मङ्गलाचरणम्, तीर्थ-परिसरः, सूतागमनम् — Invocation, Sacred Setting, and the Arrival of Sūta

Verse 1

व्यास उवाच । नमश्शिवाय सोमाय सगणाय ससूनवे । प्रधानपुरुषेशाय सर्गस्थित्यंतहेतवे

ວະຍາສະ ກ່າວວ່າ: ນະມະສະການແດ່ພຣະສິວະ—ຜູ້ເປັນໂສມະ (Soma) ອັນມົງຄຸນດັ່ງນ້ຳອະມຣິຕ; ຜູ້ມີຄະນະ (gaṇa) ລ້ອມຮອບເປັນນິດ ແລະສະຖິດພ້ອມພຣະບຸດ. ນະມະສະການແດ່ພຣະເຈົ້າແຫ່ງປຣະທານ (ສານດັ້ງເດີມ) ແລະປຸຣຸສະ (ຈິດຮູ້) ຜູ້ເປັນເຫດແຫ່ງການສ້າງ, ການດຳລົງ, ແລະການລະລາຍ.

Verse 2

शक्तिरप्रतिमा यस्य ह्यैश्वर्यं चापि सर्वगम् । स्वामित्वं च विभुत्वं च स्वभावं संप्रचक्षते

ພຣະອົງຜູ້ມີພະລັງອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ແລະອຳນາດອັນແຜ່ຊາຍໄປທົ່ວທຸກສິ່ງ—ຄວາມເປັນເຈົ້າ, ການຄອບຄອງອັນລວມທັງປວງ, ແລະສະພາວະແທ້ດັ່ງເດີມ ຖືກປະກາດໄວ້ດັ່ງນີ້।

Verse 3

तमजं विश्वकर्माणं शाश्वतं शिवमव्ययम् । महादेवं महात्मानं व्रजामि शरणं शिवम्

ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເຂົ້າພຶ່ງພາພຣະສິວະ—ຜູ້ບໍ່ເກີດ, ຜູ້ສ້າງສັນສາກົນ, ນິລັນດອນ, ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ແລະບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ; ພຣະມະຫາເທວະ ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່. ຕໍ່ພຣະສິວະນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າໄປຂໍທີ່ພຶ່ງ.

Verse 4

धर्मक्षेत्रे महातीर्थे गंगाकालिंदिसंगमे । प्रयागे नैमिषारण्ये ब्रह्मलोकस्य वर्त्मनि

ໃນທົ່ງທາງທຳ (ທັມມະເຂດ) ອັນສັກສິດ, ທີ່ທ່າຂ້າມຈາລິກແຫ່ງມະຫາທີ່ສັກສິດ ທີ່ແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ແລະ ກາລິນດີ (ຢະມຸນາ) ມາພົບກັນ—ທີ່ປຣະຍາກ, ໃນປ່າໄນມິສ—ເທິງເສັ້ນທາງທີ່ນຳໄປສູ່ພຣະພຣົມໂລກ.

Verse 5

मुनयश्शंसितात्मानः सत्यव्रतपरायणाः । महौजसो महाभागा महासत्रं वितेनिरे

ບັນດາມຸນິເຫຼົ່ານັ້ນ ມີຄວາມປະພຶດຄວນສັນລະເສີນ ຍຶດໝັ້ນໃນວຣະຕະອັນຕັ້ງຢູ່ເທິງຄວາມຈິງ ມີພະລັງຮັດສະມີທາງຈິດວິນຍານອັນໃຫຍ່ ແລະມີວາສະນາສູງ ໄດ້ຈັດຕັ້ງແລະເລີ່ມຕົ້ນມະຫາສັດຕະ (mahāsatra) ອັນຍິ່ງໃຫຍ່.

Verse 6

तत्र सत्रं समाकर्ण्य तेषामक्लिष्टकर्मणाम् । साक्षात्सत्यवतीसूनोर्वेदव्यासस्य धीमतः

ທີ່ນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ຍິນຂ່າວເຖິງພິທີສັດຣະ (satra) ທີ່ບັນດາລະສີຜູ້ມີການປະພຶດທຳອັນບໍ່ເມື່ອຍລ້າກຳລັງປະກອບ ພຣະເວດະວະຍາສ ຜູ້ປັນຍາລ້ຳ ບຸດແທ້ຂອງສັດຍະວະຕີ ກໍໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນ।

Verse 7

शिष्यो महात्मा मेधावी त्रिषु लोकेषु विश्रुतः । पञ्चावयवयुक्तस्य वाक्यस्य गुणदोषवित्

ທ່ານເປັນສິດຜູ້ມີໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະມີປັນຍາ ໂດງດັງໃນສາມໂລກ ພ້ອມທັງຮູ້ຈັກແຍກແຍະຄຸນແລະໂທດຂອງຖ້ອຍຄຳທີ່ຈັດຮູບແບບຫ້າອະວະຍະວະ (ຕາມຕັກກະ) ຢ່າງຊຳນານ।

Verse 8

उत्तरोत्तरवक्ता च ब्रुवतो ऽपि बृहस्पतेः । मधुरः श्रवणानां च मनोज्ञपदपर्वणाम्

ແມ່ນແຕ່ເມື່ອພຣະບຣິຫັດສະປະຕິກຳລັງກ່າວ ຜູ້ເລົ່າຕໍ່ມາກໍກ່າວໄດ້ຍິ່ງກວ່າ; ຖ້ອຍຄຳນັ້ນຫວານຊື່ນແກ່ຫູ ແລະຄຳທີ່ເລືອກສັນຢ່າງງາມກໍຊື່ນຊົມໃຈ।

