अग्नीषोमात्मकविश्ववर्णनम् / The Universe as Agni–Soma (Fire and Nectar)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । देवीं समादधानेन देवेनेदं किमीरितम् । अग्निषोमात्मकं विश्वं वागर्थात्मकमित्यपि

ພວກລິສີກ່າວວ່າ: «ເມື່ອພຣະເຈົ້າກໍາລັງສະຖາປະນາພຣະເທວີ ພຣະອົງໄດ້ປະກາດຫຍັງແນ່—ວ່າສັບພະຈັກກະວານທັງໝົດເປັນທາດອັກນິແລະໂສມະ ແລະຍັງເປັນສະພາບຂອງຄໍາເວົ້າແລະຄວາມໝາຍດ້ວຍບໍ?»

Verse 2

आज्ञैकसारमैश्वर्यमाज्ञा त्वमिति चोदितम् । तदिदं श्रोतुमिच्छामो यथावदनुपूर्वशः

ທ່ານໄດ້ປະກາດວ່າ ອໍານາດແຫ່ງພຣະເຈົ້າມີແກ່ນສານແຕ່ “ຄໍາບັນຊາ” ເທົ່ານັ້ນ ແລະຍັງກ່າວວ່າ “ເຈົ້ານັ້ນແຫຼະແມ່ນຄໍາບັນຊານັ້ນ”. ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຮົາປາຖະໜາຈະຟັງໃຫ້ແຈ້ງ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ແລະຕາມລໍາດັບ.

Verse 3

वायुरुवाच । अग्निरित्युच्यते रौद्री घोरा या तैजसी तनुः । सोमः शाक्तो ऽमृतमयः शक्तेः शान्तिकरी तनुः

ວາຍຸກ່າວວ່າ: «ກາຍອັນລຸກໂຊນ ເປັນໄຟ—ຮຸດຣີ (Rudrī) ອັນດຸຮ້າຍ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍລັດສະໝີ—ເອີ້ນວ່າ ‘ອັກນິ’ (Agni). ແລະ ‘ໂສມະ’ (Soma) ແມ່ນກາຍແຫ່ງສາກຕະ (Śākta) ດຸດດັ່ງນ້ໍາອະມຣິຕະ, ເປັນພະລັງ (Śakti) ຜູ້ປະທານຄວາມສະງົບ»។

Verse 4

अमृतं यत्प्रतिष्ठा सा तेजो विद्या कला स्वयम् । भूतसूक्ष्मेषु सर्वेषु त एव रसतेजसी

ພື້ນຖານນັ້ນເອງແມ່ນ ອະມຣິຕະ (ອະມະຕະ) ອັນບໍ່ຕາຍ. ນາງເອງແມ່ນ ເຕຊັສ (ຄວາມສະຫວ່າງ), ວິທະຍາ (ປັນຍາແທ້) ແລະ ກະລາ (ພະລັງທິບ). ໃນສະພາບລະອຽດຂອງພູດທັງປວງ ນາງຜູ້ດຽວສະຖິດເປັນທັງ ຣະສະ ແລະ ເຕຊັສ—ພະລັງພາຍໃນທີ່ຄ້ຳຈຸນພວກນັ້ນ.

Verse 5

द्विविधा तेजसो वृत्तिसूर्यात्मा चानलात्मिका । तथैव रसवृत्तिश्च सोमात्मा च जलात्मिका

ການເຄື່ອນໄຫວ/ໜ້າທີ່ຂອງ ເຕຊັສ (ພະລັງໄຟ) ມີສອງຢ່າງ—ຢ່າງໜຶ່ງເປັນທາດແຫ່ງຕາເວັນ (ສູຣຍະ) ແລະອີກຢ່າງເປັນທາດແຫ່ງໄຟ (ອະນະລະ). ເຊັ່ນດຽວກັນ ໜ້າທີ່ຂອງ ຣະສະ (ອັນຫວານຊື່ນ/ແກ່ນສານ) ກໍມີສອງຢ່າງ—ຢ່າງໜຶ່ງເປັນທາດແຫ່ງຈັນທຣາ (ໂສມະ) ແລະອີກຢ່າງເປັນທາດນ້ຳ (ຊະລະ).

