Kālajñāna (Knowledge of Time) and Mṛtyu-cihna (Signs of Death): Śiva’s Instruction to Umā

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ त्वत्सकाशान्मया मुने । स्त्रीस्वभावः श्रुतः प्रीत्या कालज्ञानं वदस्व मे

ວະຍາສະກ່າວວ່າ: “ໂອ ສະນັດກຸມາຣະ ຜູ້ຮູ້ທຸກສິ່ງ ໂອ ມຸນີ, ຂ້ອຍໄດ້ຟັງຈາກທ່ານດ້ວຍຄວາມປິຕິ ເຖິງທຳມະຊາດຂອງຍິງ. ບັດນີ້ ຂໍທ່ານຈົ່ງກ່າວຄວາມຮູ້ແຫ່ງການເວລາ (kāla) ໃຫ້ຂ້ອຍເຖິດ.”

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । इदमेव पुराऽपृच्छत्पार्वती परमेश्वरम् । श्रुत्वा नानाकथां दिव्यां प्रसन्ना सुप्रणम्य तम्

ສະນັດກຸມາຣະກ່າວວ່າ: ໃນການກ່ອນ ປາຣະວະຕີໄດ້ຖາມເລື່ອງນີ້ເອງຕໍ່ພຣະປະເມສະວະຣະ ພຣະອົງສູງສຸດ. ເມື່ອໄດ້ຟັງນິທານທິບຫຼາຍປະການ ນາງກໍປິຕິຍິນດີ ແລະກ້ມກາບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຢ່າງລຶກຊຶ້ງ (ແລ້ວຈຶ່ງທູນຖາມພຣະອົງ).

Verse 3

पार्वत्युवाच । भगवंस्त्वत्प्रसादेन ज्ञातं मे सकलं मतम् । यथार्चनं तु ते देव यैर्मंत्रैश्च यथाविधि

ນາງປາຣະວະຕີກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງຜູ້ປະເສີດ, ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າໃຈຄຳສອນທັງປວງແລ້ວ. ບັດນີ້ ໂອ ເທວະ, ຂໍພຣະອົງຈົ່ງບອກວ່າ ການບູຊາພຣະອົງຄວນເຮັດແນວໃດ—ດ້ວຍມັນຕຣາໃດ ແລະຕາມວິທີທີ່ກຳນົດໄວ້ແນວໃດ»។

Verse 4

अद्यापि संशयस्त्वेकः कालचक्रं प्रति प्रभो । मृत्युचिह्नं यथा देव किं प्रमाणं यथायुषः

ໂອ ພຣະເຈົ້າ! ຈົນບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຍັງມີຄວາມສົງໄສໜຶ່ງ ກ່ຽວກັບວົງລໍ້ແຫ່ງກາລະ. ໂອ ພຣະເທວ! ເຊັ່ນທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງຄວາມຕາຍ ມີມາດຕະຖານຫຼືເຄື່ອງຊີ້ບອກໃດ ໃຫ້ຮູ້ອາຍຸກຳນົດຂອງຄົນ?

Verse 5

तथा कथय मे नाथ यद्यहं तव वल्लभा । इति पृष्टस्तया देव्या प्रत्युवाच महेश्वरः

“ດັ່ງນັ້ນ ຂໍພຣະອົງເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງ ໂອ ພຣະນາຖ—ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າເປັນຜູ້ຮັກຂອງພຣະອົງແທ້.” ເມື່ອເທວີຖາມດັ່ງນີ້ ພຣະມະເຫສວະຣະຈຶ່ງຕອບ.

Verse 6

ईश्वर उवाच । सत्यं ते कथयिष्यामि शास्त्रं सर्वोत्तमं प्रिये । येन शास्त्रेण देवेशि नरैः कालः प्रबुध्यते

ອີສະວະຣະກ່າວວ່າ: “ຜູ້ຮັກເອີຍ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າຄວາມຈິງໃຫ້ເຈົ້າ—ຄຳສອນອັນສູງສຸດ. ໂອ ເທວີ, ໂດຍຄຳສອນນີ້ ມະນຸດຈະຕື່ນຮູ້ຕໍ່ຄວາມເປັນຈິງຂອງກາລະ (Kāla) ແລະມີສະຕິທາງວິນຍານ.”

Verse 7

अहः पक्षं तथा मासमृतुं चायनवत्सरौ । स्थूलसूक्ष्मगतैश्चिह्नैर्बहिरंतर्गतैस्तथा

“(ກາລະ) ຖືກຮູ້ໃນນາມ ມື້, ຄຶ່ງເດືອນ, ເດືອນ, ລະດູ, ເສັ້ນທາງສູ່ສົລສະຕິດ, ແລະ ປີ; ແລະຍັງຖືກຮູ້ຈາກເຄື່ອງໝາຍ—ທັງຫຍາບແລະລະອຽດ—ທີ່ເກີດຂຶ້ນທັງພາຍນອກແລະພາຍໃນ.”

Verse 8

तत्तेहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु तत्त्वेन सुन्दरि । लोकानामुपकारार्थं वैराग्यार्थमुमेऽधुना

ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດຄວາມຈິງນັ້ນໃຫ້ເຈົ້າ; ຈົ່ງຟັງດ້ວຍຄວາມເຂົ້າໃຈອັນແຈ້ງແທ້, ໂອ ຜູ້ງາມ. ໂອ ອຸມາ, ໃນຍາມນີ້ຂ້າພະເຈົ້າກ່າວເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກທັງປວງ ແລະເພື່ອປຸກໃຫ້ເກີດໄວຣາກຍະ (vairāgya) ຄວາມຄາຍຄວາມຍຶດຕິດ.

Verse 9

अकस्मात्पांडुरं देहमूर्द्ध्वरागं समंततः । तदा मृत्युं विजानीयात्षण्मासाभ्यन्तरे प्रिये

ໂອ ຜູ້ຮັກ, ຖ້າຮ່າງກາຍກະທັນຫັນຊີດຂາວ ແລະສີຜິດປົກກະຕິຍົກຂຶ້ນເທິງ ກະຈາຍໄປທົ່ວທິດ ກໍຄວນຮູ້ວ່າຄວາມຕາຍໃກ້ມາ—ໃນຫົກເດືອນ.

