວນ.

Verse 61

तस्यास्ति पतिः कश्चिन्नैव लिंगं न चेशिता । कारणं कारणानां च स तेषामधिपाधिपः

ນາງ (ສັກຕິ) ມີພຣະອົງເຈົ້າໜຶ່ງ—ບໍ່ຖືກຈຳກັດດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍ (ລິງຄະ) ແລະບໍ່ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງໃຜ. ພຣະອົງແມ່ນເຫດແຫ່ງເຫດທັງປວງ ແລະເປັນຈອມເຈົ້າເໜືອຈອມເຈົ້າທັງຫຼາຍ.

Verse 62

न चास्य जनिता कश्चिन्न च जन्म कुतश्चन । न जन्महेतवस्तद्वन्मलमायादिसंज्ञकाः

ບໍ່ມີໃຜເປັນຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດພຣະອົງ ແລະການເກີດຂອງພຣະອົງກໍບໍ່ມາຈາກບ່ອນໃດເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ສຳລັບພຣະອົງ ບໍ່ມີເຫດແຫ່ງການເກີດ—ເຊັ່ນ ມະລະ (ຄວາມມົນທິນ), ມາຍາ ແລະອື່ນໆ—ແຕ່ຢ່າງໃດ.

Verse 63

स एकस्सर्वभूतेषु गूढो व्याप्तश्च विश्वतः । सर्वभूतांतरात्मा च धर्माध्यक्षस्स कथ्यते

ພຣະອົງເປັນອົງດຽວ ຊ່ອນຢູ່ໃນສັດທັງປວງ ແລະແຜ່ຊຶມໄປທົ່ວສາກົນທຸກທິດ. ເປັນອາດມາພາຍໃນຂອງສັດທັງຫມົດ ຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ ຜູ້ກຳກັບທຳມະ.

Verse 64

सर्वभूताधिवासश्च साक्षी चेता च निर्गुणः । एको वशी निष्क्रियाणां बहूनां विवशात्मनाम्

ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ໃນສັດທັງປວງ; ເປັນພະຍານ ແລະເປັນຜູ້ຮູ້ພາຍໃນ ພົ້ນຈາກຄຸນະ (guṇa) ທັງສາມ. ພຣະອົງອົງດຽວເປັນຜູ້ຄວບຄຸມສູງສຸດ ເໜືອວິນຍານມີຮ່າງກາຍຫຼາຍດວງ ທີ່ຖືກຜູກມັດແລະອ່ອນແອ ຈົນຢູ່ນິ່ງຫາອິດສະລະທີ່ແທ້.

Verse 65

नित्यानामप्यसौ नित्यश्चेतनानां च चेतनः । एको बहूनां चाकामः कामानीशः प्रयच्छति

ພຣະອົງເປັນນິດທິຍະແທ້ ແມ່ນກະທັ້ງໃນບັນດາສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່ານິດທິຍະ; ແລະເປັນຈິດຮູ້ສູງສຸດໃນບັນດາຜູ້ມີຈິດຮູ້. ເຖິງຈະເປັນອົງດຽວທ່າມກາງຫຼາຍ ແລະບໍ່ມີຄວາມປາຖະໜາ ແຕ່ພຣະເຈົ້າກໍປະທານສິ່ງທີ່ປາຖະໜາ ແລະຜົນຂອງມັນ ໃຫ້ແກ່ທຸກຜູ້.

Verse 66

सांख्ययोगाधिगम्यं यत्कारणं जगतां पतिम् । ज्ञात्वा देवं पशुः पाशैस्सर्वैरेव विमुच्यते

ເມື່ອປະສຸ (paśu) ວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດ ຮູ້ຢ່າງແທ້ຈິງວ່າ ພຣະສິວະ—ປະຕິ (Pati) ເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ—ແມ່ນມູນເຫດອັນຮອງຮັບສັບພະສິ່ງ ທີ່ເຂົ້າໃຈໄດ້ດ້ວຍ ສາງຂະຍາ ແລະ ໂຢກະ ກໍຈະພົ້ນຈາກປາຊະ (pāśa) ທຸກສາຍຜູກ.

Verse 67

विश्वकृद्विश्ववित्स्वात्मयोनिज्ञः कालकृद्गुणी । प्रधानः क्षेत्रज्ञपतिर्गुणेशः पाशमोचकः

ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສ້າງສັບພະຈັກກະວານ ແລະ ຜູ້ຮູ້ທົ່ວຈັກກະວານ; ພຣະອົງຮູ້ແຫຼ່ງກໍ່ເກີດແຫ່ງຕົນເອງ. ພຣະອົງເປັນຜູ້ຈັດຕັ້ງເວລາ ແລະ ເປັນເຈົ້າແຫ່ງກຸນະ (guṇa). ພຣະອົງແມ່ນປຣະທານ (Pradhāna) ມາຕຣິກດັ້ງເດີມ, ເປັນປະຕິແຫ່ງຜູ້ຮູ້ແຫ່ງສະໜາມ (kṣetrajña), ເປັນຜູ້ປົກຄອງກຸນະ, ແລະ ເປັນຜູ້ປົດປ່ອຍທີ່ຕັດສາຍຜູກ (pāśa).

Verse 68

ब्रह्माणं विदधे पूर्वं वेदांश्चोपादिशत्स्वयम् । यो देवस्तमहं बुद्ध्वा स्वात्मबुद्धिप्रसादतः

ພຣະເທວະອົງໃດ ຜູ້ໄດ້ຈັດຕັ້ງພຣະພຣະຫມາເປັນຄັ້ງທຳອິດ ແລະ ຊົງສອນພຣະເວດດ້ວຍພຣະອົງເອງ—ໂດຍພຣະກະລຸນາແຫ່ງປັນຍາຮູ້ຕົນພາຍໃນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຮູ້ແຈ້ງພຣະອົງນັ້ນ.

