त्रिमूर्तिसाम्यं तथा महेश्वरस्य परमार्थकारणत्वम् | Equality of the Trimūrti and Maheśvara as the Supreme Cause

Verse 1

वायुरुवाच । पुरुषाधिष्ठितात्पूर्वमव्यक्तादीश्वराज्ञया । बुद्ध्यादयो विशेषांता विकाराश्चाभवन् क्रमात्

ວາຍຸກ່າວວ່າ: ໂດຍພຣະບັນຊາຂອງພຣະເຈົ້າສູງສຸດ, ກ່ອນທີ່ ປຸຣຸສະ (Puruṣa) ຈະເຂົ້າມາເປັນຜູ້ຄອບຄອງ, ຈາກ ອະວະຍັກຕະ (Avyakta) ບັນດາສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນຕາມວິວັດທະນາການ ໄດ້ປາກົດຕາມລໍາດັບ—ເລີ່ມຈາກ ພຸດທິ (buddhi) ໄປຈົນເຖິງອົງປະກອບຫຍາບທີ່ຈໍາແນກໄດ້; ການແປງສະພາບຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນຕໍ່ເນື່ອງ.

Verse 2

ततस्तेभ्यो विकारेभ्यो रुद्रो विष्णुः पितामहः । कारणत्वेन सर्वेषां त्रयो देवाः प्रजज्ञिरे

ຕໍ່ມາ ຈາກວິການເຫຼົ່ານັ້ນ ຣຸດຣະ (Rudra), ວິສນຸ (Viṣṇu) ແລະ ພິຕາມະຫະ (Pitāmaha—ພຣະພຣະຫມາ) ໄດ້ປາກົດຂຶ້ນ. ເປັນຫຼັກເຫດ (ກາຣະນະ) ຂອງສັດທັງປວງແລະໂລກທັງຫມົດ ພຣະເທວະທັງສາມນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ.

Verse 3

सर्वतो भुवनव्याप्तिशक्तिमव्याहतां क्वचित् । ज्ञानमप्रतिमं शश्वदैश्वर्यं चाणिमादिकम्

ພຣະອົງມີພະລັງອັນບໍ່ຖືກຂັດຂວາງ ໃນການແຜ່ຄອບຄຸມທຸກໂລກທຸກທິດ; ມີປັນຍາອັນຫາຜູ້ເທົ່າບໍ່ໄດ້; ແລະຊົງຄອງອຳນາດເທວະພາບອັນນິລັນດອນ ພ້ອມດ້ວຍສິດທິຍະໂຄຄະ ເລີ່ມຈາກ ອະນິມາ (aṇimā) ເປັນຕົ້ນ.

Verse 4

सृष्टिस्थितिलयाख्येषु कर्मसु त्रिषु हेतुताम् । प्रभुत्वेन सहैतेषां प्रसीदति महेश्वरः

ໃນກິດສາມປະການທີ່ເອີ້ນວ່າ ການສ້າງ, ການຮັກສາ, ແລະ ການລະລາຍ ມະຫາເທວະເປັນເຫດພາຍໃນ; ແລະດ້ວຍອຳນາດເຈົ້ານາຍເຫນືອພະລັງເຫຼົ່ານີ້ ມະເຫສະວະຣະປະທານພຣະກະລຸນາຄຸ້ມຄອງ ໃຫ້ຈັກກະວານເປັນລະບຽບ ແລະສຳເລັດຜົນ.

Verse 5

कल्पान्तरे पुनस्तेषामस्पर्धा बुद्धिमोहिनाम् । सर्गरक्षालयाचारं प्रत्येकं प्रददौ च सः

ເມື່ອສິ້ນສຸດກະລະປະໜຶ່ງ ພຣະອົງໄດ້ຈັດສັນອີກຄັ້ງໃຫ້ແກ່ຜູ້ມີໃຈຫຼົງ ແລະມັກແຂ່ງຂັນ ໂດຍແຈກໃຫ້ແຕ່ລະຜູ້ຕາມສ່ວນ: ການສ້າງ, ການປົກປ້ອງ, ການລະລາຍ ແລະວິຖີປະພຶດທີ່ກຳນົດ ເພື່ອຮັກສາລະບຽບຈັກກະວານ.

Verse 6

एते परस्परोत्पन्ना धारयन्ति परस्परम् । परस्परेण वर्धंते परस्परमनुव्रताः

ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນ ແລະຄ້ຳຈຸນກັນແລະກັນ. ໂດຍກັນແລະກັນພວກມັນເພີ່ມພູນ ດຳເນີນຕາມວິຖີຂອງກັນດ້ວຍຄວາມສັດຊື່ ເປັນສາຍສຳພັນຜູກພັນກັນ.