Verse 9

कथानां निपुणो वक्ता कालविन्नयवित्कविः । आजगाम स तं देशं सूतः पौराणिकोत्तमः

ຕໍ່ມາ ສູຕະ ຜູ້ເປັນເລີດໃນບັນດາຜູ້ອະທິບາຍປຸຣານະ ກໍໄດ້ມາຮອດພື້ນຖິ່ນນັ້ນ; ເປັນນັກເລົ່າເລື່ອງທຳອັນຊຳນານ ເປັນກະວີຜູ້ຮູ້ການເວລາ ແລະຮູ້ຈັກມາລະຍາດອັນຖືກຕ້ອງ।

Verse 10

तं दृष्ट्वा सूतमायांतं मुनयो हृष्टमानसाः । तस्मै साम च पूजां च यथावत्प्रत्यपादयन्

ເມື່ອເຫັນສູຕະມາຮອດ ບັນດາມຸນີກໍປິຕິຍິນດີໃນໃຈ. ພວກເຂົາໄດ້ຖວາຍຄໍາຕ້ອນຮັບ ແລະການບູຊາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຕາມທີ່ບັນຍັດໄວ້.

Verse 11

प्रतिगृह्य सतां पूजां मुनिभिः प्रतिपादिताम् । उद्दिष्टमानसं भेजे नियुक्तो युक्तमात्मनः

ເມື່ອຮັບເອົາການບູຊາອັນເຄົາລົບຂອງຜູ້ດີ ທີ່ບັນດາມຸນີໄດ້ຈັດຖວາຍຢ່າງຖືກຕ້ອງແລ້ວ, ທ່ານກໍຄວບຄຸມຕົນເອງຢ່າງມີວິນັຍ ແລະເປັນດັ່ງຜູ້ຖືກມອບໝາຍພາລະກິດທາງທຳ, ຈຶ່ງຕັ້ງໃຈໄວ້ທີ່ເປົ້າໝາຍອັນຕັ້ງໄວ້.

Verse 12

ततस्तत्संगमादेव मुनीनां भावितात्मनाम् । सोत्कंठमभवच्चितं श्रोतुं पौराणिकीं कथाम्

ຕໍ່ມາ ໂດຍອານຸພາບແຫ່ງການຄົບຄືນກັບພຣະມຸນີຜູ້ຝຶກຈິດດ້ວຍສະມາທິ ຈິດໃຈກໍເກີດຄວາມກະຕືລືລົ້ນ ປາຖະໜາຈະຟັງກະຖາປຸຣານອັນສັກສິດ (ກ່ຽວກັບພຣະສິວະ)។

Verse 13

तदा तमनुकूलाभिर्वाग्भिः पूज्य १ महर्षयः । अतीवाभिमुखं कृत्वा वचनं चेदमब्रुवन्

ໃນເວລານັ້ນ ບັນດາມະຫາມຸນີໄດ້ບູຊາທ່ານດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອ່ອນນ້ອມແລະເໝາະສົມ ແລ້ວຫັນໜ້າເຂົ້າຫາທ່ານຢ່າງເຕັມທີ່ ແລະກ່າວຖ້ອຍຄໍານີ້ວ່າ։

Verse 14

ऋषय ऊचुः । रोमहर्षण सर्वज्ञ भवान्नो भाग्यगौरवात् । संप्राप्तोद्य महाभाग शैवराज महामते

ບັນດາລະສີກ່າວວ່າ: «ໂອ ໂຣມະຫັຣສະນະ ຜູ້ຮູ້ທົ່ວທັງ! ໂດຍອານຸພາບແຫ່ງບຸນວາສະນາຂອງພວກເຮົາ ທ່ານໄດ້ມາຮອດພວກເຮົາໃນວັນນີ້. ໂອ ຜູ້ມີພາກດີ, ກະສັດແຫ່ງຜູ້ພັກດີຕໍ່ພຣະສິວະ, ໂອ ມຸນີຜູ້ໃຈກວ້າງ!»

Verse 15

पुराणविद्यामखिलां व्यासात्प्रत्यक्षमीयिवान् । तस्मादाश्चर्यभूतानां कथानां त्वं हि भाजनम्

ເພາະເຈົ້າໄດ້ຮັບວິຊາປຸຣານະທັງປວງຈາກພຣະວະຍາສໂດຍກົງ ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າແມ່ນພາຊະນະອັນເໝາະສົມແທ້ ສຳລັບເລື່ອງລາວທຳອັນນ່າອັດສະຈັນເຫຼົ່ານີ້।

Verse 16

रत्नानामुरुसाराणां रत्नाकर इवार्णवः । यच्च भूतं यच्च भव्यं यच्चान्यद्वस्तु वर्तते

ດັ່ງມະຫາສະມຸດເປັນຄັງຮັກສາອັນອຸດົມດ້ວຍແກ້ວມະນີອັນມີສານະສຳຄັນ ພຣະອົງກໍເປັນແຫຼ່ງບໍ່ຮູ້ຈົບຂອງສິ່ງທີ່ເຄີຍເປັນ ທີ່ຈະເປັນ ແລະຄວາມເປັນຈິງອື່ນໆທັງປວງ।