Verse 10

मुखं कर्णौ तथा चक्षुर्जिह्वास्तम्भो यदा भवेत् । तदा मृत्युं विजानीयात्षण्मासाभ्यन्तरे प्रिये

ໂອ ຜູ້ຮັກ, ເມື່ອຄວາມແຂງຕຶງ ຫຼືການເສຍການເຄື່ອນໄຫວເກີດຂຶ້ນໃນໃບໜ້າ, ຫູ, ຕາ ແລະລີ້ນ ກໍຄວນຮູ້ວ່າຄວາມຕາຍໃກ້ມາ—ໃນຫົກເດືອນ.

Verse 11

रौरवानुगतं भद्र ध्वनिं नाकर्णयेद्द्रुतम् । षण्मासाभ्यंतरे मृत्युर्ज्ञातव्यः कालवेदिभिः

ໂອ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຖ້າຜູ້ໃດກະທັນຫັນໄດ້ຍິນສຽງທີ່ມີສຽງຮ້ອງອັນນ່າຢ້ານ ດຸດັ່ງ “ຣໍຣະວະ” ປະກົບມາ, ຜູ້ຮູ້ເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການເວລາຄວນຮູ້ວ່າຄວາມຕາຍຈະເກີດ—ໃນຫົກເດືອນ.

Verse 12

रविसोमाग्निसंयोगाद्यदोद्योतं न पश्यति । कृष्णं सर्वं समस्तं च षण्मासं जीवितं तथा

ຖ້າເນື່ອງຈາກການປະສົມປະສານອັນອັບມົງຄຸນຂອງຕາເວັນ, ດວງຈັນ ແລະໄຟ ຈົນບໍ່ເຫັນຄວາມສະຫວ່າງທີ່ຄວນເຫັນ, ທຸກສິ່ງຈະປາກົດມືດດຳໄປທັງໝົດ; ແລະໃນສະພາບນັ້ນ ຊີວິດກໍຖືກກ່າວວ່າເຫຼືອພຽງຫົກເດືອນ.

Verse 13

वामहस्तो यदा देवि सप्ताहं स्पंदते प्रिये । जीवितं तु तदा तस्य मासमेकं न संशयः

ໂອ ເທວີຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ, ເມື່ອມືຊ້າຍຂອງຄົນໜຶ່ງສັ່ນຕໍ່ເນື່ອງຕະຫຼອດເຈັດມື້, ແລ້ວ—ໂອ ຜູ້ຮັກ—ຊີວິດຂອງເຂົາຈະເຫຼືອພຽງໜຶ່ງເດືອນ, ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ.

Verse 14

उन्मीलयति गात्राणि तालुकं शुष्यते यदा । जीवितं तु तदा तस्य मासमेकं न संशयः

ເມື່ອອະວະຍະວະຂອງເຂົາເລີ່ມກະຈາຍອອກ (ດ້ວຍຄວາມທຸກທໍລະມານ) ແລະ ເພດານປາກແຫ້ງ, ໃນເວລານັ້ນຊີວິດຂອງເຂົາຈະເຫຼືອພຽງໜຶ່ງເດືອນ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ.

Verse 15

नासा तु स्रवते यस्य त्रिदोषे पक्षजीवितम् । वक्त्रं कंठं च शुष्येत षण्मासांते गतायुषः

ເມື່ອດັງຂອງຄົນໜຶ່ງໄຫຼນ້ໍາມູກເນື່ອງຈາກຄວາມຜິດປົກກະຕິຂອງສາມໂດຊະ, ອາຍຸທີ່ເຫຼືອກ່າວວ່າມີພຽງຄື່ງເດືອນ (ສອງອາທິດ). ແລະຖ້າປາກກັບຄໍແຫ້ງ, ກໍເຂົ້າໃຈວ່າຈະສິ້ນອາຍຸພາຍໃນຫົກເດືອນ.

Verse 16

स्थूलजिह्वा भवेद्यस्य द्विजाः क्लिद्यंति भामिनि । षण्मासाज्जायते मृत्युश्चिह्नैस्तैरुपलक्षयेत्

ໂອ ນາງຜູ້ງາມ, ຖ້າລີ້ນຂອງຄົນໜຶ່ງໜາຂຶ້ນ ແລະ ພວກທະວິຊະ (ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້) ເບິ່ງເຫັນຊື່ງເຊື່ອງ ແລະ ອ່ອນແຮງ, ແລ້ວຄວາມຕາຍຈະເກີດຂຶ້ນພາຍໃນຫົກເດືອນ. ຄວນຮູ້ຈັກໂດຍໝາຍເຫດເຫຼົ່ານີ້.

Verse 17

अंबुतैलघृतस्थं तु दर्पणे वरवर्णिनि । न पश्यति यदात्मानं विकृतं पलमेव च

ໂອ ນາງຜູ້ມີຜິວພັນງາມ! ເມື່ອກະຈົກມີນ້ຳ ຫຼື ນ້ຳມັນ ຫຼື ນ້ຳມັນເນີຍ (ghṛta) ຢູ່ເທິງ ຄົນບໍ່ເຫັນຮູບສະທ້ອນຂອງຕົນຢ່າງຊັດ—ເຫັນແຕ່ຮູບບິດເບືອນຊົ່ວຄາວເທົ່ານັ້ນ។

Verse 18

षण्मासायुस्स विज्ञेयः कालचक्रं विजानता । अन्यच्च शृणु देवेशि येन मृत्युर्विबुद्ध्यते

ຜູ້ທີ່ຮູ້ແຈ້ງວົງລໍ້ແຫ່ງກາລະ (ເວລາ) ຄວນຮູ້ວ່າ ອາຍຸທີ່ກ່າວໃນນີ້ແມ່ນຫົກເດືອນ. ແລະຈົ່ງຟັງຕໍ່ໄປ ໂອ ເທວີເຈົ້ານາງ, ດ້ວຍສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ເຂົ້າໃຈຄວາມຈິງແຫ່ງຄວາມຕາຍຢ່າງແຈ້ງຊັດ.