Verse 7

क्वचिद्ब्रह्मा क्वचिद्विष्णुः क्वचिद्रुद्रः प्रशस्यते । नानेन तेषामाधिक्यमैश्वर्यं चातिरिच्यते

ໃນບາງບ່ອນ ພຣະພົມໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນ, ໃນບາງບ່ອນ ພຣະວິສນຸ, ແລະ ໃນບາງບ່ອນ ພຣະຣຸດທະຣະ. ແຕ່ດ້ວຍສິ່ງນີ້, ບໍ່ມີຄວາມເໜືອກວ່າ ຫຼື ອຳນາດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນຢ່າງແທ້ຈິງສຳລັບພວກເຂົາ.

Verse 8

मूर्खा निंदंति तान्वाग्भिः संरंभाभिनिवेशिनः । यातुधाना भवंत्येव पिशाचाश्च न संशयः

ຄົນໂງ່ຈ້າ, ທີ່ຖືກຂັບເຄື່ອນດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນ ແລະ ຄວາມຍຶດໝັ້ນທີ່ດື້ດ້ານ, ມັກຈະດ່າທໍານັກບວດດັ່ງກ່າວດ້ວຍຖ້ອຍຄຳທີ່ຮຸນແຮງ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ພວກເຂົາຈະກາຍເປັນຄືກັບ ຍາຕຸທານະ ແລະ ປິສາຈະ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສເລີຍ.

Verse 9

देवो गुणत्रयातीतश्चतुर्व्यूहो महेश्वरः । सकलस्सकलाधारशक्तेरुत्पत्तिकारणम्

ພຣະມະຫາເທບ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດ, ຊົງຢູ່ເໜືອກວ່າຄຸນທັງສາມ. ໃນນາມພຣະມະເຫສວນ, ພຣະອົງຊົງສະແດງຕົນໃນຮູບແບບອັນສັກສິດທັງສີ່, ແຕ່ຍັງຄົງເປັນໜຶ່ງດຽວທີ່ສົມບູນແບບ—ຊົງຄ້ຳຊູທຸກຫຼັກການທີ່ປາກົດ ແລະ ເປັນຕົ້ນເຫດທີ່ເຮັດໃຫ້ສັກຕິເກີດຂຶ້ນ ແລະ ສ້າງໂລກ.

Verse 10

सोयमात्मा त्रयस्यास्य प्रकृतेः पुरुषस्य च । लीलाकृतजगत्सृष्टिरीश्वरत्वे व्यवस्थितः

ພຣະອົງ—ພຣະວິນຍານສູງສຸດນີ້—ຊົງສະຖິດຢູ່ໃນຖານະພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ (Ishvara) ຂອງສາມສິ່ງນີ້, ຂອງປະກຣືຕິ ແລະ ຂອງປຸຣຸສະຄືກັນ; ແລະ ການສ້າງຈັກກະວານຖືກນຳມາໂດຍພຣະອົງໃນຖານະເປັນການຫຼິ້ນອັນສັກສິດ (lila).

Verse 11

यस्सर्वस्मात्परो नित्यो निष्कलः परमेश्वरः । स एव च तदाधारस्तदात्मा तदधिष्ठितः

ພຣະອົງຜູ້ຊົງຢູ່ເໜືອກວ່າທຸກສິ່ງ, ເປັນນິລັນດອນ, ບໍ່ມີສ່ວນແຍກ, ແລະ ເປັນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສūງສຸດ—ພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວທີ່ເປັນທີ່ເພິ່ງພາ, ເປັນຕົວຕົນຂອງມັນ, ແລະ ເປັນສິ່ງທີ່ມັນຕັ້ງຢູ່.

Verse 12

तस्मान्महेश्वरश्चैव प्रकृतिः पुरुषस्तथा । सदाशिवभवो विष्णुर्ब्रह्मा सर्वशिवात्मकम्

ດັ່ງນັ້ນ ມະເຫສະວະຣະ ແທ້ຈິງແມ່ນທັງ ປະກຣິຕິ (ແມ່ພື້ນຖານ) ແລະ ປຸຣຸສະ (ຈິດຮູ້). ຈາກ ສະດາຊິວະ ເກີດ ວິສະນຸ ແລະ ພຣະພຣະຫມາ; ທຸກສິ່ງທັງປວງລ້ວນມີສະພາບເປັນພຣະຊິວະ.