Verse 17

न तवाविदितं किञ्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते । त्वमदृष्टवशादस्मद्दर्शनार्थमिहागतः

ໃນສາມໂລກ ບໍ່ມີສິ່ງໃດເລີຍທີ່ພຣະອົງບໍ່ຮູ້. ແຕ່ໂດຍອຳນາດອັນມອງບໍ່ເຫັນແຫ່ງຊະຕາ (adṛṣṭa) ພຣະອົງໄດ້ມາທີ່ນີ້ເພື່ອໃຫ້ເຮົາໄດ້ເຫັນພຣະອົງ।

Verse 18

वेदांतसारसर्वस्वं पुराणं श्रावयाशु नः । एवमभ्यर्थितस्सूतो मुनिभिर्वेदवादिभिः

“ຂໍພຣະອົງຈົ່ງຂັບຂານໃຫ້ເຮົາຟັງໂດຍໄວ ພຸຣານະອັນເປັນແກ່ນສານ ແລະເນື້ອຫາທັງປວງຂອງເວດານຕະ.” ດັ່ງນີ້ ສູຕະ ຖືກມຸນີທັງຫຼາຍ—ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນອຳນາດແຫ່ງເວດ—ອ້ອນວອນໃຫ້ເລົ່າຖ່າຍທອດ।

Verse 19

श्लक्ष्णां च न्यायसंयुक्तां प्रत्युवाच शुभां गिरम् । सूत उवाच । पूजितो ऽनुगृहीतश्च भवद्भिरिति चोदितः

ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກກະຕຸ້ນດ້ວຍຄຳວ່າ «ທ່ານໄດ້ຮັບການບູຊາ ແລະໄດ້ຮັບພຣະກະລຸນາຈາກພວກເຮົາ» ທ່ານຈຶ່ງຕອບດ້ວຍຖ້ອຍຄຳມົງຄຸນ ອ່ອນໂຍນ ແລະຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກທຳ।

Verse 20

कस्मात्सम्यङ्न विब्रूयां पुराणमृषिपूजितम् । अभिवंद्य महादेवं देवीं स्कंदं विनायकम्

ເປັນຫຍັງຂ້ອຍຈຶ່ງຈະບໍ່ອະທິບາຍພູຣານະນີ້ໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ອັນບັນດາຣິສີບູຊານັບຖື—ຫຼັງຈາກກົ້ມກາບມະຫາເທວະ, ພຣະເທວີ, ສະກັນດະ ແລະ ວິນາຍະກະ?

Verse 21

नंदिनं च तथा व्यासं साक्षात्सत्यवतीसुतम् । वक्ष्यामि परमं पुण्यं पुराणं वेदसंमितम्

ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດ ປຸຣານອັນມີບຸນສູງສຸດນີ້ ມີອຳນາດເທົ່າກັບເວດ—ໂດຍນະມັດສະການນັນດິນ ແລະ ວະຍາສະ ບຸດຂອງສັດຍະວະຕີ ຢ່າງແທ້ຈິງ।

Verse 22

शिवज्ञानार्णवं साक्षाद्भक्तिमुक्तिफलप्रदम् । शब्दार्थन्यायसंयुक्तै रागमार्थैर्विभूषितम्

ນີ້ແທ້ໆແມ່ນ “ມະຫາສະມຸດແຫ່ງຄວາມຮູ້ພຣະສິວະ” ຜູ້ປະທານຜົນແຫ່ງພັກຕິ ແລະ ມຸກຕິ ໂດຍກົງ। ມັນພ້ອມດ້ວຍເຫດຜົນອັນຖືກຕ້ອງໃນຄຳແລະຄວາມໝາຍ ແລະປະດັບດ້ວຍຄຳສອນນຳໄປສູ່ທາງແຫ່ງຄວາມຮັກໃນພັກຕິ।

Verse 23

श्वेतकल्पप्रसंगेन वायुना कथितं पुरा । विद्यास्थानानि सर्वाणि पुराणानुक्रमं तथा

ໃນອະດີດ ໃນຄວາມເກີດຂຶ້ນອັນເກືອບກັບ “ສະເວຕະ-ກັລປະ” ວາຍຸໄດ້ເລົ່າໄວ້ກ່ອນແລ້ວ: ບ່ອນຕັ້ງແຫ່ງວິທະຍາອັນສັກສິດທັງປວງ ແລະການຈັດລຳດັບປຸຣານທັງຫມົດດ້ວຍ।

Verse 24

तत्पुराणस्य चोत्पत्तिं ब्रुवतो मे निबोधत । अंगानि वेदाश्चत्वारो मीमांसान्यायविस्तरः

ເມື່ອຂ້ອຍຈະກ່າວເຖິງກຳເນີດຂອງປຸຣານະນັ້ນ ຈົ່ງຟັງໃຫ້ດີ. ມັນອີງໃສ່ເວດາງຄະ ແລະເວດທັງສີ່, ແລະຂະຫຍາຍອອກດ້ວຍຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ຂອງມີມາງສາ ແລະນະຍາຍະ.