Verse 19

शिरोहीनां यदा छायां स्वकीयामुपलक्षयेत् । अथवा छायया हीनं मासमेकं न जीवति

ຖ້າຜູ້ໃດເຫັນເງົາຂອງຕົນເອງບໍ່ມີຫົວ ຫຼືກາຍເປັນຄົນບໍ່ມີເງົາ ຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ຢູ່ຮອດແມ່ນແຕ່ໜຶ່ງເດືອນ।

Verse 20

आंगिकानि मयोक्तानि मृत्युचिह्नानि पार्वति । बाह्यस्थानि ब्रुवे भद्रे चिह्नानि शृणु सांप्रतम्

ໂອ ພາຣະວະຕີ ຂ້າໄດ້ກ່າວແລ້ວເຖິງເຄື່ອງໝາຍໃນກາຍທີ່ບອກລ່ວງໜ້າເຖິງຄວາມຕາຍ। ບັດນີ້ ໂອ ຜູ້ເປັນມງຄຸນ ຂ້າຈະກ່າວເຖິງເຄື່ອງໝາຍພາຍນອກ—ຈົ່ງຟັງໃນບັດນີ້ເຖີດ।

Verse 21

रश्मिहीनं यदा देवि भवेत्सोमार्कमण्डलम् । दृश्यते पाटलाकारं मासार्दे्धेन विपद्यते

ໂອ ເທວີ ເມື່ອດວງຈັນ ຫຼື ດວງອາທິດ ກາຍເປັນວົງທີ່ຂາດແສງຮັດສະມີ ແລະເຫັນເປັນສີແດງຈາງ ນັ້ນແມ່ນລາງຮ້າຍ—ພາຍໃນຄື່ງເດືອນຈະປະສົບໄພພິບັດ।

Verse 22

अरुंधती महायानमिंदुलक्षणवर्जितम् । अदृष्टतारको योऽसौ मासमेकं स जीवति

ຜູ້ໃດເຫັນນິມິດໃຫຍ່ໃນຟ້າທີ່ເອີ້ນວ່າ ອະຣຸນທະຕີ ອັນປາດຈາກເຄື່ອງໝາຍຂອງດວງຈັນ ແລະບໍ່ປາກົດດາວໃດໆ ຜູ້ນັ້ນກ່າວກັນວ່າຈະມີຊີວິດອີກແຕ່ໜຶ່ງເດືອນ।

Verse 23

दृष्टे ग्रहे च दिङ्मोहः षण्मासाज्जायते ध्रुवम् । उतथ्यं न ध्रुवं पश्येद्यदि वा रविमण्डलम्

ຖ້າເຫັນດາວເຄາະໃນນິມິດອັນອັບມົງຄຸນ ຄວາມຫຼົງທາງໃນທິດທາງຈະເກີດຂຶ້ນແນ່ນອນຕະຫຼອດຫົກເດືອນ. ບໍ່ຄວນເບິ່ງດາວເໜືອ (Pole Star) ແລະບໍ່ຄວນຈ້ອງມອງວົງພະອາທິດ.

Verse 24

रात्रौ धनुर्यदापश्येन्मध्याह्ने चोल्कपातनम् । वेष्ट्यते गृध्रकाकैश्च षण्मासायुर्न संशयः

ຖ້າເຫັນຮຸ້ງໃນຕອນກາງຄືນ ຫຼືເຫັນດາວຕົກໃນຕອນທ່ຽງ ແລະຖ້າຖືກນົກອິນຊີແລະນົກກາລ້ອມຮອບ ອາຍຸຈະເຫຼືອພຽງຫົກເດືອນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.

Verse 25

ऋषयस्स्वर्गपंथाश्च दृश्यंते नैव चाम्बरे । षण्मासायुर्विजनीयात्पुरुषैः कालवेदिभिः

ໃນຟ້າ ບໍ່ເຄີຍເຫັນພວກລິສີ ຫຼືເສັ້ນທາງໄປສະຫວັນເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຊາຍຜູ້ຮູ້ເວລາຢ່າງແທ້ຈິງ ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າ ອາຍຸຈະເຫຼືອພຽງຫົກເດືອນ.

Verse 26

अकस्माद्राहुणा ग्रस्तं सूर्यं वा सोममेव च । दिक्चक्रं भ्रांतवत्पश्येत्षण्मासान्म्रियते स्फुटम्

ຖ້າເຫັນພະອາທິດ ຫຼືພະຈັນ ຮາວກັບຖືກຣາຫູກືນໄປຢ່າງກະທັນຫັນ ແລະເຫັນວົງທິດທາງຫມຸນວຽນດັ່ງຄວາມຫຼົງ ຜູ້ນັ້ນຈະຕາຍໃນຫົກເດືອນຢ່າງແນ່ຊັດ.

Verse 27

नीलाभिर्मक्षिकाभिश्च ह्यकस्माद्वेष्ट्यते पुमान् । मासमेकं हि तस्यायुर्ज्ञातव्यं परमार्थतः

ຖ້າຊາຍຄົນໜຶ່ງຖືກຝູງແມງວັນສີຟ້າຫ້ອມລ້ອມຢ່າງກະທັນຫັນ ຈົ່ງຮູ້ຕາມຄວາມຈິງວ່າ ອາຍຸທີ່ເຫຼືອມີພຽງໜຶ່ງເດືອນເທົ່ານັ້ນ।

Verse 28

गृध्रः काकः कपोतश्च शिरश्चाक्रम्य तिष्ठति । शीघ्रं तु म्रियते जंतुर्मासैकेन न संशयः