Verse 13

प्रधानात्प्रथमं जज्ञे वृद्धिः ख्यातिर्मतिर्महान् । महत्तत्त्वस्य संक्षोभादहंकारस्त्रिधा ऽभवत्

ຈາກ ປະທານະ (Pradhāna) ກ່ອນອື່ນເກີດ ມະຫັດ (Mahat) ຫຼື ວຶດທິ, ຂະຍາຕິ, ມະຕິ. ເມື່ອ ມະຫັດຕັດຕະວະ ຖືກກະທົບກະເທືອນ ອະຫັງກາຣະ (ອັດຕາຕົນ) ກໍ່ເກີດຂຶ້ນເປັນສາມປະເພດ.

Verse 14

अहंकारश्च भूतानि तन्मात्रानींद्रियाणि च । वैकारिकादहंकारात्सत्त्वोद्रिक्तात्तु सात्त्विकः

ຈາກ ອະຫັງກາຣະ ເກີດຂຶ້ນເປັນທາດທັງຫຼາຍ, ຕັນມາດຣາ (ສານລະອຽດ) ແລະ ອິນທຣິຍະ (ອະວັຍະຮັບຮູ້). ແລະຈາກ ອະຫັງກາຣະ ແບບ ໄວກາຣິກະ ທີ່ສັດຕະວະເດັ່ນ ກໍ່ເກີດຫຼັກການທີ່ເອີ້ນວ່າ ສາດຕະວິກະ.

Verse 15

वैकारिकः स सर्गस्तु युगपत्संप्रवर्तते । बुद्धीन्द्रियाणि पञ्चैव पञ्चकर्मेंद्रियाणि च

ຈາກຫຼັກການສັດຕະວິກ (vaikārika) ນັ້ນ ການແຜ່ກຳເນີດເລີ່ມຂຶ້ນພ້ອມກັນ: ອິນທຣີຍະແຫ່ງຄວາມຮູ້ 5 ແລະ ອິນທຣີຍະແຫ່ງການກະທຳ 5 ປາກົດພ້ອມກັນ.

Verse 16

एकादशं मनस्तत्र स्वगुणेनोभयात्मकम् । तमोयुक्तादहंकाराद्भूततन्मात्रसंभवः

ທີ່ນັ້ນ ເປັນຫຼັກການທີ 11 ຈິດ (Manas) ເກີດຂຶ້ນ ໂດຍທຳມະຊາດຂອງຕົນມີສະພາບສອງດ້ານ—ທັງພະລັງຮູ້ ແລະ ພະລັງກະທຳ. ຈາກອະຫັງກາຣ (ahaṅkāra) ທີ່ປະສົມກັບ tamas ຈຶ່ງເກີດຕັນມາຕຣະ ແລະ ພູຕະ (ທາດໃຫຍ່) ປາກົດອອກມາ.

Verse 17

भूतानामादिभूतत्वाद्भूतादिः कथ्यते तु सः । भूतादेश्शब्दमात्रं स्यात्तत्र चाकाशसंभवः

ເນື່ອງຈາກມັນເປັນທາດດັ້ງເດີມທີ່ສຸດໃນສັດທັງປວງ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ພູຕາດິ» (ຕົ້ນກຳເນີດແຫ່ງທາດ). ຄຳ «ພູຕາດິ» ເປັນແຕ່ຊື່ເອີ້ນ; ແລະຈາກຫຼັກການລະອຽດນັ້ນ ອາກາສ (ຊ່ອງວ່າງ/ອີເທີ) ຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນ.

Verse 18

आकाशात्स्पर्श उत्पन्नः स्पर्शाद्वायुसमुद्भवः । वायो रूपं ततस्तेजस्तेजसो रससंभवः

ຈາກອາກາສ (ຊ່ອງວ່າງ/ອີເທີ) ເກີດຫຼັກການລະອຽດແຫ່ງການສຳຜັດ (ສະປັຣຊ). ຈາກການສຳຜັດ ວາຍຸ (ລົມ) ກໍເກີດ. ຈາກລົມ ເກີດຫຼັກການແຫ່ງຮູບ; ແລະຈາກນັ້ນ ເກີດເຕຊັສ (ໄຟ). ຈາກໄຟ ເກີດຫຼັກການແຫ່ງລົດຊາດ (ຣະສ).

Verse 19

रसादापस्समुत्पन्नास्तेभ्यो गन्धसमुद्भवः । गन्धाच्च पृथिवी जाता भूतेभ्योन्यच्चराचरम्

ຈາກຣະສ (ລົດຊາດ) ນ້ຳ (ອາປັສ) ເກີດຂຶ້ນ; ຈາກນ້ຳນັ້ນ ກິ່ນຫອມ (ຄັນທະ) ກໍເກີດ. ຈາກກິ່ນຫອມ ແຜ່ນດິນ ເກີດຂຶ້ນ; ແລະຈາກທາດທັງຫຼາຍ ສັດທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ກໍປາກົດຂຶ້ນ.