Verse 25

पुराणं धर्मशास्त्रं च विद्याश्चेताश्चतुर्दश । आयुर्वेदो धनुर्वेदो गांधर्वश्चेत्यनुक्रमात्

ຕາມລຳດັບ ນັບຮວມມີປຸຣານະ ແລະທັມມະສາດສະຕຣະ, ພ້ອມທັງວິຊາສິບສີ່ສາຂາ—ເຊັ່ນ ອາຍຸຣເວດ, ທະນຸຣເວດ, ຄານທັຣວະ ແລະອື່ນໆ—ທັງໝົດເປັນເຄື່ອງນຳພາໃຫ້ດຳລົງຊີວິດຖືກທຳ ແລະເຖິງເປົ້າໝາຍສູງສຸດ ອັນສິ້ນສຸດລົງໃນພັກຕິຕໍ່ພຣະສິວະ ຜູ້ເປັນພຣະອົງເຈົ້າ (ປະຕິ).

Verse 26

अर्थशास्त्रं परं तस्माद्विद्या ह्यष्टादश स्मृताः । अष्टादशानां विद्यानामेतासां भिन्नवर्त्मनाम्

ດັ່ງນັ້ນ ອັດຖະສາດ (Artha-śāstra) ຈຶ່ງຖືກນັບວ່າເປັນວິຊາສູງສຸດ; ແລະວິຊາ 18 ສາຂາກໍຖືກຈື່ຈຳ—ທັງ 18 ນີ້ ແຕ່ລະສາຂາດຳເນີນຕາມເສັ້ນທາງຂອງຕົນແຕກຕ່າງກັນ।

Verse 27

आदिकर्ता कविस्साक्षाच्छूलपाणिरिति श्रुतिः । स हि सर्वजगन्नाथः सिसृक्षुरखिलं जगत्

ສຣຸຕິກ່າວວ່າ ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສ້າງແຕ່ດັ້ງເດີມ—ເປັນກະວີຜູ້ຮູ້ທົ່ວ—«ຊູລະປານິ» ຜູ້ຖືຕຣິສູນ. ພຣະອົງພຽງອົງດຽວແມ່ນເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງ ປາຖະໜາຈະໃຫ້ກຳເນີດຈັກກະວານທັງມວນ।

Verse 28

ब्रह्माणं विदधे साक्षात्पुत्रमग्रे सनातनम् । तस्मै प्रथमपुत्राय ब्रह्मणे विश्वयोनये

ພຣະອົງໄດ້ສ້າງພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ໂດຍກົງ ຕັ້ງແຕ່ເບື້ອງຕົ້ນ ໃຫ້ເປັນພຣະບຸດອັນນິລັນດອນ. ແດ່ພຣະບຸດຄົນທຳອິດນັ້ນ—ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເປັນຄັນທີ່ມາຂອງຈັກກະວານ—(ພຣະອົງໄດ້ມອບໝາຍວຽກແຫ່ງການປະກາດສັງຂານ)។

Verse 29

विद्याश्चेमा ददौ पूर्वं विश्वसृष्ट्यर्थमीश्वरः । पालनाय हरिं देवं रक्षाशक्तिं ददौ ततः

ໃນປະຖົມການ ພຣະອີສະວະຣະ ໄດ້ປະທານວິທະຍາເຫຼົ່ານີ້ ເພື່ອການສ້າງສັນສາກົນ. ຕໍ່ມາ ເພື່ອປົກປ້ອງແລະຄຸ້ມຄອງໂລກທັງປວງ ພຣະອົງໄດ້ປະທານພະລັງອຳນາດແຫ່ງການປົກປ້ອງ (ຣັກສາ-ຊັກຕິ) ແກ່ພຣະຫະຣິ (ວິດສະນຸ).

Verse 30

मध्यमं तनयं विष्णुं पातारं ब्रह्मणो ऽपि हि । लब्धविद्येन विधिना प्रजासृष्टिं वितन्वता

ແທ້ຈິງແລ້ວ ພຣະວິດສະນຸ ແມ່ນພຣະຣາຊະບຸດອົງກາງ; ແລະ ພຣະພຣະຫມາ ກໍເປັນຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດ. ເມື່ອໄດ້ຮັບວິທະຍາແຫ່ງການສ້າງສັນແລ້ວ ພຣະພຣະຫມາ ກໍດຳເນີນຕາມວິທີອັນຖືກກຳນົດ ແລະຂະຫຍາຍການສ້າງສັດທັງປວງໃຫ້ແຜ່ກວ້າງ.

Verse 31

प्रथमं सर्वशास्त्राणां पुराणं ब्रह्मणा स्मृतम् । अनंतरं तु वक्त्रेभ्यो वेदास्तस्य विनिर्गताः

ໃນບັນດາຄຳສອນອັນສັກສິດທັງປວງ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ລະລຶກແລະປະກາດ «ປຸຣານະ» ເປັນອັນດັບທຳອິດ; ຕໍ່ມາ ພຣະເວດາທັງຫມົດໄດ້ໄຫຼອອກຈາກພຣະໂອດຂອງພຣະອົງ।

Verse 32

प्रवृत्तिस्सर्वशास्त्राणां तन्मुखादभवत्ततः । यदास्य विस्तरं शक्ता नाधिगंतुं प्रजा भुवि

ດັ່ງນັ້ນ ຈາກພຣະໂອດຂອງພຣະອົງ ການໄຫຼໄປຂ້າງໜ້າຂອງສາດສະຕຣາທັງປວງໄດ້ເກີດຂຶ້ນ। ແຕ່ເມື່ອຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ຂອງມັນ ສັດທັງຫຼາຍໃນໂລກບໍ່ອາດເຂົ້າໃຈໄດ້ຄົບ (ຈຶ່ງປາຖະໜາຄຳສອນທີ່ເຂົ້າໃຈງ່າຍ)។