ຖ້ານົກແຮ້ ຫຼື ນົກກາ ຫຼື ນົກພິລາບ ກ້າວຂຶ້ນເຫຍື່ອບນຫົວແລ້ວຢືນຢູ່ ສັດຜູ້ນັ້ນ (ຄົນນັ້ນ) ຈະຕາຍໄວ ພາຍໃນໜຶ່ງເດືອນ ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ।

Verse 29

एवं चारिष्टभेदस्तु बाह्यस्थः समुदाहृतः । मानुषाणां हितार्थाय संक्षेपेण वदाम्यहम्

ດັ່ງນີ້ ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງອະຣິດຕະ (ນິມິດອັບມົງຄົນ) ອັນເປັນສິ່ງພາຍນອກ ໄດ້ຖືກກ່າວແລ້ວ। ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ມະນຸດ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວໂດຍຫຍໍ້।

Verse 30

हस्तयोरुभयोर्देवि यथा कालं विजानते । वामदक्षिणयोर्मध्ये प्रत्यक्षं चेत्युदाहृतम्

ໂອ ເທວີ, ເຊັ່ນທີ່ຄົນຮູ້ເວລາໄດ້ໂດຍສັງເກດມືທັງສອງ, ດັ່ງນັ້ນສິ່ງທີ່ປາກົດແຈ້ງຕໍ່ຕາ ຖືກກ່າວວ່າເປັນສິ່ງທີ່ຮັບຮູ້ໂດຍກົງ ອັນຢູ່ກາງລະຫວ່າງຊ້າຍແລະຂວາ।

Verse 31

एवं पक्षौ स्थितौ द्वौ तु समासात्सुरसुंदरि । शुचिर्भूत्वा स्मरन्देवं सुस्नातस्संयतेन्द्रियः

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ນາງຜູ້ງາມໃນຫມູ່ເທວະ, ເມື່ອສອງປັກຂອງເດືອນໄດ້ຜ່ານໄປຕາມກຳນົດ, ລາວກໍເປັນຜູ້ບໍລິສຸດ, ອາບນ້ຳຢ່າງດີ, ສຳລວມອິນທຣີ, ແລະລະລຶກພຣະເຈົ້າ (ພຣະສິວະ) ດ້ວຍໃຈຈົ່ງຈໍ່ຢູ່ໃນພຣະອົງ।

Verse 32

हस्तौ प्रक्षाल्य दुग्धेनालक्तकेन विमर्दयेत् । गंधैः पुष्पैः करौ कृत्वा मृगयेच्च शुभाशुभम्

ເມື່ອລ້າງມືທັງສອງດ້ວຍນົມແລ້ວ ຄວນຖູມືດ້ວຍສີລາກ; ຈາກນັ້ນປະດັບມືດ້ວຍກິ່ນຫອມ ແລະ ດອກໄມ້ ແລ້ວພິຈາລະນາເຄື່ອງໝາຍເພື່ອແຍກມົງຄຸນ ແລະ ອັບມົງຄຸນ.

Verse 33

कनिष्ठामादितः कृत्वा यावदंगुष्ठकं प्रिये । पर्वत्रयक्रमेणैव हस्तयोरुभयोरपि

ໂອ ຜູ້ຮັກ, ເລີ່ມນັບຈາກນິ້ວກ້ອຍໄປຫານິ້ວໂປ້ງ ຕາມລໍາດັບຂໍ້ສາມຂໍ້ ແລະເຮັດໃນມືທັງສອງດ້ວຍ।

Verse 34

प्रतिपदादिविन्यस्य तिथिं प्रतिपदादितः । संपुटाकारहस्तौ तु पूर्वदिङ्मुखसंस्थितः

ເມື່ອກໍານົດຕິຖີຈັນທະຄະຕິໂດຍເລີ່ມຈາກ ປະຕິປະດາ (ຕິຖີທຳອິດ) ແລ້ວ ໃຫ້ເລີ່ມຈາກປະຕິປະດານັ້ນເອງ; ຖືມືເປັນມຸດຣາ «ສຳປຸດ» ແບບປະສານເປັນຖ້ວຍ ແລະນັ່ງຫັນໜ້າໄປທາງທິດຕາເວັນອອກ।

Verse 35

स्मरेन्नवात्मकं मंत्रं यावदष्टोत्तरं शतम् । निरीक्षयेत्ततो हस्तौ प्रतिपर्वणि यत्नतः

ໃຫ້ພຶງລະລຶກມັນຕຣາ 9 ພະຍາງໃນໃຈ ຈົນຄົບ 108 ເທື່ອ; ແລ້ວຈຶ່ງພິຈາລະນາມືທັງສອງຢ່າງລະມັດລະວັງ ທີລະຂໍ້ຕໍ່ຂໍ້ຕໍ່।

Verse 36

तस्मिन्पर्वणि सा रेखा दृश्यते भृंगसन्निभा । तत्तिथौ हि मृतिर्ज्ञेया कृष्णे शुक्ले तथा प्रिये

ໃນຂໍ້ຕໍ່ນັ້ນ ຈະເຫັນເສັ້ນໜຶ່ງ ຄ້າຍແມງຜຶ້ງດໍາ. ໃນຕິຖີນັ້ນເອງ ພຶງຮູ້ວ່າເປັນນິມິດແຫ່ງຄວາມຕາຍ—ຈະເປັນຝ່າຍມືດ (ກຣິສນະ) ຫຼືຝ່າຍສວ່າງ (ສຸກລະ) ກໍຕາມ, ໂອ ຜູ້ຮັກ.

Verse 37

अधुना नादजं वक्ष्ये संक्षेपात्काललक्षणम् । गमागमं विदित्वा तु कर्म कुर्याञ्छृणु प्रिये

ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວໂດຍຫຍໍ້ ເຖິງເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງກາລະ ທີ່ເກີດຈາກ «ນາດ» ສຽງພາຍໃນ. ເມື່ອຮູ້ການມາແລະການໄປ (ການເຄື່ອນໄຫວແລະວົງຈອນ) ແລ້ວ ຈຶ່ງຄວນປະກອບພິທີແລະໜ້າທີ່ຂອງຕົນ—ຈົ່ງຟັງ, ໂອ ຜູ້ຮັກ.