Verse 20

पुरुषाधिष्ठितत्वाच्च अव्यक्तानुग्रहेण च । महदादिविशेषान्ता ह्यण्डमुत्पादयन्ति ते

ເນື່ອງຈາກພວກມັນມີພຸຣຸສະ (ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ) ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ແລະເນື່ອງຈາກອະວະຍັກຕະ (ອັນບໍ່ປາກົດ) ປະທານການໜຸນຊ່ວຍ ຫຼັກການເຫຼົ່ານັ້ນ—ຈາກມະຫັດ ໄປຈົນເຖິງທາດທີ່ແຍກຈຳເພາະ—ຈຶ່ງກໍ່ໃຫ້ເກີດໄຂ່ຈັກກະວານ (ອັນດະ).

Verse 21

तत्र कार्यं च करणं संसिद्धं ब्रह्मणो यदा । तदंडे सुप्रवृद्धो ऽभूत्क्षेत्रज्ञो ब्रह्मसंज्ञितः

ໃນລະບຽບນັ້ນ ເມື່ອຜົນງານ (ໂລກທີ່ຈະປາກົດ) ແລະເຄື່ອງມື (ວິທີການສ້າງ) ຂອງພຣະພຣະຫມາ ສຳເລັດພ້ອມສົມບູນ ແລ້ວ ໃນໄຂ່ຈັກກະວານນັ້ນ ຜູ້ຮູ້ແຫ່ງສະໜາມ (ເກດຣະຍະ) ກໍເກີດຂຶ້ນຢ່າງເຕັມວັຍ ແລະຖືກເອີ້ນວ່າ «ພຣະຫມາ».

Verse 22

स वै शरीरी प्रथमः स वै पुरुष उच्यते । आदिकर्ता स भूतानां ब्रह्माग्रे समवर्तत

ພຣະອົງນັ້ນແທ້ໆແມ່ນຜູ້ມີກາຍອົງທຳອິດ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ປຸຣຸສະ» (Puruṣa). ພຣະອົງເປັນຜູ້ກໍ່ກຳເນີດແຫ່ງສັດທັງປວງ ດຳລົງຢູ່ກ່ອນພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ແລະຢືນຢູ່ແນວໜ້າສຸດແຫ່ງການສ້າງ.

Verse 23

तस्येश्वरस्य प्रतिमा ज्ञानवैराग्यलक्षणा । धर्मैश्वर्यकरी बुद्धिर्ब्राह्मी यज्ञे ऽभिमानिनः

ປຣະຕິມາ (pratimā) ອັນປາກົດຂອງພຣະອີສະວະຣະ (Īśvara) ມີລັກສະນະແຫ່ງຄວາມຮູ້ແທ້ ແລະ ໄວຣາກະ (vairāgya) ຄືຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ. ປັນຍາບຣາຫມີ (Brahmī) ອັນເປັນພະລັງແຫ່ງປັນຍາ ຜູ້ປົກຄອງພິທີຍັດຍະ (yajña) ປະທານທັມມະ ແລະ ໄອສະວະຣະຍະ (aiśvarya) ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງທິບ.

Verse 24

अव्यक्ताज्जायते तस्य मनसा यद्यदीप्सितम् । वशी विकृत्वात्त्रैगुण्यात्सापेक्षत्वात्स्वभावतः

ຈາກ ອະວະຍັກຕະ (avyakta) ອັນບໍ່ປາກົດ ສຳລັບຜູ້ມີກາຍນັ້ນ ສິ່ງໃດໆທີ່ໃຈປາດຖະໜາກໍເກີດຂຶ້ນ. ແຕ່ຈີວະບໍ່ແມ່ນຜູ້ເປັນໃຫຍ່ແທ້: ໂດຍສະພາວະ ມັນປ່ຽນແປງໄດ້, ປະກອບດ້ວຍສາມກຸນະ (guṇa), ແລະພຶງພາເງື່ອນໄຂ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຕົກຢູ່ໃນອຳນາດການຄວບຄຸມ.