Verse 33

तदा विद्यासमासार्थं विश्वेश्वरनियोगतः । द्वापरांतेषु विश्वात्मा विष्णुर्विश्वंभरः प्रभुः

ໃນເວລານັ້ນ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງ ວິເສວະສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ເພື່ອສະຫຼຸບແລະຮັກສາວິຊາອັນສັກສິດ ໃນທ້າຍຍຸກດວາປະຣະ ພຣະວິສນຸ—ອາດຕະພາຍໃນຂອງສາກົນ ແລະຜູ້ຄ້ຳຈຸນໂລກ—ໄດ້ຮັບພາລະນັ້ນ।

Verse 34

व्यासनाम्ना चरत्यस्मिन्नवतीर्य महीतले । एवं व्यस्ताश्च वेदाश्च द्वापरेद्वापरे द्विजाः

ໃນທຸກໆຍຸກດວາປະຣະ ພຣະອົງຈະເສດລົງມາສູ່ແຜ່ນດິນ ແລະເຄື່ອນໄຫວຢູ່ໃນນາມ «ວຽາສະ». ແລະດັ່ງນັ້ນ ໂອ ທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ພຣະເວດທັງຫຼາຍກໍຖືກແບ່ງແຍກ ແລະຈັດລຽງໃໝ່ ໃນທຸກໆດວາປະຣະ.

Verse 35

निर्मितानि पुराणानि अन्यानि च ततः परम् । स पुनर्द्वापरे चास्मिन्कृष्णद्वैपायनाख्यया

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ປູຣານະອື່ນໆອີກກໍຖືກປະພັນຂຶ້ນ. ແລະອີກຄັ້ງໃນຍຸກດວາປະຣະນີ້ ພຣະອົງ—ຜູ້ຮູ້ຈັກໃນນາມ «ກຣິດສະນະ ດວຍປາຍະນະ»—ໄດ້ຈັດລຽງ ແລະຖ່າຍທອດອອກມາ.

Verse 36

अरण्यामिव हव्याशी सत्यवत्यामजायत । संक्षिप्य स पुनर्वेदांश्चतुर्धा कृतवान्मुनिः

ດັ່ງໄຟລຸກໂຊນທີ່ຖືກຈຸດໃນປ່າ ມຸນີ ຮະວະຍາຊີ ໄດ້ເກີດຈາກ ສັດຍະວະຕີ. ຕໍ່ມາ ທ່ານໄດ້ຫຍໍ້ວິທະຍາວິດາອັນກວ້າງໃຫຍ່ ແລະຈັດແບ່ງເປັນສີ່ພາກອີກຄັ້ງ।

Verse 37

व्यस्तवेदतया लोके वेदव्यास इति श्रुतः । पुराणानाञ्च संक्षिप्तं चतुर्लक्षप्रमाणतः

ເນື່ອງຈາກທ່ານໄດ້ຈັດແຈງ ແລະແບ່ງປະເພດວິດາ ຈຶ່ງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນໂລກວ່າ “ເວດະວະຍາສະ”. ທ່ານຍັງໄດ້ຮວບຮວມປຸຣານະໃຫ້ເປັນສະຫຼຸບ ມີຂະໜາດລວມສີ່ແສນຄຳກະວີ।

Verse 38

अद्यापि देवलोके तच्छतकोटिप्रविस्तरम् । यो विद्याच्चतुरो वेदान् सांगोपणिषदान्द्विजः

ຈົນທຸກມື້ນີ້ ໃນໂລກເທວະ ເນື້ອຄວາມນັ້ນຍັງແຜ່ກວ້າງໄປເຖິງຫຼາຍຮ້ອຍໂກດິແຫ່ງຂະໜາດ. ຖ້າດວິຊະຜູ້ໜຶ່ງຮຽນຮູ້ວິດາສີ່ພ້ອມອົງປະກອບ ແລະອຸປະນິຊັດ ກໍຍັງບໍ່ງ່າຍຈະໃຫ້ໝົດສິ້ນຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ນັ້ນ।

Verse 39

न चेत्पुराणं संविद्यान्नैव स स्याद्विचक्षणः । इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत्

ຖ້າຜູ້ໃດບໍ່ເຂົ້າໃຈປຸຣານະຢ່າງແທ້ ຜູ້ນັ້ນກໍບໍ່ຄວນຖືກນັບວ່າເປັນຜູ້ຮູ້ທັນ. ເພາະວ່າ ວີດະຄວນຖືກຂະຫຍາຍແລະອະທິບາຍໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ໂດຍອິຕິຫາສະ ແລະ ປຸຣານະ.

Verse 40

बिभेत्यल्पश्रुताद्वेदो मामयं प्रतरिष्यति । सर्गश्च प्रतिसर्गश्च वंशो मन्वंतराणि च

ວີດະຢ້ານຜູ້ຮຽນນ້ອຍ ໂດຍຄິດວ່າ «ຄົນນີ້ຈະພະຍາຍາມຂ້າມຂ້ອຍ (ອະທິບາຍຂ້ອຍ) ຢ່າງຜິດ». ວີດະກ່າວເຖິງການສ້າງແລະການສະລາຍ, ວົງສາວົງ ແລະວົງຈອນມະນຸວັນຕະຣະຂອງມະນຸທັງຫຼາຍດ້ວຍ.