Verse 6

विद्युदादिमयन्तेजो मधुरादिमयो रसः । तेजोरसविभेदैस्तु धृतमेतच्चराचरम्

ເຕຊັສ (ພະລັງສະຫວ່າງ) ປະກອບດ້ວຍຮູບແບບເຊັ່ນ ຟ້າຜ່າ ແລະອື່ນໆ; ຣະສະ (ລົດ/ແກ່ນສານ) ປະກອບດ້ວຍອາການເຊັ່ນ ຄວາມຫວານ ແລະອື່ນໆ. ແທ້ຈິງ ໂລກນີ້ທັງໝົດ—ທັງສິ່ງເຄື່ອນໄຫວ ແລະສິ່ງຢຸດນິ່ງ—ຖືກຄ້ຳຈຸນໂດຍຄວາມແຕກຕ່າງຂອງ ເຕຊັສ ແລະ ຣະສະ.

Verse 7

अग्नेरमृतनिष्पत्तिरमृतेनाग्निरेधते । अत एव हि विक्रान्तमग्नीषोमं जगद्धितम्

ຈາກ ອັກນິ (Agni) ເກີດຂຶ້ນ ອະມຣິຕະ (amṛta) ອັນບໍ່ຕາຍ; ແລະໂດຍ ອະມຣິຕະ ນັ້ນ ອັກນິ ຖືກຫຼ້ຽງດູ ແລະເຕີບໃຫຍ່. ດັ່ງນັ້ນ ຫຼັກອັກນິໂສມະ—ອັກນິຮ່ວມກັບ ໂສມະ—ຈຶ່ງມີອານຸພາບກ້າຫານ ແລະເຮັດເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກທັງປວງ.

Verse 8

हविषे सस्यसम्पत्तिर्वृष्टिः सस्याभिवृद्धये । वृष्टेरेव हविस्तस्मादग्नीषोमधृतं जगत्

ເພາະຮະວິດ (ເຄື່ອງບູຊາ) ຈຶ່ງມີຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງພືດຜົນ; ເພື່ອໃຫ້ພືດຜົນເຕີບໃຫຍ່ ຈຶ່ງມີຝົນ. ແລະຝົນນັ້ນເກີດຈາກຮະວິດເອງ; ດັ່ງນັ້ນໂລກນີ້ຖືກຄ້ຳຈຸນໂດຍ ອັກນິ ແລະ ໂສມາ.

Verse 9

अग्निरूर्ध्वं ज्वलत्येष यावत्सौम्यं परामृतम् । यावदग्न्यास्पदं सौम्यममृतं च स्रवत्यधः

ໄຟນີ້ລຸກໂຊນຂຶ້ນເທິງ ຕາມທີ່ນ້ໍາອະມຣິຕະອັນອ່ອນໂຍນ ແລະສູງສຸດຍັງຄົງຢູ່. ແລະຕາມທີ່ນ້ໍາອະມຣິຕະອັນອ່ອນໂຍນນັ້ນ—ພັກຢູ່ເທິງຖານຂອງໄຟ—ຍັງຢອດລົງຂ້າງລຸ່ມ.

Verse 10

अत एव हि कालाग्निरधस्ताच्छक्तिरूर्ध्वतः । यावदादहनं चोर्ध्वमधश्चाप्लावनं भवेत्

ດັ່ງນັ້ນ ກາລາອັກນິ (ໄຟແຫ່ງເວລາ) ຢູ່ຂ້າງລຸ່ມ, ແຕ່ ສັກຕິ (ພະລັງທິບພະ) ຢູ່ຂ້າງເທິງ; ຕາມທີ່ຍັງມີການເຜົາໄໝ້ຂຶ້ນເທິງ ແລະການທ່ວມລົງຂ້າງລຸ່ມ ລະບຽບແຫ່ງຈັກກະວານນີ້ຍັງດໍາລົງຢູ່.