Verse 25

त्रिधा विभज्य चात्मानं त्रैलोक्ये संप्रवर्तते । सृजते ग्रसते चैव वीक्षते च त्रिभिस्स्वयम्

ພຣະອົງແບ່ງພຣະອົງເປັນສາມພາກ ແລ້ວດໍາເນີນການຢູ່ໃນສາມໂລກທັງປວງ; ໂດຍອໍານາດສາມນັ້ນ ພຣະອົງເອງສ້າງ, ຖອນກັບ(ກືນກິນ) ແລະຄຸ້ມຄອງເບິ່ງແຍງທຸກສິ່ງ.

Verse 26

चतुर्मुखस्तु ब्रह्मत्वे कालत्वे चांतकस्स्मृतः । सहस्रमूर्धा पुरुषस्तिस्रोवस्थास्स्वयंभुवः

ໃນພາວະເປັນພຣະພຣະມາ (Brahmā-hood) ພຣະອົງຖືກລະລຶກວ່າ «ຜູ້ມີສີ່ໜ້າ»; ໃນພາວະເປັນກາລະ (ເວລາ) ພຣະອົງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ອັນຕະກະ (Antaka) ຜູ້ສິ້ນສຸດ. ເປັນບຸຣຸສະຈັກກະວານ ພຣະອົງແມ່ນພຸຣຸສະພັນຫົວ; ແລະເປັນສະວະຍັມພູ (Self-born) ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ໃນສາມສະພາວະດ້ວຍພຣະອົງເອງ.

Verse 27

सत्त्वं रजश्च ब्रह्मा च कालत्वे च तमो रजः । विष्णुत्वे केवलं सत्त्वं गुणवृद्धिस्त्रिधा विभौ

ໃນພາວະເປັນ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ມີ ສັດຕະວະ (sattva) ແລະ ຣະຈະສ (rajas); ໃນພາວະເປັນ ກາລະ (Kāla) ມີ ຕະມະສ (tamas) ແລະ ຣະຈະສ. ແຕ່ໃນພາວະເປັນ ວິສນຸ (Viṣṇu) ມີແຕ່ ສັດຕະວະ ເທົ່ານັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນພຣະເຈົ້າຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວໄປ ການເພີ່ມພູນຂອງ ຄຸນ (guṇa) ປາກົດເປັນສາມປະການ।

Verse 28

ब्रह्मत्वे सृजते लोकान् कालत्वे संक्षिपत्यपि । पुरुषत्वे ऽत्युदासीनः कर्म च त्रिविधं विभोः

ເມື່ອພຣະອົງສະຖິດໃນພາວະເປັນ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmāhood) ພຣະອົງສ້າງໂລກທັງຫຼາຍ; ເມື່ອສະຖິດໃນພາວະເປັນ ກາລະ (Kāla) ພຣະອົງກໍຖອນກັບມາອີກ. ແລະເມື່ອພຣະອົງດຳລົງເປັນ ປຸຣຸສະສູງສຸດ (Supreme Puruṣa) ພຣະອົງຢູ່ຢ່າງບໍ່ຍຶດຕິດໂດຍສິ້ນເຊີງ. ດັ່ງນັ້ນ ກິດຈະກຳຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຈຶ່ງມີສາມປະການ।

Verse 29

एवं त्रिधा विभिन्नत्वाद्ब्रह्मा त्रिगुण उच्यते । चतुर्धा प्रविभक्तत्वाच्चातुर्व्यूहः प्रकीर्तितः

ດັ່ງນັ້ນ ເນື່ອງຈາກ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ຖືກແຍກອອກເປັນສາມຢ່າງ ຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ ມີຄຸນສາມ (triguṇa). ແລະເນື່ອງຈາກ ຖືກແບ່ງອອກເປັນສີ່ຢ່າງ ຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນວ່າ «ຈາຕຸຣວຍູຫະ» (cāturvyūha) ຫຼື ການປະກົດສີ່ປະການ।

Verse 30

आदित्वादादिदेवो ऽसावजातत्वादजः स्मृतः । पाति यस्मात्प्रजाः सर्वाः प्रजापतिरिति स्मृतः

ເນື່ອງຈາກພຣະອົງເປັນຜູ້ທຳອິດ ຈຶ່ງຖືກລະລຶກວ່າ «ເທວະດາດັ້ງເດີມ»; ເນື່ອງຈາກບໍ່ເກີດ ຈຶ່ງຖືກລະລຶກວ່າ «ອະຊະ» (ຜູ້ບໍ່ເກີດ)। ແລະເນື່ອງຈາກພຣະອົງປົກປ້ອງສັດທັງປວງ ຈຶ່ງຖືກລະລຶກວ່າ «ປຣະຊາປະຕິ» (ເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງຫມົດ)។

Verse 31

हिरण्मयस्तु यो मेरुस्तस्योल्बं सुमहात्मनः । गर्भोदकं समुद्राश्च जरायुश्चाऽपि पर्वताः