Verse 38

आत्मविज्ञानं सुश्रोणि चारं ज्ञात्वा तु यत्नतः । क्षणं त्रुटिर्लवं चैव निमेषं काष्ठकालिकम्

ໂອ ນາງຜູ້ມີສະໂພກງາມ! ເມື່ອໄດ້ເຂົ້າໃຈດ້ວຍຄວາມພາກພຽນເຖິງເສັ້ນທາງອັນຖືກຕ້ອງແຫ່ງອາດຕະວິຊາ (ຄວາມຮູ້ແຫ່ງຕົນ) ແລ້ວ, ຄວນຮູ້ຈັກມາດຕາເວລາ ເຊັ່ນ ກະສະນະ, ຕຣຸຕິ, ລະວະ, ນິເມສະ, ແລະ ກາສຖາ ດ້ວຍ.

Verse 39

मुहूर्तकं त्वहोरात्रं पक्षमासर्तुवत्सरम् । अब्दं युगं तथा कल्पं महाकल्पं तथैव च

(ການນັບເວລາ) ມີ ມຸຫູຣຕະ, ກາງວັນ-ກາງຄືນ, ປັກສະ (ຄື່ງເດືອນ), ເດືອນ, ລະດູ, ແລະ ປີ; ອີກທັງ ປີຕາມດວງອາທິດ, ຢຸກ, ກັລປະ, ແລະ ມະຫາກັລປະ ດ້ວຍ.

Verse 40

एवं स हरते कालः परिपाट्या सदाशिवः । वामदक्षिणमध्ये तु पथि त्रयमिदं स्मृतम्

ດັ່ງນັ້ນ ຕາມລຳດັບອັນຖືກຕ້ອງ ສະດາຊິວະ (Sadāśiva) ຊັກນຳເວລາໃຫ້ເຄື່ອນໄປ; ແລະໃນເສັ້ນທາງ—ຊ້າຍ, ຂວາ, ແລະ ກາງ—ຈື່ຈຳວ່າເປັນທາງສາມປະການນີ້.

Verse 41

दिनानि पंच चारभ्य पंचविंशद्दिनावधि । वामाचारगतौ नादः प्रमाणं कथितं तव

ແຕ່ວັນທີ 5 ຫາວັນທີ 25, ເມື່ອຜູ້ປະຕິບັດເດີນຕາມທາງຊ້າຍ (ວາມາຈາຣະ, vāmācāra) ໃນວິນັຍການພາວະນາ, ສຽງພາຍໃນທີ່ເກີດຂຶ້ນ (nāda) ໄດ້ຖືກກ່າວແກ່ເຈົ້າວ່າເປັນເຄື່ອງໝາຍແລະມາດຕະຖານອັນໜ້າເຊື່ອຖືຂອງຄວາມກ້າວໜ້າ.

Verse 42

भूतरंध्रदिशश्चैव ध्वजश्च वरवर्णिनि । वामचारगतौ नादः प्रमाणं कालवेदिनः

ໂອ ນາງຜູ້ມີຜິວພັນງາມ, ທິດທາງທີ່ຖືກຊີ້ໂດຍຊ່ອງຫວ່າງລະຫວ່າງສັດ/ວັດຖຸ, ທຸງເປັນໝາຍ, ແລະ ສຽງທີ່ເກີດຂຶ້ນເມື່ອເຄື່ອນໄປຕາມທາງຊ້າຍ (vāmācāra) — ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຖືກຜູ້ຮູ້ການເຄື່ອນໄຫວແຫ່ງເວລາຮັບຮອງເປັນເຄື່ອງຊີ້ວັດທີ່ແທ້ຈິງ.

Verse 43

ऋतोर्विकारभूताश्च गुणास्तत्रैव भामिनि । प्रमाणं दक्षिणं प्रोक्तं ज्ञातव्यं प्राणवेदिभिः

ໂອ ນາງຜູ້ສະຫວ່າງໄສ, ຄຸນລັກສະນະທີ່ເກີດຈາກການແປປ່ຽນຂອງລະດູການ ມີຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ. ດ້ານຂວາຖືກກ່າວວ່າເປັນມາດຕະຖານອັນຖືກຕ້ອງ ແລະ ຄວນໃຫ້ຜູ້ຮູ້ວິຊາປຣານະ (prāṇa) ເຂົ້າໃຈ.

Verse 44

भूतसंख्या यदा प्राणान्वहंते च इडादयः । वर्षस्याभ्यंतरे तस्य जीवितं हि न संशयः

ເມື່ອລົມຫາຍໃຈ/ປຣານະທີ່ໄຫຼຜ່ານ ອິດາ (iḍā) ແລະ ນາດີ (nāḍī) ອື່ນໆ ໄປໄດ້ພຽງແຕ່ຕາມມາດຕະທີ່ຊີ້ໂດຍ “ຈຳນວນພູຕະ” (bhūta-saṅkhyā) ເທົ່ານັ້ນ, ແທ້ຈິງແລ້ວ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ—ຊີວິດຂອງເຂົາຈະສິ້ນສຸດພາຍໃນໜຶ່ງປີ.

Verse 45

दशघस्रप्रवाहेण ह्यब्दमानं स जीवति । पंचदशप्रवाहेण ह्यब्दमेकं गतायुषम्

ດ້ວຍມາດຕະຂອງການໄຫຼຕໍ່ເນື່ອງສິບສາຍ (ແຫ່ງເວລາ) ຈຶ່ງກ່າວວ່າຜູ້ນັ້ນດຳລົງຊີວິດຄົບໜຶ່ງປີ. ແຕ່ດ້ວຍມາດຕະຂອງການໄຫຼສິບຫ້າສາຍ ໜຶ່ງປີກໍຖືກໃຊ້ໝົດແລ້ວ—ອາຍຸຈຶ່ງຖອຍຫຼຸດ.