Verse 11

आधारशक्त्यैव धृतः कालाग्निरयमूर्ध्वगः । तथैव निम्नगः सोमश्शिवशक्तिपदास्पदः

ໄຟແຫ່ງການເວລາ (ກາລາກນິ) ທີ່ເຄື່ອນຂຶ້ນເທິງ ຖືກຄ້ຳຈຸນໂດຍອາທາຣ-ສັກຕິ ແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ໂສມະທີ່ໄຫຼລົງລຸ່ມ ແມ່ນພື້ນຖານແລະບ່ອນປະທັບຂອງພະລັງງານພຣະສິວະ ທີ່ຫຼັກການ ສິວະ-ສັກຕິ ຖືກສະຖາປະນາ.

Verse 12

शिवश्चोर्ध्वमधश्शक्तिरूर्ध्वं शक्तिरधः शिवः । तदित्थं शिवशक्तिभ्यान्नाव्याप्तमिह किञ्चन

ພຣະສິວະຢູ່ເທິງ ແລະ ສັກຕິຢູ່ລຸ່ມ; ແລະອີກນັ້ນ ສັກຕິຢູ່ເທິງ ພຣະສິວະຢູ່ລຸ່ມ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຈັກກະວານນີ້ ບໍ່ມີສິ່ງໃດເລີຍທີ່ບໍ່ຖືກປົກຄຸມໂດຍ ສິວະ ແລະ ສັກຕິ.

Verse 13

असकृच्चाग्निना दग्धं जगद्यद्भस्मसात्कृतम् । अग्नेर्वीर्यमिदं चाहुस्तद्वीर्यं भस्म यत्ततः

ເຂົາກ່າວວ່າ «ພະສະມະ» (ຂີ້ເທົ່າສັກສິດ) ແມ່ນອານຸພາບຂອງໄຟ; ເພາະໂລກນີ້ຖືກໄຟເຜົາຊໍ້າໆ ແລະກາຍເປັນຂີ້ເທົ່າ; ດັ່ງນັ້ນຂີ້ເທົ່າທີ່ເກີດຂຶ້ນນັ້ນ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າພະລັງຂອງອັກນິ।

Verse 14

यश्चेत्थं भस्मसद्भावं ज्ञात्वा स्नाति च भस्मना । अग्निरित्यादिभिर्मन्त्रैर्बद्धः पाशात्प्रमुच्यते

ຜູ້ໃດຮູ້ຢ່າງນີ້ເຖິງສະພາບແທ້ ແລະຄວາມສັກສິດຂອງພະສະມະ (ຂີ້ເທົ່າສັກສິດ) ແລ້ວອາບນ້ຳດ້ວຍພະສະມະ ແລະທາພະສະມະ ໂດຍຖືກຜູກໄວ້ (ປົກປ້ອງ ແລະຊຳລະ) ດ້ວຍມົນຕຣາທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ “ອັກນິ…”, ຜູ້ນັ້ນຈະພົ້ນຈາກພາສະ (pāśa) ທີ່ຜູກມັດວິນຍານ।

Verse 15

अग्नेर्वीर्यं तु यद्भस्म सोमेनाप्लावितम्पुनः । अयोगयुक्त्या प्रकृतेरधिकाराय कल्पते

ພະສະມະນັ້ນ—ອັນເປັນອານຸພາບຂອງໄຟ—ແລະຖືກຊຸ່ມອີກຄັ້ງດ້ວຍໂສມະ (Soma); ຖ້ານຳໄປທາໂດຍບໍ່ມີວິໄນແຫ່ງໂຍຄະ, ມັນຈະເໝາະແຕ່ສຳລັບຂອບເຂດຂອງປຣະກຣິຕິ (ທຳມະຊາດໂລກີ) ບໍ່ແມ່ນເພື່ອເປົ້າໝາຍໄສວະອັນສູງສຸດ।