ພູເມຣຸອັນເປັນທອງນັ້ນ ເປັນດັ່ງ «ມວນນອກ/ຂີ້ຄອດ» ຂອງພຣະມະຫາອາດມາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ. ນ້ຳກັຣພໂອດະກະກາຍເປັນມະຫາສະໝຸດ ແລະພູທັງຫຼາຍກໍເປັນດັ່ງ «ເຢື່ອຫຸ້ມ» (jarāyu) ທີ່ຫ້ອມລ້ອມມັນ।

Verse 32

तस्मिन्नंडे त्विमे लोका अंतर्विश्वमिदं जगत् । चंद्रादित्यौ सनक्षत्रौ सग्रहौ सह वायुना

ໃນໄຂ່ຈັກກະວານນັ້ນ ມີໂລກເຫຼົ່ານີ້ບັນຈຸຢູ່—ແທ້ຈິງແມ່ນຈັກກະວານພາຍໃນທັງໝົດນີ້: ພຣະຈັນ ແລະ ພຣະອາທິດ ພ້ອມດ້ວຍດາວນັກສັດ ແລະ ດາວເຄາະທັງຫຼາຍ ພ້ອມທັງລົມວາຍຸ (Vāyu) ຜູ້ເຄື່ອນໄຫວທົ່ວໄປ.

Verse 33

अद्भिर्दशगुणाभिस्तु बाह्यतोण्डं समावृतम् । आपो दशगुणेनैव तेजसा बहिरावृताः

ເປືອກພາຍນອກຂອງໄຂ່ນັ້ນ ຖືກຫໍ້ຫຸ້ມດ້ວຍນ້ຳ ມີປະມານເປັນສິບເທົ່າ; ແລະນ້ຳນັ້ນອີກທີ ຖືກຫໍ້ຫຸ້ມພາຍນອກດ້ວຍໄຟ ກໍເປັນສິບເທົ່າເຊັ່ນກັນ.

Verse 34

तेजो दशगुणेनैव वायुना बहिरावृतम् । आकाशेनावृतो वायुः खं च भूतादिनावृतम्

ໄຟຖືກຫໍ້ຫຸ້ມພາຍນອກດ້ວຍລົມ ຊຶ່ງມີປະມານເປັນສິບເທົ່າ. ລົມຖືກຫໍ້ຫຸ້ມດ້ວຍອາກາດ/ອາກາສ (ຊ່ອງວ່າງ), ແລະອາກາດນັ້ນກໍຖືກຫໍ້ຫຸ້ມດ້ວຍຫຼັກການທີ່ເລີ່ມຈາກທາດທັງຫຼາຍ (bhūtādi).

Verse 35

भूतादिर्महता तद्वदव्यक्तेनावृतो महान् । एतैरावरणैरण्डं सप्तभिर्बहिरावृतम्

ທາດຫຍາບທັງຫຼາຍຖືກຫຸ້ມຫໍ້ໂດຍ ມະຫັດ (ປັນຍາແຫ່ງຈັກກະວານ) ແລະ ມະຫັດ ນັ້ນຖືກຫຸ້ມຫໍ້ໂດຍ ອະວະຍັກຕະ (ອັນບໍ່ປາກົດ). ດັ່ງນັ້ນ ໄຂ່ຈັກກະວານ (ພຣະຫມານຑະ) ຖືກຫຸ້ມຫໍ້ພາຍນອກດ້ວຍການຄຸ້ມຄອງ 7 ຊັ້ນນີ້.

Verse 36

एतदावृत्त्य चान्योन्यमष्टौ प्रकृतयः स्थिताः । सृष्टिपालनविध्वंसकर्मकर्त्र्यो द्विजोत्तमाः

ດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍການຫຸ້ມຫໍ້ກັນແລະກັນ ປະກຣິຕິ ດັ່ງເດີມ 8 ປະການ ຈຶ່ງຕັ້ງຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງ—ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ—ເປັນຜູ້ກະທຳກິດງານແຫ່ງການສ້າງ, ການຮັກສາ, ແລະການທຳລາຍສິ້ນ.

Verse 37

एवं परस्परोत्पन्ना धारयंति परस्परम् । आधाराधेयभावेन विकारास्तु विकारिषु

ດັ່ງນັ້ນ ສິ່ງທັງຫຼາຍເກີດຂຶ້ນໂດຍອາໄສກັນແລະກັນ ແລະຄ້ຳຈຸນກັນແລະກັນ. ໂດຍຄວາມສຳພັນ «ອາທາຣ–ອາເທຍ» (ຖານຮອງ ແລະສິ່ງທີ່ອາໄສຢູ່ເທິງຖານ) ບັນດາການປ່ຽນແປງຈຶ່ງດຳລົງຢູ່ໃນເຫດປັດໃຈຜູ້ກ່ອງໃຫ້ປ່ຽນຂອງຕົນ.