Verse 46

विंशद्दिनप्रवाहेण षण्मासं लक्षयेत्तदा । पंचविंशद्दिनमितं वहते वामनाडिका

ດ້ວຍການໄຫຼທີ່ວັດໄດ້ເທົ່າ 20 ວັນ ຈຶ່ງຄວນນັບເປັນ 6 ເດືອນ. ວາມະ-ນາດິກາ (ຊ່ອງຊ້າຍ) ຖືກກ່າວວ່າ ຂົນສົ່ງມາດຕາເທົ່າ 25 ວັນ.

Verse 47

जीवितं तु तदा तस्य त्रिमासं हि गतायुषः । षड्विंशद्दिनमानेन मासद्वयमुदाहृतम्

ໃນເວລານັ້ນ ອາຍຸທີ່ເຫຼືອຂອງຜູ້ນັ້ນ—ຜູ້ທີ່ອາຍຸກຳລັງຈະສິ້ນ—ຖືກກ່າວວ່າເຫຼືອພຽງສາມເດືອນ; ແລະເມື່ອນັບເດືອນລະ 26 ວັນ ກໍຖືກປະກາດວ່າເທົ່າກັບສອງເດືອນ.

Verse 48

सप्तविंशद्दिनमितं वहतेत्यतिविश्रमा । मासमेकं समाख्यातं जीवितं वामगोचरे

«ແມ່ນແຕ່ແບກຮັບໄວ້ຕາມກໍານົດ 27 ມື້ ນາງກໍເຫນື່ອຍລ້າຢ່າງຫນັກ. ໃນແນວເຄື່ອນຂ້າງຊ້າຍ (ວາມ-ໂກຈະຣ) ອາຍຸຖືກກ່າວວ່າ ໜຶ່ງເດືອນ»។

Verse 49

एतत्प्रमाणं विज्ञेयं वामवायुप्रमाणतः । सव्येतरे दिनान्येव चत्वारश्चानुपूर्वशः

ມາດຕະຖານນີ້ ຄວນເຂົ້າໃຈຕາມການກໍານົດຂອງລົມຫາຍໃຈທີ່ເຄື່ອນໄປທາງຊ້າຍ (ວາມ-ວາຍຸ). ຈໍານວນມື້ທາງຂວາ ແລະ ອີກຝ່າຍ (ຊ້າຍ) ແມ່ນສີ່ ຕາມລໍາດັບອັນຖືກຕ້ອງ.

Verse 50

चतुस्स्थाने स्थिता देवि षोडशैताः प्रकीर्तिताः । तेषां प्रमाणं वक्ष्यामि साम्प्रतं हि यथार्थतः

ໂອ ເທວີເຈົ້າ, ສິບຫົກປະການນີ້ ທີ່ກ່າວວ່າຕັ້ງຢູ່ໃນສີ່ສະຖານ ໄດ້ຖືກປະກາດແລ້ວ. ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງມາດຕະຖານແລະຂະໜາດອັນຖືກຕ້ອງ ຕາມຄວາມເປັນຈິງແທ້.

Verse 51

षड्दिनान्यादितः कृत्वा संख्यायाश्च यथाविधि । एतदंतर्गते चैव वामरंध्रे प्रकाशितम्

ເມື່ອເຮັດການນັບຕາມພິທີທີ່ກຳນົດ ໂດຍເລີ່ມຈາກອັນທຳອິດ ຕະຫຼອດຫົກມື້—ແລ້ວເມື່ອການປະຕິບັດນີ້ເຂົ້າສູ່ພາຍໃນ ມັນຈະປາກົດໃນຊ່ອງຊ້າຍ (ວາມະ-ຣັນທຣະ).

Verse 52

षड्दिनानि यदा रूढं द्विवर्षं च स जीवति । मासानष्टौ विजानीयाद्दिनान्यष्ट च तानि तु

ເມື່ອ (ໄລຍະທີ່ຄຳນວນ) ຂຶ້ນຮອດຫົກມື້ ຜູ້ນັ້ນຈະມີອາຍຸຢູ່ໄດ້ສອງປີ. ຈົ່ງຮູ້ວ່າມັນເປັນແປດເດືອນ ແລະແປດມື້ນັ້ນກໍເປັນຂອງມັນດ້ວຍ.

Verse 53

प्राणः सप्तदशे चैव विद्धि वर्षं न संशयः । सप्तमासान्विजानीयाद्दिनैः षड्भिर्न संशयः

ຈົ່ງຮູ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງສົງໄສວ່າ ປຣານະ (prāṇa) ສິບເຈັດ ໃຫ້ເຂົ້າໃຈເປັນໜຶ່ງປີ. ແລະຈົ່ງຮູ້ໂດຍບໍ່ສົງໄສວ່າ ເຈັດເດືອນ ໃຫ້ນັບເປັນຫົກມື້.

Verse 54

अष्टघस्रप्रभेदेन द्विवर्षं हि स जीवति । चतुर्मासा हि विज्ञेयाश्चतुर्विंशद्दिनावधिः

ດ້ວຍການແບ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ «ອັດຖະຄະສຣະ» (aṣṭa-ghasra) ເຂົາຍ່ອມມີອາຍຸຢູ່ໄດ້ສອງປີ. ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ສີ່ເດືອນ ຖືກນັບວ່າມີຂອບເຂດຊາວສີ່ມື້ (ແຕ່ລະເດືອນ) ຕາມມາດຕະວັດນັ້ນ.

Verse 55

यदा नवदिनं प्राणा वहंत्येव त्रिमासकम् । मासद्वयं च द्वे मासे दिना द्वादश कीर्तिताः

ເມື່ອລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດ (ປຣານ) ຖືກຮັກສາໄວ້ໄດ້ 9 ວັນ ກ່າວວ່າເທົ່າກັບ 3 ເດືອນ; ແລະເມື່ອຮັກສາໄວ້ໄດ້ 2 ເດືອນ ກ່າວວ່າເທົ່າກັບ 12 ວັນ (ຕາມຜົນ).