Verse 69

मुमुक्षुरस्मात्संसारात्प्रपद्ये शरणं शिवम् । निष्फलं निष्क्रियं शांतं निरवद्यं निरंजनम्

ຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ປາຖະໜາຫຼຸດພົ້ນຈາກສັງສານີ້ ຂໍເຂົ້າພຶ່ງພາເປັນທີ່ພັກພິ່ງໃນພຣະສິວະ—ຜູ້ເຫນືອກວ່າຜົນຕອບແທນ, ເຫນືອກວ່າການກະທຳ, ສະງົບສິ້ນເຊີງ, ປອດຈາກຕຳນິ, ແລະ ບໍ່ມີມົນທິນ.

Verse 70

अमृतस्य परं सेतुं दग्धेंधनमिवानिलम् । यदा चर्मवदाकाशं वेष्टयिष्यंति मानवाः

ເມື່ອມະນຸດພະຍາຍາມຫໍ່ຟ້າອາກາດເຫມືອນຫນັງ ແລະ ຈັບລົມເຫມືອນໄມ້ຟືນທີ່ໄໝ້ເປັນຂີ້ເຖົ່າແລ້ວ—ເມື່ອນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງຈະຂ້າມພົ້ນເຂດແດນອັນສູງສຸດແຫ່ງອະມຣິຕໄດ້; ດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍວິທີທົ່ວໄປ ຈຶ່ງບໍ່ອາດເປັນໄປໄດ້.

Verse 71

तदा शिवमविज्ञाय दुःखस्यांतो भविष्यति । तपःप्रभावाद्देवस्य प्रसादाच्च महर्षयः

ໃນເວລານັ້ນ ແມ່ນແຕ່ຍັງບໍ່ຮູ້ຈັກພຣະສິວະຢ່າງແທ້ ຄວາມທຸກກໍຈະມີທີ່ສິ້ນສຸດ—ໂອ ມະຫາຣິສີທັງຫຼາຍ—ໂດຍອານຸພາບແຫ່ງຕະປະ ແລະໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະເຈົ້າ।

Verse 72

अत्याश्रमोचितज्ञानं पवित्रं पापनाशनम् । वेदांते परमं गुह्यं पुराकल्पप्रचोदितम्

ນີ້ແມ່ນຄວາມຮູ້ທີ່ເໝາະສົມທີ່ສຸດສໍາລັບຂັ້ນສູງສຸດແຫ່ງວິນັຍທາງຈິດ—ບໍລິສຸດ ແລະທໍາລາຍບາບ. ມັນແມ່ນຄໍາສອນລັບສູງສຸດໃນເວດານຕະ ແລະຖືກບັນຍັດມາແຕ່ວົງຈັກການສ້າງໂລກໃນອະດີດ।

Verse 73

ब्रह्मणो वदनाल्लब्धं मयेदं भाग्यगौरवात् । नाप्रशांताय दातव्यमेतज्ज्ञानमनुत्तमम्

ໂດຍຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງບຸນວາສນາຂອງຂ້ອຍ ຂ້ອຍໄດ້ຮັບສິ່ງນີ້ຈາກປາກຂອງພຣະພຣະມາ. ຄວາມຮູ້ອັນສູງສຸດນີ້ ບໍ່ຄວນມອບໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ສະງົບ (ບໍ່ຄວບຄຸມຕົນ) ເດັດຂາດ.

Verse 74

न पुत्रायाशुवृत्ताय नाशिष्याय च सर्वथा । यस्य देवे पराभक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ

ຄໍາສອນນີ້ບໍ່ຄວນມອບໃຫ້ແກ່ລູກທີ່ປະພຶດຊົ່ວ ແລະບໍ່ຄວນມອບໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ແມ່ນສິດທິສາວົກແທ້ເດັດຂາດ. ຄວນມອບໃຫ້ແຕ່ຜູ້ທີ່ມີພະຄຸນສັດທາສູງສຸດຕໍ່ພຣະເຈົ້າ ແລະມີສັດທາຕໍ່ຄູບາອາຈານ (Guru) ເທົ່າກັນດັ່ງທີ່ມີຕໍ່ພຣະເຈົ້າ.

Verse 75

तस्यैते कथिताह्यर्थाः प्रकाशंते महात्मनः । अतश्च संक्षेपमिदं शृणुध्वं शिवः परस्तात्प्रकृतेश्च पुंसः

ຄວາມໝາຍເຫຼົ່ານີ້ທີ່ໄດ້ອະທິບາຍ ຈະປາກົດແຈ້ງແກ່ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຟັງຂໍ້ສະຫຼຸບອັນສັ້ນນີ້: ພຣະສິວະ (Śiva) ຢູ່ເຫນືອກວ່າ ປຣະກຣິຕິ (Prakṛti) ແລະຢູ່ເຫນືອກວ່າ ປຸຣຸສະ (Puruṣa).

Verse 76

स सर्गकाले च करोति सर्वं संहारकाले पुनराददाति

ໃນຍາມສ້າງສັນ ພຣະອົງບັນດານໃຫ້ທຸກສິ່ງເກີດຂຶ້ນ; ໃນຍາມລະລາຍ ພຣະອົງກໍ່ຮັບເອົາທຸກສິ່ງກັບຄືນເຂົ້າສູ່ພຣະອົງເອງ।