Verse 38

कूर्मोंगानि यथा पूर्वं प्रसार्य विनियच्छति । विकारांश्च तथा ऽव्यक्तं सृष्ट्वा भूयो नियच्छति

ເຫມືອນກັບເຕົ່າທີ່ຍືດອອກອະວະຂອງຕົນກ່ອນ ແລ້ວຈຶ່ງຫົດກັບເຂົ້າໄປອີກຄັ້ງ; ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ «ອະວະຍັກຕະ» (Avyakta, ອັນບໍ່ປາກົດ) ປ່ອຍອອກບັນດາວິກາຣາໃນການສ້າງ ແລ້ວກໍດຶງກັບຄືນສູ່ຕົນອີກເທື່ອ.

Verse 39

अव्यक्तप्रभवं सर्वमानुलोम्येन जायते । प्राप्ते प्रलयकाले तु प्रतिलोम्येनुलीयते

ສັບພະຈັກກະວານນີ້ທັງໝົດ ເກີດຂຶ້ນຕາມລຳດັບອັນຖືກຕ້ອງຈາກ «ອະວະຍັກຕະ» (ອັນບໍ່ປາກົດ). ແຕ່ເມື່ອເວລາແຫ່ງການລະລາຍ (pralaya) ມາຮອດ ມັນຖືກກືນກັບເຂົ້າໄປດ້ວຍລຳດັບກົງກັນຂ້າມ ສູ່ອະວະຍັກຕະນັ້ນ.

Verse 40

गुणाः कालवशादेव भवंति विषमाः समाः । गुणसाम्ये लयो ज्ञेयो वैषम्ये सृष्टिरुच्यते

ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງກາລະ (ເວລາ) ຄຸນະ (guṇa) ທັງຫຼາຍບາງຄັ້ງສະເໝີ ບາງຄັ້ງບໍ່ສະເໝີ. ເມື່ອຄຸນະສະເໝີກັນ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນລະລາຍ (laya). ເມື່ອຄຸນະບໍ່ສະເໝີ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າການສ້າງ (sṛṣṭi) ເກີດຂຶ້ນ.

Verse 41

तदिदं ब्रह्मणो योनिरेतदंडं घनं महत् । ब्रह्मणः क्षेत्रमुद्दिष्टं ब्रह्मा क्षेत्रज्ञ उच्यते

ໄຂ່ຈັກກະວານອັນໃຫຍ່ ແລະໜາແນ່ນີ້ ແມ່ນຄັນທະ (ແຫຼ່ງກຳເນີດ) ຂອງພຣະພຣະຫມາ (Brahmā). ມັນຖືກປະກາດວ່າເປັນ «ເຂດ» (kṣetra) ຂອງພຣະພຣະຫມາ; ແລະພຣະພຣະຫມາຖືກເອີ້ນວ່າ «ຜູ້ຮູ້ເຂດ» (kṣetrajña).

Verse 42

इतीदृशानामण्डानां कोट्यो ज्ञेयाः सहस्रशः । सर्वगत्वात्प्रधानस्य तिर्यगूर्ध्वमधः स्थिताः

ຈົ່ງຮູ້ເຖິງວ່າ ອັນດະ (ໄຂ່ຈັກກະວານ) ແບບນີ້ມີຈຳນວນຫຼາຍເປັນພັນໆ ແລະ ເປັນໂກຕິໆ. ເນື່ອງຈາກ Pradhāna ແຜ່ຊຶມທົ່ວທຸກແຫ່ງ ຈັກກະວານເຫຼົ່ານັ້ນຈຶ່ງຕັ້ງຢູ່ທຸກທິດ—ຕາມແນວຂວາງ, ເທິງ ແລະ ລຸ່ມ.

Verse 43

तत्र तत्र चतुर्वक्त्रा ब्रह्माणो हरयो भवाः । सृष्टा प्रधानेन तथा लब्ध्वा शंभोस्तु सन्निधिम्

ທີ່ນັ້ນໆ ແລະ ທີ່ນີ້ໆ ພຣະພຣະຫມາສີ່ໜ້າ, ພຣະວິສນຸ ແລະ ພຣະຣຸດຣະ (ພະວະ) ຖືກປະກົດຂຶ້ນໂດຍ Pradhāna. ເມື່ອເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ພວກເຂົາໄດ້ຮັບຄວາມໃກ້ຊິດອັນສັກສິດແຫ່ງ ພຣະສັມພູ (ພຣະສິວະ).