Verse 56

पूर्ववत्कथिता ये तु कालं तेषां तु पूर्वकम् । अवांतरदिना ये तु तेन मासेन कथ्यते

ການແບ່ງເວລາທີ່ໄດ້ອະທິບາຍໄວ້ກ່ອນ ພຶງເຂົ້າໃຈໃນທຳນອງດຽວກັນ ຕາມລຳດັບເກົ່າ. ແລະສິ່ງໃດທີ່ນັບດ້ວຍວັນຄັ່ນກາງ (ວັນເພີ່ມ) ກໍໃຫ້ກ່າວແລະຄຳນວນຢູ່ໃນເດືອນນັ້ນເອງ.

Verse 57

एकादश प्रवाहेण वर्षमेकं स जीवति । मासा नव तथा प्रोक्ता दिनान्यष्टमितान्यपि

ດ້ວຍການໄຫຼຜ່ານຂອງສິບເອັດ (ໜ່ວຍ) ນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນດຳລົງຊີວິດໄດ້ໜຶ່ງປີ. ຍັງກ່າວອີກວ່າ ມາດຕານີ້ເທົ່າກັບ 9 ເດືອນ ແລະ 8 ວັນດ້ວຍ.

Verse 58

द्वादशेन प्रवाहेण वर्षमेकं स जीवति । मासान् सप्त विजानीयात्षड्घस्रांश्चाप्युदाहरेत्

ດ້ວຍການໄຫຼວຽນ 12 ປະການຂອງກະແສຊີວິດ, ສັດຜູ້ໜຶ່ງດຳລົງຊີວິດໄດ້ໜຶ່ງປີ. ຈົ່ງຮູ້ອີກວ່າ ມັນຖືກນັບເປັນ 7 ເດືອນ, ແລະ ຍັງຖືກກ່າວວ່າເປັນ 6,000 ຫົວໜ່ວຍໃນການນັບ.

Verse 59

नाडी यदा च वहति त्रयोदशदिनावधि । सम्वत्सरं भवेत्तस्य चतुर्मासाः प्रकीर्तिताः

ເມື່ອກະແສນາດີໄຫຼຕໍ່ເນື່ອງເຖິງສິບສາມວັນ ນັ້ນເອີ້ນວ່າ «ປີ» ສໍາລັບມັນ; ແລະ «ສີ່ເດືອນ» (ຈາຕຸຣມາສະຍະ) ກໍຖືກກ່າວໄວ້ດັ່ງນັ້ນ.

Verse 60

चतुर्विशद्दिनं शेषं जीवितं च न संशयः । प्राणवाहा यदा वामे चतुर्द्दशदिनानि तु

ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ ຊີວິດທີ່ເຫຼືອມີພຽງຊາວວັນເທົ່ານັ້ນ. ແລະເມື່ອລົມປານ (ປຣານ) ໄຫຼຢູ່ຊ່ອງຊ້າຍ ຍ່ອມຊີ້ວ່າເຫຼືອສິບສີ່ວັນ.

Verse 61

सम्वत्सरं भवेत्तस्य मासाः षट् च प्रकीर्तिताः । चतुर्विंशद्दिनान्येव जीवितं च न संशयः

ສໍາລັບຜູ້ນັ້ນ «ປີ» ກາຍເປັນພຽງຫົກເດືອນ; ແລະອາຍຸຂອງເຂົາຖືກກ່າວວ່າມີແຕ່ຊາວສີ່ວັນ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ.

Verse 62

पंचदशप्रवाहेण नव मासान्स जीवति । चतुर्विशद्दिनान्येव कथितं कालवेदिभिः

ດ້ວຍການໄຫຼທີ່ວັດໄດ້ເປັນ «ສິບຫ້າ» ເຂົາຈະມີຊີວິດຢູ່ໄດ້ເກົ້າເດືອນ. ແລະໄລຍະທີ່ເຫຼືອ ຖືກຜູ້ຮູ້ການນັບເວລາກ່າວວ່າ ແມ່ນຊາວສີ່ວັນພອດດີ.

Verse 63

षोडशाहप्रवाहेण दशमासान्स जीवति । चतुर्विशद्दिनाधिक्यं कथितं कालवेदिभिः

ໂດຍການໄຫຼຕໍ່ເນື່ອງຂອງວົງຈອນ 16 ມື້ ຜູ້ນັ້ນດຳລົງຊີວິດໄດ້ 10 ເດືອນ; ແລະຍັງມີເພີ່ມອີກ 24 ມື້ ດັ່ງທີ່ຜູ້ຮູ້ມາດຕາເວລາໄດ້ກ່າວໄວ້.

Verse 64

सप्तदशप्रवाहेण नवमासैर्गतायुषम् । अष्टादशदिनान्यत्र कथितं साधकेश्वरि

ໂອ ນາງເຈົ້າແຫ່ງຜູ້ປະຕິບັດສາທະກະ, ທີ່ນີ້ໄດ້ສອນວ່າ ໂດຍການໄຫຼຕໍ່ເນື່ອງ 17 ຄັ້ງ ອາຍຸຈະຖືກນໍາໃຫ້ຜ່ານໄປເຖິງ 9 ເດືອນ; ແລະຍັງໄດ້ກ່າວເຖິງ 18 ມື້ອີກດ້ວຍ.

Verse 65

वामचारं यदा देवि ह्यष्टादशदिनावधिः । जीवितं चाष्टमासं तु घस्रा द्वादश कीर्तिताः

ໂອ ເທວີ, ເມື່ອປະຕິບັດວິໄນທີ່ເອີ້ນວ່າ ວາມາຈາຣາ (Vāmācāra) ໄລຍະທີ່ກໍານົດໄວ້ຖືກກ່າວວ່າ 18 ມື້. ໄລຍະຄໍາຈຸນຊີວິດກໍຖືກເວົ້າວ່າ 8 ເດືອນ, ແລະຈໍານວນມື້ (ghasrāḥ) ຖືກປະກາດວ່າ 12.