Verse 41

वंशानुचरितं चैव पुराणं पञ्चलक्षणम् । दशधा चाष्टधा चैतत्पुराणमुपदिश्यते

ການບັນທຶກເລື່ອງວົງສາ (vaṃśa) ແລະປະຫວັດສືບຕໍ່ (vaṃśānucarita) ນັ້ນແທ້ແມ່ນ “ປຸຣານະ” ທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍກຳນົດ 5 ປະການ. ປຸຣານະນີ້ຍັງຖືກສອນໃຫ້ແບ່ງເປັນ 10 ປະເພດ ແລະ 8 ປະເພດອີກດ້ວຍ.

Verse 42

बृहत्सूक्ष्मप्रभेदेन मुनिभिस्तत्त्ववित्तमैः । ब्राह्मं पाद्मं वैष्णवं च शैवं भागवतं तथा

ບັນດາມຸນີຜູ້ຮູ້ຄວາມຈິງຢ່າງຍອດຢ້ຽມ ໄດ້ແຍກປຸຣານະຕາມການແບ່ງໃຫຍ່ແລະລະອຽດ ຄື: ບຣາຫມະ (Brāhma), ປາດມະ (Pādma), ໄວສະນະວະ (Vaiṣṇava), ໄສວະ (Śaiva) ແລະ ພາຄະວະຕະ (Bhāgavata) ດ້ວຍ.

Verse 43

भविष्यं नारदीयं च मार्कंडेयमतः परम् । आग्नेयं ब्रह्मवैवर्तं लैंगं वाराहमेव च

“(ຕໍ່ມາແມ່ນ) ພະວິສະຍະ (Bhaviṣya), ນາຣະດີຍະ (Nārada), ແລ້ວ ມາຣະກັນເດຍະ (Mārkaṇḍeya); ອີກທັງ ອາກເນຍະ (Āgneya), ບຣະຫມະໄວວັດຕະ (Brahmavaivarta), ໄລງະ (Laiṅga), ແລະ ວາຣາຫະ (Vārāha) ດ້ວຍ”

Verse 44

स्कान्दं च वामनं चैव कौर्म्यं मात्स्यं च गारुडम् । ब्रह्मांडं चेति पुण्यो ऽयं पुराणानामनुक्रमः

“ສະກັນດະ, ວາມະນະ, ກູຣມະ, ມັດສະຍະ, ກາຣຸດະ, ແລະ ບຣະຫມານດະ—ນີ້ແມ່ນລໍາດັບອັນສັກສິດຂອງປູຣານະທັງຫຼາຍ.”

Verse 45

तत्र शैवं तुरीयं यच्छार्वं सर्वार्थसाधकम् । ग्रंथो लक्षप्रमाणं तद्व्यस्तं द्वादशसंहितम्

“ໃນບັນດານັ້ນ ພາກໄສວະແມ່ນອັນທີສີ່ ເປັນຂອງພຣະສາຣະວະ (ພຣະສິວະ) ແລະສາມາດບັນລຸເປົ້າໝາຍທຸກປະການໃນຊີວິດ. ຄຳພີນັ້ນມີປະມານໜຶ່ງແສນສະໂລກ ແລະຈັດແບ່ງເປັນ 12 ສັມຫິຕາ.”

Verse 46

निर्मितं तच्छिवेनैव तत्र धर्मः प्रतिष्ठितः । तदुक्तेनैव धर्मेण शैवास्त्रैवर्णिका नराः

ລະບຽບນັ້ນ ພຣະສິວະເຈົ້າພຽງອົງດຽວເປັນຜູ້ສ້າງ ແລະ ທຳມະຖືກສະຖາປະນາໃຫ້ໝັ້ນຄົງຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ດ້ວຍທຳມະທີ່ພຣະອົງປະກາດນັ້ນ ຊາວທັງສີ່ວັນນະ ກໍເປັນສາຍວະ—ຜູ້ຕິດຕາມຄຳສອນແລະວິໄນຂອງພຣະສິວະເຈົ້າ.

Verse 47

तस्माद्विमुकुतिमन्विच्छञ्च्छिवमेव समाश्रयेत् । तमाश्रित्यैव देवानामपि मुक्तिर्न चान्यथा

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ໃດປາຖະໜາມຸກຕິ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) ຄວນເຂົ້າພຶ່ງພາ ແລະ ຂໍພັກພິງໃນພຣະສິວະເຈົ້າພຽງອົງດຽວ. ແທ້ຈິງ ແມ່ນແຕ່ເທວະທັງຫຼາຍກໍໄດ້ຄວາມຫຼຸດພົ້ນໂດຍອາໄສພຣະອົງເທົ່ານັ້ນ—ບໍ່ມີທາງອື່ນ.

Verse 49

यदिदं शैवमाख्यातं पुराणं वेदसंमितम् । तस्य भेदान्समासेन ब्रुवतो मे निबोधत

ປຸຣານະສາຍວະນີ້ ທີ່ໄດ້ປະກາດໄວ້ ສອດຄ່ອງກັບພຣະເວດາຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ບັດນີ້ ເມື່ອຂ້ອຍຈະກ່າວເຖິງການແບ່ງພາກຂອງມັນໂດຍຫຍໍ້ ຈົ່ງຟັງຂ້ອຍດ້ວຍໃຈຈົດຈໍ່.

