Shloka 60

पितृसर्ग-श्राद्धमाहात्म्य-प्रश्नः

Pitṛ-sarga and the Greatness of Śrāddha: The Inquiry

Devanagari script

एवं ते पितरो देवा धर्मतः पुत्रतां गताः । अन्योन्यं पितरो वै ते प्रथिताः क्षितिमण्डले

Transliteration

evaṃ te pitaro devā dharmataḥ putratāṃ gatāḥ | anyonyaṃ pitaro vai te prathitāḥ kṣitimaṇḍale

Translation

ດັ່ງນັ້ນ ພິຕຣະເຫຼົ່ານັ້ນ ຜູ້ເປັນເທວະແທ້ ຕາມບັນຍັດແຫ່ງ ທັມມະ ໄດ້ບັນລຸສະພາບເປັນລູກ. ແລະໂດຍການສືບຕໍ່ກັນໄປມາ ພວກທ່ານຈຶ່ງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນໂລກມະນຸດວ່າ ເປັນພໍ່ຂອງກັນແລະກັນ.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (सम्बन्ध/वाक्योपपादन)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/रीति-अर्थे (adverb of manner)

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural, masc.)

• पितरः: the Pitṛs / forefathers
• पितरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural)

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural); पितरः इत्यस्य विशेषणवत् (appositional)

• धर्मतः: according to dharma
• धर्मतः: Hetu (हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित/अव्यय-प्रत्यय)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) = 'धर्मात्/धर्मेण' (according to dharma)

• पुत्रताम्: sonship (state of being sons)
• पुत्रताम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्रता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचनम् (Accusative singular); गताः इत्यस्य कर्म (goal/state)

• गताः: having attained
• गताः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; 'गच्छ्' अर्थे—'प्राप्ताः' (having attained)

• अन्योन्यम्: mutually / to one another
• अन्योन्यम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्योन्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् प्रयोगः; क्रियाविशेषणम् (reciprocal adverb)

• पितरः: the Pitṛs
• पितरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम् (Nominative plural)

• प्रथिताः: became renowned
• प्रथिताः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र-था (धातु) → प्रथित (कृदन्त, क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; 'प्रसिद्धाः' (become renowned)

• क्षितिमण्डले: on the earth-sphere / in the world
• क्षितिमण्डले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षितिमण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचनम् (Locative singular); क्षितेः मण्डलम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः (earth-sphere)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Īśāna

Characters & Entities

• Pitrs
• Devas
• Dharma

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It affirms that lineage and ancestral succession operate under Dharma’s cosmic order: even divine Pitṛs participate in worldly generation, showing how karma and righteous law structure embodied life, which Shaiva teaching ultimately directs toward liberation under Pati (Shiva).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By highlighting Dharma and ancestral continuity, the verse frames household and social duties as part of the ordered path; in Shaiva practice, such duties are sanctified by worship of Saguna Shiva (Linga) so that worldly obligations become purifying rather than binding.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Pitṛ-related observances such as tarpaṇa and śrāddha performed with Shaiva devotion—mentally offering the act to Shiva while reciting the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya)—align family duty with spiritual purification.