Verse 66

चतुर्विंशद्दिनान्यत्र निश्चयेनावधारय । प्राणवाहो यदा देवि त्रयोविंशद्दिनावधिः

ທີ່ນີ້ ໂອ ພຣະນາງ, ຈົ່ງຮູ້ໃຫ້ແນ່ນອນວ່າ ວົງຈອນແມ່ນ 24 ມື້; ແລະເມື່ອພິຈາລະນາກະແສຊີວິດ (prāṇa-vāha) ໂອ ເທວີ, ການໄຫຼຂອງມັນຍາວເຖິງ 23 ມື້.

Verse 67

चत्वारः कथिता मासाः षड्दिनानि तथोत्तरे । चतुर्विंशप्रवाहेण त्रीन्मासांश्च स जीवति

ໄດ້ກ່າວໄວ້ວ່າເປັນ 4 ເດືອນ, ແລ້ວຕໍ່ມາອີກ 6 ມື້. ໂດຍການໄຫຼຕໍ່ເນື່ອງຂອງ 24 (ໜ່ວຍ/ມາດຕາ), ລາວຍັງດໍາລົງຊີວິດຕໍ່ໄປອີກ 3 ເດືອນດ້ວຍ.

Verse 68

दिनान्यत्र दशाष्टौ च संहरंत्येव चारतः । अवांतरदिने यस्तु संक्षेपात्ते प्रकीर्तितः

ໃນທີ່ນີ້ ຕາມລໍາດັບອັນຖືກຕ້ອງ ພວກເຂົາຍັງບີບຮວບຈໍານວນມື້—ສິບ ແລະ ແປດ—ໃຫ້ເຂົ້າກັນຕາມລໍາດັບ. ແຕ່ສໍາລັບມື້ກາງ ໄດ້ກ່າວໃຫ້ເຈົ້າຟັງແຕ່ໂດຍຫຍໍ້ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 69

वामचारः समाख्यातो दक्षिणं शृणु सांप्रतम् । अष्टाविंशप्रवाहेण तिथिमानेन जीवति

ດັ່ງນັ້ນ ທາງເດີນຂ້າງຊ້າຍ (ວາມະຈາຣະ) ໄດ້ຖືກອະທິບາຍແລ້ວ. ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງເຖິງທາງຂ້າງຂວາ (ດັກຊິນະ) ໃນເວລານີ້. ມັນເຄື່ອນໄປຕາມກະແສຊາວແປດ ແລະຖືກກໍານົດໂດຍມາດຕາຕິຖິ (ວັນຈັນທະຄະຕິ).

Verse 70

प्रवाहेण दशाहेन तत्संस्थेन विपद्यते । त्रिंशद्धस्रप्रवाहेन पञ्चाहेन विपद्यते

ດ້ວຍກະແສທີ່ໄຫຼຕໍ່ເນື່ອງ ເມື່ອຖືກຮັກສາໃນສະພາບນັ້ນ ມັນຈະສູນໄປໃນສິບມື້. ແຕ່ດ້ວຍກະແສສາມສິບພັນ ມັນຈະສູນໄປໃນຫ້າມື້.

Verse 71

एकत्रिंशद्यदा देवि वहते च निरंतरम् । दिनत्रयं तदा तस्य जीवितं हि न संशयः

ໂອ ເທວີ, ເມື່ອມັນໄຫຼຕໍ່ເນື່ອງເຖິງສາມສິບເອັດ (ໜ່ວຍ) ໂດຍບໍ່ຂາດຕອນ ໃນເວລານັ້ນ ອາຍຸຂອງຜູ້ນັ້ນເຫຼືອພຽງສາມມື້—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສແຕ່ຢ່າງໃດ.

Verse 72

द्वात्रिंशत्प्राणसंख्या च यदा हि वहते रविः । तदा तु जीवितं तस्य द्विदिनं हि न संशयः

ເມື່ອກ່າວກັນວ່າ ພະອາທິດຖືກພາມາດຕາຂອງລົມຫາຍໃຈສາມສິບສອງ ໃນເວລານັ້ນ ຊີວິດທີ່ເຫຼືອຂອງຜູ້ນັ້ນມີພຽງສອງມື້—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.

Verse 73

दक्षिणः कथितः प्राणो मध्यस्थं कथयामि ते । एकभागगतो वायुप्रवाहो मुखमण्डले

ກະແສທາງຂວາໄດ້ຖືກເອີ້ນວ່າ «ປຣານະ». ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍກະແສທີ່ຢູ່ກາງໃຫ້ເຈົ້າ: ໃນບໍລິເວນໃບໜ້າ ການໄຫຼຂອງລົມເຄື່ອນໄປເປັນສາຍດຽວອັນຮວມເປັນໜຶ່ງ.

Verse 74

धावमानप्रवाहेण दिनमेकं स जीवति । चक्रमे तत्परासोर्हि पुराविद्भिरुदाहृतम्

ຖືກກະແສທີ່ພຸ່ງແຮງພາໄປ ເຂົາຢູ່ລອດໄດ້ພຽງແຕ່ໜຶ່ງມື້. ແທ້ຈິງ ສະພາບທີ່ອາຍຸຖືກຕັດສັ້ນນັ້ນ ບັນດາລິສີໂບຮານໄດ້ກ່າວວ່າເປັນການເຂົ້າສູ່ «ຈັກຣະ» (cakra).

Verse 75

एतत्ते कथितं देवि कालचक्रं गतायुषः । लोकानां च हितार्थाय किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

ໂອ ເທວີ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ອະທິບາຍແກ່ເຈົ້າແລ້ວເຖິງ «ກາລະຈັກຣະ» ຄືລໍ້ແຫ່ງເວລາ ທີ່ພາສັດທັງຫຼາຍໄປສູ່ປາຍອາຍຸ. ຂ້າພະເຈົ້າກ່າວສິ່ງນີ້ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ໂລກທັງປວງດ້ວຍ. ເຈົ້າປາດຖະນາຟັງອັນໃດອີກ?