Verse 50

विद्येश्वरं तथा रौद्रं वैनायकमनुत्तमम् । औमं मातृपुराणं च रुद्रैकादशकं तथा

“ມີພາກ ວິດເຍສະວະຣະ (Vidyeśvara), ພາກ ເຣາດຣະ (Raudra), ພາກ ໄວນາຍະກະ (Vaināyaka) ອັນສູງສຸດ, ພາກ ອໍມະ (Auma), ມາຕຣິ-ປຸຣານະ (Mātṛ-purāṇa), ແລະພາກວ່າດ້ວຍ ຣຸດຣະ ສິບເອັດ (Eleven Rudras) ດ້ວຍ”។

Verse 51

कैलासं शतरुद्रं च शतरुद्राख्यमेव च । सहस्रकोटिरुद्राख्यं वायवीयं ततःपरम्

“(ມີ) ສັມຫິຕາ ໄກລາສະ (Kailāsa), ສະຕະຣຸດຣະ (Śatarudra), ແລະອີກພາກໜຶ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ສະຕະຣຸດຣະ’ ໂດຍຊື່ຂອງມັນເອງ; ຕໍ່ຈາກນັ້ນແມ່ນພາກທີ່ຊື່ ‘ສະຫັສຣະໂກຕິຣຸດຣະ’ (Sahasrakoṭirudra); ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນແມ່ນ ວາຍະວີຍະ (Vāyavīya) ສັມຫິຕາ”។

Verse 52

धर्मसंज्ञं पुराणं चेत्येवं द्वादश संहिताः । विद्येशं दशसाहस्रमुदितं ग्रंथसंख्यया

ດັ່ງນັ້ນ ປູຣານະທີ່ເອີ້ນວ່າ “ທັມມະ” ຖືກປະກາດເປັນ 12 ສັມຫິຕາ; ແລະພາກ ວິດເຍສະວະຣະ ຖືກກ່າວວ່າມີ 10,000 ຄາຖາ ຕາມການນັບຂອງບົດຕອນຕ່າງໆ.

Verse 53

रौद्रं वैनायकं चौमं मातृकाख्यं ततः परम् । प्रत्येकमष्टसाहस्रं त्रयोदशसहस्रकम्

“ຣາວດຣະ”, “ໄວນາຍະກະ”, “ເຈົາມະ” ແລະຕໍ່ມາ “ມາຕຣິກາ” ທີ່ເອີ້ນຊື່ນັ້ນ—ແຕ່ລະພາກມີ 8,000 ຄາຖາ; ແລະໂດຍລວມແລ້ວເປັນ 13,000.

Verse 54

रौद्रकादशकाख्यं यत्कैलासं षट्सहस्रकम् । शतरुद्रं त्रिसाहस्रं कोटिरुद्रं ततः परम्

ພາກທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຣາວດຣະ-ກາດະສະກະ” ນັ້ນແມ່ນພາກ “ໄກລາສະ” ມີ 6,000 ຄາຖາ. ພາກ “ສະຕະຣຸດຣະ” ມີ 3,000; ແລະຖັດໄປແມ່ນ “ໂກຕິຣຸດຣະ”.

Verse 55

सहस्रैर्नवभिर्युक्तं सर्वार्थज्ञानसंयुतम् । सहस्रकोटिरुद्राख्यमेकादशसहस्रकम्

ມັນປະກອບດ້ວຍເກົ້າພັນ (ບົດ) ແລະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮູ້ແຫ່ງເປົ້າໝາຍທັງປວງຂອງຊີວິດ. ມັນຖືກເອີ້ນວ່າ «Sahasrakoṭirudra» ແລະມີຈໍານວນລວມເປັນສິບເອັດພັນ (ໜ່ວຍ/ບົດ).

Verse 56

चतुस्सहस्रसंख्येयं वायवीयमनुत्तमम् । धर्मसंज्ञं पुराणं यत्तद्द्वादशसहस्रकम्

ວາຍະວີຍະ (Saṃhitā) ອັນສູງສຸດນີ້ ຖືກນັບເປັນສີ່ພັນ (ບົດ). ສ່ວນປຸຣານະທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ «ທັມມະ» ນັ້ນ ຖືກນັບເປັນສິບສອງພັນ (ບົດ).

Verse 57

तदेवं लक्षमुद्दिष्टं शैवं शाखाविभेदतः । पुराणं वेदसारं तद्भुक्तिमुक्तिफलप्रदम्

ດັ່ງນັ້ນ ເຄື່ອງໝາຍພິເສດແຫ່ງຄຳສອນໄສວະ ໄດ້ຖືກກ່າວຕາມການແບ່ງສາຂາຕ່າງໆ. ປູຣານະນັ້ນແມ່ນສານະສຳຄັນຂອງເວດ ແລະປະທານຜົນທັງພູກຕິ ແລະມຸກຕິ.

Verse 58

व्यासेन तत्तु संक्षिप्तं चतुर्विंशत्सहस्रकम् । शैवन्तत्र पुराणं वै चतुर्थं सप्तसंहितम्

ຄັງຄຳສອນອັນໃຫຍ່ນັ້ນ ຖືກພຣະ຤ິສີ ວະຍາສະ ສະຫຼຸບໃຫ້ເຫຼືອ 24,000 ຄາຖາ. ໃນບັນດານັ້ນ ປູຣານະໄສວະແມ່ນລຳດັບທີ 4 ແລະປະກອບດ້ວຍ 7 ສັມຫິຕາ.