Verse 16

योगयुक्त्या तु तद्भस्म प्लाव्यमानं समन्ततः । शाक्तेनामृतवर्षेण चाधिकारान्निवर्तयेत्

ແຕ່ໂດຍວິທີໂຍຄະ ຂີ້ເທົ່າອັນສັກສິດນັ້ນ ໃຫ້ຊຶມຊາບປົກຄຸມທົ່ວທິດ ແລ້ວຄວນໃຫ້ຈິດຖອນອອກຈາກສິດທິ ແລະການອ້າງສິດໂລກີ ໂດຍພະລັງສັກຕິແຫ່ງຝົນອະມຣິຕະພາຍໃນ।

Verse 17

अतो मृत्युंजयायेत्थममृतप्लावनं सदा । शिवशक्त्यमृतस्पर्शे लब्धं येन कुतो मृतिः

ດັ່ງນັ້ນ ເພື່ອເປັນ “ຜູ້ຊະນະຄວາມຕາຍ” ການຂ້າມຝັ່ງອະມຣິຕະນີ້ທີ່ມີຢູ່ເສມອ ໄດ້ມາໂດຍການສຳຜັດອະມຣິຕະອັນອະມະຕະຂອງສັກຕິແຫ່ງພຣະສິວະ; ຜູ້ໄດ້ສຳຜັດນັ້ນແລ້ວ ຄວາມຕາຍຈະເກີດຈາກໃສ?

Verse 18

यो वेद दहनं गुह्यं प्लावनं च यथोदितम् । अग्नीषोमपदं हित्वा न स भूयो ऽभिजायते

ຜູ້ໃດຮູ້ຢ່າງແທ້ຈິງ ຕາມທີ່ສອນໄວ້ ກ່ຽວກັບ “ການເຜົາໄໝ້” ອັນລຶກລັບພາຍໃນ ແລະ “ການຂ້າມຝັ່ງ” (ຂ້າມສັງສາຣະ), ແລ້ວລະທິ້ງສະພາບທີ່ຜູກພັນກັບອັກນິ-ໂສມະ (ຄວາມເປັນພິທີກຳແບບສອງຂ້າງ), ຜູ້ນັ້ນບໍ່ໄດ້ເກີດອີກ.

Verse 19

शिवाग्निना तनुं दग्ध्वा शक्तिसौम्या मृतेन यः । प्लावयेद्योगमार्गेण सो ऽमृतत्वाय कल्पते

ຜູ້ໃດເຜົາຄວາມຍຶດຕິດໃນກາຍ ໃນໄຟແຫ່ງພຣະສິວະ ແລ້ວ—ດ້ວຍເສັ້ນທາງໂຍຄະ—ໃຫ້ມັນຖ້ວມທົ່ວດ້ວຍພະລັງສັກຕິອັນອ່ອນໂຍນດັ່ງນ້ຳອະມຣິຕະ, ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເໝາະສົມສູ່ອະມະຕະພາບ (ໂມກສະ).

Verse 20

हृदि कृत्वेममर्थं वै देवेन समुदाहृतम् । अग्नीषोमात्मकं विश्वं जगदित्यनुरूपतः

ເມື່ອນໍາຄໍາສອນນີ້ ທີ່ພຣະເຈົ້າໄດ້ປະກາດ ຝັງໄວ້ໃນຫົວໃຈຢ່າງໝັ້ນຄົງແລ້ວ, ຄວນເຂົ້າໃຈຕາມນັຍທີ່ແທ້ວ່າ ຈັກກະວານທັງປວງ ແລະໂລກທີ່ເຄື່ອນໄຫວທັງໝົດ ມີສະພາບເປັນອັກນິ ແລະ ໂສມະ (ພະລັງສອງປະສານ).