Verse 44

महेश्वरः परोव्यक्तादंडमव्यक्तसंभवम् । अण्डाज्जज्ञे विभुर्ब्रह्मा लोकास्तेन कृतास्त्विमे

ພຣະມະເຫສວະຣະ ຜູ້ສູງກວ່າອະວະຍັກຕະ (ອັນບໍ່ປາກົດ) ໄດ້ນຳໃຫ້ເກີດອັນດະຈັກກະວານ ອັນເກີດຈາກອະວະຍັກຕະ. ຈາກອັນດະນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາຜູ້ແຜ່ຊຶມທົ່ວໄປໄດ້ກຳເນີດ ແລະ ໂລກເຫຼົ່ານີ້ຖືກສ້າງໂດຍພຣະອົງ.

Verse 45

अबुद्धिपूर्वः कथितो मयैष प्रधानसर्गः प्रथमः प्रवृतः । आत्यंतिकश्च प्रलयोन्तकाले लीलाकृतः केवलमीश्वरस्य

ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ອະທິບາຍການກໍ່ເກີດດັ້ງເດີມ (ການແຜ່ອອກຄັ້ງທໍາອິດຈາກ ປຣາທານ) ທີ່ເກີດຂຶ້ນໂດຍບໍ່ມີການຄໍານວນຈົ່ງໃຈ. ແລະການລະລາຍສິ້ນສຸດໃນທ້າຍວົງຈັກໂລກ ແທ້ຈິງແມ່ນລີລາ—ການຫຼິ້ນອັນສັກສິດ—ຂອງ ອີສະວະຣະ ແຕ່ພຽງຜູ້ດຽວ.

Verse 46

यत्तत्स्मृतं कारणमप्रमेयं ब्रह्मा प्रधानं प्रकृतेः प्रसूतिः । अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्यं शुक्लं सुरक्तं पुरुषेण युक्तम्

ສິ່ງນັ້ນທີ່ຖືກຈື່ຈໍາວ່າເປັນຫຼັກເຫດອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້—ເອີ້ນວ່າ ພຣະພຣະມັນ (Brahman), ປຣາທານ (Pradhāna) ອັນເປັນແມ່ພື້ນດັ້ງເດີມ, ແຫຼ່ງທີ່ ປຣະກຣິຕິ (Prakṛti) ເກີດຂຶ້ນ—ບໍ່ມີຕົ້ນ ບໍ່ມີກາງ ບໍ່ມີທ້າຍ ແລະມີພະລັງອັນອະນັນ. ມັນຖືກພັນລະນາວ່າບໍລິສຸດ (ຂາວ) ແລະກໍແດງເຂັ້ມ (ແດງ) ແລະຮ່ວມຢູ່ກັບ ປຸຣຸສະ (Puruṣa).

Verse 47

उत्पादकत्वाद्रजसोतिरेकाल्लोकस्य संतानविवृद्धिहेतून् । अष्टौ विकारानपि चादिकाले सृष्ट्वा समश्नाति तथांतकाले

ເນື່ອງຈາກຣະຈັສ (rajas) ເປັນອຳນາດເດັ່ນ ແລະມີພະລັງການກໍ່ເກີດ ຈຶ່ງເປັນເຫດໃຫ້ໂລກດຳລົງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະເຊື້ອສາຍເພີ່ມພູນ. ໃນຕົ້ນການ ມັນສ້າງວິກາຣ 8 ປະການ ແລະໃນທ້າຍການ ກໍກືນກັບ (ດູດກັບ) ສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນເຊັ່ນກັນ.

Verse 48

प्रकृत्यवस्थापितकारणानां या च स्थितिर्या च पुनः प्रवृत्तिः । तत्सर्वमप्राकृतवैभवस्य संकल्पमात्रेण महेश्वरस्य

ການດຳລົງຢູ່ ແລະການເຄື່ອນໄຫວຂຶ້ນໃໝ່ຂອງເຫດປັດໃຈທັງປວງ ທີ່ຖືກສະຖາປະນາໄວ້ໃນປຣະກຣິຕິ (Prakṛti)—ທັງໝົດນີ້ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍພຽງແຕ່ພຣະປະສົງ (ສັງກັລປະ) ຂອງພຣະມະເຫສະວະຣະ (Maheśvara) ຜູ້ມີອຳນາດເຫນືອພຣະກຣິຕິ (aprakṛta).