Verse 59

विद्येश्वराख्या तत्राद्या द्वितीया रुद्रसंहिता । तृतीया शतरुद्राख्या कोटिरुद्रा चतुर्थिका

ໃນນັ້ນ ສັມຫິຕາທຳອິດເອີ້ນວ່າ ວິດເຍສະວະຣະ; ສອງແມ່ນ ຣຸດຣະສັມຫິຕາ. ສາມເອີ້ນວ່າ ຊະຕະຣຸດຣະ ແລະ ສີ່ແມ່ນ ໂກຕິຣຸດຣະ.

Verse 60

पञ्चमी कथिता चोमा षष्ठी कैलाससंहिता । सप्तमी वायवीयाख्या सप्तैवं संहिता इह

«ສ່ວນທີ່ຫ້າ ໄດ້ປະກາດວ່າເປັນ ອຸມາ-ສັມຫິຕາ; ສ່ວນທີ່ຫົກ ແມ່ນ ໄກລາສ-ສັມຫິຕາ; ສ່ວນທີ່ເຈັດ ຮູ້ຈັກວ່າ ວາຍະວີຍະ-ສັມຫິຕາ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນຊິວະປຸຣານ ຈຶ່ງມີສັມຫິຕາ 7 ປະການ»។

Verse 61

विद्येश्वरं द्विसाहस्रं रौद्रं पञ्चशतायुतम् । त्रिंशत्तथा द्विसाहस्रं सार्धैकशतमीरितम्

ສ່ວນ ວິດເຍສະວະຣະ ກ່າວວ່າມີ 2,000 ຄາຖາ; ສ່ວນ ເຣົາດຣະ ມີ 50,000. ອີກທັງ 32,000 ແລະ 150 ກໍຖືກປະກາດ (ສໍາລັບສ່ວນທີ່ເຫຼືອ)។

Verse 62

शतरुद्रन्तथा कोटिरुद्रं व्योमयुगाधिकम् । द्विसाहस्रं च द्विशतं तथोमं भूसहस्रकम्

ເຊັ່ນດຽວກັນ ມີພາກ «ສະຕະຣຸດຣ» ແລະ «ໂກຕິຣຸດຣ»; ພາກ «ວະໂຍມ» ເກີນໄປອີກສອງຍຸກ; ມີ «ດວິສາຫັດສະຣ» ແລະ «ດວິສະຕະ»; ພ້ອມທັງ «ອຸມາ» ແລະ «ພູສະຫັດສະຣະກະ» ດ້ວຍ.

Verse 63

चत्वारिंशत्साष्टशतं कैलासं भूसहस्रकम् । चत्वारिंशच्च द्विशतं वायवीयमतः परम्

«ໄກລາສະສັມຫິຕາ» ມີ 840 ຄາຖາ ແລະເພີ່ມອີກ 1,000. ຖັດຈາກນັ້ນ «ວາຍະວີຍະ» ສັມຫິຕາ ມີ 240 ຄາຖາ.

Verse 64

चतुस्साहस्रसंख्याकमेवं संख्याविभेदतः । श्रुतम्परमपुण्यन्तु पुराणं शिवसंज्ञकम्

ດັ່ງນັ້ນ ຕາມການແບ່ງຈໍານວນ ປຸຣານະນີ້ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ຊິວະ» ຖືກນັບເປັນ 4,000; ແລະໄດ້ຍິນກັນວ່າເປັນກຸສົນສູງສຸດຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 65

चतुःसाहस्रकं यत्तु वायवीयमुदीरितम् । तदिदं वर्तयिष्यामि भागद्वयसमन्वितम्

ວາຍະວີຍະ ທີ່ໄດ້ຖືກປະກາດວ່າມີສີ່ພັນຄາຖານັ້ນ—ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍຂໍ້ຄວາມນີ້ໃນບັດນີ້ ໃຫ້ຄົບຖ້ວນດ້ວຍສອງພາກ.

Verse 66

नावेदविदुषे वाच्यमिदं शास्त्रमनुत्तमम् । न चैवाश्रद्धधानाय नापुराणविदे तथा

ຄໍາສອນອັນສູງສຸດນີ້ ບໍ່ຄວນສອນໃຫ້ແກ່ຜູ້ບໍ່ຮູ້ເວດ; ບໍ່ຄວນສອນໃຫ້ແກ່ຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ ແລະບໍ່ຄວນສອນໃຫ້ແກ່ຜູ້ບໍ່ຊໍານານໃນປຸຣານະເຊັ່ນກັນ.

Verse 67

परीक्षिताय शिष्याय धार्मिकायानसूयवे । प्रदेयं शिवभक्ताय शिवधर्मानुसारिणे

ຄໍາສອນ/ຄໍາພີນີ້ ຄວນມອບໃຫ້ແຕ່ສິດທີ່ຖືກທົດສອບແລ້ວ—ມີທຳ ບໍ່ມີຄວາມອາຄາດ—ເປັນຜູ້ພັກດີຕໍ່ພຣະສິວະ ແລະດໍາລົງຕາມທຳຂອງພຣະສິວະເທົ່ານັ້ນ।

Verse 68

पुराणसंहिता यस्य प्रसादान्मयि वर्तते । नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे

ໂດຍພຣະກຸສົນ/ພຣະກະລຸນາຂອງທ່ານ ສັງຄະຫຼຸບປຸຣານະນີ້ຈຶ່ງດໍາລົງຢູ່ໃນຂ້ອຍ; ຂ້ອຍຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະພຣະອົງ ວະຍາສະ ຜູ້ມີສະຫວ່າງໄສຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້।